با گسترش روند مصرف‌گرايي در اكثر نقاط دنيا، ما همه روزه شاهد حجم گسترده‌اي از مصرف مواد مختلف هستيم . اين شرايط باعث ايجاد صدمات جبران ناپذيري به سلامت طبيعت، حيات‌وحش و انسان‌ها شده است. موسسه وردواچ، با انتشار راهنماهاي سالانه مصرف هوشمندانه، تلاش مي‌كند كه عموم مردم را با واقعيت‌هاي فراسوي مصرف مواد مختلف و راهكارهايي در جهت مصرف هوشمندانه آنها آشنا كند. در اين مقاله، مي‌توانيد با نگاهي به ويژگي‌هاي مصرف 5 گروه از كالاهاي پرمصرف بهداشتي و آرايشي شامل محصولات بهداشتي بچه، محصولات پاك كننده‌، صابون‌هاي آنتي باكتريال، محصولات آرايشي و محصولات پزشكي فردي، با راهكارهايي ساده در جهت كاهش آثار زيانبار فردي و اجتماعي و زيست محيطي آنها آشنا شويد.
 
 
 

● منبع: ماهنامه - سياحت غرب - 1387 - شماره 57، فروردين - تاريخ شمسی نشر 00/01/1387
 
 
 
 
 
بياييد براي چند دقيقه به موادي كه در يك روز خريد و مصرف مي‌كنيد، بيانديشيد. ممكن است كه براي نهار يك ساندويچ مرغ و يك نوشابه ميل كنيد. خودروي خود را با بنزين پر نماييد. با استفاده از تلفن همراهتان با يك دوست صحبت كنيد. در مدرسه و يا اداره نيز، ده‌ها نامه الكترونيكي و يا ساير مداركتان را كپي بگيريد.

اينك اين فعاليت‌هاي روزمره خويش را در تعداد روزهاي يك سال ضرب كنيد و عدد به دست آمده را هم در تعداد جمعيت مصرف كننده دنياي امروز ضرب نماييد. با نگاهي به بنزين مصرفي خودروي خود، يا لباس‌هاي خريداري شده‌تان، عدد به دست آمده بسيار بزرگ خواهد بود و به همين ترتيب، ما با مصارف خود، تأثيرات زيادي را بر كره خاكي و مردم دنيا بر جاي مي‌گذاريم.

البته خير خوشايند اين است كه بسياري از مصرف‌كنندگان مي‌توانند در خريدهاي روزمره‌شان از كالاهايي جايگزين و دوست با سلامت خود و محيط زيست بهره گيرند. شركت‌هاي صنعتي و تجاري، دولت‌ها و شهروندان نگران در مورد آينده دنيا، مي‌توانند از قدرت خريد خويش در جهت توليد كالاهايي كم خطرتر و سالم‌تر نظير غذاهاي ارگانيك (طبيعي)، مواد شوينده عاري از مواد شيميايي، انرژي برق سبز و خودروها و كاميون‌هايي با آلايندگي اندك، استفاده كنند.

در سراسر دنيا، طبقه مصرف كننده (افرادي كه به كالاهايي نظير تلويزيون و اينترنت و فرهنگ استفاده از آنها دسترسي دارند)، به سرعت در حال رشد است. ما مي‌توانيم نشانه‌هاي اين رشد را در افزايش سريع تعداد خودروها، غذاهاي آماده، لوازم الكترونيكي و ساير نمادهاي يك زندگي مدرن مشاهده كنيم. بر اساس تخمين‌هاي اخير، 7/1 ميليارد نفر، (بيش از يك چهارم انسان‌ها) اينك جزو طبقه مصرف كننده محسوب مي‌شوند. از اين تعداد، 270 ميليون نفر در ايالات متحده، 370 ميليون نفر در اروپاي غربي و 120 ميليون نفر نيز در ژاپن زندگي مي‌كنند.

به صورتي قابل توجه، تقريباً نيمي از مصرف‌كنندگان دنيا در كشورهاي در حال توسعه‌اي نظير چين (240 ميليون نفر) و هند (120 ميليون نفر) زندگي مي‌كنند و اين عدد، با رشدي دائمي روبه‌روست.

