فرزندان هاشم بن عبد مناف، جد اعلاي رسول خدا.به اهل بيت پيامبر، به همين جهت‏ «بني هاشم‏» گفته مي‏شود.هاشم و اجدادش در ميان عرب، مشهور به نجابت و مورداحترام بودند و رسول الله از اين دودمان بود.امام حسين‏ «ع‏» نيز در يکي از رجزهاي‏ خويش در روز عاشورا، به اين نسب شريف اشاره کرده و به آن افتخار مي‏کند:

انا ابن علي الخير، من آل هاشم
کفاني بهذا مفخرا حين افخر

بني اميه، از آغاز با بني هاشم، مخالفت و دشمني داشتند و اين بغض و عداوت، دردوران ائمه نيز ادامه داشت. «حادثه کربلا» اوج عداوت و کينه امويان با بني هاشم بود.
پيامبر اسلام‏ «ص‏» فرموده است: «بغض بني هاشم نفاق‏»[1] دشمني و کينه با بني هاشم، نشانه نفاق است.
يزيد، چون حسين بن علي‏ «ع‏» را به شهادت رساند و اهل بيت او را به اسارت گرفت، در مجلس جشن، با چوب خيزران بر لبهاي حسين‏ «ع‏» مي‏زد و اين اشعار را مي‏خواند:
«لعبت هاشم بالملک...» بني هاشم با ملک و سلطنت بازي کردند، نه خبري آمده و نه وحيي ‏نازل شده است.اگر از فرزندان احمد انتقام نگيرم، از نسل خندف نيستم... [2] .


پی نوشتها :
[1] بحار الانوار، ج 93، ص 221.
[2] مقتل الحسين، مقرم، ص 462.در زمينه رابطه عداوت آميز آل اميه با خاندان رسالت، ر.ک: «دايرة المعارف تشيع‏»، ج 3، ص 398.
http://www.ashoora.ir

طايفه‏اي از قريش، که نسب آنان به امية بن خلف از فرزندان‏ «عبد شمس‏» مي‏رسد.اميه ‏از دشمنان سرسخت پيامبر اسلام‏ «ص‏» بود و فرزندان او و کلا بني اميه همواره با بني هاشم‏ مخالف و کينه توز بودند.[1] با پيامبر به نحوي، با علي‏ «ع‏» به نحو ديگر و با امام حسن و امام‏حسين‏ «عليهما السلام‏» و ساير ائمه به گونه ديگري خصومت مي‏ورزيدند. رسول‏خدا «ص‏» آنان را لعنت کرد.در قرآن، «شجره ملعونه‏» (سوره اسراء آيه 60) به بني اميه‏ تفسير شده است.[2] .
اين دودمان، با عترت پيامبر و آل علي دشمني شديد داشتند و بزرگاني از آنان درجنگهاي صدر اسلام به تيغ مسلمانان کشته شده بودند.يزيد و معاويه از نسل اينان بودند که آن دشمنيها را با علي و آل علي نشان دادند. «اينان از زمان معاويه در سال 41 هجري به‏حکومت رسيدند و تا سال 132 هجري حکومت داشتند و مرکز حکومتشان در شام بود.
به تبع حکومتهاي روم و فارس، بساط و تشريفات و تجملات و عيش و نوشهايي راه‏انداخته بودند.بعضي از خلفاي بني اميه عبارت بودند از: معاويه، يزيد، مروان، عبد الملک، وليد، سليمان، عمر بن عبد العزيز، هشام و... که با مروان حمار، اين سلسله منقرض شد، درجريان قيام ابو مسلم خراساني.»[3] مدت حکومتشان هزار ماه[4] بود، از زمان امام حسن‏مجتبي‏ «ع‏» تا زمان روي کار آمدن سفاح، يعني 90 سال و 11 ماه و 13 روز دقيقا طول‏کشيد.بعضي آيه‏ «ليلة القدر خير من الف شهر» را بر هزار ماه حکومت آنان تاويل‏کرده‏اند.[5] ابو سفيان، در اولين روز به خلافت رسيدن عثمان به او توصيه کرد که: پس ازقبيله تيم وعدي (که ابو بکر و عمر از آن بودند) اينک حکومت به دست تو افتاده است، آن را همچون توپي در ميان بني اميه دست به دست بگردان.اين سلطنت است نه چيز ديگر، من به بهشت و جهنمي باور ندارم.[6] .
امويان سنت رسول خدا را تغيير دادند.خود پيامبر پيشگويي کرده بود که چنين‏خواهد شد: «ان اول من يبدل سنتي رجل من بني امية‏» اين شعر نيز که بي‏اعتقادي امويان ‏را به خدا و قيامت و وحي مي‏رساند، از زبان يزيد نقل شده است که:

لعبت هاشم بالملک فلا
خبر جاء و لا وحي نزل[7] .

