موضوعات اصلي
یكی از موضوعات بسیار مهم برای ورزشكاران استفاده از مكملهای غذایی است و اینكه چه بخورند، چه مقدار بخورند و چه وقت بخورند؟ در نظر داشته باشید یك رژیم مكمل غذایی بعضی مواقع میتواند بیاثر باشد مثل اینكه از زیبایی یك جنگل به خاطر درختان آن غافل شویم. یعنی هدف اصلی مصرف مكملها را فراموش كنیم و متوجه نشویم دقیقا یك بدنساز موفق، چه كاری انجام میدهد.
سلولهای بدن ما به ویژه سلولهای عضلانی برای متابولیسم مناسب و رشد و نگهداری خودشان به واكنشهای بیوشیمیایی معین تكیه میكنند. برای انجام این واكنشها احتیاج به ویتامینهای ویژهای است كه به تجزیه و تسهیل واكنشهای بدن كمك میكنند. بدون این ویتامینها هیچ اتفاقی روی نمیدهد، حتی اگر یكی از این مواد ضروری ناقص باشد، یك بدنساز پیشرفته میتواند دچار مشكل شود یا حتی پیشرفت وی متوقف شود. اگر این ویتامینها نباشند، تولید انرژی یا رشد ماهیچهها به زحمت انجام میشود و توده عضلانی شروع به تحلیل رفتن میكند و تراكم استخوانها رو به زوال خواهد گذاشت و همه سیستمهای بدن شروع به ضعف میكنند. بیشتر اوقات ما مواد ضروری بدن را فراموش میكنیم و تنها به مواد انرژیزا مثل كربوهیدراتها و پروتیینها و چربیها توجه داریم. ویتامینها به دو بخش تقسیم میشوند، ویتامینهای محلول در چربی و محلول در آب؛ ویتامینهای محلول در چربی شامل (
K, E, D, A
) هستند و به این نام مشخص شدهاند و در بافت چربی بدن ذخیره میشوند و نباید روزانه دوباره ذخیره شوند، زیرا افزایش میزان این ویتامینها به مسمویت منتهی میشود و در ذخیره آن باید دقت كرد.
همه ویتامینهای محلول در آب (به جز ویتامین
C
) به صورت كلی تركیب شده هستند با ویتامین
B
و
Complex B
(شامل ویتامینهای 1
B
و 2
B
و 3
B
و 6
B
و 12
B
و بیوتین و پانتونیك اسید) چون این ویتامینها محلول در آب هستند، به سختی وارد بافت چربی میشوند بنابراین در بدن ذخیره نمیشوند و مقدار زیادی از آنها دفع میشود و دچار مسمومیت نمیشوند. این ویتامینها به طور مداوم باید در یك رژیم بدنسازی مورد استفاده قرار گیرند.
1ـ ویتامین ب12 (
Vitamin B12
)
عملكردهای این ویتامین زیاد هستند، از جمله شركت در متابولیسم كربوهیدرات و نگهداری از بافت عصبی و تحریك عضلات توسط اعصاب و شركت در عملكرد انقباض و توازن و رشد عضلات نقش دارد. ویتامین 12
B
از غذاهایی با منشا حیوانی به دست میآید بنابراین آن دسته از ورزشكارانی كه یك رژیم گیاهی سخت را ادامه میدهند، باید در رابطه با این مكملهای ویتامین 12
B
با یك پزشك مشورت كنند. برای برطرف كردن كمبود این ویتامین تزریقات 12
B
در بین ورزشكاران متداول است، به طوری كه آنان معتقدند كه 12
B
عملكرد را بهتر میكند.
2ـ بیوتین
در تحقیقات انجام شده مشخص شده است كه بدنسازان مشكل زیادی در حفظ مقدار سطح طبیعی آن دارند و علت این مشكل خنثی كننده بیوتین است كه مادهای به نام اویدین است. اویدین در سفیده تخممرغ خام كه یك ماده اساسی برای ورزشكاران است، وجود دارد بنابراین بدنسازان با كمبود بیوتین روبهرو میشوند. بیوتین نقش حیاتی در متابولسیم اسیدهای آمینه و تهیه انرژی از بسیاری از منابع را دارد.
