كارت گرافيك:
سه وسيله در
يك كارت ويديويي:
كارت گرافيك شما به اندازه صفحه نمايش شما مهم است و بيشتر مواقع ناديده گرفته مي شود در طول سالهاي 1999 تا كنون كيفيت كلي كارتهاي گرافيكي ارتقا يافته است قبل از آن توليدات كم قابليتي در بازار بود اين مقاله را دنبال كنيد تا در مورد كارتهاي گرافيك كامپيوتر خود بيشتر بدانيد يك كارت گرافيك اصولاً يك رابط يا يك كارت قابل تعويض يا قابل توسعه در كامپيوتر شما است بنابراين مي تواند با يك كارت ديگر جايگزين شود ( مادر برد بايد داراي اسلات AGP باشد ) كارت گرافيك همچنين مي تواند به صورت onboard باشد كه در كامپيوترهاي شخصي lap top يا مادربردهاي عمومي تر استفاده مي شود كه قابل تعويض نيستند. بنده يك دليل روشن براي يك كارت گرافيك قابل تعويض در كامپيوتر خود دارم هر چند يك مادربرد مدرن مي تواند داراي يك چيپ ست گرافيكي عالي باشد شما فقط بايد بدانيد كدام يك!
بدون توجه به اينكه آيا كارت گرافيكي onboard يا قابل تعويض است رابط گرافيكي از سه قسمت تشكيل شده است:
كارت گرافيكي CPU را پشتيباني مي كند:
كارت گرافيك يك تابع پشتيباني براي CPU دارد و آن پروسسوري مانند CPU است. اگر چه اين پروسسور اختصاصاً براي كنترل تصوير صفحه نمايش ساخته شده است.
شما مي توانيد كامپيوتري بسازيد كه چيپ كنترل گرافيكي را نداشته باشد و وظيفه آن را به عهده CPU بگذاريد. ولي CPU دائماً اشغال خواهد شد و نرم افزاري را اجرا مي كند كه بايد تصوير مانيتور را توليد كند.
رم در كارت گرافيك :
كارتهاي گرافيك معمولاً مقدار معيني RAM دارند كه به آن فريم بافر هم گفته مي شود امروزه كارتهاي گرافيك مقدار زيادي رم دارند اما قبل از آن مهم است كه بدانيم:
رم گرافيكي براي نگهداري تصوير بزرگ مانيتور در حافظه لازم است. CPU اطلاعاتش را به كارت گرافيك مي فرستد. پروسسور كارت گرافيك يك تصوير براي مانيتور مي سازد و آن را در RAM گرافيك ذخيره مي كند. اين تصوير يك bitmap بزرگ است. براي update مداوم تصوير مانيتور استباده مي شود
مقدار RAM:
كارت گرافيكهاي قديمي تر معمولاً داراي 1و 2و4 مگابايت حافظه يا بيشتر بودند. واقعاً چقدر حافظه لازم است؟ حداقل احتياج ميزان رزولوشني است كه روي مانيتورتان مي خواهيد. براي يك استفاده دو بعدي معمولي رنگهاي 16 بيت كافي است. اجازه بدهيد نگاهي به ميزان RAM لازم براي رزولوشنهاي مختلف بيندازيم:
Resolution
Bit map size with 16 bit colors
Necessary RAM on the video card
640 x 480
614,400 bytes
1 MB
800 x 600
960,000 bytes
1.5 MB
1024 x 768
1,572,864 bytes
2 MB
1152 x 864
1,990,656 bytes
2.5 MB
1280 x 1024
2,621,440 bytes
3 MB
1600 x 1200
3,840,000 bytes
4 MB
توجه داشته باشيد كه 100 درصد RAM گرافيكي براي ذخيره Bitmap استفاده نمي شودبنابراين يك مگا بايت براي نشان دادن يك تصوير 800 در 600 با عمق رنگهاي ( تعداد رنگ ) 16 بيت كافي نيست. همانطور كه در محاسبات بالا اين نشان داده شده است بنابراين اگر شما رم گرافيكي بالاتري از ميزان متناظر با رزولوشن مورد نظر ( در جدول بالا ) داشته باشيد افزايش سرعت را مشاهده خواهيد كرد مثلاً اگر از يك رم گرافيكي 4 مگابايت به جاي 2 مگابايت براي رزولوشن 800 در 600 استفاده كنيد افزايش سرعت را حس خواهيد كرد در اين حالت اطلاعات مي توانند به طور همزمان از روي رم خوانده شوند و روي آن نوشته شوند كه براي هر كدام از cell هاي متفاوت رم گرافيكي استفاده مي شود.
استفادهاي سه بعدي:
براي پاسخ به تقاضاي زيادي كه براي كيفيت بالاي تصوير سه بعدي وجود داشت كارتهاي گرافيكي با رم گرافيكي 16 و 32 مگابايت وارد بازار شدند و آنها از اينترفيس (
اسلات ) AGP براي پهناي باند بيشتر دسترسي به حافظه اصلي استفاده كردند.
VRAM:
به طور خلاصه همه انواع رمهاي معمول مي توانند در كارتهاي گرافيكي استفاده شوند. اكثر كارتهاي گرافيكي از انواع خيلي سريع رمهاي معمولي استفاده مي كنند بعضي كارتهاي حرفه اي ( مانند Maxtor Millennium 2 ) در گذشته از چيپ هاي اختصاصي VRAM يا Video Ram) استفاده مي كردند. اين يك نوع رم بود كه فقط روي كارتهي گرافيكي استفاده مي شد در اصل يك VRAM از دو سلول رم معمولي ساخته شده است كه به يكديگر متصل شده اند. بنابراين شما از رم دو برابر استفاده مي كنيد. همچنين قيمت VRAM دو برابر انواع ديگر است. ويژگي برتر سلول دوتايي اين است كه به Video processor اجازه مي دهد كه به طور همزمان كه اطلاعات قديمي را مي خواند اطلاعات جديد را در همان آدرس بنويسد. بنابراين VRAMدو دروازه دارد كه مي تواند در يك زمان فعال شود و به طور چشمگيري سريعتر كار مي كند.