در بسياري از موارد، اين افزايش مصرف آثاري مخرب نظير از بين رفتن منابع طبيعي و جنگل‌ها، رشد حجم بدهي‌ها و چاقي به همراه دارد. در اين ميان، 8/2 ميليارد انسان ديگر مصرفي اندك داشته و با مشكلاتي نظير گرسنگي، بي‌خانمان و فقر روبه‌رو هستند. بدين ترتيب چالش مهم فراروي ما در قرن بيستم و يكم ميلادي، تمركز بر مصرف شهروندان، نه از جنبه بي‌پايان كالاها كه بهبود كيفيت سطح زندگي براي همه، همراه با به حداقل رساندن آسيب‌هاي زيست محيطي مي‌باشد.

ما در مؤسسه «ورد واچ»، معتقديم كه شيوه مصرف هر يك از ما بر آينده حيات بر روي كره زمين، تأثيري غيرقابل انكار دارد. موسسه ما همه ساله با انتشار «كتاب‌ گزارش علائم حياتي دنيا» چگونگي مصرف، دلايل مصرف و تأثيرات اين مصرف گرايي بر سلامت انسان‌ها و محيط زيست را تشريح مي‌نمايد. همچنين در «راهنماي مصرف كنندگان»، ما با نگاهي به شيوه‌هاي مصرف كنوني تعدادي از محصولات شيميايي، به چالش‌هاي فرارو، آمار جهاني مرتبط و در نهايت روش‌هاي ساده در جهت كاهش آسيب‌ها اشاره مي‌كنيم. بدين ترتيب، مي‌توانيد با هزينه‌هاي پنهان بسياري از كالاهاي شيميايي مصرف شده در هر روز از زندگي خود آشنا شويد.

الف: محصولات بهداشتي بچه

براي بسياري از ما، بچه‌دار شدن اولين انگيزه را براي تفكر دقيق درباره ايمني و سلامت خريدهايمان به وجود مي‌آورد. در كنار بازداشتن بچه از مصرف احتمالي مواد سمي و خطرناك و تيز و برنده، بايد در مورد مصرف كالاهايي نظير پوشك، شيشه، پوشاك، پودرها و كرم‌هاي بچه و محصولات پاك كننده بيشتر بيانديشيم.

آيا مي‌دانيد…؟

يك بچه به طور ميانگين تا زمان يادگرفتن شيوه توالت رفتن، از 000/5 پوشك استفاده مي‌كند. آمريكايي‌ها همه ساله 000/000/000/18 پوشك، يعني سومين منبع اصلي توليد پسماندهاي خشك را مصرف مي‌كنند.

اكثر افراد، 90% عمر خود را در فضاهاي بسته مي‌گذرانند. اين عدد براي نوزادان 95% است. لذا بايد براي دوري از آلودگي‌هاي مختلف موجود در منازل، تدبيري مناسب بينديشيد.

اگرچه شير مادر منبعي مناسب براي تغذيه نوزادان به شمار مي‌رود، اما در شير مادران امروز، موادي نظير د.د.ت و انواع علف‌كش‌ها و آفت‌كش‌هاي شيميايي‌اي كه سال‌هاست مصرف آنها ممنوع شده است، وجود دارد.

تعدادي از شيشه‌هاي شير و پستانك‌ها از مواد شيميايي ساخته مي‌شوند كه سيستم هورموني بدن بچه‌ها را به هم مي‌زند.

چه كارهاي ساده‌اي مي‌توانيم انجام دهيم

اگر در آينده‌اي نزديك بچه‌دار مي‌شويد و يا درصدد شير دادن طبيعي به كودكتان هستيد، از رويارويي نزديك با انواع علف‌كش‌ها و آفت‌كش‌ها، رنگ، فلزات سنگين و ساير مواد سمي‌اي كه وارد اندام‌هايتان مي‌شود، بپرهيزيد.