3ـ
یک بررسی جدید نشان میدهد افرادی که غذاهایشان را با مقداری فراوانی پیاز و سیر معطر میکنند، ممکن است کمتر به انواع مختلف سرطان مبتلا شوند.
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز
، پژوهشگران در تحلیلی از هشت تحقیق در ایتالیا و سوئیس دریافتند که بزرگسالان مسنی که بیشترین مصرف سیر و پیاز را دارند در معرض کمترین خطر ابتلا به شماری از سرطانها از جمله سرطان تخمدان و روده بزرگ و گلو هستند.
این یافتهها که در
American Journal of Clinical Nutrition منتشر شدهاند، با برخی از پژوهشهای گذشته از جمله در چین در این مورد همخوانی دارند.
دکتر شارلوت گالئون سرپرست این تحقیق میگوید عادات غذایی در چین به خصوص از لحاظ مصرف سیر - که خوردن مقادیر زیاد آن در این کشور مرسوم است- با کشورهای غربی متفاوت است.
به گفته گالئون پژوهشگر موسسه پژوهشی داروشناسی ماریو نگری در ایتالیا یافتههای بدست آمده حاکی از آن است که منافع ضدسرطان سیر و پیاز در مورد جمعیتهای کشورهای غربی هم مصداق دارد.
البته به گفته گالئون هنوز روشن نیست سیر و پیاز اثر مستقیمی بر خطر سرطان داشته باشند. برای مثال ممکن است دوستداران سیر و پیاز در عین حال رژیم غذایی کلی داشته باشند که محافظتکننده در برابر سرطان باشد.
آنها همچنین یادآور میشوند که بررسیها بر روی حیوانات و تجربیات آزمایشگاهی با سلولهای سرطانی ترکیبات معینی را در سیر و پیاز یافتهاست که باعث محافظت در برابر سرطان میشوند.
یافتههای اخیر بر مبنای نتایج هشت بررسی انجامشده در سوئیس و ایتالیا است. هر تحقیق گروهی از افراد مسن سالم را با بیمارانی که به یک شکل خاص سرطان مبتلا بودند، مورد مقایسه قرار میداد و از شرکتکنندگان میخواست اطلاعات مشروحی درباره رژیم غذایی، فعالبت جسمی و سایر عادات سبک زندگی ارائه دهد.
هنگامی که نوبت به سرطان روده بزرگ رسید، گالئون و گروهش دریافتند که مردان و زنانی که در هفته هفت وعده یا بیشتر پیاز میخورند در مقابل افرادی که پیاز نمیخوردند،
۵۰
درصد کمتر در معرض این نوع سرطان قرار میگیرند. به نحو مشابهی دوستداران سیر نسبت به افرادی که رژیم غذایی بدون سیر دارند ،
۲۵
درصد کمتر به سرطان روده بزرگ مبتلا میشوند.
سیر و پیاز همچنین با خطر کمتر سرطان دهان،گلو، کلیه و تخمدان همراهی دارد.
توصیه دکتر گالئون این است که با توجه به فعالیت زیستی برخی از ترکیبات پیاز و سیر اضافهکردن این گیاهان به رژیمغذایی به عنوان چاشنی و نیز مخلوط کردن آنها با مقدار زیاد سایر سبزیجات مفید است.
گالئون و همکارانش یادآور میشوند که برخی از پژوهشهای دیگر نشاندهنده اثرات ضدسرطان “همافزاینده” سیر و گوجهفرنگی است.
آنها به طور کلی برای حفظ سلامتی کلی مصرف روزانه سبزیها و میوههای تازه را توصیه میکنند
مقدمه و معرفي هرم غذايي
چگونه مي توان تغذيه درست داشت؟
گروه ميوه ها و سبزي ها
گروه شير و لبنيات
نكات مهم دراستفاده از گروه شير و لبنيات
تغذيه صحيح يعني رعايت دو اصل تعادل و تنوع در برنامه غذايي روزانه.تعادل به معني مصرف مقادير كافي از مواد مورد نياز براي حفظ سلامت بدن است وتنوع يعني مصرف انواع مختلف مواد غذايي كه در
۴
گروه اصلي غذايي معرفي مي شوند.
