«آیة الکرسی» چیست؟ چه فایده و اثری دارد؟

آیا برای دنیای ما هم مؤثر است؟ آیا ... ؟؟؟

جواب این سؤالات را در ادامه مطلب خواهید یافت.

«آیةالکرسی» یکی از بلندترین و مهمترین آیات قرآن کریم است.

در روایات، برای تلاوت «آیة‌الکرسى»، فضایل و برکات بسیار و نتایج مادی و معنوی فراوانی برشمرده شده است. برخی آیات نام خاصی دارند که آن نام، از متن آیه گرفته شده است. مانند «کرسی» که در آیه ذیل قرار دارد و این آیه، «آیة‎الکرسی» نامگذاری شده است.

در این مطلب برخی از خواص و نتایج تلاوت این آیه را از روایات ذکر می‎نماییم.

«اللهُ لاَ إِلَـهَ إِلاَّ هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ لاَ تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلاَ نَوْمٌ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِی الأَرْضِ مَن ذَاالَّذِی یَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَ مَا خَلْفَهُمْ وَلاَ یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِمَا شَاء وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ وَلاَ یَؤُودُهُ حِفْظُهُمَا وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ.»(بقره/255)

خداست که معبودى جز او نیست زنده و برپا دارنده است. نه خوابى سبک او را فرو مى‏گیرد و نه خوابى سنگین. آنچه در آسمان‎ها و آنچه در زمین است، از آنِ اوست. کیست آن کس که جز به اذن او در پیشگاهش شفاعت کند؟ آنچه در پیش روى آنان و آنچه در پشت سرشان است مى‏داند. و به چیزى از علم او، جز به آنچه بخواهد، احاطه نمى‏یابند. کرسىِ او آسمان‎ها و زمین را در برگرفته، و نگهدارى آنها بر او دشوار نیست، و اوست والاىِ بزرگ.

و البته برخی دو آیه ادامه این آیه را نیز جزء «آیة الکرسی» دانسته‌اند:

«لا إِکْراهَ فِی الدِّینِ قَدْ تَبَیَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَیِّ فَمَنْ یَکْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ یُؤْمِنْ بِاللَّهِ فقد استَمْسَکَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى‏ لاَ انْفِصامَ لَها وَ اللَّهُ سَمیعٌ عَلیمٌ. اللَّهُ وَلِیُّ الَّذینَ آمَنُوا یُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَ الَّذینَ کَفَرُوا أَوْلِیاؤُهُمُ الطَّاغُوتُ یُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُماتِ أُولئِکَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فیها خالِدُونَ»(بقره/7-256)؛

«در قبول دین، اکراهى نیست. (زیرا) راه درست از راه انحرافى، روشن شده است. بنابراین، کسى که به طاغوت‏[بت و شیطان، و هر موجود طغیانگر] کافر شود و به خدا ایمان آورد، به دستگیره محکمى چنگ زده است، که گسستن براى آن نیست. و خداوند، شنوا و داناست. خداوند، ولىّ و سرپرست کسانى است که ایمان آورده‏اند؛ آنها را از ظلمتها، به سوى نور بیرون مى‏برد. (اما) کسانى که کافر شدند، اولیاى آنها طاغوتها هستند؛ که آنها را از نور، به سوى ظلمتها بیرون مى‏برند؛ آنها اهل آتشند و همیشه در آن خواهند ماند».

و اما آثار «آیة‌الکرسی»

نورانیت در قبر

امام صادق(علیه‎السلام) فرمودند: وقتی مؤمنی، ثواب قرائت «آیة الکرسى» را به اهل قبور هدیه کند، خداوند برای هر حرفى از این آیه، فرشته‎ای قرار می‎دهد که خداوند را براى قاری آن، تا روز قیامت تسبیح کند. و به وى پاداش شصت پیامبر را دهد و خدا در هر قبرى از شرق تا غرب، چهل شمع از نور قرار می‎دهد و قبرهاى آنها را وسعت دهد.[١]

نتیجه قرائت آیة الکرسى

از پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) روایت شده است که فرمودند: هر کس «آیةالکرسى» را بعد از هر نماز واجب بخواند، چیزى مانع از ورودش به بهشت نخواهد شد، مگر مرگ. (کنایه از این که وقتی مرگش برسد به بهشت می‎رود. البته باید به این نکته توجه کرد که صرف تلاوت این آیه ملاک نیست بلکه در مورد کسی است که مراقب اعمالش است.) و کسی بر قرائت آن، مواظبت نمى‎کند، مگر آن کس که صدیق و راستگو باشد.[٢]

اثر تلاوت آیة الکرسی هنگام خواب

رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمود: هر کس آیة الکرسی را در هنگام خواب قرائت کند، خدا او را و خانه‎اش و خانه همسایگانش را، ایمن خواهد کرد.[٣]

باعث قبولى نماز می‎شود

از پیغمبر گرامى(صلی الله علیه و آله) روایت شده است که فرمودند: هر کس «آیةالکرسى» را بعد از هر نماز واجب بخواند، نمازش مورد قبول قرار مى‎گیرد و در امان خدا خواهد بود.[۴]

ثواب «آیةالکرسى» بعد از وضو

از امام باقر(علیه‎السلام) روایت شده که فرمودند: هر کس بعد از وضو گرفتن یک بار «آیةالکرسى» بخواند، خدا ثواب چهل سال عبادت را به او عطا کند و مقامش، چهل درجه بالا می‎رود.[۵]