در هنگام تعويض پوشك بچه، از صابون‌هايي استفاده كنيد كه در ساخت آنها، از كمترين مقدار رنگ، مواد پاك كننده و خوشبوكننده، بهره گرفته شده باشد.

از پوشك‌هاي قابل تجزيه زيستي يا پوشك‌هاي پارچه‌اي قابل استفاده مجدد استفاده كنيد.

در هنگام خريد اسباب‌بازي‌ها، از محصولاتي خريداري كنيد كه فاقد پي.‌وي . سي و ساير پلاستيك‌هاي مضر باشد.

در هنگام خريد كادو براي نوزادان، اقوام و دوستانتان، محصولاتي با ويژگي‌هاي طبيعي و غيرشيميايي انتخاب كنيد.

ب: محصولات پاك كننده

همه دوست دارند كه خانه‌اي تميز داشته باشند، اما اكثر ما از مواد پاك كننده، متنفريم. نكته قابل توجه دراين ميان اين است كه ما براي تميز كردن حمام و يا سطوح منزل، از مواد بسيار خطرناك و سمي و مضر استفاده مي‌كنيم. مثلاً مايع‌هاي ظرفشويي، حاوي فسفات‌هايي هستند كه به آلودگي آب‌هاي زيرزميني مي‌انجامد. پودرهاي لباسشويي نيز حاوي سفيدكننده‌هايي سمي هستند. ما اين مواد را دور از دسترس كودكان مي‌گذاريم، اما معمولاً دقت نمي‌كنيم كه چنين محصولاتي مي‌توانند چه تأثيراتي بر بدن ما بگذارند.

همچنين فراموش نكنيد كه اكثر اين مواد پاك كننده بر چشم، پوست و ريه‌هاي ما تأثيراتي ناگوار مي‌گذارند. يك راه حل براي پرهيز چنين مشكلاتي ، استفاده از مواد پاك كننده سبزي است كه فاقد مواد سمي غيرقابل تجزيه هستند.

آيا مي‌دانيد…؟

اين محصولات پاك كننده، عامل 10% مسموميت‌ها در ايالات متحده هستند. دو سوم اين مسموم‌شده‌ها، كودكان زير 6 سال بوده‌اند.

بر اساس آمار منتشر شده توسط سازمان حفاظت از محيط زيست آمريكا، هواي داخل يك خانه معمولي، بين 2 تا 5 برابر، آلوده‌تر از هواي آزاد همان منطقه است. در پاره‌اي از موارد، اين عدد تا 100 برابر نيز مي‌رسد. البته بخش اعظم اين شرايط، به دليل بهره‌گيري از مواد پاك كننده و حشره‌كش‌ها مي‌باشد.

چه كارهاي ساده‌اي مي‌توانيم انجام دهيم

براي شستن ظروف خود از موادي ايمن و ساده نظير صابون، آب، جوش شيرين، سركه، آبليمو و بوراكس استفاده نماييد.

به جاي استفاده از سفيدكننده‌ها و پاك كننده‌هاي عرضه شده در بازار، از تركيب سركه و جوش شيرين و آب گرم استفاده كنيد.

براي شست و شوي بهتر ليوان‌ها، از مخلوط برابر سركه سفيد و آب استفاده نماييد.

جوش شيرين و آرد ذرت، دو تميز كننده خوب فرش به شمار مي‌روند.

براي پاك كردن كپك‌ها و قارچ‌ها از تركيب آبليمو و يا سركه سفيد و نمك بهره ببريد.

براي پاك كردن ظرفشويي‌ها، از تركيب جوش شيرين، سركه سفيد، نمك و آب گرم استفاده كنيد.

در صورت ضرورت استفاده از محصولات خطرناك پاك كننده، از مقداري اندك بهره ببريد.

ج: صابون‌هاي آنتي باكتريال

آيا واقعاً اين مواد آنتي باكتريال هستند؟ ترديدهايي در اين ميان وجود دارد.