بهترين راه اطمينان از تعادل و تنوع در غذاي روزانه استفاده از هر
۴
گروه اصلي غذايي است.
۴
گروه اصلي غذايي عبارتند از: گروه نان و غلات، گروه ميوه ها وسبزي ها، گروه شير و لبنيات و گروه گوشت، حبوبات، تخم مرغ و مغزها.
در هر گروه، مواد غذايي داراي ارزش غذايي تقريبا” يكسان هستند و مي توان از يكي به جاي ديگري استفاده كرد.
مقايسه مقدار مصرف روزانه از گروه هاي غذايي را مي توان با استفاده از شكل يك هرم نشان داد.
هرم غذايي چيست؟
هرم غذايي، گروه هاي غذايي و موادي كه در هر گروه جاي مي گيرد را معرفي مي نمايد.
قرار گرفتن موادغذايي در بالاي هرم كه كمترين حجم را در هرم اشغال مي كند به اين معني است كه افراد بزرگسال بايد از اين دسته از مواد غذايي كمتر مصرف كنند (مانند قندها و چربي ها)
هر چه از بالاي هرم به سمت پايين نزديك مي شويم حجمي كه گروه هاي غذايي به خود اختصاص مي دهند بيشتر مي شود كه به اين معني است كه مقدار مصرف روزانه اين دسته از مواد غذايي بايد بيشتر باشد.
شناسايي گروههاي غذايي به عنوان راهنمايي براي تعذيه كليه گروههاي سني در جامعه ضروري است و پايه و اساس برنامه ريزي غذايي همه افراد مي باشد كه البته در گروههاي سني مختلف قابل انطباق با شرايط ويژه آن گروه بوده و در فصل مربوطه به تفاوت در سهم گروههاي غذايي و توصيه هاي تغذيه اي خاص آن اشاره شده است.
گروه نان و غلات
اين گروه شامل انواع نان، برنج، ماكاروني، گندم و جو است.
مواد مغذي مهم: انرژي، بعضي از انواع ويتامين هاي گروه ب، آهن و مقداري پروتئين.
واحد اندازه گيري: هر واحد از اين گروه برابر است با يك برش
۳۰
گرمي از انواع نان (به اندازه يك كف دست از نان سنگك، بربري يا تافتون در مورد نان لواش چهار كف دست معادل
۳۰
گرم است)، نصف ليوان ماكاروني يا برنج خام معادل يك ليوان از شكل پخته آن ها، نصف ليوان غلات خام معادل يك ليوان پخته غلات.
مقدار مصرف: براي افراد بزرگسال سالم مصرف روزانه حداقل تا
۱۱
واحد توصيه مي شود. اين گروه براي تامين انرژي، رشد و سلامت دستگاه عصبي لازم است.
نكات مهم در استفاده از گروه نان و غلات
۱-
بهتر است برنج به صورت كته مصرف شود.
۲-
بيشتر از نان هاي حاوي سبوس (مثل نان جو و سنگك) استفاده شود.
۳-
براي كامل كردن پروتئين گروه نان و غلات بهتر است آن ها را به صورت مخلوط با حبوبات مصرف كرد (مثلا” عدس پلو، باقلا پلو، عدسي با نان و غيره).
اين گروه شامل مواد زير است:
الف- سبزي ها و ميوه هاي غني از ويتامين
C
(مثل سبزي هاي برگي، گوجه فرنگي وفلفل دلمه اي و ميوه هايي مثل مركبات).
ب- سبزي ها و ميوه هاي غني از ويتامين
A
شامل سبزي ها و ميوه هاي به رنگ زرد، نارنجي، قرمز و سبز تيره و سبزي هاي برگي (مثل اسفناج، هويج، گوجه فرنگي، طالبي، زردآلو و شليل).
ج- ساير سبزي ها يا ميوه ها (مثل سيب، موز، هلو، گلابي، انواع توت ها، گيلاس، انگور، هندوانه، كرفس، بادمجان، كدو، سبزي خوردن، قارچ، پياز، سيب زميني و كاهو).
