یکی از بهترین راه های دشمن کشی ،عفو و بخشش است شما نمی‌دانید با گذشت و بخشش دشمنان را چقدر شرمنده می‌کنید تا جایی که تمام کینه‌ها و کدورت‌ها را محو می نمایید.

انسان فطرتاً اجتماعی آفریده شده است او ذاتاً نیازمند یک دوست و همراه است کسی که در خوشی و سختی در کنار انسان قرار می‌گیرد،در شدائد بهترین مشاور است آری دوست تو صبورانه به درد دلت گوش می‌دهد راهنماییت می‌کند و تو را رها نمی‌کند ، اما دشمن تو کسی است که اسرار و معایب تو را همه جا فاش می‌کند به غم تو شادمان می‌شود از پیشرفت و موفقیت تو غمگین می‌گردد و دوست دارد تو را در ذلت و خواری ببیند.

إِن تَمْسَسْکُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ وَإِن تُصِبْکُمْ سَیِّئَةٌ یَفْرَحُواْ بِهَا

اگر به شما خوشی رسد آنان را بدحال می‌کند و اگر به شما گزندی رسد بدان شاد می‌شوند (آل عمران -120 )

صدمه‌هایی که دشمنان به جسم و روح انسان می‌زنند گاهی اوقات غیر قابل جبران است حال چه کار کنیم که به جای این که دشمنان زیاد داشته باشیم ،روز به روز بر دوستان خود بیفزاییم و دشمنان را نابود کنیم زیرا هزار دوست کم است و یک دشمن بسیار.

شاید بهترین راه در نظر عوام مقابله به مثل باشد اما این راه اصلاً جواب نمی‌دهد و بهترین راه را قرآن کریم ارائه می‌دهد خداوند در قرآن می‌فرماید وظیفه شما این است که دشمنی را به دوستی تبدیل نمایید البته نه فقط اینکه دشمنی از بین رود بلکه این ارتباط به دوستی گرم تبدیل شود .

وَلَا تَسْتَوِی الْحَسَنَةُ وَلَا السَّیِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِی بَیْنَکَ وَبَیْنَهُ عَدَاوَةٌ کَأَنَّهُ وَلِیٌّ حَمِیمٌ

و نیکی با بدی یکسان نیست [بدی را] آنچه خود بهتر است دفع کن آنگاه کسی که میان تو و میان او دشمنی است گویی دوستی یکدل می‌گردد(فصلت -34)

تأمین امنیت

مسئله مهمی که باعث دشمنی دیگران با ما می‌شود احساس ناامنی و تهدید خطر از جانب ماست.

هر گاه کسی از جانب ما مورد تهدید واقع شد و احساس خطر کرد،این ناامنی باعث شرایط جنگ و دشمنی می‌شود.ریشه بسیاری از دشمنی‌ها ،احساس حقارت،حسادت و ضعف در مقابل شخص مقابل است.گاهی ناخواسته پیشرفت شما دشمنان شما را زیاد می‌کند و یا وقتی از جانب شما امنیتشان به خطر افتد احساس ناامنی می‌کنند و وجود شما برای انان خطری جدی می‌شود.

شاگردان اول،ثروتمندان،انسان‌های موفق اصولاً مورد حسادت واقع می شوند و این حسادت زمینه دشمنی را پدید می‌آورد.اولین قدم در ایجاد شرائط آرام  اینست که دیگران از جانب شما امنیتشان به خطر نیفتد.شما می‌توانید با کلام نرم و زیبا با از بین بردن فاصله‌ها این امنیت خاطر را به آن‌ها بدهید.

هدیه بدهید

خداوند در قرآن به زیبایی بیان می‌دارد که بسیار انفاق کنید ریشه  انفاق از نفق می‌باشد  یعنی پر کردن فاصله‌ها،و نفقه همان مالی است که مرد برای پر کردن فاصله های مالی به همسر خویش پرداخت می‌کند.پس یکی از بهترین راه‌ها برای از بین بردن دشمنان خرید هدیه برای آن‌هاست چه زیباست اگر با کسی قهر هستید در اولین دیدار برایش هدیه بخرید زیرا معجزه هدیه بسیار زود عمل می‌کند و دشمن شما به دوستتان تبدیل می‌گردد.

بدی را با نیکی دفع کنید

ادْفَعْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ السَّیِّئَةَ نَحْنُ أَعْلَمُ به ما یَصِفُونَ

بدی را به شیوه‌ای نیکو دفع کن ما به آنچه وصف می‌کنند داناتریم(مؤمنون-96)

هر چقدر انسان دشمن داشته باشد استرس و اضطراب او بیشتر می‌شود و این امر مانع بزرگی برای پیشرفت او محسوب می‌شود اگر می‌خواهید موانع پیشرفتتان را از بین برید باید دشمنان خود را قلع و قمع نمایید.

بهترین شیوه و روش این است که به آنان هدیه دهید و همان جا تأثیر شفا بخش این خوبی را خواهید دید.