UMA و DVMT:
در مادر برد هاي قديمي تر كنترلر گرافيكي به صورت on board بود. از SMBA كه مخفف( Shared Memory Buffer Architecture ) يا UMA كه مخفف ( Unified Memory Architecture ) مي باشند قسمتي از رم سيستم كه براي استفاده به عنوان رم گرافيكي اختصاص يافته و استفاده مي شد اما اشتراك گذاشتن حافظه خيلي كند بود و استانداردهاي آن جالب توجه عموم نبود. يك ويرايش جديد از اين نوع در اينتل ساخته شد كه چيپ ست 810 نام داشت و بهتر از آن 815 بود. كه كنترل گرافيكي را در خود داشت و قسمتي از رم سيستم را به عنوان رم گرافيكي استفاده مي كرد اين سيستم به نام D.V.M.T كه مخفف (Dynamic Video Memory Tecbology ) بود، شناخته شد.
RAMDAC:
همه كارتهاي گرافيكي قديمي يك چيپ RAMDAC داشتند كه سيگنالها را از ديجيتال به آنالوگ تبديل مي كرد. مانيتورهاي CRT با سيگنال آنالوگ كار مي كنند كامپيوتر شما با اطلاعات ديجيتال ( صفر و يك ) كه به رابط گرافيكي فرستاده مي شود كار مي كند قبل از اينكه اين سيگنالها براي مانيتور فرستاده شوند بايد تبديل به آنالوگ شوند كه اين عمل در خروجي كارت بوسيله RAMDAC انجام مي گيرد.
توصيه ما براي يك RAMDAC خوب به قرار زير است:
انتقال حجم سنگين اطلاعات:
در گذشته
كارتهاي گرافيكي بودند كه flat بودند اين كارتها هوشمند نبودند. آنها اطلاعات و سيگنالها را از CPU دريافت مي كردند و آنها را به مانيتور انتقال مي داند و كار ديگري انجام نمي دادند. CPU بايد همه محاسبات لازم را براي خلق تصوير مانيتور انجام مي داد.
با توجه به اينكه هر تصوير صفحه نمايش يك Bitmap بزرگ بود CPU بايد مقدار زيادي اطلاعات را براي هر تصوير جديد از RAM به كارت گرافيك انتقال مي داد.
به زودي اينترفيسهاي گرافيكي مانند ويندوز محبوبيت پيدا كردند و با اين كارتها كامپيوترهاي شخصي بسيار كند بودند زمانيكه CPU انرژي زيادي براي توليد تصوير صفحه نمايش بكار مي برد اين طبيعي بود. ميتوان حجم اطلاعات لازم را محاسبه كرد يك تصوير با رزولوشن 1024 در 768 با عمق رنگ 16 بيت يك Bitmap با حجم 1.5 مگابايت است كه به صورت زير محاسبه ميشود:
1024x768x2 byte
با هر تعويض تصوير ( با فركانس مثلاً 75 هرتز در هر ثانيه 75 تصوير خواهيم داشت ) احتياج به انتقال 1.5 مگا بايت تصوير هست و اين انرژي كامپيوتر را هدر ميدهد به خصوص زمانيكه در حال اجراي يك بازي ( game ) هستيد ولي در كارتهاي گرافيك امروزي اين محاسبات در كارت گرافيك انجام مي شود.
-
پنج شنبه 5 آذر 1388
12:05 PM
نظرات(0)
در اين مقاله نگاهي به دو مشخصه اصلي رم در كامپيوتر مي پردازيم: مقدار حافظه و نوع
قانوني كه در اينجا روي آن انگشت مي گذاريم ( با توجه به انواع مختلف كامپيوترهايي كه استفاده مي كنيد ) نرم افزارهايي است كه شما تمايل به استفاده از آنها را داريد.
و اينكه حداقل مقدار
RAM
لازم يا بهترين كارايي براي شما مهم است.
جدول زير يك ديدگاه كلي از ميزان RAM قابل قبول با توجه به زمينه كاري فراهم مي كند.
128 MB
كافي براي بوت شدن
128-256 MB
برنامه نويسي
256-384 MB
محاسبات معمولي كامپيوتر گشت زني وب
384-512 MB
Game و موسيقي
512 MB -......
گرافيك سنگين و Game سنگين
رنجهاي نشان داده شده در جدول بالا به صورت كلي و بر اساس بيشتر كارهايمعمول كامپيوتري دسته بندي شده است بنابراين بهتر است كه شما احتياجات نرم افزاري و بازيهايي را كه از آنها استفاده مي كنيد را براي انتحاب نهايي در نظر بگيريد براي اين منظور در HELP نرم افزار يا در Read me آنها مي توانيد در قسمت requirements اين ميزان را پيدا كنيد كه كمترين آن در minimum requirments معمولاً يافت مي شود ولي اين روش براي همه سيستمها دقيق نيست زيرا بعضي از سيستمها بيش از بقيه از RAM استفاده مي كنند. (مانند سيستمي كه كارت گرافيك on board دارد ) بنابراين بهترين راه آزمايش است.
