سال 88،سال اصلاح الگوی مصرف

رسانه و الگوسازي مصرف

نقش رسانه در ساخت و معرفي الگوهاي مصرف امري كاملا شناخته شده و مورد اتفاق نظر اهل فن است . تذكر اين نكته درابتداي بحث كاملا لازم مي‌آيد كه قدرت رسانه برخلاف برخي باورها در همه حال محدود است . رسانه هم زماني قادر به انجام ماموريت‌هاي خود است كه بستر و يا بسترهاي لازم فراهم آورده شده باشد .

در ميان رسانه‌ها رسانه‌هاي ديداري مانند تلويزيون و سينما و فرآوردهاي بصري ديگر ، به جهت جامعه شناختي آنها ، تاثير بسيار بيشتري برمخاطبان دارند. اين نقش و سهم را رسانه‌هاي ديداري از جمله با برانگيختن تمامي حواس مخاطبان كه از ويژگيهاي اين نوع رسانه هاست ، ايفا مي كنند كه در رسانه‌هاي ديگر محدود ، و از همين نظر است كه اتفاق نظر داريم الگوهاي معرفي شده از طريق رسانه‌هاي ديداري نقش و سهم بيشتر و عميق تري در تغيير باور و نهايتا تغيير رفتار مخاطب دارند .

در شكل‌گيري الگوي مصرف پايگاه‌هايي كه افراد در آنها قرار دارند و يا مي گيرند ، مانند پايگاه اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي سهم خود را دارند ، ولي سهم فرهنگ بيشتر از ديگر پايگاه هاست ، و از همين روست كه رسانه با ماهيت فرهنگي مي‌تواند نقشي در خور در ساخت و اصلاح الگو بخصوص در بلند مدت ايفا كند .

اين نقش در حوزه فرهنگ ، با ورود ديگر نهادهاي ارتباطي ، اجتماعي ، فرهنگي و مذهبي مانند مساجد ، ائمه جماعات و نهادهاي مرجع حوزه ، و سهم گيري آنها تكميل مي‌شود. اصلاح الگوي مصرف علاوه بر جنبه‌هاي فردي آن ، براي آنكه در جامعه به امري نهادينه مبدل گردد ، نياز به يك عزم ملي درابعاد مختلف و بخصوص فرهنگي دارد . اسلام به عنوان زيربناي فكري جامعه و منبع و منشا تعاليم رفتاري ما ، در همه زمينه‌ها و از جمله در باب مصرف امر به اعتدال دارد . اين امر مغاير با خوب خوردن ، خوب پوشيدن و خلاصه داشتن يك زندگي كيفي كه همه ي نيازهاي ما را آنهم به بهترين شكل برآورده كند ، نيست ، اما آنچه مذموم و نكوهيده است ، اسراف و تجمل گرايي در امور مي‌باشد ، كه غايت هدف اصلاح الگوي مصرف نيز پرهيز دادن اين امر ، يعني خودداري از اسراف است. در تلقي‌هاي ما در مصرف متاسفانه بسياري از ارزش ها و ضد ارزش‌ها جاي خود را به هم داده‌اند و برهمين اساس رفتارهايي شكل گرفته كه تاملي حتي اندك در آنها نشان مي‌دهد كه نه با فرهنگ مذهبي ما سازگاري دارند كه در آن ازجمله بخوريد ، بياشاميد ولي اسراف نكنيد مانفيست شمرده مي‌شود ، و نه مطابقتي با فرهنگ ملي دارند كه انبوهي از مثل‌ها و متل‌ها ، سخنان و پندهاي حكيمانه در مذمت اسراف و مصرف گرايي درآن وجود دارد و از ميراث فرهنگي ما محسوب مي‌شود .

اصلاح وضعيت مصرف در كشور بديهي است كه مثل هر امر فرهنگي ديگر نياز به كاري طولاني و مهندسي دقيق و ظريف در حوزه خود دارد و مبرهن است كه نمي توان و نبايد انتظار دريافت پاسخ مناسب و لازم و نهادينه شده را در يك دوره كوتاه مدت داشت .آنچه مهم است اين مي‌باشد كه مساله اصلاح الگوي مصرف به عنوان يك ضرورت قطعي و حياتي بايد در همه اذهان جاي بگيرد ، و به موازات آن ، نهادهاي الگو ساز بخصوص رسانه‌ها و نهادهاي آموزشي و علمي و تحقيقي به ساخت و معرفي الگوهاي مناسب بپردازند. اصلاح الگوي مصرف به عنوان يك نياز ملي بايد در همه ي ابعاد و زمينه‌ها تبديل به يك باور نهادينه شود و نمي‌توان آنرا محدود به اين دسته و يا آن دسته و يا اين بخش و يا آن بخش كرد. كشور براي اين مهم نيازمند برنامه ريزي دقيق و جامع و پاسخگو است ، و اين مهم تنها با مشاركت دادن همه نيروهاي دلسوز و نهادهاي ذيربط و از درون تيم‌هاي حرفه‌اي بيرون مي‌يابد.