مواد مغذي مهم: انواع ويتامينها، انواع املاح و فيبر.
واحد اندازه گيري: هر واحد از اين گروه برابر است با يك عدد ميوه متوسط (يك عدد سيب يا پرتقال يا هلو) يا يك چهارم طالبي متوسط يا نصف ليوان حبه انگور يا
۳
عدد زردآلو يا نصف ليوان آب ميوه و يا يك ليوان سبزي برگي مثل: كاهو و سبزي خوردن يا نصف ليوان سبزي پخته يا يك ليوان سبزي خام خرد شده يا يك عدد سيب زميني متوسط.
مقدار مصرف: بـــراي افـــراد بزرگسال سالم روزانه
۴ -۲
واحد ميوه و
۵-۳
واحد سبزي توصيه مي شود. اين گروه براي حفظ مقاومت بدن در برابر عفونت ها، ترميم زخم، بهبود ديد در تاريكي و تقويت بينايي و سلامت پوست ضروري است.
نكات مهم در استفاده از گروه ميوه ها و سبزي ها
۱-
روزانه يك واحد يا بيشتر از ميوه ها و سبزي هاي غني از ويتامين
C
و حداقل يك روز در ميان يك واحد از ميوه ها يا سبزي هاي غني از ويتامين
A
مصرف شود.
۲-
قبل از مصرف سبزي ها و ميوه ها بايد آن ها را به دقت شست و ضد عفوني كرد.
۳-
براي شستن سبزي ها پس از پاك كردن و شستشوي اوليه ابتدا بايد آن را در
۵
ليتر آب ريخته و نصف قاشق چاي خوري (
۵
قطره) مايع ظرفشويي به آن اضافه كرد و به هم زد. پس از
۵
دقيقه سبزي از روي كفاب جدا شود و با آب سالم شسته شود. اين كار براي جدا شدن تخم انگل از سبزي ها ضرورت دارد. براي ضد عفوني نمودن بايد نصف قاشق چاي خوري پودر پركلرين در
۵
ليتر آب اضافه كرد، سبزي را
۵
دقيقه در آن قرار داد سپس مجددا” با آب سالم شسته و مصرف كرد.
۴-
ميوه هايي كه پوست آن ها خوردني است با پوست مصرف شود البته لازم است پوست اين ميوه ها كاملا” شسته شود.
۵-
براي پختن سبزي ها از آب كم استفاده شود، آب حاصل از پختن سبزي ها در غذا استفاده شود.
۶-
هنگام پختن سبزي در ظرف را بايد بست.
۷-
سبزي ها تازه مصرف شود و پس از خرد كردن بلافاصله پخته شود.
۸-
پس از جدا كردن پوست ميوه از قرار دادن آن در مجاورت هوا خودداري شود زيرا ويتامين هاي آن مخصوصا” ويتامين
C
از بين مي رود.
۹-
بهتر است سبزي ها به صورت خام مصرف شود چون ويتامين هاي آن بيشتر حفظ مي شود.
اين گروه شامل شير، ماست، پنير، كشك و بستني است.
مواد مغذي مهم: پروتئين، كلسيم، فسفر، بعضي از انواع ويتامين هاي گروه
B
و ويتامين
A
.
واحد اندازه گيري: هر واحد از اين گروه برابراست با يك ليوان شير يا يك ليوان ماست يا
۶۰-۴۵
گرم پنير (دو قوطي كبريت پنير) يا يك ليوان كشك پاستوريزه يا يك و نيم ليوان بستني.
مقدار مصرف: براي افراد بزرگسال سالم مصرف روزانه
۳-۲
واحد توصيه مي شود. اين گروه براي استحكام استخوان ها و دندان ها ورشد و سلامت پوست لازم است.
۱-
حتي الامكان از شيرهاي پاستوريزه كم چربي (
۵/۲
درصد يا كمتر) استفاده شود.
۲-
در صورت دسترسي نداشتن به شير پاستوريزه به شير تازه مقداري آب اضافه شود و به مدت يك دقيقه جوشانده شود.
۳-
حتي الامكان از پنيرهاي تهيه شده از شير پاستوريزه استفاده شود.