در زيارت عاشورا، از آل ابو سفيان، آل زياد، آل مروان و بني اميه نام برده شده و مورد لعنت قرار گرفته‏اند.امام حسين‏ «ع‏» نيز در پاسخ سخن مصرانه مروان که مي‏خواست امام‏ با يزيد بيعت کند، فرمود: از جدم شنيدم که مي‏فرمود خلافت بر آل ابو سفيان حرام است‏ «الخلافة محرمة علي آل ابي سفيان‏».


پی نوشتها :
[1] ر.ک: «النزاع و التخاصم بين بني امية و بني هاشم‏» از: مقريزي.
[2] سفينة البحار، ج 1، ص 46.
[3] معارف و معاريف، ج 1، ص 412.درباره وقايع زمان خلفاي بني اميه و شناخت آنها، از جمله رجوع کنيد به: تتمة‏المنتهي، شيخ عباس قمي و نيز منتهي الارب (ترجمه) جلد 5 و 6.
[4] کتاب‏ «هزار ماه سياه‏» شرح جنايات امويان را در بردارد.نيز ر.ک: «شيعه و زمامداران خودسر» ترجمه‏ «الشيعة والحاکمون‏» از محمد جواد مغنيه.
[5] مروج الذهب، ج 3، ص 235.
[6] استيعاب، ج 2، ص 690.
[7] اشعار از «ابن زبعري‏» است که يزيد به آنها استشهاد کرده است.
http://www.ashoora.ir

نام طايفه‏اي که نزديک کربلا ساکن بودند و فرداي عاشورا، پس از رفتن سپاه عمرسعد، عده‏اي از آنان براي دفن اجساد مطهر شهداي اهل بيت به کربلا آمدند[1] و چون ‏اجساد را نمي‏شناختند، متحير بودند.در آن هنگام، حضرت سجاد «ع‏» آمد و پيکر اهل بيت‏ و اصحاب را يک به يک به آنان شناساند و آنان در دفن شهدا، حضرت را ياري کردند و براي خويش، افتخار آفريدند.در «دايرة المعارف تشيع‏» آمده است:
«بني اسد، نام تيره‏اي از قبايل عرب، از فرزندان اسد بن خزيمه بن مدرکه... اين قبيله ‏توفيق و افتخار دفن پيکر مطهر حضرت سيد الشهدا و انصار آن حضرت را پس از واقعه ‏کربلا در سال 61 ق.داشتند.جمعي از اصحاب، علما، شعرا و زعماي اماميه از اين قبيله ‏برخاسته‏اند.برخي از همسران پيامبر اکرم‏ «ص‏» نيز از همين قبيله بوده‏اند.اين قبيله درسال 19 هجري از بلاد حجاز به عراق رفته، در کوفه و غاضريه از نواحي کربلا سکونت‏کردند.از قبايل سلحشور عرب محسوب مي‏گردند.هنگام بناي کوفه، اين قبيله محله ‏خاصي را در جنوب مسجد کوفه به خويش اختصاص دادند.در سال 36 هجري در جنگ‏جمل، با علي‏ «ع‏» بيعت کردند و در کنار آن حضرت جنگيدند.در قيام عاشورا در سال 61به سه دسته تقسيم شدند: موافق با حضرت و مخالف و بي‏طرف.حبيب بن مظاهر، انس ‏بن حرث، مسلم بن عوسجه، قيس بن مسهر، موقع بن ثمامه و عمرو بن خالد صيداوي از سران موافق بودند و حرملة بن کاهل اسدي، قاتل طفل شير خوار، از سران مخالف بود. گروهي از دسته سوم (بي‏طرفها) پس از شهادت حسين، زنانشان بر ميدان جنگ گذر کرده ‏و اجساد را ديدند و تحت تاثير قرار گرفتند و به سرزمين خود رفته، مردان را جهت دفن‏اجساد، خبر کردند.ابتدا زنان بيل و کلنگ به دست گرفته به طرف کربلا روان شدند.پس ازمدتي وجدان مردان بني اسد بيدار گشت و به خود آمدند و به دنبال زنان راه افتاده به دفن‏اجساد امام و يارانش پرداختند.اين فداکاري سبب شهرت آنان شد و از آن پس شيعيان به‏ نظر احترام و محبت به قبيله بني اسد مي‏نگرند».[2] .