منبع بازیاب

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

سه شنبه 27 بهمن 1388

نظرات0

اسراف ما به آب و برق ختم نمي شود

تنها اسراف در مصرف آب و برق و گاز که خیلی هم اهمیت دارد نیست که لطمات شدیدی به اقتصاد ما می زند. بطوریکه آمارها نشان می دهد و خود مسئولین بارها اعلام کرده اند داروهائی که برای بیماران در کشور ما تجویز می شود بسیار بیش از حد لازم است. همچنین بعضی رویه های غلط اداری که بتدریج در شبکه اداری ما رایج شده است نیز مشکلات و خسارات مالی فراوانی را باعث می شود. دیگر امروزه داشتن منشی با اطاق و مبلمان و تلفن و کامپیوتر جداگانه، مخصوص وزرا معاونین و مدیران پرکار که حجم کار آنان داشتن چنین امکاناتی را ایجاب می کند نیست، بلکه دیده شده هر مسئولی بقدر نفوذ و امکان دسترسی که به بودجه دارد چنین امکاناتی را برای خود دست و پا می کند که علاوه بر تحمیل هزینه غیرلازم به بیت المال باعث معطلی و اتلاف وقت مراجعین می شود . وقتی کسی نامه ای را می خواهد به اداره ای بدهد باید به اطاق منشی اداره مراجعه کند و پس از کسب اجازه از منشی و معطلی معمول وارد اطاق رئیس شده و نامه خود را به رویت او برساند در صورت موافقت او نامه در دبیرخانه ثبت شده و تازه بورکراسی معمول برای رسیدگی به موضوع نامه شروع شود .
در اینجا این پرسشها مطرح می شود چه مسئولینی با چه حجم کاری باید دم و دستگاه منشی و تشریفات آنرا داشته باشند؟ چرا باید مراجعین یکی بعد از دیگری با اجازه منشی وارد اطاق رئیس شوند مگر رئیس با همه مراجعین حرفهای محرمانه ای دارد مگر آن مبل های متعددی که در اطاق رئیس گذاشته شده برای نشستن مراجعین نیست؟ گذاشتن اینگونه موانع در راه ارتباط مردم با دستگاه اداری و مسئولین مملکت برای چیست؟ چنین قید و بندهائی که در بعضی دستگاه های نوظهور که روز بروز هم بیشتر می شود قبلاً معمول نبوده است. چرا نامه ای را که شخصی می خواهد به اداره ای بدهد باید قبل از ثبت در دفتر، در واقع پذیرش نامه رئیس اداره باید اجازه ثبت نامه را بدهد یعنی خواسته های مردم را قبل از رسیدگی کنترل و انتخاب کند؟ مردم باید بتوانند همه خواسته های خود را مستقیماً در مراجع اداری منعکس کنند و اداره مربوطه طبق مقررات به آن رسیدگی کرده جواب طرف را بدهد. انتخاب درخواستهای مردم بوسیله مسئولین و نپذیرفتن بعضی از آنها و برقراری چنین تشریفات زائد و هزینه بر به معنای ایجاد فاصله بین مردم و مسئولین مملکتی است. در صورتی که مردم بتوانند دورنگار نامه خود را به اداره ای بفرستند و آن نامه جریان اداری خود را طی کرده و پاسخ آن به همان شماره دورنگار ارسال شود در اکثر موارد مراجعه حضوری متقاضی لازم نبوده از بسیاری از آمد و رفت های خیابانی، تحمل و ایجاد ترافیک های بیشتر و مصرف سوخت و آلوده کردن هوا و اتلاف وقت اشخاص جلوگیری خواهد شد. انجام همین امر ساده که هیچ منع قانونی هم ندارد باعث حذف خیلی از هزینه های مادی و معنوی و جلوگیری از اتلاف وقت مردم خواهد شد .
همچنین بی مبالاتی هائی که در هزینه کردن بعضی بودجه ها می شود مشکلات و خسارات زیادی ببار می آورد. برای اینکه کلی گوئی نشده و نمونه روشنی را بنمایانم که قابل رویت و رسیدگی باشد بعضی اقدامات شهرداری مهرشهر کرج را عنوان می کنم. آسفالت خیابانهای مهرشهر مخصوصاً خیابانهای فرعی تقریباً همیشه خراب و پر چاله و در نقاط زیادی دارای گودی است که در مواقع بارندگی و حتی آب پاشی پر از آب می شود .
هر سال نیز شهرداری اقدام به لکه گیری یا تعمیر بعضی نقاط می کند که پس از شش ماه یا کمتر یا با یک بارندگی وضع بشکل سابق برمی گردد که باز نوبت لکه گیری و تعمیرات فرا می رسد و این دور باطل یعنی خرابی همیشگی خیابانها و هزینه کردن هر ساله شهرداری برای تعمیر با آسفالت های نامرغوب غیراستاندارد ادامه دارد. هزینه آسفالت از سه بخش خرید ماده آسفالت، حمل و نقل و اجرای آسفالت تشکیل می شود و شهرداری بجای خرید یکباره آسفالت مرغوب و استاندارد آنطور که در همه دنیا معمول است یک بار برای چندین سال متحمل این مخارج می شود ولی با تکرار عملیات تعمیرات بیش از تفاوت قیمت هزینه آسفالت استاندارد و نامرغوب، هزینه حمل ونقل و اجرای مکرر آسفالت را می دهد و همیشه هم آسفالت ها خراب و مردم در زحمت اند. شهرداری که خریدار عمده این مصالح است و کارشناسان کافی در اختیار دارد باید بداند مقدار قیر و همچنین نوع و اندازه شن آسفالت معین و تعریف شده است و نوع غیراستاندارد آن را باید جنس تقلبی دانست، و شهرداری نباید به هر علت خریدار کالای تقلبی باشد .