جهت رفع حاجت

از امیرمؤمنان على(علیه‎السلام) روایت شده است که فرمودند: هر گاه یکى از شما حاجتى داشت، صبح پنج‎شنبه در طلب آن برود، زیرا رسول اکرم(صلی الله علیه و آله) در دعا گفت: خدایا، در بیرون رفتن امتم در بامداد پنج‎شنبه برکت قرار ده و چون از منزل برون رفت، آیات سوره آل عمران و «آیةالکرسى» و سوره قدر را بخواند.[۶]

قرائت «آیةالکرسى» بعد از هر نماز

از پیغمبر اکرم(ص) روایت شده است که فرمودند: هر کس «آیةالکرسى» را بعد از هر نماز بخواند، هفت آسمان شکافته گردد و به هم نیاید تا خدا به سوى خواننده‎اش نظر رحمت افکند و پس از آن فرشته‎اى را برانگیزد که از آن هنگام تا فرداى آن روز، کارهاى خوبش را بنویسد و کارهاى بدش را محو نماید.[٧]

دفع آفت از مال و جان

امام زین العابدین(علیه‎السلام) نقل مى‎نماید که رسول خدا(ص) فرمودند: کسى که چهار آیه اول سوره بقره، «آیة‌الکرسى»، و دو آیه بعد از آن و سه آیه آخر این سوره را قرائت نماید، خودش و مالش دچار هیچگونه آفتى نخواهد شد، شیطان به او نزدیک نشده و قرآن را فراموش نخواهد کرد.[٨]

حفاظت از گزندها

امام کاظم(علیه‎السلام) فرمود: هر کس «آیةالکرسى» را بعد از هر نماز واجب بخواند، به او هیچ گزند و ضرری نرسد.[٩]

کفاره گناهان

امام صادق(علیه‎السلام) فرمود: هر کس بعد از نماز جمعه، وقتى که سلام مى‎دهد، حمد را یک بار، سوره توحید را هفت بار، سوره فلق هفت بار، سوره ناس را هفت بار و «آیةالکرسى»، آیه سخره؛ «إنّ ربّکم الله الذى خَلَق السَّموات ...»[١٠] و آیه ما قبل آخر سوره توبه؛ «لقد جاءکم رسول من انفسکم ...» را بخواند، کفاره گناهان او از آن جمعه تا جمعه دیگر خواهد بود.[١١]

ارزش «آیةالکرسى» در نماز مستحبى

امام صادق(علیه‎السلام) فرمود: کسى که در هر رکعت از نماز مستحبى خود، سوره توحید، قدر و «آیةالکرسى» را بخواند، خداوند عمل او را بهترین اعمال خواهد دانست، مگر کسى که مانند او و بیش از او این عمل را انجام دهد.[١٢]

ذکر رسول خدا(صلی الله علیه و آله) در بستر خواب

از محمد بن مروان روایت شده است که امام صادق(علیه‎السلام) فرمود: آیا به شما گزارش ندهم آنچه را که شیوه رسول گرامى خدا(صلی الله علیه و آله) بود که هرگاه ایشان به بستر خواب می‎رفت، چه مى‎فرمودند؟ گفتم: چرا. فرمود: «آیةالکرسى» را مى‎خواند و مى‎گفت: آمنت بالله و کفرت بالطاغوت؛ بار خدایا! مرا در خواب و بیدارى‎ام حفظ فرما.[١٣]

آیة الکرسی، مانع بیمارى

امام رضا(علیه‎السلام) فرمود: کسى که به هنگام خواب «آیةالکرسى» بخواند، إن شاءالله از فلج شدن ترسى نخواهد داشت. و هر کس آن را پس از هر نمازى بخواند، هیچ گزنده زهردارى به او آسیب نخواهد رساند.[١۴]

دورى از بلاها و گناهان

به روایت دیگر، هر کس «آیةالکرسى» را بعد از هر نماز واجب بخواند، نمازش قبول گردد و در امان خدا باشد و خدا او را از بلاها و گناهان نگاه دارد.[١۵]

آیة الکرسى در تنهایى

از معصوم رسیده است که فرمود: هر کس تنها در خانه‎اى شب را به سر برد، باید «آیةالکرسى» را بخواند و باید بگوید: بارخدایا! هراسم را آرام کن و ترسم را بیاساى و در تنهایى کمکم کن.[١۶]

آغاز سفر با آیة الکرسى

امام صادق(علیه‎السلام) فرمود: سفر را با دادن صدقه و یا با خواندن «آیةالکرسى» آغاز کن.[١٧]

هنگام عزیمت به سفر

از  موسى کاظم(علیه‎السلام) روایت شده است: اگر فردى عازم سفر است، بر در خانه‎اش رو به مسیرى که مى‎رود، بایستد و سوره حمد و «آیةالکرسى» را به سمت مقابل، چپ و راست بخواند.[١٨]

دعاى بعد از آیة الکرسى

از امام صادق(علیه‎السلام) نقل است که فرمودند: هر کس در سفر، «آیةالکرسى» را در هر شب بخواند، خود و همراهانش سالم بمانند و سپس بگوید:

«اللَّهُمَّ اجْعَلْ مَسِیرِی عَبَراً وَ صَمْتِی تَفَکُّراً وَ کَلَامِی ذِکْرا»؛ خداوندا! سیر مرا وسیله عبرت، و سکوتم را وسیله تفکر، و سخنم را ذکر قرار ده.[١٩]

... پس چه نیکوست، لااقل این سه آیه شریفه، از قرآن کریم را حفظ کنیم و همیشه تلاوت کنیم.

منبع: تبیان(با اندکی تغییر و تصحیح)