۴-
پنير تازه را بايد به مدت حداقل
۲
ماه در آب نمك نگهداري كرد و سپس مصرف كرد.
۵-
بستني هاي تهيه شده از شير پاستوريزه و يا جوشيده مصرف شود.
۶-
حتما” قبل از مصرف هر نوع كشك بايد مقداري آب به آن اضافه كرد و حداقل
۱۰-۵
دقيقه در حال به هم زدن جوشاند.
کاهش خواب ، ميزان ابتلا به سرطان در زنان را
۴۷
درصد افزايش مي دهد .
نتيجه يک تحقيق محققان آمريکايي نشان مي دهد در زناني که کمتر از هفت ساعت در شبانه روز خوابيده اند احتمال سرطان
۴۷
درصد بيشتر از زناني است که خواب کافي داشته اند.
البته بايد اين نکته را نيز توجه داشت که يک تحقيق ديگر در آمريکا نشان مي دهد که
۷
ساعت و
۳۰
دقيقه خواب ، بسيار مناسب است .
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،
محققين آمريکايي در اين تحقيق خود همچنين عنوان کردند که کاهش خواب در زنان اثرات ورزش براي کاهش سرطانهاي زنان را کمتر مي کند.
در اين مطالعه که حدود شش هزار زن را در ايالت مريلند بررسي کرده اند، ورزش و فعاليت بدني در زناني که کم خوابي دارند، قادر به کاهش بروز سرطان نبوده است .
اثرات مثبت ورزش در کاهش سرطان مدتها است که توجه دانشمندان را به خود جلب کرده است .
زناني که در اين مطالعه شرکت داشته اند بين سنين
۱۸
تا
۶۵
بوده و همه آنها فعاليت ورزشي داشته اند.
کارشناسان معتقدند که کاهش خواب بصورت مزمن با چاقي ، ديابت ، افزايش فشار خون ، سکته مغزي ، بيماريهاي قلبي عروقي ، افسردگي ، سيگار کشيدن و استفاده بي رويه از مشروبات الکلي ارتباط دارد.
از طرف ديگر تحقيقات نشان داده که افزايش فعاليت بدني و ورزش مي تواند احتمال سرطانهاي سينه ، روده بزرگ و بسياري از سرطانهاي ديگر را کاهش دهد.
محققين مي گويند که اثرات ورزش بر سيستم ايمني بدن ، کاهش وزن و سطح هورمونهاي بدن مي تواند اثرات مثبت در کاهش سرطان داشته باشد.
بسياري از سرطانهاي زنان شامل سرطان سينه با هورمون رابطه دارد. ورزش از طريق تغيير سطح هورمونهاي بدن مي تواند اين سرطانها را کاهش دهد.
با افزايش سن مقدار خواب کاهش يافته و در کشورهاي صنعتي کم خوابي روز به روز بيشتر مي شود.
مرکز کنترل بيماريهاي آمريکا کم خوابي را يکي از مشکلات بهداشتي پنهاني اين کشور اعلام کرده است .
اثرات مثبت ورزش در صورتي قابل توجه است که حداقل هفته اي سه تا چهار بار بين
۲۰
تا
۳۰
دقيقه راهپيمايي با سرعت بالا يا بصورت دويدن باشد
M. Plonsky
مقدمه
ماکروگرافی حشرات - قسمت اول
مارک پلونسکی یک پرفسور روانشناسی تجربی است که در زمینه حشرات و عکاسی ار آنها تحقیق می کند. در این مقاله او تجربیات خود در زمینه عکاسی ماکرو از حشرات در در اختیار علاقمندان گذارده است.
من قبلا با اسکن عکسهایی که قبل از 1989 گرفته بودم در سر کلاسهای درسم از آنها استفاده می کردم. در سال 2000 برای گرفتن عکسهای خانوادگی و مطالعه بر روی رفتار سگها یک دوربین دیجیتال خریدم. آن دوربین بخاطر فوکوس کند و سایر محدودیتهای موجود به آن خوبی که انتظار داشتم نبود. البته من عکاسی دیجیتال را بخاطر امکان تجربه و دیدن سریع نتیجه دوست دارم. حافظه این دوربین ها مانند یک حلقه فیلم پیوسته است که هیچگاه تمام نمی شود.