به موازات و در کنار آسفالت شهرداری، سازمان فاضلاب کانال هائی را که برای نصب لوله های فاضلاب حفاری کرده آسفالت کرده که آسفالت اخیر بر خلاف آسفالت شهرداری صاف و یکدست و متراکم با شن ریز بوده و تاکنون اگرچه به علت نقص زیرسازی در بعضی نقاط نشست هائی دارد ولی مرغوبیت آسفالت آن نسبت به آسفالت شهرداری کاملاً محسوس است. چرا نباید شهرداری اقلااز چنین آسفالتی استفاده کند. مسئول و جواب گوی این خسارتها کیست؟
مسئله جالب تصمیم شهرداری در تجدیدنظر در طرح پوشش کف پیاده روهای مهر شهر است به این صورت که پوشش موزائیک سطح پیاده روها را به طرح فانتزی عجیبی تغییر داده یعنی پوشش اصلی کف را سنگهای کاملاسفید حدوداً چهل در چهل سانتیمتر به ردیف در عرض پیاده رو در کنار هم قرار داده و فاصله هر دو ردیف را در عرض پیاده رو نواری به عرض حدود ده سانتیمتر سنگ تر اورتن بتونه شده قرمز رنگ چند میلیمتر پایین تر از سطح سنگ سفید اصلی کار گذاشته بطوریکه به علت گودی چند میلیمتری نوار سنگ تراورتن، در قدم گذاشتن در پیاده رو، ناصافی زیر پای خود را کاملاحس می کنید یا در عدم دقت در قدم برداشتن مخصوصا در دویدن بچه ها امکان گیر کردن نوک کفش به برجستگی سنگ فرش اصلی نسبت به نوار قرمز فاصله سنگها، امکان زمین خوردن وجود دارد. همچنین سطح صاف سنگفرش سفید اصلی با یک بارندگی و یا شستن لغزنده شده و امکان زمین خوردن عابرین را فراهم می کند و دیگر اینکه سفیدی سنگ فرشهای اصلی باعث نمایان بودن گل حتی چرک معمولی جای کفش عابرین می شود. علاوه بر این چون این سنگهای سفید مانند موزائیک ابعاد کاملامشخصی ندارند و در کار گذاشتن آن نیز دقت لازم نشده است فاصله سنگها در بعضی نقاط خالی و در بعضی نقاط بطرز نامناسب و زشتی از سیمان انباشته شده است جمع این همه عیب در یک کار ساده فرش پیاده رو واقعا عجیب است! و این شاهکار را هر کس می تواند در پیاده روی اطراف شهرداری مهر شهر ملاحظه کند. تعجب در این است که در همسایگی و چسبیده به ساختمان شهرداری، محکم ترین و زیباترین کف پوش پیاده رو اجرا شده و شهرداری نتوانسته از آن یاد بگیرد. وتعجب آورتر اینکه بجای اینکه این اصلاحات! را از نقاط زیادی که پیاده روهای آن فرش نشده است شروع کنند اول شروع به تخریب موزائیکهای صحیح و سالم خیابان امام خمینی کرده و ابتکارات اصلاحی را از آنجا شروع کرده اند. در این مورد با دورنگار، درخواستی از شهرداری شد که به آن اعتنائی نکردند. ممکن است تصور شود پرداختن به چنین اقدامات خلاف یا اشتباهی که در یک شهرک کرج انجام شده چندان واجد اهمیت و قابل ذکر نباشد ولی اولاچنین مدیریتی در زندگی صدها هزار ساکنین این منطقه به انواع مختلف تاثیر سوء خود را ظاهر می کند و نیز برخورد با آن باعث جلوگیری از مسئولیت ناپذیری بعضی مسئولین در همه امور مملکت است .
اقدام دیگر این شهرداری که مفید و قابل توجه است اقدام به کشت درخت و ایجاد فضای سبز در زمینهای بایر شهرداری است که هزینه های اولیه آن یعنی حفر محل های کشت درخت و احداث جوی و مخصوصا آبیاری آن در فصل تابستان مبلغ قابل توجهی است . ولی متاسفانه درختان کاج و سرو کشت شده اغلب کوچک و ضعیف است که با محدودیت امکان آبیاری آن تصور نمی شود که یک تابستان هم دوام آورند و در صورت دوام آوردن هم سالهای زیادی باید آبیاری شوند تا از لحاظ آبیاری خودکفا شده و بی نیاز شوند و متاسفانه نقاط مشابهی در مهرشهر وجود دارد که سالهای قبل به همین ترتیب درخت کاری شده و به علت بی آبی قسمت زیادی از درخت های کشت شده آن از بین رفته است.موارد ذکر شده از بی اعتنائی نسبت به صرفه جوئی در هزینه کردن بیت المال و عدم انجام کار صحیح و با ارزش در قبال هزینه صرف شده همچنین عدم توجه به رضایت مردم در انجام امور چیزی است که به علت امکان وقوع آن در موارد مختلف باید با آن برخورد جدی شده و موارد پیگیری شود .