پس از جنگ جهاني دوم، مواد شيميايي صنعتي جاي مواد پاك كننده سنتي را گرفت. توليدكنندگان هم با توليد محصولاتي متنوع نظير صابون مايع، ژل اصلاحي و شامپوي بدن كه در آنها طيف گسترده‌اي از موادي پاك كننده نظير مواد آنتي باكتريال وجود دارد، در اين بازار حضوري فعال دارند.

مطالعات مختلف حاكي از آن است كه صابون‌هاي آنتي باكتريال در مقايسه با صابون‌هاي معمولي، از كارايي كمتري برخوردارند. به ويژه اينكه استفاده از آنها به ايجاد مقاومت دارويي و عفونت‌هاي غيرقابل درمان و مقاوم منجر مي‌شود. به همين خاطر هم، بسياري از آنتي بيوتيك‌ها و ساير داروهاي به كار گرفته شده براي مبارزه با بيماري‌هايي مرگبار نظير مالاريا و سل، امروزه ديگر از كارايي گذشته برخوردار نيستند.

آيا مي‌دانيد…؟

اگرچه اكثر اين محصولات، برچسب آنتي‌باكتريال دارند، اما اكثر اين محصولات، علاوه بر باكتري‌ها، ويروس‌ها را هم نابود مي‌نمايند.

بازار جهاني صابون در سال 2008 ميلادي، ارزشي معادل 6 ميليارد دلار خواهد داشت. بيشترين رشد مصرف آن نيز در قاره آسيا گزارش مي‌شود.

تري كلوزان، به عنوان اصلي‌ترين ماده از بين برنده باكتري‌ها، با نابودي آنزيم‌هاي موجود در ديواره سلولي باكتري‌ها، اين حفاظ طبيعي در برابر بيماري‌هايي نظير سل را تخريب مي‌كند.

مطالعات انجام شده توسط مركز بررسي‌هاي زيستي ايالات متحده نشان مي‌دهد كه تري كلوزان‌ها و فتالات‌هاي استفاده شده در اين صابون‌ها، آب‌هاي زيرزميني آمريكا را به شدت آلوده كرده است.

چه راهكارهاي ساده‌اي را مي‌توانيم انجام دهيم

از كليه محصولاتي كه حاوي تري كلوزان و ساير آنتي بيوتيك‌هاي ديگر هستند (نظير خميردندان، محصولات آرايشي، فرش، ظروف پلاستيكي آشپزخانه، اسفنج و حتي اسباب‌بازي‌ها)، خريداري نكنيد. دوستانتان را نيز به اين كار تشويق نماييد. دستانتان را با آب گرم و صابون‌هاي معمولي بشوييد. (به ويژه قبل از غذا خوردن و پس از رفتن به توالت.)

از پزشك و ساير پرستاران مراكز درماني بخواهيد كه به جاي استفاده از اين مواد پاك‌كننده، از ژل‌هاي حاوي الكل بهره‌گيري نمايند.

از فروشنده‌هاي محله خود بخواهيد، عرضه اين محصولات را متوقف كنند و ساير مصرف‌كنندگان را از خطرات اين مواد آگاه نماييد.

د: محصولات زيبايي و آرايش شخصي

تا چندي پيش، تنها محصول آرايشي در دسترس، صابون‌هاي معمولي شست و شوي موها و بدن، خميردندان و چند محصول آرايشي ساده بود. اما امروزه در ايالات متحده، اين محصولات يك صنعت 20 ميليارد دلاري را در هر سال تشكيل مي‌دهند. انواع اين لوسيون‌ها و معجون‌هاي عرضه شده در داروخانه‌ها و سوپرماركت‌ها كه حاوي انواع مواد مختلف شيميايي و سمي نظير نگهدارنده‌ها، رنگ، مواد ضد ميكروب، و پاك‌كننده‌ها هستند، با شعارهايي نظير پاك‌كننده، سفيد كننده و پوستي سالم‌تر به مصرف كنندگان عرضه مي‌گردد.