پی نوشتها :
[1] مروج الذهب، ج 3، ص 63.
[2] دايرة المعارف تشيع، ج 3، ص 340.
http://www.ashoora.ir

خاندان، دودمان، آل محمد، عترت.منظور، دودمان پاک رسول خدا «ص‏» و اصحاب ‏کساء و ذريه مطهر پيامبر اسلام است و در حادثه عاشورا، امام حسين‏ «ع‏» و برادران و خواهران و فرزندان و بستگانش که از نسل پيامبر اکرم در کربلا حضور داشتند، اهل بيت‏ محسوب مي‏شوند که در پي شهادت آن امام، به اسارت رفتند.محبت ورزيدن به اهل بيت ‏پيامبر، سفارش خدا و رسول است.در قرآن کريم، اجر رسالت پيامبر، مودت با اهل بيت‏ دانسته شده است: «قل لا اسئلکم عليه اجرا الا المودة في القربي‏».[1] و جايگاهشان در هدايت امت و نجات پيروان، چون کشتي نوح به حساب آمده است.ابوذر از رسول خدا نقل کرده که فرمود: «انما مثل اهل بيتي فيکم کمثل سفينة نوح من دخلها نجا و من تخلف‏ عنها غرق‏».[2] (مثل خاندانم در ميان شما مثل کشتي نوح است. هر که داخل آن شود نجات مي يابد، هر که عقب بماند هلاک مي شود.
طبق روايات، اطاعت ائمه فرض است و مودتشان لازم و نافرماني آنان گناه، و هر که با محبت آنان بميرد، شهيد مرده است. ولايت آنان فريضه است و عامل قبولي اعمال و جواز عبور از صراط. دشمنشان، دشمن خداست. ابوبصير، از امام صادق‏ «ع‏» پرسيد: «آل محمد» کيانند؟فرمود: ذريه و نسل او.پرسيد: «اهل بيت محمد» کيانند؟ فرمود: اماماني که اوصياي ‏اويند.پرسيد: «عترت‏» او چه کسانند؟فرمود: اصحاب عبا.[3] .
اهل بيت، بمنزله رابط حياتبخش بين ما و خدايند، که اگر اين رابطه قطع شود، ارتباطمان با خدا قطع شده است.در تعليم و تبيين معارف دين هم اين نقش را دارند و شناخت قرآن و درک حقايق آن را بايد از آنان آموخت، که علمشان از سوي خداوند است‏ و پرورده خانه وحي و وارثان علوم پيامبرند. شفاعت و توسل، به دست آنان و به آنان ‏انجام مي‏گيرد و زدودن تحريف از چهره دين و مقابله با بدعتها از رسالتهاي آنان است. آنگونه که دانش آموز، از طريق معلم با کتاب آشنا مي‏شود، ائمه اهل بيت، معلمان اين‏ کتابند. اگر از کلاسي معلم را بردارند، از کتاب تنها کاري ساخته نيست.تفکر «حسبنا کتاب‏الله‏» به همين دليل، اشتباه است.اين دو «ثقلين‏»، از هم جدايي ناپذيرند، تا روز قيامت و حضور در کنار کوثر.

شما اي عترت مبعوث خاتم
شما اي برترين اولاد آدم

شما از اهل بيت آفتابيد
گل جان محمد را گلابيد

امير کشور دلها شماييد
شما آيينه‏هاي حق نماييد

ديانت بي شما کامل نگردد
بجز با عشقتان دل، دل نگردد

شما تفسير «نور» و «و الضحي‏»ييد
شما معناي قرآن و دعاييد

اماميد و شهيديد و گواهيد
مصون از هر خطا و اشتباهيد

شما راه خدا را باز کرديد
شهادت را شما آغاز کرديد

فدا کرديد جان تا دين بماند
به خون خفتيد تا آيين بماند

شما شيرازه ي ام الکتابيد
شما ميزان حق روز حسابيد

تولاي شما فرض خدايي است
قبول و رد آن مرز جدايي است

هر آنکس را که در دين رسول است
ولايت، مهر و امضاي قبول است

ولايت، گنج عشقي در دل ماست
محبت هم سرشته با گل ماست

دل و جان جهاني عاشق آباد
فداي نام شيرين شما باد[4] .