نويسنده: غلامعلی رهبری

منبع کیهان

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

سه شنبه 27 بهمن 1388

نظرات0

چرا به‌شدت نیازمند اصلاح الگوی مصرف هستیم؟

منابع و ذخایر هر کشور، جزء ثروت‌های آن کشور به شمار می‌آید. به‌این معنی که اگر کشوری نسبت به مصرف غیر اصولی منابع خود بی‌تفاوت باشد، در واقع نسبت به دارایی‌ها و ثروتش بی‌تفاوت است. از سوی دیگر، درآمدهای کشوری که مصرف‌گرایی در آن توجیه و تبلیغ می‌شود، نمی‌تواند برای رشد کشور و توسعه زیرساخت‌های اقتصادی آن هزینه شود. این درآمدها نیز خواه، ناخواه هزینه مصرف بی‌رویه و غیراصولی در سطح کشور خواهد شد .

واقعیت آن است که طی سال‌های دولت سازندگی و بعد از آن، مصرف‌گرایی به شدت در جامعه ما ترویج شد. آمار و ارقام نگران کننده‌ای وجود دارد که این مصرف بی‌رویه را نشان می دهد. مثلاً در خصوص انرژی. برای مقایسه مصرف انرژی از معیار "شدت انرژی" استفاده می‌شود که برابر نسبت مصرف انرژی به تولید ناخالص داخلی است. مطابق آمارها، ایران در کل جهان بالاترین میزان "شدت انرژی" را به خود اختصاص داده است! این معیار برای ایران 17 برابر کشوری مثل ژاپن، 5/8 برابر اروپا، 1/2 برابر چین و 8/2 برابر کشورهای آسیای شرقی است. این آمار میزان مصرف بی‌رویه انرژی را در ایران نشان می‌دهد. در واقع، مصرف انرژی در ایران برابر مصرف انرژی در کشوری با جمعیت 750 میلیون نفر است! رقمی که تصور آن چندان آسان نیست .

در مورد سایر منابع نیز وضعیتی مشابه حاکم است. الگوی مصرف آب آشامیدنی بر اساس اعلام بانک جهانی برای یک نفر در سال، یک متر مکعب و برای بهداشت در زندگی به ازای هر نفر، 100 متر مکعب در سال است. بر این اساس، در کشور ما 70 درصد بیشتر از الگوی جهانی آب مصرف می‌شود! از نظر مصرف برق، ایران نوزدهمین کشور پرمصرف برق در دنیاست .

باید چاره جدی برای وضعیت موجود اندیشید .