نوع
RAM براي كارايي سيستم مهم است سه نوع اساسي رايج RAM وجود دارند كه عبارتند از: SDRAM , DDR , RDRAM .
گذشته از نوع
RAM هر نوع RAM يك سرعت وابسته به آن RAM
دارد. در زير يك جدول با ذكر جزئيات به منظور مقايسه بر اساس نوع از كندترين ها سريعترين آمده است:
سرعت
نوع
66 MHZ يا PC66
SDRAM
100 MHZ يا PC100
SDRAM
133 MHZ يا PC133
SDRAM
200 MHZ يا PC 1600
DDR
400 MHZ يا PC800
RDRAM
266 MHZ يا PC2100
DDR
333 MHZ يا PC2700
DDR
400 MHZ يا PC 3200
DDR
533 MHZ يا PC1066
RDRAM
اين سرعتها مربوط به تئوري پهناي باند حافظه در CLOCK SPEED داده شده هستند و يك كامپيوتر فقط مي تواند يك نوع از حافظه را استفاده كند.
ميزان حافظه و نوع RAM كامپيوتر خود را انتخاب كنيد.
چقدر كافي است
-
پنج شنبه 5 آذر 1388
12:05 PM
نظرات(0)
-
پنج شنبه 5 آذر 1388
12:03 PM
نظرات(0)
DVD-ROM
ها مدتي است كه
وارد عرصه رقابت شده اند وبا
امكانات بيشتر و با سازگاري با انواع بافت
CD
و قابليت خواندن
DVD
بازار
CD-ROM
ها را در دست مي گيرند ديگر كمتر شركت معتبري را مي توان يافت
كه
CD-ROM
توليد كند بنابراين در زمان خريد
CD-ROM
خوب فكر كنيد
.
يك
DVD
با قابليت ذخيره سازي 17 گيگا بايت (در انواع دو لايه و دو رويه ) ظرفيتي برابر 26
CD
معمولي 665 مگابايتي دارد. اطلاعات روي
DVD
مانند
CD
روي يك شيار( پيت ) حلزوني رايت مي شود.هر چه طول پيت كوچكتر و قطاع فشرده تر باشد ظرفيت بيشتر است (حداقل طول پيت روي
DVD
برابر 4/0 ميكرو متر و روي
CD
برابر 9/0ميكرومتر است فاصله قطاعها روي
DVD
برابر 74/0 ميكرو متر و روي
CD
برابر6/1ميكرومتر است.)
در
DVD
به همين ترتيب طول موج پرتو ليزر از 780 نانو به 650 تا 635 نانومتر كاهش پيدا كرده مي توان گفت كه سرعت خواندن ديسك گردانهاي
DVD
از ديسك گردانهاي
CD
بيشتر است.مثلاً سرعت يكي از مدلهاي توشيبا بدون سر و صداي عجيب و غريب به 26 مي رسد.
ديسك گردانهاي
DVD-ROM
كنوني متعلق به نسل سوم هستند و مي توان آتها را بدون هيچ مشكلي تحت ويندوز نصب كرد. اين دستگاهها
DVD
را با سرعت
4X
يا
5X
مي خوانند. سرعت خواندن
CD
در آنها به
24X
تا
32X
مي رسد .
جايگزين شدن دستگاههاي نسل سوم با نسل دوم كارايي را تا حد زيادي بالا مي برد. آهنگ انتقال داده در محصولات نسل دوم 2700 كيلو بايت بر ثانيه است در حاليكه در محصولات جديد به 6000 كيلو بايت بر ثانيه مي رسد.
همين وضعيت در خواندن
CD
نيز صادق است: سرعت خواندن در مدلهاي نسل دومي 10 تا 12 برابر است در حاليكه در محصولات جديد به 6 برابر رسيده اكثريت ديسك گردانهاي
DVD
از نظر ربع خطا ضعف دارند.
آهنگ انتقال داده در ديسك گردانهاي مربوط به نسل سوم حداكثر 6 مگابايت بر ثانيه است بنابراين يك رابط
E-IDE
با آهنك انتقال خداكثر 16 مگابايت بر ثانيه براي اتصال آنها كافي است البته برخي توليد كنندگان اين دستگاهها رابا رابط
SCSI
ساخته اند.
به اين نكات توجه داشته باشيد:
·
به كيفت مكانيزم تصحيح خطا اهميت دهيد. با خوب بودن ا ين مكانيزم برخي خطاهاي ناشي از خراشهاي سطح ديسك و لكه هايي چون اثر انگشت تصحيح ميشوند چنين چيزي از چند كيلو بايت سرعت بيشتر بهتر است.
·
به ميزان تجملي كه نياز داريد فكر كنيد برخي كليدها كه براي ساده سازي پخش
CD
هاي صوتي در نظر گرفته شده اند فقط روي گروهي از ديسك گردانها وجود دارد.
·
چيزهايي كه همراه باد يسك گردان عرضه مي شود بسته به مارك آن تفاوت دارد ولي معمولاً يك دفترچه راهنما چند پيچ براي نصب و كابلهاي داده و صوتي همراه ديسك گردان وجود دارد.
·
بر سازگاري دستگاه تاكيد داشته باشيد براي اطمينان از آينده سازگاري با بافتهاي قبلي
CD
و سيستمهاي مختلف فايل را بايد به عنوان پيش فرض در نظر داشته باشيد.ديسك گردانهاي كنوني از نسل سوم از اطمينان خوبي برخوردارند.
-
پنج شنبه 5 آذر 1388
11:58 AM
نظرات(0)
LAN
مخفف عبارت
LOCAL AREA NETWORK
يا شبكه كامپيوتري محلي است.