همان اوایل که دوربین را خریده بودم، روزی پسر 5 ساله من به دفترم آمد و از من خواست عکس یک حشره را که دیده بود برایش بگیرم و من گرفتم. آن عکس نسبت به استانداردهای امروزی من عکس بسیار بدی شد، ولی به ما این امکان را می داد جزئیات آن حشره را بادقت بیشتری ببینیم. این نقطه شروع علاقه من شد برای این که به عکاسی ماکرو بپردازم و از آن لذت ببرم. با این نوع عکاسی شما می توانید چیزهایی را ببینید که در حالت معمولی قادر به مشاهده آن نخواهید بود. من به عنوان یک محقق، در مورد طبیعت بسیار کنجکاو هستم. من به عکاسی از حشرات ادامه دادم و این یکی از تفریحات من شد. دوربین من برای این منظور خیلی خوب بود. ضمنا همانطور که مهارت من در عکاسی از حشرات بالا می رفت، مهارت من در عکاسی از سایر سوژهها مثلا خانواده و سگها هم بالاتر میرفت! اینترنت و تالارهای گفتگو روی وب معلم عکاسی من بوده اند و آرزوی من این است که روزی عکسهایم را در کتابهای آموزشی کودکان و دیگر متون آموزشی ببینم.
من این مقاله را به این دلیل نوشتم که تعداد زیادی از کسانی که عکسهای من را در فروم ها و سایر مکانها دیده بودند در مورد روش انداختن عکسها از من سوال کرده بودند. بیاد داشته باشید که من یک عکاس آماتور خود آموخته هستم که تجربه کردن را بسیار دوست داشته و کنجکاوی سیری ناپذیری دارم. بنابر این امیدوارم این اطلاعات برای شما مفید بوده و موجب لذت بیشتر شما از گرفتن و ایجاد عکسهایی بهتر شود.
اهميت زنبورهاي تريكوگراما در مبارزه بيولوژيك يكي از روشهاي مبارزه با آفات گياهان زراعي استفاده از حشرات مفيد موجود در طبيعت ميباشد. بدين نحو كه اين حشرات ميتوانند حشرات زيانآور را به نفع انسان از بين ببرند. با جمعآوري اين حشرات از طبيعت و پرورش و ازدياد انبوه آن در انسكتاريوم و رهاسازي در مزارع و باغات براي مبارزه با آفات استفاده ميشود. زنبورهاي تريكوگراما يكي از اين حشرات مفيد در طبيعت غني استان مازندران بوده و انگل تخم پروانه تعدادي از حشرات از قبيل كرم ساقهخوار برنج، كرم ساقهخوار ذرت، كرم سبز برگخوار برنج، كرم غوزه پنيه، كرم سيب و كرم گلوگاه انار و قبل از بروز خسارت آفت روي گياه تخمها را مورد حمله قرار داده و فاسد مينمايد. در كشور ما مبارزه با آفات گياهان زراعي با استفاده از اين زنبور سابقه كوتاهي دارد. و در بعضي از كشورهاي جهان حدود 90 سال قبل مبارزه با آفات با بهرهگيري از اين زنبور شروع گرديده و در سطوحي معادل چند ميليون هكتار كاربرد دارد شكل و مراحل نشو و نماي زنبور تريكوگراما اين حشره از خانواده مرحله رشدي تريكوگراما در داخل تخم ميزبان شامل، تخم، لارو، شفيره است. لارو با تغذيه از محتويات تخم ميزبان واسط به شفيره تبديل و پس از مدت كوتاهي زنبور با سوراخ نمودن پوسته تخم خارج ميگردد اين حشره چندنسلي بوده و فعاليت انگلي خود را در داخل تخم ميزبان در مدت كوتاهي از 8 تا 14 روز بسته به حرارت و رطوبت طي مينمايد. فعاليت نشو و نماي اين حشره در گونهها و سوشهاي مناطق مختلف متفاوت ميباشد. زنبور ماده تريكوگراما پس از جفتگيري يا بدون جفتگيري 30 تا 70 تخم ميگذارد. شعاع پرواز با توجه به نوع زراعت و تراكم تخم ميزبان