این روزها که به لطف خدا و به برکت انقلاب، شور حسینی در سرتاسر کشور به چشم می خورد و همه در عزای حسین علیه السلام گریه می کنند و نوحه سر می دهند، چقدر خوب است که این شور با شعور حسینی و این گریستن ها با نگریستن همراه باشد و شعور حسینی یعنی عمل به نهضت اباعبدالله و رسالتی که ایشان بر دوش شیعیان و رهروان گذاشتند. رسالتی که اگر به آن عمل شود خیلی از مشکلات در جامعه رفع می شود.

آن رسالت چیست؟ اجازه بدهید که این سوال را از خود امام حسین علیه السلام بپرسیم.

چرا شما قیام کردید؟

قال الحسین علیه السلام:

أَنِّی لَمْ أَخْرُجْ أَشِراً وَ لَا بَطِراً وَ لَا مُفْسِداً وَ لَا ظَالِماً وَ إِنَّمَا خَرَجْتُ‏ لِطَلَبِ‏ الْإِصْلَاحِ‏ فِی أُمَّةِ جَدِّی أُرِیدُ أَنْ آمُرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ أَنْهَى عَنِ الْمُنْکَرِوَ أَسِیرَ بِسِیرَةِ جَدِّی وَ أَبِی‏

(بحار الأنوار (ط - بیروت) / ج‏44 /ص 329 )

مسأله امر به معروف از همان روزهاى اول بعثت در مکّه مورد عنایت اسلام بوده است. بعنوان مثال در سوره والعصر که شعار مسلمانان به هنگام جدایى از یکدیگر بود و در اوائل بعثت در مکه نازل شده است، در جمله: «تَواصَوْا بِالْحَقِّ و تَواصَوْا بِالصَّبْرِ»، اشاره به امر به معروف می کند.

اولین وظیفه انبیا

قرآن، اولین وظیفه همه انبیا را امر به معروف و نهى از منکر می‏داند و میفرماید:

و لقد بعثنا فى کلّ امة رسولًا ان اعبدواالله و اجتنبواالطاغوت‏

(نحل، 36)

ما در میان هر امّتى، پیامبرى را مبعوث کردیم که مهمترین وظیفه آنان دو چیز بود: یکى امر به یکتاپرستى که بزرگ‏ترین معروف‏هاست‏(انِ اعْبُدُوااللَّه)، و دوم نهى از اطاعت طاغوتها که بزرگ ترین منکرهاست‏ (اجْتَنِبُوا الطَّاغوتَ)

درسوره اعراف‏ نیز میخوانیم: پیامبر اسلام که نام و نشانش در تورات و انجیل آمده، اوّلین وظیفه‏ اش امر به معروف و نهى از منکر است. ( اعراف، 157)

امر به معروف و نهی از منکر در دین مقدس اسلام از اهمیت زیادی برخوردار است به گونه ای که به تعبیر روایات، اقامه سایر فرائض دینی در جامعه وابسته به امر به معروف و نهی از منکر است.

 عن ابی جعفر علیه السلام:

إِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْیَ عَنِ الْمُنْکَرِ فَرِیضَةٌ عَظِیمَةٌ بِهَا تُقَامُ‏ الْفَرَائِض

( وسایل الشیعه، ج 16، ص119)

این فریضه ی مهم اگر در جامعه ای ترک شود، آن جامعه به فساد کشیده می شود و لذا بر هر مرد و زن مسلمانی با وجود شرایط واجب است که به این فریضه الهی عمل کند....

براى دعوت به خیر و امر به معروف و نهى از منکر، سه مرحله گفته اند که آنها را خلاصه و فهرست وار بیان میکنیم:

مرحله اول: ‏آن است که انسان قلباً از اینکه معصیت خدا شود، ناراحت باشد و کار خلاف را در روح خود منکر بداند و از آن متنفر باشد. در این مرحله، احدى معاف نیست؛ یعنى حتى افراد ناتوان و لال و نابینا و بى پول باید قلباً از گناه متنفر باشند.

مرحله دوم: ‏آن است که آمر به معروف با زبان به گناهکار هشدار دهد و به خوبیها سفارش کند.

مرحله سوم‏: آن است که اگر بیان اثر نکرد، با قدرت جلوی گناه گرفته شود.

شرایط امر به معروف و نهی از منکر:

1. امرکننده و نهى‌ کننده بداند آنچه را که شخص مکلّف ترک کرده یا انجام داده،

معروف یا منکر است‌.

2. امر یا نهی برای آمر به معروف یا ناهی از منکر مفسده ای نداشته باشد.

3. گناهکار قصد تکرار گناه را داشته باشد.

4. احتمال تاثیر امر یا نهی را بدهد.