قیمت سکه و طلا در روزهای اخیر با رشد چشم‌گیری مواجه بوده، آمارها نشان می‏دهد قیمت طلا در مواردی ابتدای هفته‌ی جاری با 15 دلار افزایش روبه‌رو شده است. دکتر «شاهین شایان آرانی» در یادداشتی اختصاصی برای برهان، چند دلیل برای افزایش قیمت طلا، برمی‌شمرد.

قیمت طلا و سکه در چند روز اخیر (هفته) با اوج افزایش قیمت، مواجه شده است. آمارها نشان می‏دهد جهش قیمتی در این کالای لوکس قابل توجه بوده؛ به گونه‏ای که این مسأله تا حدود زیادی برخی نگرانی‏های کاذب را نیز ایجاد و افزایش داده است. تحلیل‏ها بیان‌گر این موضوع است که قیمت طلا از آغاز معامله‌های هفته‌ی جاری تا کنون حدود 15دلار در هر اونس افزایش داشته و هم‌چنان نیز رشد صعودی به خود گرفته است.
قیمت سکه‌ی بهار آزادی نیز به تبع افزایش قیمت طلای جهانی روند صعودی قیمت خود را آغاز کرده، به گونه‏ای که طبق آخرین آمار مشاهده شده در تاریخ 10/12/1389 قیمت تمام سکه‌ی بهار آزادی طرح قدیم 453 هزار تومان و قیمت تمام سکه‌ی بهارآزادی طرح جدید حدود 394هزار تومان در بازار تهران معامله شده است. با نگاهی به چند هفته‌ی اخیر می‏توان نتیجه گرفت رشد قیمتی سکه و طلا در بازار تهران بسیار چشم‌گیر و شاید نگران کننده بوده است. با این اوصاف می‏توان چند دلیل را برای افزایش قیمت سکه و طلا نام برد:
1. تحولات خاورمیانه و بحران‏های اخیر اقتصادی- سیاسی برخی کشورهای منطقه یکی از مهم‏ترین دلایل افزایش قیمت طلا و نفت در بازار جهانی محسوب می‏شود. این موج تغییر حاکمیت‏ها در برخی کشورهای نام برده شده باعث گردید تا پدیده‌ی ریسک گریزی منطقه، خود را بیش از پیش نشان دهد. در حال حاضر سرمایه‏گذران تمایل دارند تا پول‌ خود را در جایی سرمایه‏گذاری کنند که محلی امن و کم ریسک داشته باشد. طلا یکی از این محل‏هاست. لازم به ذکر است بیش‌تر نقدینگی مردمان و سرمایه گذاران این کشورها مانند مصر، لیبی، تونس، اردن، یمن، بحرین، عربستان و ... به سمت طلا متمرکز شده است.
از سوی دیگر در حال حاضر توجه اغلب سرمایه‏گذاران بیش از هر کشور دیگری به دو کشور لیبی و عربستان متمرکز شده است. لیبی یکی از تولیدکنندگان مهم اوپک با تولید 6/1 میلیون بشکه نفت خام در روز است. عربستان هم بزرگ‌ترین تولیدکننده‌ی نفت با تولید روزانه 9میلیون بشکه در روز است. تحولات در این کشورها می‏تواند به نوسانات شدید قیمتی در بازارهای جهانی طلا و نفت بدل شود. حتی کارشناسان پیش‏بینی کرده‏اند در صورت تشدید ناآرامی‏ها در خاورمیانه و به ویژه گسترش این موج ناآرامی در عربستان طی هفته‏های آینده قیمت طلا بیش از پیش با افزایش مواجه شود.
2. دلیل دوم افزایش ناگهانی قیمت طلا و سکه در بازار تهران پدیده‌ی آخر سال است. این پدیده همواره در هفته و روزهای منتهی به پایان سال در بازار رخ می‏دهد که البته طبیعی است. به نظر می‏رسد قیمتی از این موج تقاضا پس از پایان سال و در روزهای ابتدایی سال 90 کاسته شود.
3. دلیل سوم شایعاتی است مبنی بر این‌که دولت می‏خواهد نرخ‏های سپرده و تسهیلات را دست‌کاری کند. این شایعه در بازار موجب شده تا برخی از سپرده‏گذاران خرد و کلان، سپرده‏هایشان را از بانک‏ها خارج و در مکان امن دیگری سرمایه‏گذاری کنند. همان‏طور که در خبرها آمده است: «دولت قصد دارد برای بسته‌ی سیاستی و نظارتی سال 90 عقود مشارکتی، سقف تعیین کند.» این خبر در چند روز اخیر باعث شده تا سود دهی بانک‏ها نیز با چالش مواجه شود و مقدار و درصد نقدینگی در بازار با افزایش روبه‌رو گردد.
در هر حال به نظر می‏رسد قیمت طلا و سکه در بازار از وضعیت مناسبی برخوردار نیست. اگرچه پیش‏بینی می‌گردد بانک مرکزی اوضاع را تحت کنترل و نظارت داشته باشد، اما این اقدام باید هرچه سریع‌تر صورت پذیرد. چرا که در صورت ادامه‌ی روند کنونی، اقتصاد با پدیده‌ی ریسک‏گریزی مواجه خواهد شد.*
برهان-(*) دکتر «شاهین شایان آرانی»، فوق تخصص مدیریت ارشد اجرایی از دانشگاه هاروارد و دارای سوابق مدیریتی برجسته در بانک‌های معتبر آمریکایی و بین‌المللی.

منبع: ایران اکونومیست

جهاد اقتصادي در سال جديد موفق خواهد بود اگر[...]