یکی از دلایل این روند، فرهنگ‌سازی‌ای است که طی این سال‌ها انجام شده است. صداوسیما طی این سال‌ها یکی از بزرگترین عوامل ترویج مصرف‌گرایی در جامعه بوده است. امروز هم اگر بخواهیم به تغییر الگوی مصرف در کشور فکر کنیم، به نظر می‌رسد پیش از همه، این صداوسیما است که باید جهت‌گیری‌های خود را در این زمینه کاملاً معکوس کند. تبلیغات صداوسیما برای معرفی کالا نیست. آنچه تبلیغات چیپس و پفک و تلویزیون LCD و ویلای شمال و... رقم می‌زند، ترویج مصرف‌گرایی است. علاوه بر اینکه نوع پرداخت‌ها در ساخت فیلم‌ها و سریال‌ها هم اغلب در همین راستاست .

دلیل دیگر این روند، به نوع سیاست‌گذاری‌های قوه مجریه در کشور بازمی‌گردد. وقتی میان آب شرب و آبی که برای استحمام، شست‌وشوی لباس، شستن حیاط، پر کردن استخر و... مصرف می‌شود، تفاوتی باشد، طبیعی است که میزان مصرف بسیار بیش از حد انتظار خواهد بود .

دلیل سوم، پایین بودن قیمت برخی منابع، به‌خاطر یارانه‌هایی است که به آنها تعلق می‌گیرد. برخی از این یارانه‌ها در کل دنیا بی‌سابقه است. مثلاً در هیچ کشوری به برق یارانه تعلق نمی‌گیرد. در حالی که در ایران، یارانه بالایی برای این حامل انرژی لحاظ می‌شود و این به خودی خود، افزایش مصرف آن را رقم می‌زند .

محمد رضا خباز، مخبر کمیسیون اقتصادی مجلس در این خصوص معتقد است: «هرکسی که اندکی با اقتصاد کشور آشنا باشد، می‌داند پرداخت یارانه با روش موجود، بدترین شکل هدردادن منابع است.» ستاری‌فر رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی در دولت اصلاحات نیز با اشاره به طرح هدفمند کردن یارانه‌ها می‌گوید: «من معتقدم که وضع موجود مصرف انرژی در ایران قابل قبول نیست و هر کار اصلاحی به نفع کشور است .»

در واقع یکی از ضرورت‌هایی که صاحب نظران را نسبت به اجرایی کردن طرح هدفمند کردن یارانه‌ها مصمم می سازد، وضعیت نامطلوب توزیع و مصرف یارانه‌ها و نیز پیامدهای این نوع توزیع است. در خصوص هدر رفتن منابع، همه صاحب‌نظران و اقتصاد دانان نظری مشابه دارند. مهدی هاشمی رفسنجانی در این خصوص می گوید: «در سال 1382 معیارهای مصرف انرژی کشور در بخش های نفت، ساختمان، حمل و نقل و لوازم خانگی به ترتیب 2، 5/2، 2/2، 7/1 برابر استانداردهای جهانی بوده است. مصرف انرژی جهت گرمایش ساختمان در ایران حدود 2،6 برابر مصرف جهانی است. مصرف انرژی برای تولید یک تن سیمان در ایران نیز 1،3 برابر مصرف دنیاست. وضع انرژی مصرفی برای تولید آجر نیز در این مورد خیلی خوشایند نیست و 5،5 برابر مقدار جهانی است، همچنین فولاد 1،5 ، قند و شکر 1،64 و کاغذ 1،7 برابر مقدار جهانی است. به طور کلی در صنایع ذکر شده شاخص وزنی به طور متوسط در ایران 8،1 برابر بالاتر از مصرف جهانی انرژی است که در کل صنایع کشور این رقم حدود 2 برابر در نظر گرفته می شود .»

او همچنین بر غیر قابل تحمل بودن وضعیت موجود و بدتر شدن آن در سال های آتی در صورت عدم اقدام درخور تأکید دارد: «مطابق با بررسی های به عمل آمده در سال 1382 میزان مصرف انرژی در ایران معادل 20 میلیارد دلار می باشد که چنانچه روند انرژی به همین گونه ادامه یابد، در 20 سال آینده حدود 680 میلیارد دلار انرژی مصرف خواهیم کرد !»

روند افزایشی مصرف انرژی در کشور طی سال‌های آتی بیش از هر زمان کشور را با کمبود بودجه برای تأمین هزینه‌های تولید انرژی مواجه خواهد کرد .

رئيس کميسيون انرژي مرکز بررسي هاي استراتژيک ریاست جمهوري در این خصوص می‌گوید: «سال 85 مصرف انرژي نسبت به سال پيش از آن حدود 8،9 درصد رشد داشت و در سال 86، اين ميزان به 9،9 درصد بالغ شد . پيامد روند مصرف انرژي آن است که تا 10 سال ديگر قادر به صدور نفت نخواهيم بود، اين در حالي است که منابع بودجه کشور 70 درصد از طريق نفت تأمين مي شود .»