برخلاف تبليغات تجاري آنها، اين محصولات بر سلامت، آب و حيات وحش كره زمين، تأثيراتي ناگوار بر جاي مي‌گذارند. البته اين تأثيرات به ويژه براي مصرف‌كنندگان نوجوان و يا افراد داراي پوست‌هايي حساس، به راحتي قابل مشاهده است. همچنين بسته‌بندي‌هاي شيك و غيرضروري اين كالاها، يك منبع بزرگ زباله به حساب مي‌آيند.

آيا مي‌دانيد…؟

فتالات‌ها و مواد شيميايي ديگر استفاده شده در لاك‌هاي ناخن و ساير مواد آرايشي، به اختلالات مادرزادي در حيوانات منجر مي‌گردند. به علاوه، مقدار اين مواد در بدن اكثر آمريكايي‌ها به سطحي نگران‌كننده رسيده است.

از چند ماده نگهدارنده سمي مختلف نظير فورماليدها كه آثار مسموميست‌زاي آن به اثبات رسيده است، در جهت ماندگاري اكثر مواد آرايشي استفاده مي‌گردد. به علاوه، اين مواد، دومين عامل اصلي ايجاد حساسيت‌هاي پوستي در سراسر دنيا به شمار مي‌روند.

بسياري از مواد رنگي و افزودني موجود در محصولات آرايشي و زيبايي، مصرف كنندگان را با انواع حساسيت‌هاي پوستي و محرك رو به رو مي‌نمايد و البته بايد خاطرنشان كرد كه افزودن فلزاتي سنگين نظير سرب به اين كالاها، با بروز بيماريهاي عصبي ارتباطي مستقيم دارد.

به دليل وجود منافذ ريز بر روي پوست بدن ما، بسياري از اين مواد شيميايي به تدريج وارد جريان خون مصرف كنندگان مي‌شوند.

چه راهكارهايي را پيش رو داريم؟

تنها از كالاهاي آرايشي استفاده كنيد كه بر روي برچسب آنها وجود مواد طبيعي و عدم آزمون آنها بر روي حيوانات ذكر شده باشد.

از كالاهاي آرايشي‌اي استفاده كنيد كه عاري از فتالات‌ها، پاك كننده‌ها و مواد آنتي باكتريال باشند.

از فروشندگان محلي بخواهيد كه محصولاتي ارگانيك عرضه كنند.

در مدارس، ادارات، كارخانجات و ساير اماكن عمومي، دوستان و همكاران خود را با آثار ناگوار بهره‌گيري از اين محصولات مضر آشنا نماييد.

اگر برچسب‌هاي كالاي مورد علاقه شما در مورد مواد به كار گرفته در توليد آن واضح نيستند، ضمن تماس با شركت توليد‌كننده، علاوه بر دريافت اطلاعات بيشتر، نگراني‌هاي خود را نيز به آنها منتقل كنيد.

هـ : محصولات مربوط به مراقبت‌هاي سلامتي

«براي يك بار، ضرر ندارد» اگرچه بر روي تعدادي از محصولات مربوط به كنترل سلامت شخصي، اين عبارت نوشته شده، اما بايد بدانيد كه پزشكان خانواده و توليدكنندگان تجهيزات بيمارستاني، وظيفه حفظ سلامت و جلوگيري از اقدامات آسيب رسان به محيط زيست و انسان‌ها را هم دارند. متأسفانه، تعدادي از اين محصولات و پسماندهاي ناشي از كاربرد آنها، واقعاً ما را به بيماري‌ها و آلودگي هاي مختلف مبتلا مي‌نمايند.

استفاده رو به گسترش از اين محصولات و به دنبال آن، توليد پسماندهاي خطرناك آلوده كننده هوا به ويژه جيوه و ديوكسين‌ها، يكي از چالش‌هاي بزرگ فرآوري ماست. جيوه كه در ساخت تعدادي از درجه‌هاي حرارت تشخيص تب و همچنين دستگاه‌هاي تعيين فشار خون به كار مي‌رود، مي‌تواند به سيستم عصبي و مغزي افراد، آسيب هاي زيادي وارد كند. از سوي ديگر، به دنبال سوزاندن مواد حاوي كلر، گاز ديوكسين انتشار مي‌يابد كه با كاهش قدرت باروري، بي‌نظمي در سيستم ايمني و بسياري از سرطان‌ها ارتباط دارد.