تا چند متر ميباشد. در شرايط انسكتاريوم در حرارت 5+-22 درجه سانتيگراد با رطوبت نسبي 85-70 درصد پرورش و تكثير و در حرارت كمتر از 12 درجه سانتيگراد فعاليت آن متوقف شده به خواب (دياپوز) ميرود. در مرحله پيششفيره و شفيرگي ميتوان اين حشره را در يخچال در حرارت 2+-4 درجه سانتيگراد بمدت 1 تا 2 ماه به حالت استراحت ذخيره نمود تكثير و توليد انبوه براي اينكه زنبور تريكوگراما را به اندازه زياد افزايش دهيم لازم است پروانههاي ميزبان واسط آزمايشگاهي انتخاب گردند. در بين آفات انباري تخم پروانه بيد غلات
بسیاری از خانوادههای سختبالپوشان، بالپولکداران و برخی از لاروهای زنبوران دمارهای (بالغشاییان) دارای آرایش خاصی از لولههای مالپیگی هستند که در آن، قسمتهای انتهایی لولههای مالپیگی در داخل یک غشا محصور هستند و در تماس نزدیک با سطح راستروده نگهداشته میشوند. این نوع آرایش به نام سیستم کریپتوسولنیک یا کریپتونفریدی لولههای مالپیگی شناخته میشود. به نظر میرسد که این سیستم، آرایشی است که در جهت حفظ آب بدن بسیار موثر عمل میکند. حشراتی که در خشکترین زیستگاهها زندگی و از غلات بسیار خشک تغذیه میکنند، دارای پیچیدهترین شبکهی کریپتونفریدی هستند.
لولههای کریپتونفریدیک به درون فضای داخلی راستروده وارد نمیشوند، اما در سطح خارجی راستروده قرار میگیرند و در داخل یک اتاقک پرینفریک (
Perinephric chamber
) که توسط غشای پرینفریک به وجود میآید، محصور میشوند. غشای پرینفریک دارای سلولهای نازک و کشیدهای است که از نقطهی شروع تماس با روده، لولههای مالپیگی را از تماس با هموسل و هولنف دور نگه میدارند. لولههای مالپیگی بلافاصله پس از تماس با راستروده خاتمه نمییابند بلکه به طور تیپیک، حلقهها و پیچخوردگیهای زیادی تشکیل میدهند، بخشهایی از آنها به شکل شعاعی در اطراف راستروده قرار میگیرند و حلقهها نیز در امتداد طول راستروده به جلو و عقب حرکت میکنند. غشای پرینفریک، حلقهها و پیچخوردگیها را میپوشاند و همانند پوششی، لولههای مالپیگی را در داخل خود محصور میکند. در حشراتی که در خشکترین زیستمحیطها زندگی میکنند، چندین لایه از لولههای مالپیگی ممکن است بر روی راستروده قرار بگیرند. در داخل اتاقک پرینفریک، بین لایهی سلولی اپیتلیومی راستروده و داخلیترین لایهی لولههای مالپیگی، فضای دور راسترودهای (
Perirectal space
) کوچکی به وجود میآید.
رودهی حشرات، به ویژه رودههای سختبالپوشان، حاوی مقادیر متغیری آب هستند. برخی از سختبالپوشان گیاهخوار هستند و از غذاهایی حاوی مقادیر نسبتا زیادی آب تغذیه میکنند، در حالی که بقیه محصولات انباری خشک یا مواد غذایی خشک مشابهی را مورد تغذیه قرار میدهند. در سختبالپوشان گیاهخوار، قسمت عقبی راسترودهای که درست قبل از تخلیه شدن، حاوی ذرات مدفوع است، نسبت به سختبالپوشانی که از غذاهای خشک تغذیه میکنند، کوچکتر است و لولههای مالپیگی آن کمتر پیچ خوردگی پیدا کردهاند. سختبالپوشانی که در محیطهای بسیار خشک زندگی میکنند، مانند
Tenebrio molitor
و سایر سوسکها و سرخرطومیهای غلات، دارای یک سیستم کریپتونفریدیال بزرگ هستند که آنها را قادر میسازد تا از ذرات مدفوع، آب بیشتری را جذب کنند.