امروز دیگر همه صاحب نظران بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف اتفاق نظر دارند، اما متأسفانه هنوز مردم با بسیاری از واقعیت ها آشنا نیستند. برای ایجاد یک تحول اساسی در اقتصاد بیش از هر چیز نیازمند توجه همه جانبه دلسوزان و ایجاد یک عزم ملی برای تغییر هستیم .

نامگذاری مدبرانه رهبر انقلاب بر سال‌ها طی 11 سال اخیر، برکات غیرقابل انکاری داشته و حتی در برخی موارد به گفتمان‌سازی و تسری آن به بدنه اجتماعی منجر شده است. سلسله نامگذاری‌های سال امیرالمؤمنین، سال امام خمینی، سال نهضت حسینی، سال پاسخگویی سران قوا منجر به شکل‌گیری جنبش عدالت‌خواهی شد .

عزم ملی مورد اشاره برای تغییر و اصلاح الگوی مصرف نیز اگر بناست، شکل بگیرد، بهترین محرک برای آن، فراخوان رهبری و ریل‌گذاری ایشان است .

پیام دیگر این نامگذاری نیز برای قوه مقننه است. مجلس اگرچه در لایحه بودجه 88 بند مربوط به هدفمند کردن یارانه‌ها را حذف و لایحه بودجه را با تغییرات عمده عملاً به طرح تبدیل کرد اما با این فراخوان بزرگ رهبر انقلاب، هرگونه تعلل در انسداد زمینه‌های اسراف و ادامه این مصرف مسرفانه در بخش انرژی پذیرفته نیست .

محمد مهدی تهرانی

منبع رجانیوز

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

سه شنبه 27 بهمن 1388

نظرات0

اصلاح الگوی مصرف باید در جامعه نهادینه شود

باید به موازات نامگذاری سال 1388 به عنوان اصلاح الگوی مصرف، شرایط برای تغییر ذهنیتی در میان آحاد جامعه و مردم نیز رقم خورد .

ما به عنوان مسلمان در خصوص اصلاح الگوی مصرف باید با توجه به تاكیداتی كه در آموزه‌های دینی وجود دارد، لازم است اقدام جدی در خصوص مقابله با اسراف به عمل آوریم .از طرف دیگر با توجه به اینكه مردم ایران از سابقه و تمدن مثبتی برخوردارند باید از ظرفیت مثبتی كه در خصوص رفتار متعادل و سازنده در ارتباط با بكار گیری امكانات و منابع كشور دارا هستند بهره گیرند.

به نظر می‌رسد مجلس شورای اسلامی‌، قوه مجریه و تمام نهادهای فرهنگی باید به دنبال این باشند تا الگوی اصلاح مصرف را به عنوان یك فرهنگ در جامعه نهادینه كنیم. باید دقت داشت الگوی اصلاح مصرف نباید تنها برای آحاد جامعه مطرح شود؛ جهت دار كردن موضع اصلاح الگوی مصرف به واقع منحرف كردن آن از اهداف استراتژیك است. باید برای اجرایی شدن بحث اصلاح الگوی مصرف دولت و قوه مجریه شرایطی را فراهم كنند تا موضوع اصلاح الگوی مصرف به صورت امری نهادینه در جامعه درآید. نباید بحث اصلاح الگوی مصرف تنها محدود به مصرف كالا شود بلكه بهتر است در بحث زمان، رفتار و اخلاق و خدماتی كه دولت‌ها ارائه می‌دهند از جمله اتمام به موقع پروژه‌ها همگی می‌ تواند به معنای اصلاح الگوی مصرف تلقی شود.

برای جلو‌گیری از اتلاف وقت مردم، نهادهای دولتی و عمومی باید موظف باشند و خود را ملتزم بدانند كه منابع مردم بی جهت مصرف نشو. در بحث ساماندهی شبكه برق، نوساناتی نداشته باشند و تمهیداتی در این خصوص می‌تواند موجبات صرفه جویی های مناسبی در برق و مسایل خانگی یا جلوگیری از معطل ماندن مردم در حمل و نقل عمومی از جمله هواپیما، قطار و ... صورت گیرد تا اصلاح الگوی مصرف به صورت یك فرهنگ نهادینه گردد.

اگر اصلاح الگوی مصرف به صورت یك امر نهادینه شده در میان مردم درآید و به واقع این امر ملكه ذهن مردم شود و از سوی دیگر مسئولان بیش از مردم موظف به رعایت بحث مصرف درست در جامعه شوند می‌توان امیدوار بود كه اصلاح الگوی مصرف نتیجه مثبتی به همراه داشته باشد.