LAN
يك سيستم ارتباطي سرعت بالاست كه براي اتصال كامپيوتر ها و ديگر تجهيزات ( مانند پرينتر، اسكنر، دستگاه كپي و ...) به يكديگر طراحي شده است. البته
LAN
براي يك ناحيه كوچك مانند يك ساختمان يا يك شركت و مانند آن طراحي شده است. با اتصال چند شبكه محلي يا
LAN
به يكديگر مي توانيد يك شبكه بزرگتر به نام
WAN
يا
WIDE AREA NETWORK
بسازيد. يك شبكه كامپيوتري به شما اجازه مي دهد تا از قطعات و تجهيزات كامپيوتري به طور مشترك استفاده كنيد.مثلاً مي توانيد در خريد تعداد زيادي تجهيزات گرانقيمت از قبيل پرينتر،
DVD-WRITER
و ... و برنامه هاي كاربردي صرفه جويي كنيد. چون مي توانيد آنها را بين چند كامپيوتر به اشتراك بگذاريد. برتري ديگر شبكه سهولت استفاده گروهي از اطلاعات است. به طوريكه از يك كامپيوتر مي توان اطلاعات مورد نظر به همه كامپيوتر ها انتقال داد. شبكه هاي محلي كه گاه به آنها شبكه هاي خانگي هم گفته مي شود تكنولوژي دستيابي اشتراكي را اجرا مي كنند. در همه اين شبكه ها مسير انتقال اطلاعات معمولاً كابل كوكسيال، كابل دو سيمه يا كابل فيبر نوري است وجود دارد. ارتباط فيزيكي با شبكه از طريق يك كارت شبكه يا يك كارت رابط شبكه يا
NIC
كه مخفف عبارات
NETWORK INTERFACE CARD
است انجام مي پذيرد. كارت شبكه كه يك قطعه سخت افزاري در داخل كامپيوتر است امروزه به شكلهاي مختلف در بازار يافت مي شود. كابل شبكه در نهايت به كارت شبكه متصل است. بعد از اتصال سخت افزاري نرم افزار شبكه ارتباط بين كامپيوتر ها و ديگر تجهيزات را كه هر كدام را يك ايستگاه مي ناميم مديريت مي كند. براي ارسال يك پيغام از يك كامپيوتر يا دريافت آن نرم افزار شبكه پيغام مزبور را به بسته هاي اطلاعاتي تقسيم مي كند. ( البته در صورتيكه پيغام براي قرار گرفتن در يك بسته اطلاعاتي بزرگ باشد.) هر بسته اطلاعاتي غير از اينكه حامل اطلاعات ماست داراي يك سر برگ و يك دنباله است. كه حامل اطلاعاتي خاص آن بسته و مقصد آن است. كه بوسيله اين اطلاعات مشخص مي شود كه بسته ها بايد كجا بروند و چگونه در مقصد به يكديگر متصل شوند.
كارت شبكه بسته هاي اطلاعاتي را روي شبكه با جرياني از اطلاعات با ايجاد تفييرات در سيگنال هاي الكتريكي ارسال مي كند. وقتي اطلاعات روي كابل شبكه در حال انتقال است هر كارت شبكه مقصد بسته هاي اطلاعاتي را چك مي كند. تا در صورت مطابقت آدرس خود با آدرس مقصد بسته اطلاعات آن را كپي كرده و به كامپيوتر يا دستگاه خود منتقل كند.
هر
LAN
يا شبكه محلي توپولوژي يا چيدمان هندسي خود را دارد. سه توپولوژي پايه وجود دارد: باس (گذرگاه) ، رينگ (حلقوي)، استار(ستاره). بيشتر شبكه هاي محلي تركيبي از اين سه چيدمان هستند.
در توپولوژي باس همه دستگاهها به كابل مركزي يا همان باس متصل مي شوند.
در توپولوژي رينگ دستگاهها به يك حلقه بسته متصل شده اند. به طوريكه هر دستگاه به دستگاه بعدي متصل مي شود. اين يك توپولوژي قوي است به طوريكه در صورت بروز اشكال در يك دستگاه به احتمال زياد كل شبكه دچار مشكل نمي شود.
در توپولوژي استار يا ستاره همه دستگاهها به يك هاب (
Hub
) مركزي متصل مي شوند. و از طريق آن اطلاعات به مقصد هدايت مي شوند. اگر مقصد اطلاعات در داخل شبكه استار باشد هاب آن اطلاعات را به دستگاه مقصد كه مي تواند يك كامپيوتر، پرينتر يا ... باشد انتقال مي دهد ولي اگر مقصد خارج از شبكه استار باشد هاب اطلاعات را به يك روتر ارسال مي كند.
بسته به توپولوژي و تجهيزات و فورمت ارسال اطلاعات يك شبكه محلي كامپيوتري مي تواند تا سرعت
100Mbps
به انتقال اطلاعات بپردازد.
-
پنج شنبه 5 آذر 1388
11:55 AM
نظرات(0)
-
پنج شنبه 5 آذر 1388
11:52 AM
نظرات(0)
-
پنج شنبه 5 آذر 1388
11:50 AM
نظرات(0)
پيتر دراکر، مرشد بزرگ مديريت مي گويد:
همه مي خواهند شاد ، سعادتمند، سالم ، و پر آوازه و در کارشان موفق باشند ؛ اما تنها راهي که ميتوانيد به همه خواسته هاي خود برسيد اين است که آينده خود را خلق کنيد و خبر خوش اين است که هرگز به اندازه امروز فرصت مناسب براي تحقق روياها و رسيدشن به خواسته هايتان وجود نداشته است .
بهترين راه پيش بيني آينده خلق کردن آن است.