«زيارت جامعه»، از متون معتبري است که يک دوره شناخت ائمه و اهل بيت است.[5] .


پی نوشتها :
[1] شوري، آيه 23.
[2] بحار الانوار، ج 23، ص 121، کنز العمال، ج 12، حديث 34144.
[3] بحار الانوار، ج 25، ص 216.
[4] تلخيصي از مثنوي‏ «اهل بيت آفتاب‏» از: نويسنده.
[5] درباره اهل بيت، از جمله ر.ک: «اهل البيت، مقامهم، منهجهم، مسارهم‏» از: مؤسسة البلاغ.
http://www.ashoora.ir

طايفه‏اي از قريش، که نسب آنان به امية بن خلف از فرزندان‏ «عبد شمس‏» مي‏رسد.اميه ‏از دشمنان سرسخت پيامبر اسلام‏ «ص‏» بود و فرزندان او و کلا بني اميه همواره با بني هاشم ‏مخالف و کينه توز بودند.[1] با پيامبر به نحوي، با علي‏ «ع‏» به نحو ديگر و با امام حسن و امام‏حسين‏ «عليهما السلام‏» و ساير ائمه به گونه ديگري خصومت مي‏ورزيدند. رسول‏خدا «ص‏» آنان را لعنت کرد.در قرآن، «شجره ملعونه‏» (سوره اسراء آيه 60) به بني اميه‏تفسير شده است.[2] .
اين دودمان، با عترت پيامبر و آل علي دشمني شديد داشتند و بزرگاني از آنان در جنگهاي صدر اسلام به تيغ مسلمانان کشته شده بودند.يزيد و معاويه از نسل اينان بودندکه آن دشمنيها را با علي و آل علي نشان دادند. «اينان از زمان معاويه در سال 41 هجري به‏حکومت رسيدند و تا سال 132 هجري حکومت داشتند و مرکز حکومتشان در شام بود.
به تبع حکومتهاي روم و فارس، بساط و تشريفات و تجملات و عيش و نوشهايي راه‏ انداخته بودند.بعضي از خلفاي بني اميه عبارت بودند از: معاويه، يزيد، مروان، عبد الملک، وليد، سليمان، عمر بن عبد العزيز، هشام و... که با مروان حمار، اين سلسله منقرض شد، درجريان قيام ابو مسلم خراساني.»[3] مدت حکومتشان هزار ماه[4] بود، از زمان امام حسن ‏مجتبي‏ «ع‏» تا زمان روي کار آمدن سفاح، يعني 90 سال و 11 ماه و 13 روز دقيقا طول‏کشيد.بعضي آيه‏ «ليلة القدر خير من الف شهر» را بر هزار ماه حکومت آنان تاويل ‏کرده‏اند.[5] ابو سفيان، در اولين روز به خلافت رسيدن عثمان به او توصيه کرد که: پس ازقبيله تيم وعدي (که ابو بکر و عمر از آن بودند) اينک حکومت به دست تو افتاده است، آن را همچون توپي در ميان بني اميه دست به دست بگردان.اين سلطنت است نه چيز ديگر، من به بهشت و جهنمي باور ندارم.[6] .
امويان سنت رسول خدا را تغيير دادند.خود پيامبر پيشگويي کرده بود که چنين‏ خواهد شد: «ان اول من يبدل سنتي رجل من بني امية‏» اين شعر نيز که بي‏اعتقادي امويان ‏را به خدا و قيامت و وحي مي‏رساند، از زبان يزيد نقل شده است که:

لعبت هاشم بالملک فلا
خبر جاء و لا وحي نزل[7] .