آيا مي‌دانيد…؟

مقدار جيوه موجود در يك درجه تعيين حرارت بدن، براي آلوده نمودن كل ماهي‌هاي موجود در يك پارچه 20 اكري (مساحت معادل 940/80 مترمربع) كافي است.

در ايالات متحده، از هر 8 دانش‌آموز، يك نفر با اختلالات يادگيري ناشي از مصرف ماهي‌هاي حاوي جيوه توسط مادرانشان در دوره بارداري رو به رو هستند.

توليد و سوزاندن وسايل درماني و پزشكي ساخته شده از مواد پي.وي.سي، توليد كننده گاز ديوكسين  است. به علاوه، فتالات موجود در آنها به بروز اختلالات مادرزادي در نوزادان و باروري افراد بزرگسالان مي‌انجامد.

چه راهكارهاي ساده‌اي را مي‌توانيم انجام دهيم؟

وسايل پزشكي و درماني موجود در خانه خود را بررسي كنيد. در صورت وجود درجه‌هاي نشانگر حاوي نقره در آنها، تلاش كنيد كه ضمن بازيافت مناسب  اين وسايل، از تجهيزات ديجيتال ايمن‌تر بهره بگيريد.

حتي‌الامكان به جاي استفاده از ظروف پلاستيكي، روكش‌هاي خودرو و اسباب‌بازي‌هاي وينيلي (نوعي پلاستيك) از جايگزين‌هايي ايمن‌تر نظير ظروف شيشه‌اي، روكش‌هاي غير وينيلي و اسباب‌بازي‌هاي چوبي استفاده كنيد.

از سوزاندن وسايل پلاستيكي خودداري نماييد.

با خريد هوشمندانه و بازيافت بيشتر، از حجم زباله‌هاي خويش بكاهيد.

در پايان اميدواريم كه با مصرف هوشمندانه، سلامت انسان‌ها، محيط زيست و منابع ارزشمند طبيعي كره خاكي خويش را بيش از گذشته تأمين نماييم.

منبع: www.WorldWatch.org موسسه موسسه ورد واچ
 
http://www.bashgah.net

با گسترش نظام سرمايه سالاري و حكومت بازار و همچنين گسترش رسانه هاي تبليغاتي، مردم روز به روز به مصرف بيشتر كالاهاي لوكس و غيرضروري و ناسالم تشويق مي شوند. به علاوه، در سايه تضعيف روابط اجتماعي، تمايل مردم به داشتن سبك زندگي مرفه خانواده هاي ثروتمند تبليغات تلويزيوني، با رشدي چشم گير روبه رو شده است. اين «ولخرجي متظاهرانه» كه محصول اتحاد ابر شركت هاي تبليغاتي، مؤسسات بزرگ بازاريابي و مشاوران آنها با شركت هاي غول پيكر صنعتي است، بدون توجه به ضرورت و كيفيت كالاهاي تبليغ شده، تنها بر كميت بيشتر مصرف اتكا دارد. نويسنده اين مقاله پيشنهاد مي كند كه با تقويت نظام مشاركت و تشويق به خريد گروهي و پي گيري شكايات مشتريان و همچنين توسعه آگاهي شهروندان، اين وضعيت بغرنج بهبود يابد. 
 
   ● نويسنده: رالف - نيدر 

● منبع: ماهنامه - سياحت غرب - 1386 - سال چهارم، شماره 47، خرداد
 
 
 
 
 
توريستن ويبلن جامعه شناسي كه تئوري «ولخرجي متظاهرانه» را براي اولين بار در سال هاي پاياني قرن نوزدهم مطرح نمود، مطمئناّ در صورتي كه الگوهاي كنوني مصرف دنياي ما را مشاهده مي كرد، از خجالت آب مي شد. چرا كه در عصر حاضر، خريد كالاهاي لوكس و غيرضروري، به هدف و آرزوهاي زندگي افراد زيادي تبديل شده است.