مجلس شورای اسلامی باید موارد مرتبط با اصلاح الگوی مصرف را به صورت تكالیف واضح و روشن درآورد تا در بحث اصلاح الگوی مصرف همه را مكلف به رعایت مصرف درست و بهینه كند.

مصطفی مطورزاده نماینده مردم خرمشهر در مجلس شورای اسلامی

عضو كمیسیون اقتصادی

منبع خبرگزاری مجلس شورای اسلامی

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

سه شنبه 27 بهمن 1388

نظرات0

نقش سیستم های مدیریتی در اصلاح الگوی مصرف

مشکلی که امروزه ما درباره اصلاح الگوی مصرف با آن مواجه هستیم در حالت اول نبود شناسایی و اطلاعات کافی درخصوص فعالیت هایی است که نیازمند اصلاح الگو هستند .

مشکلی که امروزه ما درباره اصلاح الگوی مصرف با آن مواجه هستیم در حالت اول نبود شناسایی و اطلاعات کافی درخصوص فعالیت هایی است که نیازمند اصلاح الگو هستند. در حالت دوم نحوه چگونگی اصلاح این الگو، در مواقع پایین بودن راندمان آن فعالیت است. برای حل این مشکلات چه باید کرد؟ آیا در این حالت سیستم های مدیریتی و استانداردهای روز دنیا از جمله ISO ۹۰۰۱:۲۰۰۸ می تواند در این زمینه به ما کمک کند؟استانداردهای مدیریتی از جمله استانداردهای ISO ۹۰۰۱:۲۰۰۸ ، استانداردهایی هستند که چه در بخش صنعت و چه در بخش خدمات و حتی خانواده ها کاربرد دارند و به طور کلی هر کس و در هر موقعیتی می تواند از آن بهره ببرد، به طوری که حتی یک راننده تاکسی نیز توانسته در کشور ایتالیا آن را دریافت کند .

یکی از اهداف مهم این استاندارد که نقش مدیریتی را در خانواده ها، سازمان ها و جامعه ایفا می کند، افزایش بهره وری و راندمان در بخش های مختلف یک خانواده، سازمان و در نهایت جامعه است که در حقیقت بهینه سازی منابع و در نهایت و در صورت نیاز اصلاح الگو را بیان می کند.برای آشنایی بیشتر با این استاندارد و نقش آن در اصلاح الگو از توجه و تمرکز این استاندارد، جهت شناسایی فرآیندها در خانواده ها، سازمان ها و جامعه شروع می کنیم. این استاندارد در آغاز تاکید بر این دارد که ابتدا باید فرآیندهای موجود در خانواده ها و سازمان ها شناسایی شوند سپس تعامل و تعالی آنها مشخص شود. حال فرآیند چیست؟از دیدگاه استاندارد هر فعالیتی که از پاره یی منابع انسانی و نرم افزاری و در کنار آن سخت افزاری استفاده کند و داده ها را به عنوان اطلاعات ورودی پردازش و به نتایج خروجی تبدیل کند، فرآیند گفته می شود. ما فرآیند را با یک مثال ساده در خانواده ها تشریح می کنیم و آن هم عملیات گرم کردن آب مورد نیاز برای مصارف داخلی یک واحد ساختمانی است که ما آن را می توانیم به عنوان یک فرآیند در نظر بگیریم. ورودی این فرآیند آب سرد بوده و در نهایت با عملیات و پردازشی که صورت گرفته، آب گرم به صورت خروجی به وجود آمده است. هر فرآیندی یک هدف را دنبال می کند و همچنین هر فرآیندی باید از پاره یی منابع استفاده کند تا بتواند عملیات و پردازش را انجام دهد و منابع نیز خود می توانند به دو صورت

۱ ) منابع سخت افزاری و نرم افزاری

۲ ) منابع انسانی تقسیم بندی شوند .