هدف اصلي شما در زندگي بايد اين باشد که از آنچه دنيا به شما ارزاني ميکند به بهترين شکل استفاده نماييد.
در مجموع در دنيا به دو نوع آدم برخورد مي کنيم، يکي آنهايي که فعال هستند، و ديگري آنهايي که انفعالي عمل ميکنند. تنها حدود 10٪ مردم عامل هستند و با آنکه اين اشخاص به شدت در اقليت به سر مي برند، در همه ي زمينه ها حرکت ها و تکان ها را ايجاد مي کنند. اينها کساني هستند که سر رشته امور زندگي شان را در دست هاي خود مي گيرند.
وقتي تصميم مي گيريد که آينده خود را خلق کنيد، به اين اقليت زنده و شاداب مي پيونديد. سعي مي کنيد در خط اول موجود در زندگي تان حرکت کنيد.
-
پنج شنبه 5 آذر 1388
11:47 AM
نظرات(0)
تصميم قاطع مديريتي روزي مدير يكي از شركتهاي بزرگ در حاليكه به سمت دفتر كارش مي رفت چشمش به جواني افتاد كه در كنار ديوار ايستاده بود و به اطراف خود نگاه ميكرد. مدير با نگاهي آشفته دست به جيب شد و از كيف پول خود 6000 دلار را در آورده و به جوان داد و به او گفت: «اين حقوق سه ماه تو، برو و ديگر اينجا پيدايت نشود، ما به كارمندان خود حقوق مي دهيم كه كار كنند نه اينكه يكجا بايستند و بيكار به اطراف نگاه كنند.» جوان با خوشحالي از جا جهيد و به سرعت دور شد. مدير از كارمند ديگري كه در نزديكيش بود پرسيد: «آن جوان كارمند كدام قسمت بود؟» كارمند با تعجب از رفتار مدير خود به او جواب داد: «او پيك پيتزا فروشي بود كه براي كاركنان پيتزا آورده بود.» شرح حكايت برخي از مديران حتي كاركنان خود را در طول دوره مديريت خود نديده و آنها را نمي شناسند.. ولي در برخي از مواقع تصميمات خيلي مهمي را در باره آنها گرفته و اجرا مي كنند.
مصاحبه شغلي در پايان مصاحبه شغلي براي استخدام در شركتي، مدير منابع انساني شركت از مهندس جوان صفر كيلومتر ام آي تي پرسيد: و براي شروع كار، حقوق مورد انتظار شما چيست؟ مهندس گفت: حدود 75000 دلار در سال، بسته به اينكه چه مزايايي داده شود. مدير منابع انساني گفت: خب، نظر شما درباره 5 هفته تعطيلي، 14 روز تعطيلي با حقوق، بيمه كامل درماني و حقوق بازنشستگي ويژه و خودروي شيك و مدل بالاي در اختيار چيست؟ مهندس جوان از جا پريد و با تعجب پرسيد: شوخي مي كنيد؟ مدير منابع انساني گفت: بله، اما اول تو شروع كردي.
كارمند تازه وارد مردي به استخدام يك شركت بزرگ چندمليتي درآمد. در اولين روز كار خود، با كافه تريا تماس گرفت و فرياد زد: «يك فنجان قهوه براي من بياوريد.» صدايي از آن طرف پاسخ داد: «شماره داخلي را اشتباه گرفته اي. مي داني تو با كي داري حرف مي زني؟» كارمند تازه وارد گفت: «نه» صداي آن طرف گفت: «من مدير اجرايي شركت هستم، احمق.» مرد تازه وارد با لحني حق به جانب گفت: «و تو ميداني با كي حرف ميزني، بيچاره.» مدير اجرايي گفت: «نه» كارمند تازه وارد گفت: «خوبه» و سريع گوشي را گذاشت.
اشتباه موردي كارمندي به دفتر رئيس خود مي رود و مي گويد: معني اين چيست؟ شما 200 دلار كمتر از چيزي كه توافق كرده بوديم به من پرداخت كرديد. رئيس پاسخ مي دهد: خودم مي دانم، اما ماه گذشته كه 200 دلار بيشتر به تو پرداخت كردم هيچ شكايتي نكردي. كارمند با حاضر جوابي پاسخ مي دهد: درسته، من اشتباه هاي موردي را مي توانم بپذيرم اما وقتي به صورت عادت شود وظيفه خود مي دانم به شما گزارش كنم.
زندگي پس از مرگ رئيس: شما به زندگي پس از مرگ اعتقاد داريد؟ كارمند: بله! رئيس: خوب است. چون وقتي صبح امروز براي شركت در مراسم تشييع جنازه پدربزرگتان اداره را ترك كرديد، او به اينجا آمد و گفت كه مي خواهد شما را ببيند.
جلو رفت و از او پرسيد: «شما ماهانه چقدر حقوق دريافت مي كني؟»
جوان با تعجب جواب داد: «ماهي 2000 دلار.»
-
پنج شنبه 5 آذر 1388
11:46 AM
نظرات(0)
حيدر اميران
اندازه گيري عملكرد كاري بسيار سخت و پيچيـده است و بي توجهي به مضمون آن مي تواند مشكلاتي را به وجود آورد.
يكي از محورهاي مهم در مبحث اندازه گيري عملكرد فراهم آوردن زمينه هاي فرهنگي لازم براي اين مهم است.
اندازه گيري عملكرد به هيچ وجه نبايد امنيت شغلي افراد را به هم بزند كه در آن صورت كل سيستم اندازه گيري را با مشكل مواجه خواهد ساخت.