در زيارت عاشورا، از آل ابو سفيان، آل زياد، آل مروان و بني اميه نام برده شده و مورد لعنت قرار گرفته‏اند.امام حسين‏ «ع‏» نيز در پاسخ سخن مصرانه مروان که مي‏خواست امام ‏با يزيد بيعت کند، فرمود: از جدم شنيدم که مي‏فرمود خلافت بر آل ابو سفيان حرام است‏ «الخلافة محرمة علي آل ابي سفيان‏».


پی نوشتها :
[1] ر.ک: «النزاع و التخاصم بين بني امية و بني هاشم‏» از: مقريزي.
[2] سفينة البحار، ج 1، ص 46.
[3] معارف و معاريف، ج 1، ص 412.درباره وقايع زمان خلفاي بني اميه و شناخت آنها، از جمله رجوع کنيد به: تتمة‏المنتهي، شيخ عباس قمي و نيز منتهي الارب (ترجمه) جلد 5 و 6.
[4] کتاب‏ «هزار ماه سياه‏» شرح جنايات امويان را در بردارد.نيز ر.ک: «شيعه و زمامداران خودسر» ترجمه‏ «الشيعة و الحاکمون‏» از محمد جواد مغنيه.
[5] مروج الذهب، ج 3، ص 235.
[6] استيعاب، ج 2، ص 690.
[7] اشعار از «ابن زبعري‏» است که يزيد به آنها استشهاد کرده است.
http://www.ashoora.ir

نام يکي از قبايل مشهور و بزرگ عرب، که ابتدا در يمن مي‏زيستند، سپس به مکانهاي ‏مختلف پراکنده شدند و گروهي هم به عراق آمدند که به آنان‏ «ازد العراق‏» گفته مي‏شد[1] و ساکن کوفه شدند.انصار شاخه‏اي از همين قبيله‏اند.تعدادي از شهداي کربلا نيز از اين ‏قبيله بودند.

پی نوشتها :
[1] لغت نامه، دهخدا، مروج الذهب، ج 2، ص 161.
http://www.ashoora.ir

دودمان مروان بن حکم که از تيره بني اميه بودند و از سال 64 هجري روي کار آمدند. آغاز سلطه اين خاندان با به خلافت رسيدن مروان بود.مروان از خشن‏ترين و عنودترين‏دشمنان اهل بيت و امام حسين‏ «ع‏» بود و نزد پيامبر و مردم ملعون و مطرود و تبعيد شده بود (مروان) پس از او عبد الملک مروان، وليد بن عبد الملک، سليمان بن عبدالملک، عمر بن عبد العزيز، يزيد بن عبد الملک، هشام بن عبد الملک، وليد بن يزيد، يزيد بن وليد، مروان بن محمد، به ترتيب نزديک به هفتاد سال حکومت کردند[1] و دوران حکومتشان ازسخت ‏ترين دورانهاي شيعه بود.بني مروان جنايتکارترين افراد را در شهرها به ولايت‏ مي‏گماشتند که حجاج يکي از آنان بود.در زيارت عاشورا «آل مروان‏» نيز همچون آل زيادو آل ابي سفيان و بني اميه مورد لعن قرار گرفته‏اند.


پی نوشتها :
[1] حوادث خلفاي آل مروان را در مروج الذهب، ج 3، ص 91 به بعد، مطالعه کنيد.
http://www.ashoora.ir

نام قبيله‏اي که هاني بن عروه، بزرگ و رئيس آن در کوفه بود.هاني هر گاه ندا مي‏داد، چهار هزار مسلح و هشت هزار پياده تحت فرمانش جمع مي‏شدند.وقتي هاني را براي‏ گردن زدن به بازار کوفه بردند، هاني آل مراد را صدا کرد، ولي کسي از بيم جان خويش به‏ حمايتش برنخاست.[1] هاني در ايام حضور مسلم بن عقيل در کوفه، ميزبان او بود، و پيش‏از مسلم دستگير و شهيد شد.