ژوليت شور استاد دانشگاه  هاروارد، در كتاب اخير خود با عنوان «آيا آمريكايي ها خريدهاي زيادي انجام مي دهند؟» به واقعيتي با عنوان «مصرف گرايي نوين» در عصر حاضر اشاره مي نمايد كه در آن، با بالا رفتن معيارهاي زندگي، افراد هيچ توجهي به قدرت خريد خود نمي كنند.

البته بيشترين سهم از خريد كالاهاي لوكس به ميليونرهاي تازه به دوران رسيده اختصاص دارد. افرادي كه در دوره هاي رياست جمهوري ريگان، بوش و كلينتون توانستند به ثروت هاي زيادي دست يابند. اما نكته مهمي كه شور به آن اشاره مي كند اين است كه در اين ميان، حتي افرادي كه نتوانسته اند به ثروت مناسبي هم دست يابند، از خريدهاي اسراف گونه استقبال مي كنند.

بايد دانست، نيرويي كه اين موج مصرف گرايي را به وجود آورده است، استفاده از روش هاي نوين بازاريابي است كه شركت هاي توليد كننده كالاهاي مصرفي، شركت هاي بزرگ تبليغاتي، مشاوران تازه وارد فعاليت هاي بازاريابي و در نهايت، موج فرهنگي مصرف گرايي، بازيگران اصلي اين وضعيت هستند. به عنوان مثال، صنعت ارائه كارت هاي اعتباري، همه ساله حدود 5/2 ميليارد خريد محصولات مصرفي را براي مصرف كنندگان انجام مي دهد كه اين كار باعث تشويق مصرف كنندگان به پرداخت پول بيشتر مي شود. اين شرايط از سويي به رشد صعودي مصرف كارت هاي اعتباري در دهه اخير انجاميده و از سوي ديگر،  به افزايش بدهي مصرف كنندگان منجر شده است. آيا كسي در اين حقيقت ترديد دارد كه تلاش هاي بازاريابي تهاجمي صنعت كارت هاي اعتباري، به رشد تصاعدي و خيره كننده اين كارت ها انجاميده است؟

مثلاّ به صنعت داروسازي توجه كنيد: سرمايه گذاري اين صنعت، در بخش عرضه مستقيم داروهاي توليدي به مصرف كنندگان، در سال 1998 ميلادي تنها 25 ميليون دلار بوده است اما در سال هاي 1994 و 1996 اين عدد به 225 و 610 ميليون دلار افزايش يافت و در نهايت، در سال 1998 ميلادي، حجم اين سرمايه گذاري ها به يك ميليارد دلار بالغ گرديد. هدف از تبليغات عرضه مستقيم دارو به مصرف كنندگان كه در تلويزيون، مجله، اينترنت و ساير رسانه ها ارائه مي شود، پافشاري بيماران به تقاضاي تجويز داروهاي تجاري شركت هاي داروسازي توسط پزشكان است. داروهايي كه ممكن است آنان نيازي به مصرف اين داروها نداشته، غير ايمن بوده و يا گزينه هاي جايگزين ارزان تر و يا بهتري نيز داشته باشند. البته هيچ كس نيز درمورد آثار اين تبليغات مستقيم، سخني به ميان نمي آورد.

خانم شور با اشاره به اين اهرم بازاريابي، به ساير فاكتورهاي اجتماعي دخيل در اين تب لوكس گرايي اشاره مي كند. وي معتقد است كه با تغيير در الگوي توزيع درآمد، فرآيند خريد و مصرف مردم نيز دستخوش تغييراتي گرديده است، چرا كه افراد با درآمدهايي پايين تمايل دارند كه از الگوي مصرف افراد با درآمدهاي بالاتر تقليد كنند. با اين توضيح كه در دهه اخير، فاصله درآمدي افراد هم افزايش يافته است.