اندازه گيري عملكرد، عملكردهاي مختلف در صحنه كسب و كار نظير واحدها، فرايندها، افراد، مشتريان و يا پيمانكاران را دربرمي گيرد.
يكي از مسئوليتهاي اصلي مديريت هر سازمان پرداختن به اندازه گيري عملكرد در واحدهاست.
1 - مقدمه
امــروزه،انـدازه گيري به عنوان يكي از پايه اي ترين مبناي علوم مختلف در عرصه دستاوردهاي بشري درآمده است. بي شك، علم از زماني آغاز مي شود كه اندازه گيري پابه ميدان مي گذارد.
شايد بتوان يكي از مولفه هاي اصلي پيشرفته بودن جــوامع را هميــن جنبش انـدازه گيري دانست. در اين ميان، اندازه گيري عملكرد (PERFORMANCE MEASUREMENT) خود به عنوان يك موضوع عمومي، عملكردهاي مختلف موجود در صحنه كسب و كار را شامل مي شود. عملكردهايي كه هم مربوط به سازمان و هم مربوط به واحدها، فرايندها، افراد، مشتريان و يا پيمانكاران آن است.
از آنجا كه اندازه گيري عملكرد به عنوان چراغ راه و هدايت گر كليه فعاليتهاي مديريتي مطرح است و رشد و توسعه پايدار سازمانها و موسسات كشور و پيامد آن يعني رشد اقتصاد ملي مرهون سنجش، اندازه گيري، تجزيه وتحليل، مقايسه و انجام اقدامات لازم و ضــروري در ايــن زمينــه است، مبحث اندازه گيري عملكرد روز به روز از اهميت بسيار زيادي برخوردار شده است.
دراين ميان، اندازه گيري عملكرد شركتها، فرايندها، واحدها و پرسنل آنقدر اهميت دارد كه به زعم ما شايد يكي از وظايف و مسئوليتهاي اصلي مديريت هر سازمان پرداختن به اين موضوع بسيار مهم است.
اما، به راستي اندازه گيري عملكرد را بايد چگونه انجام داد؟ آيا انجام اين كار آسان است؟ آيا مي توان شاخصهاي اندازه گيري عملكرد را در كمترين زمان ممكن شناسايي و تعيين و نسبت به انجــام آن همـت گمــارد؟ به نظر مي رسد يكي از موضوعهاي مهمي كه شركتهاي ايراني بايد در راستاي رشد و توسعه خــود انجـام بدهند، توجه تام به موضوع اندازه گيري عملكرد است، اما انجام اين كار چگونه ممكن است؟
برگزاري اولين سمينار اندازه گيري عملكرد كه در سال 1381 و به همت سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران و دانشگاه تهران برگزار شد، انگيزه اي بود براي نويسنده كه بــراســاس تجارب حاصله در اجراي پروژه هاي اندازه گيري عملكرد در شركتهاي ايراني ديدگاههاي خود را درمورد اين موضوع بسيار مهم مطرح سازد.
2 - ملاحظات اصلي و مقدماتي
اصولاً در هر برنامه اندازه گيري عملكرد حداقـل با مفاهيم اصلي و پايه اي زير مواجه مي شويم كه توجه به آنها بسيار راهگشا خواهدبود:
2-1 - هدف از پروژه اندازه گيري عملكرد: يكي از مفاهيم بنيادين در اندازه گيري عملكرد، تبيين هدف و منظور از انجام اين كار است. پاسخ بــه اين سوال كه چرا و با چه هدفي اندازه گيري عملكرد بايد انجام شود، بسيار مهم و تعيين كننده است. در اين مورد نقش مديريت ارشد به عنوان مشتري اصلي اين پروژه حساس و مهم است، از اين رو، تبيين دقيق هدف و منظور از اجراي پروژه اندازه گيري عملكرد توسط مديريت ارشد حائزاهميت است.
2-2 - دامنه شمول پروژه: در اين مورد از ابتداي پروژه با يك سوال اصلي زير مواجه هستيم:
- آيا اندازه گيري عملكرد بايد در كل شركت انجام شود و يا بايد در بخشي از آن به عنوان پايلوت (PILOT) اجرا شود؟
باتوجه به تجارب حاصله بايد گفت احتمالاً اجراي اين پروژه در مقياس كوچكتر مناسب تر به نظر مي رسد، اما به هرحال تعيين دامنه شمول پروژه واقعاً به شرايط مربوطه ازجمله عواملي مثل زمان و مكان شركت ارتباط دارد.
2-3 -فرايندگرايي يا واحدگرايي: يكي از نكات مهم ديگر در مبحث اندازه گيري عملكرد تبيين و تـدقيق درمورد اين موضوع است كه آيا اندازه گيري عملكرد در پي سنجش عملكرد فرايندها است و يا واحدهاي سازماني. زيرا توجه به هريك از اين موضوعها بسيار مهم و تعيين كننده است كه بايد از ابتداي پروژه به آن توجه كرده و براي آن تعريف و برنامه اي مشخص داشت.
البته برخي از سازمانها، از همان ابتدا درپي اندازه گيري عملكرد افراد هستند كه انجام اين مهم به خصوص باتوجه به شرايط واقعي موجود در اغلب شركتهاي ايراني - دولتي و يا خصوصي - غيرممكن مي نمايد. به خصوص آنكه هنوز شرايط فرهنگي و نيز اطلاعات موردنياز براي انجام اين مهم فراهم نيست و لذا مي توان آن را به شرح بندهاي زير مطرح ساخت.