پی نوشتها :
[1] مروج الذهب، ج 3 ص 59.
http://www.ashoora.ir

خاندان، دودمان، آل محمد، عترت.منظور، دودمان پاک رسول خدا «ص‏» و اصحاب‏ کساء و ذريه مطهر پيامبر اسلام است و در حادثه عاشورا، امام حسين‏ «ع‏» و برادران و خواهران و فرزندان و بستگانش که از نسل پيامبر اکرم در کربلا حضور داشتند، اهل بيت ‏محسوب مي‏شوند که در پي شهادت آن امام، به اسارت رفتند.محبت ورزيدن به اهل بيت ‏پيامبر، سفارش خدا و رسول است.در قرآن کريم، اجر رسالت پيامبر، مودت با اهل بيت ‏دانسته شده است: «قل لا اسئلکم عليه اجرا الا المودة في القربي‏».[1] و جايگاهشان در هدايت امت و نجات پيروان، چون کشتي نوح به حساب آمده است.ابوذر از رسول خدا نقل کرده که فرمود: «انما مثل اهل بيتي فيکم کمثل سفينة نوح من دخلها نجا و من تخلف ‏عنها غرق‏».[2] مثل خاندانم در ميان شما مثل کشتي نوح است. هر که داخل آن شود نجات مي يابد، هر که عقب بماند هلاک مي شود.
طبق روايات، اطاعت ائمه فرض است و مودتشان لازم و نافرماني آنان گناه، و هر که بامحبت آنان بميرد، شهيد مرده است. ولايت آنان فريضه است و عامل قبولي اعمال و جواز عبور از صراط.دشمنشان، دشمن خداست. ابو بصير، از امام صادق‏ «ع‏» پرسيد: «آل محمد» کيانند؟ فرمود: ذريه و نسل او.پرسيد: «اهل بيت محمد» کيانند؟ فرمود: اماماني که اوصياي ‏اويند.پرسيد: «عترت‏» او چه کسانند؟ فرمود: اصحاب عبا.[3] .
اهل بيت، بمنزله رابط حياتبخش بين ما و خدايند، که اگر اين رابطه قطع شود، ارتباطمان با خدا قطع شده است.در تعليم و تبيين معارف دين هم اين نقش را دارند و شناخت قرآن و درک حقايق آن را بايد از آنان آموخت، که علمشان از سوي خداوند است‏ و پرورده خانه وحي و وارثان علوم پيامبرند. شفاعت و توسل، به دست آنان و به آنان ‏انجام مي‏گيرد و زدودن تحريف از چهره دين و مقابله با بدعتها از رسالتهاي آنان است. آنگونه که دانش آموز، از طريق معلم با کتاب آشنا مي‏شود، ائمه اهل بيت، معلمان اين‏ کتابند. اگر از کلاسي معلم را بردارند، از کتاب تنها کاري ساخته نيست.تفکر «حسبنا کتاب‏ الله‏» به همين دليل، اشتباه است.اين دو «ثقلين‏»، از هم جدايي ناپذيرند، تا روز قيامت و حضور در کنار کوثر.

شما اي عترت مبعوث خاتم
شما اي برترين اولاد آدم

شما از اهل بيت آفتابيد
گل جان محمد را گلابيد

امير کشور دلها شماييد
شما آيينه‏هاي حق نماييد

ديانت بي شما کامل نگردد
بجز با عشقتان دل، دل نگردد

شما تفسير «نور» و «و الضحي‏» ييد
شما معناي قرآن و دعاييد

اماميد و شهيديد و گواهيد
مصون از هر خطا و اشتباهيد

شما راه خدا را باز کرديد
شهادت را شما آغاز کرديد

فدا کرديد جان تا دين بماند
به خون خفتيد تا آيين بماند

شما شيرازه ي ام الکتابيد
شما ميزان حق روز حسابيد

تولاي شما فرض خدايي است
قبول و رد آن مرز جدايي است

هر آنکس را که در دين رسول است
ولايت، مهر و امضاي قبول است

ولايت، گنج عشقي در دل ماست
محبت هم سرشته با گل ماست

دل و جان جهاني عاشق آباد
فداي نام شيرين شما باد[4] .

«زيارت جامعه»، از متون معتبري است که يک دوره شناخت ائمه و اهل بيت است.[5] .



پی نوشتها :
[1] شوري، آيه 23.
[2] بحار الانوار، ج 23، ص 121، کنز العمال، ج 12، حديث 34144.
[3] بحار الانوار، ج 25، ص 216.
[4] تلخيصي از مثنوي‏ «اهل بيت آفتاب‏» از: نويسنده.
[5] درباره اهل بيت، از جمله ر.ک: «اهل البيت، مقامهم، منهجهم، مسارهم‏» از: مؤسسة البلاغ.
http://www.ashoora.ir