در اين ميان، برنامه هاي تلويزيوني با نشان دادن تصاويري از الگوهاي زندگي افراد ثروتمند، اين الگوها را به همه خانواده ها با هر سطح اجتماعي وارد مي كنند. خانم شور معتقد است كه عامل تلويزيون، در كنار از هم گسيختگي پيوندهاي همسايگي و ورود زنان به بازار كار، مصرف كنندگان كشورهاي غربي را ترغيب نموده كه به جاي همراهي با افراد همسايه و همتراز با خود، نگاه خود را به سوي سبك زندگي افراد ثروتمندتر از خويش معطوف نمايند.

البته روند اين «مصرف گرايي متظاهرانه» تنها با تغيير در گزينه هاي خريد فراروي افراد، تغيير نخواهد يافت، بلكه اين كار نيازمند يك تغيير اساسي در باورهاي فرهنگي ويژه اي است كه افراد را به فزون خواهي و مصرف كالاهاي لوكس تشويق مي كند. همچنين بايد سياست هاي دولت ها و جنبش هاي مصرف كنندگان نيز در اين مسير سهيم گردند تا فرآيند خريد مردم، بازنگري گردد.

سازمان هاي مستقل مصرف كنندگان، ارزش هايي جديد، روش هاي جديد تجزيه و تحليل و ايده هاي سياست گذاري جديدي را مطرح مي نمايند كه مي تواند به ايجاد تغيير در اين وضعيت منجر گردد.

در ادامه، من به تعدادي از اقدامات اين سازمان هاي مستقل اشاره مي كنم كه مي توانند مورد توجه قرار گيرند:

الف) خريد گروهي: تشويق شهروندان جامعه به خريد گروهي، باعث كاهش قيمت تمام شده مي گردد.

ب) تبادل گروهي اطلاعات و پي گيري شكايات: مصرف كنندگان مي توانند با استفاده از اينترنت، به تبادل اطلاعات و پيشنهادهاي خود پرداخته و براي پيش گيري مشكلات به وجود آمده ناشي از مصرف كالاهاي مختلف نيز از قدرت چانه زني و پي گيري گروهي بهره جويند.

ج) مشورت ها و مذاكرات گروهي: در سايه قدرت گروه هاي مصرف كنندگان، زمينه لازم جهت تأمين منافع خريداران فراهم مي گردد. همچنين دولت ها نيز از اين روابط استقبال مي كنند.

بدين ترتيب و با بهره گيري از اين روش ها،  فرهنگ مصرفي جديدي به وجود خواهد آمد كه كيفيت را بر كميت ترجيح خواهد داد و با ارزش آفريني براي مشتريان، ويژگي هاي اكولوژيكي و اجتماعي آنان در فرآيند توليد حفظ مي شود. راهي كه سرانجام به مصرف غير متظاهرانه و صحيح كالاها و خدمات منتهي خواهد گرديد.

http://www.bashgah.net
منبع: www. Commondreams. Org 

فواید صرفه جویی و جلو گیری از اسراف

1 – جلب رضایت حق تعالی
2 – ازدیاد نعمات الهی
3 – کمک به اقتصاد و در آمد عمومی جامعه و خانواده
4 – عمل به وظایف انسانی و اجتماعی و احساس رضایت مندی باطنی .
5 – ایجاد فرصت بهره مندی از امکانات و نعمات برای نسل های آتیه
6 – اصلاح دیدگاه عمومی جهانیان نسبت به ملت شریف ایران در استفاده مطلوب از منابع خداددادی
7 – الگو برداری صحیح سایرین به ویژه افراد زیر مجموعه ، فرزندان و اعضای خانواده
8 – ابراز همدردی و همراهی با کسانی که از امکانات و منابع کمتری برخوردارند
9 – تغییر و بهبود فرهنگ مصرف و ارتقاء کیفیت عملکرد
10 – ایجاد زمینه های رشد ، شکوفایی و نوآوری با استفاده بهینه از امکانات
11 – کاهش هزینه های تولید و سرانه مصرف
12 – مورد قضاوت مثبت دیگران قرار گرفتن

راهکارهای تقویت مصرف بهینه و صرفه جویی