اين ملاحظات را مي توان به شرح زير براساس مراحل مندرج در شكل شماره دو معرفي كرد:
مرحله اول - شناسايي شاخصهاي اندازه گيري عملكرد: در اين مورد توجه به موضوعات زير مهم و حياتي است:
1 - آماده سازي و توجيه شركت و واحدهاي سازماني درمورد اهداف اجراي پروژه؛
2 - انجام فعاليتها و اقدامات تبليغاتي و ترويجي همزمان با آغاز فعاليتهاي مرحله اول و استمرار آن در ساير مراحل؛
3 - تهيه و توليد انواع وسايل آموزشي و كمك آموزشي مناسب براي ترويج موضوع؛
4 - برگزاري جلسات و برنامه هاي توجيهي - آموزشي پيرامون موضوع؛
5 - مشاركت هرچه بيشتر واحدهاي تحت پوشش در اين فاز؛
6 - آموزش دقيق گروههاي مسئول شناسايي شاخصها؛
7 - برنامه ريزي و زمانبندي دقيق پروژه؛
8 - تعيين معيارها و شاخصهاي اندازه گيري ميزان پيشرفت پروژه؛
9 - طراحي و تدوين سيستم گزارش دهي مناسب؛
10 - تشكيل گروه نظارت عالي براي اجراي پروژه؛
11 - شناسايي و تعيين نرم افزارهاي مرتبط با موضوع تامين آنها؛
12 - دسته بندي شاخصها و تعيين آن دسته از شاخصهايي كه امكان اندازه گيري آنها وجود دارد؛
13 - بررسي امكان استفاده از نيروهاي پيمانكار (OUTSOURCING) براي شناسايي شاخصها و پيشنهاد آنها به واحدهاي سازماني تحت پوشش؛
14 - انتخاب شاخصهايي كه اطلاعات آنها در سطح شركت توليد مي شود.
مرحله دوم - مدل سازي و فرموله كردن شاخصها: در اين مورد ملاحظات زير بايد مدنظر قرار بگيرد:
- طراحي و تدوين يك مدل منطقي - رياضي براي يكپارچه كردن شاخصهاي متنوع شناسايي شده؛
- تعيين و شناسايي مبناهاي (BENCHMARK) موردنياز؛
- تشكيل گروههاي ارزيابي كننده و آموزش دقيق آنها؛
- طراحي و تدوين كليه روشها و مستندات مرتبط و موردنياز براي اجراي مدل؛
- تعيين و شناسايي روشهاي تست مدل؛
- انتخاب واحدهاي سازماني پايلوت براساس معيارهاي ازپيش تعيين شده؛
- آماده سازي و توجيه واحدهاي پايلوت براي اجراي مدل طراحي شده در آنها.
مرحله سوم - اجراي مدل طراحي شده در واحدهاي PILOT و شركت: ملاحظات زير در اين مرحله تعيين كننده است:
1 - اجراي مدل با همكاري و مشاركت واحدهاي پايلوت؛
2 - بررسي زمينه هاي اجراي شاخصهايي كه اطلاعات آنها فعلاً در شركت يا واحدهاي پايلوت توليد نمي شود؛
3 - نظارت گروهي ويژه، بر نحوه كار گروه ارزيابان و شناسايي و تعيين فرصتهاي بهبود در اين نوع ارزيابيها؛
4 - بررسي نتايج حاصله با نمايندگان واحدهاي پايلوت و محرمانه تلقي كردن نتايج اين مرحله؛
5 - انتخاب دقيق و صحيح افرادي كه بايد واحد پايلوت را براساس مدل طراحي شده ارزيابي كنند؛
6 - آماده سازي كليه واحدهايي كه بايد در مرحله بعد عملكرد آنها براساس مدل طراحي شده ارزيابي شود.
مرحله چهارم - اجراي نهايي مدل در واحدهاي شركت: كه مي توان به ملاحظات زير در اين مورد اشاره كرد:
- برگزاري جلسات توجيهي براي نمايندگان واحدهايي كه مدل بايد در آنها اجرا شود؛
- تعيين گروهي ويژه براي نظارت بر عملكرد گروه ارزيابان؛
- طراحي و تدوين آيين نامه ارزيابي و انتخاب ارزيابان مدل و تعيين معيارهاي اين ارزيابي؛
- تدوين نهايي نحوه و مراحل جمع آوري اطلاعات و تهيه گزارشهاي مربوطه؛
- بررسي امكان استفاده از نيروهاي پيمانكاري براي انجام اين ارزيابيها.
مرحلــه پنجــم - كـامپيـوتري كردن مدل اندازه گيري عملكرد: برخي از ملاحظات در اين مورد عبارتست از:
1 - مجزا (SINGLE) يا يكپارچه بودن (INTEGRATED) سيستم؛
2 - معيارها و زبان برنامه نويسي؛
3 - چگونگي برنامه نويسي و طراحي سيستم؛
4 - چگونگي تهيه و تدوين سيستم؛
5 - چگونگي اجرا و كنترل سيستم؛
6 - نحوه ارتباط سيستم با ساير سيستم هاي موجود؛
7 - ارزيابي و كنترل نتايج حاصله.
2-4 - ساير ملاحظات: ساير ملاحظات مرتبط با اندازه گيري عملكرد يكي از نكات مهم در اين زمينه توجه به ويژگي شاخصها و معيارهاي انتخاب شده است. در اين مورد شاخصهاي مورداستفاده براي اندازه گيري عملكرد بايد حداقل داراي ويژگيها و مشخصات زير باشد:
الف - خاص و معين باشد: يعني شاخص، شاخص اندازه گيري عملكرد واحد موردبررسي (شركت، فرايند، واحد و فرد) بوده و اختصاص به آن داشته باشد. مثلاً شاخص افزايش يا كاهش توليد اساساً ارتباطي با عملكرد واحد كنترل كيفيت ندارد، بنابراين، نمي تواند به عنوان شاخص اين واحد تلقي شود.