درخصوص فرآیند مذکور، منابع سخت افزاری وجود یک شوفاژخانه و تاسیسات آن یا آبگرمکن است و درخصوص منابع نرم افزاری می توان به نحوه تنظیمات این وسایل اشاره کرد و همچنین در مورد منابع انسانی می توان به فردی که راه اندازی و نگهداری این سیستم را بر عهده دارد، اشاره کرد.در مرحله اول ما این فرآیند را شناسایی کرده ایم زیرا فعالیتی است که ورودی و خروجی داشته و از پاره یی منابع نیز استفاده می کند. ولیکن کار ما در این مرحله تمام نمی شود، زیرا هنوز بهره وری و راندمان این فعالیت مشخص نیست.برای این کار باید شاخصی مشخص شود و پیرو آن شاخص فرآیند مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد. ذکر این نکته بسیار ضروری است که انتخاب شاخص بسیار مهم است، به طوری که نتایج آن در تصمیم گیری ما موثر است. ما می توانیم یک یا چند شاخص را برای یک فرآیند در نظر بگیریم. به عنوان مثال برای فرآیند مذکور می توانیم شاخص مقدار لیتر آب گرم شده ( ۶۰ درجه سانتی گراد) در طول یک ماه را در نظر بگیریم. نکته مهم این است که آیا این شاخص می تواند به فرآیند ما کمک کند؟ در حالت اول ما به هدف فرآیند یعنی گرم کردن آب به ۶۰ درجه رسیده ایم و ورودی ما به خروجی تبدیل شده است ولیکن با چه قیمتی و صرف چه منابعی؟این حالت مبهم به ما نشان می دهد انتخاب شاخص فرآیند ما درست نیست، به طوری که کمکی به اندازه گیری فرآیند و تحت کنترل درآوردن آن نمی کند لذا باید شاخص مورد نظر را تغییر دهیم. در این حالت می توانیم از شاخص مقدار لیتر آب گرم شده نسبت به انرژی مصرف شده (سوخت گاز و“) در طول یک ماه استفاده کنیم. که در این حالت هر چقدر مقدار عددی شاخص ما کمتر باشد، ما به نتیجه بهتری در فرآیند رسیده ایم ولی اگر مقدار عددی شاخص فرآیند بیشتر از حد نرمال و طبیعی باشد (این حالت و عدد نرمال را می توانیم در طول روند چندماهه به دست آوریم یا از مقادیری که دیگران با تجربه و تحقیق به دست آورده اند استفاده کنیم) باید الگوی مصرف را اصلاح کرد، زیرا از حد طبیعی خارج شده است .

بنابراین در حالت اول انتخاب شاخص مهم است و در حالت دوم تجزیه و تحلیل و پایش روند آ ن در طول یک زمان مشخص.با مثال ساده فوق به این نتیجه می رسیم که با انتخاب یک شاخص مناسب در هر فرآیند می توانیم آن فرآیند را تحت کنترل درآوریم و در حالت های نامناسب آن را اصلاح کنیم.طریقه اصلاح الگو نیز از مواردی است که نیاز به بررسی دارد. به عنوان مثال یکی از دلایلی که ممکن است افزایش عددی شاخص مثال گرم کردن آب را داشته باشیم، روشن ماندن شوفاژ خانه و آبگرمکن در مواقع غیرضروری و زمانی که خانواده ها بیرون از منزل هستند، باشد یا دلایل دیگر. از این گونه فرآیندها در خانواده به مثال های زیادی می توان اشاره کرد از جمله فرآیند خرید که یکی از ورودی های آن می تواند مقدار اقلام مورد نیاز در خانه و خروجی آن مقدار مواد و اقلام خریداری شده باشد. برای انتخاب شاخص به این نکته توجه کنید که در بعضی از خریدها از جمله نان اسراف های زیادی می شود، زیرا بیشتر از مقدار مورد نیاز خانواده خرید صورت می گیرد و در نهایت مقدار اضافه فاسد شده و باید دور ریخته شود. از مواردی که باید به آن اشاره کرد و آن را در نظر گرفت، مدارک و سوابق پشتیبان در هر فرآیند است، به طوری که در مثال یک این مدارک و سوابق پشتیبان دستورالعمل و روش های کار با آبگرمکن یا شوفاژخانه است و در مثال دو لیست مقدار مواد خریداری شده است.با الهام گرفتن از این گونه استانداردهای مدیریتی از جمله ISO ۹۰۰۱:۲۰۰۸ به راحتی می توانیم فرآیندهای موجود در خانواده را شناسایی کنیم، سپس برای فرآیندهای مشخص شده شاخصی را در نظر بگیریم و آن شاخص را مورد تجزیه و تحلیل و پایش قرار دهیم و در صورت روند و مقدار نامناسب آن فرآیند را اصلاح کنیم که همان اصلاح الگوی مصرف است. این استانداردها را می توانیم برای هر سازمانی بسط و گسترش دهیم، به طوری که هم اکنون در خیلی از سازمان ها در حال اجرا است ولیکن تنها چیزی که در اکثر سازمان ها رعایت نمی شود مبحث تجزیه و تحلیل آن و در صورت بروز مشکل و روند نامناسب، یافتن راهکارهای مناسب است .

منبع آفتاب

ادامه مطلب

نويسنده:وحید صباغی

دوشنبه 26 بهمن 1388

نظرات0

:: سال 88،سال اصلاح الگوي مصرف ::