خون را با خون نمی‌شویند

عبادالرحمان کسانی اند که وقتی با نادانان برخورد می‌کنند ،رفتارشان بوی سلامت و امنیت می‌دهد در جواب ناسزا ، توهین نمی‌کنند و بالواقع این جاهلان هستند که همیشه خون را با خون می‌شویند.

وَعِبَادُ الرَّحْمَنِ الَّذِینَ یَمْشُونَ عَلَی الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا

و بندگان خدای رحمان کسانی‌اند که روی زمین به نرمی گام برمی‌دارند و چون نادانان ایشان را طرف خطاب قرار دهند به ملایمت پاسخ می‌دهند(فرقان -63)

این سلام به معنای این است که رفتار و اعمال آمیخته با سلامتی و روش پسندیده است.

ببخشید !

یکی از بهترین راه های دشمن کشی ،عفو و بخشش است شما نمی‌دانید با گذشت و بخشش دشمنان را چقدر شرمنده می‌کنید تا جایی که تمام کینه‌ها و کدورت‌ها را محو می نمایید.

رفتار بزرگوارانه فقط درشان کریمان است آنان که سنگ را با گل سرخ پاسخ می‌گویند آیا شما دوست دارید کریم باشید و بزرگوارانه عمل نمایید؟

وَإِذَا مَا غَضِبُوا هُمْ یَغْفِرُونَ (37-شوری )

چون به خشم درمی‌آیند درمی‌گذرند .

نه تنها در موقع غضب زمام اختیار از کفشان ربوده نمی‌شود و دست به اعمال زشت و جنایات نمی‌زنند بلکه با آب غفران و عفو قلب خود و دیگران را از کینه‌ها شستشو می‌دهند .زیبا اینکه نمی‌گوید آن‌ها غضب نمی‌کنند چرا که این جزء طبیعت انسان است و در بعضی جاها برای احقاق حق ضرورت دارد بلکه می‌گوید آنان به غضب آلوده نمی‌شوند .جایگاه عفو در جایی است که انسان قدرت بر انتقام دارد اما می‌بخشد .

وَجَزَاء سَیِّئَةٍ سَیِّئَةٌ مثل‌ها فَمَنْ عَفَا وَأَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَی اللَّهِ إِنَّهُ لَا یُحِبُّ الظَّالِمِینَ

و جزای بدی مانند آن بدی است پس هر که درگذرد و نیکوکاری کند پاداش او بر [عهده] خداست به راستی او ستمگران را دوست نمی‌دارد(شوری- 40 ).

بجای نفرین برای هدایتشان دعا کنید

اثر هر عمل و رفتار انسان در این دنیا به خود انسان برمی گردد.اثر نفرین به خود آدم می‌رسد و اثر دعای خیر در زندگی آدم دیده می‌شود. تصور نکنید که اگر نفرین کنید آنان را دچار عذاب می‌کنید نه آتش دامن خودتان را می‌گیرد .

إِنْ أَحْسَنتُمْ أَحْسَنتُمْ لِأَنفُسِکُمْ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا

اگر نیکی کنید به خود نیکی کرده‌اید و اگر بدی کنید به خود [بد نموده‌اید] (اسراء-7)

حضرت یعقوب (علیه السلام)برای فرزندان خود که سال‌ها به او دروغ گفته بودند و نور چشمش یوسف را از او جدا کرده بودند از خدا آمرزش طلبید :

قَالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَکُمْ رَبِّیَ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ

گفت به زودی از پروردگارم برای شما آمرزش می‌خواهم که او همانا آمرزنده مهربان است(یوسف -98)

شما وقتی برای دشمنانتان دعای خیر می‌کنید در واقع آن‌ها را دارید خلع سلاح می‌کنید وقتی برای هدایتشان دستتان را بالا می‌برید بهترین قدم برای این است که کینه و کدورت را از دل خود رفع کنید و با این عمل سازنده ،مسیر هدایت برای خود شما هم هموار می‌شود.

فاطمه زهرا(سلام الله)نیمه شب دست مبارکش را بالا می‌برد و برای تک تک همسایه‌ها دعا می‌کند برای هدایتشان،گرفتاریشان خدا را صدا می‌زند.

وقتی امام حسن(علیه السلام)می‌فرماید مادر آیا برای خودمان دعا نمی‌کنید ؟می‌فرمایند :الجار ثم الدار

شما پاسخ بگویید همسایه‌ها چه کسانی بودند؟آیا جز این که دشمنان واقعی حضرت زهرا و حضرت علی(علیه السلام)بودند و در خانه زهرا را آتش زدند و آنان که سیلی به صورت مبارکش زده شد و نگاه کردند و آنان که وقتی درب خانه آتش گرفت جای حمایت از او تازیانه بر بازوی مبارکش زدند.

اللهم العن اول ظالم ظلم حق محمد و آل محمد

مریم خندابی

بخش قرآن تبیان

منابع :

تفسیر نمونه –آیة الله مکارم شیرازی

تفسیر نور –حجة الاسلام آقای قرائتی