ب - قابل اندازه گيري باشد: هر شاخصي كه شناسايي مي شود بايد قابل اندازه گيري و سنجش بــاشد و چنانچه نتوان شاخص را اندازه گيري كرد عملاً نمي توان از آن استفاده كرد. مثلاً ممكن است شاخص روحيه كاركنان را نتوان اندازه گيري كرد، ولي مي توان نرخ ضايعات توليد را موردسنجش قرار داد.
ج - قابـل حصــول و دست يـافتني باشد: هدف گذاري براي شاخص بايد قابل حصول و دست يافتني باشد، ازاين رو در هدف گذاري براي هر شاخص بايستي توجه داشت كه اهداف تعيين شده قابل حصول باشند. مثلاً ممكن است نتوان ضايعات توليد را از 50% به صفر رساند ولي امكان حصول به 4% ضايعات عملي و امكانپذير است.
د - واقعي و حقيقي باشد: شاخصها بايد با ماموريتها، وظايف واحدها و فرايندها مرتبط باشند. ازسوي ديگر در شناسايي شاخصها لزوماً تعداد و كميت آنها مهم نيست بلكه كيفيت شاخصها نكته بسيار مهمي است كه بايد به آن توجه داشت.
ه - داراي محدوده زماني معيني باشد: هر شاخص بايد در يك محدوده يا بازده زماني موردسنجش و ارزيابي قرار بگيرد. در اين ميان تعيين محدوده زماني شاخصها به عوامل متعددي مثل نوع و ماهيت شاخص، ارتباط آن با ساير شاخصها به وجود يا عدم وجود اطلاعات موردنياز، فواصل جمع آوري و استخراج داده ها و اطلاعات موردنياز و... ارتباط دارد.
و - وجود اطلاعات موردنياز براي سنجش و اندازه گيري شاخصها: هر شاخص زماني مفيد و مطلوب است كه اطلاعات و داده هاي موردنياز براي سنجش و اندازه گيري آنها دراختيار باشد. از اين رو هر شاخص حتي اگر كامل، مناسب و فرموله باشد چنانچه اطلاعات لازم براي سنجش آن دردسترس نباشد عملاً ازنظر ما كيفيت لازم براي استفاده و كاربرد را نخواهد داشت.
2-5 - نوع - (ماهيت) و جنس شاخصها: در اين مقاله ما شاخصها را از نوع، ماهيت و يا جنس متفاوت ديده ايم.
هر شاخص مي تواند ازنظر نوع و ماهيت در چهار دسته كارآيي، اثربخشي، بهره وري و سودآوري و ازنظر جنس به دسته هايي مثل كيفيت، هزينه، زمان، تحويل، انعطاف پذيري، درصد، عدد، نسبت و... تقسيم شود.
2-6 - برخــي از مشكلات مــربــوط بـه اندازه گيري عملكرد: ذيلاً براي آشنايي خوانندگان محترم مي توان به برخي از مسايل و مشكلات موجود در اين زمينه اشاره كرد:
الف - فقدان معيارهاي متوازن و هماهنگ و سازگار با هم كه خوب فرموله نشده و يا فاقد ويژگيهاي مندرج در بند 2-4 هستند؛
ب - عدم دقت در تدوين شاخصها و درنتيجه ازبين رفتــن كــارايي شاخصها و سيستم اندازه گيري عملكرد؛
ج - فقدان هريك از ويژگيهاي زير:
- عدم تمايل قلبي مديران و فقدان مشاركت جدي آنها در اين برنامه ها؛
- وجود اختلاف بين افراد مسئول اندازه گيري عملكرد در تفسير و استراتژي هاي سازمان؛
- عدم استفاده از روشهاي مناسب و قابل قبول براي اندازه گيري عملكرد؛
- عدم وجود و يا جمع آوري اطلاعات دقيق و قابل اعتماد؛
- تحميلي بودن شاخصهــا و روشهــاي انـدازه گيري عملكرد.
د - عدم وجود مغايرت بين شاخصهاي اصلي موفقيت سازمان و معيارهاي اندازه گيري عملكرد انتخاب شده؛
ه - اهميت دادن به معيارهاي غيرمالي؛
و - عدم وجود زبان مشترك بين اعضاي تيم اندازه گيري عملكرد؛
ز - تاكيد بر شناسايي و اجراي شاخصهاي اندازه گيري عملكرد از بالا به پايين (تحميلي بودن شاخصها)؛
ح - شكست برخي از پروژه ها در زمان اجرا به دلايل زير:
- روش اجراي پروژه؛
- نامشخص بودن فايل به اهداف تعيين شده براي پروژه؛
- عدم توجه به جنبه هاي رفتاري افراد مرتبط با اين شاخصها؛
- تاثير اندك نتيجه اندازه گيري عملكرد بر روي عملكرد سازمان.
2-7 - برخي از عوامـل موفقيت پروژه هاي اندازه گيري: توجه به برخي از ملاحظات زير در موفقيت پروژه اندازه گيري عملكرد موثر است:
الف - شناسايي كل فرايند كنترل سازمان با اين باور كه اجراي سيستم اندازه گيري عملكرد از خود اندازه گيري عملكرد مهمتر است.
ب - معيارهاي اندازه گيري عملكرد بايد به جاي توجه به تاثيرات جزيي، تاحدود زيادي
-
پنج شنبه 5 آذر 1388
11:44 AM
نظرات(0)
موضوعات اصلي