در بیشتر سختبالپوشان، خارجیترین لایهی یک لوله کریپتونفریدی، از طریق یک سلول منفرد و به شدت تغییر یافته از سلولهای دیوارهی لولههای مالپیگی به نام سلول لپتوفراگما (
Leptophragma
)، در نقاط زیادی به غشای پرینفریک خارجیتر متصل میشود. این نقاط تماس، وقتی یک لولهی مالپیگی تنها همراه با غشای نازک سلول لپتوفراگما و غشای پرینفریک بسیار نازک (در این نقطهی بخصوص) از همولنف جدا میشود، لپتوفراگماتا خوانده میشوند. تنها دو خانواده از سوسکها،
Ptinidae
و
Anobiidae
، فاقد لپتوفراگماتا هستند اما در هیچ کدام از بالپولکداران مطالعه شده مشاهده نشدهاند.
در
T. molitor
و برخی از سوسکهای دیگر، غشای پرینفریک نازک متسع میشود و در بالای هر سلول لپتوفراگما، یک
Boursouflure
، یک کلمهی فرانسوی به معنی تاول (
Blister
)، را به وجود میآورد.
boursouflure
ممکن است محل ترشح فعال یونها از همولنف به داخل لولههای پرینفریک باشد، بنابراین برای کمک به حرکت غیرفعال آب در جهت شیب اسمزی و از فضای داخل راستروده به فضای داخلی لولهها، در لولههای کریپتونفریک فشار اسمزی زیادی ایجاد میکند. شواهدی وجود دارد مبنی بر این که در
T. molitor
ترکیبی با وزن ملکولی بالا (شاید پروتئینی) به داخل فضای داخلی راسترودهای ترشح میشود و در ابتدا آب راستروده وسپس آب وارد شده به لولهها را جذب میکند.
لولههای کریپتونفریک بالپولکداران دارای لپتوفراگماتا و سلولهای لپتوفراگما نیستند، لذا، علیرغم نقشی که در سلولهای لپتوفراگمای سختبالپوشان دارند، در سیستم بالپولکداران ضروری نمیباشند. همانند سختبالپوشان، میزان قرار گرفتن حلقههای کریپتونفریدیال بر روی راستروده، با زیستگاه و غذای خورده شده توسط لاروها در ارتباط است. در لاروهایی که از مواد گیاهی سبز تغذیه میکنند، داخلیترین لایهی سلولها تنها تا حدود یک سوم طول قسمت جلویی راستروده امتداد یافته و تنها یک لایه لوله وجود دارد که در نیمهی عقبی راسترودهی جلویی، خیلی نزدیک به هم قرار نگرفتهاند. در لاروهایی که در شرایط بسیار خشک زندگی و از غذاهای خشک تغذیه میکنند (مثل
Tineidae
،
Galleriidae
و
Phycitidae
)، لولههای پیچ خورده، در هر دو لایهی داخلیتر و خارجیتر، نزدیک به هم قرار گرفتهاند و در تمام طول راست رودهی جلویی گسترش یافتهاند. در گونه هایی از بالپولکداران آبزی از جمله
Paraponyx
(=
Nymphula
)
stratiolata
و
Cataclysta lemnata
(از خانوادهی
Pyralidae
)، سیستم کریپتونفریدی مشاهده نمیشود. در این حشرات، قسمتهای انتهایی لولههای مالپیگی که بر روی راستروده قرار گرفتهاند، تنها با برخی از اجسام چربی و تراشهها تماس دارند. هرچند کمپلکس کریپتونفریدیک از نظر آناتومیکی به خوبی مطالعه شده، اما مطالعات فیزیولوژیک بسیار کمی در مورد آن انجام گرفته است.
منبع به نقل از
Insect Physiology and Biochemistry
تالیف:
J.L. Nation
(این کتاب توسط دکتر محسن یزدانیان ترجمه شده و در حال حاضر در دست صفحه آرایی میباشد).