آیه استضعاف چگونه بر ظهور حضرت مهدی علیه السلام دلالت دارد
خداوند متعال میفرماید: و نرید ان نمن علی الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم ائمة و نجعلهم الوارثین(1132)؛ اراده ما بر این قرار گرفته که بر مستضعفین زمین منت بگذاریم و آنها را پیشوایان و وارثین [روی زمین قرار ]دهیم.
مطابق سیاق آیه فوق مفسران اهل سنت و شیعه شأن نزول آیه را مربوط به قوم بنی اسرائیل میدانند،(1133) آنان بودند که روی زمین به استضعاف کشیده و خداوند آنها را بر فرعونیان پیروز گرداند، ولی ظاهر آیه دلالت بر قانون کلی و اراده و مشیت همیشگی خداوند نسبت به مستضعفین تا روز قیامت دارد خداوند اراده کرده که به حسب شرایط خاص مستضعفین را بر مستکبرین عالم پیروز گرداند، که نمونهای از آن تحقق مشیت الهی نسبت به پیروزی بنی اسرائیل و زوال حکومت فرعونیان بود. نمونه کاملتر آن حکومت پیامبر اسلام بعد از ظهور اسلام است. و مطابق روایات اسلامی مصداق کاملتر از همه حکومتها، حکومت حضرت مهدی علیه السلام در عصر ظهور است که خداوند حکومت او را که همان حکومت مستضعفین است در سرتاسر گیتی گسترش خواهد داد و کره زمین را پر از عدل و داد خواهد کرد این معنا را میتوان از قرائنی به دست آورد:
1- اراده خداوند در آیه به صیغه مضارع نرید آمده که دلالت بر استمرار دارد.
2- اراده حتمی الهی بر عنوان مستضعفین وارد شده و مستضعفین بنی اسرائیل خصوصیت ندارند.
3- روایاتی که از طرق شیعه و سنی در ذیل آیه وارد شده دلالت بر عمومیت این سنت الهی دارد:
امام صادق علیه السلام فرمود: همانا آیه مخصوص به صاحب امری است که در آخرالزمان ظهور کرده و جباران و فرعونیان را نابود خواهد کرد، او شرق و غرب زمین را مالک میشود پس زمین را پر از عدل میکند همان گونه که پر از ظلم شده باشد.(1134)
حضرت علی علیه السلام فرمود: دنیا بعد از آنکه در برابر ما همچون شتر بد خلق چموشی و سرکشی کرد به سوی ما روی میآورد و در برابر ما رام میشود. آن گاه این آیه را تلاوت نمود: و نرید ان نمن... .(1135)
ادامه مطلب
آیه ارسال رسول چگونه بر ظهور امام زمان علیه السلام دلالت دارد
خداوند متعال میفرماید: هو الذی ارسل رسوله بالهدی و دین الحق لیظهره علی الدین کله و لو کره المشرکون(1120)؛ او کسی است که رسولش را با هدایت و دین حق فرستاد تا او را بر همه آیینها غالب گرداند هر چند مشرکان کراهت داشته باشند. مقصود از هدایت در آیه، هدایت الهی است که رسول خود را بر آن مبعوث کرده و مراد از دین حق نیز همان دین اسلام است. و ضمیر در لیظهره به دین اسلام بر میگردد نه رسول خدا صلی الله علیه و آله زیرا مرجعی نزدیکتر از کلمه رسول است. و نیز تناسب بین غالب که دین اسلام است با مغلوب که ادیان دیگر است برقرار میشود.
فخر رازی میگوید: در زمان حضرت عیسی و حضرت مهدی علیه السلام محقق میشود.(1121)
طبری میگوید: در زمان نزول حضرت عیسی علیه السلام تمام ادیان باطل و نابود شده و تنها دین اسلام بر همه ادیان غالب خواهد شد.(1122)
از سعید بن جبیر روایت شده که آیه مربوط به مهدی علیه السلام از اولاد فاطمه علیها السلام است که خداوند او را بر همه ادیان غالب خواهد کرد.(1123)
ابو بصیر از امام صادق علیه السلام در تفسیر آیه فوق روایت کرده که فرمود: به خدا سوگند تاویل آیه هنوز تحقق نیافته و نخواهد یافت تا آنکه قائم خروج کند. و هنگامی که خروج کرد کافر به خدای عظیم در روی زمین باقی نمیماند.(1124)
ادامه مطلب
آیه ارتداد چگونه بر ظهور امام زمان علیه السلام دلالت دارد
خداوند متعال میفرماید: یا ایها الذین امنوا من یرتد منکم عن دینه فسوف یاتی الله بقوم یحبهم و یحبونه اذلة علی المومنین اعزة علی الکافرین یجاهدون فی سبیل الله و لا یخافون لومة لائم ذلک فضل الله یوتیه من یشاء والله واسع علیم(1136)؛ ای کسانی که ایمان آوردهاید هر کس از شما از آیین خود باز گردد [به خدا زیانی نمیرساند]، خداوند جمعیتی را میآورد که آنها را دوست دارد و آنان [نیز] او را دوست دارند. در برابر مومنان متواضع و در برابر کافران سرسخت و نیرومند، آنها در راه خدا جهاد میکنند و از سرزنش هیچ ملامتگری نمیهراسند. این فضل خداست که به هر کس بخواهد [و شایسته ببیند] میدهد و [فضل ]خدا وسیع است و خداوند داناست.
آیه فوق اشاره به قانون استبدال دارد یعنی تبدیل جامعهای به جامعهای دیگر به جهت آنکه جامعه قبل به وظایف خود عمل نکرده است. خلیفه رسول خدا را طرد کرده و در جهاد کوتاهی نموده است و نیز در تطبیق دین خدا در جامعه سهلانگاری نموده است.
با مراجعه به روایات پی میبریم که اهل بیت علیهم السلام آیه را بر اصحاب امام زمان علیه السلام تاویل نمودهاند، از جمله سلیمان بن هارون عجلی میگوید: از امام صادق علیه السلام شنیدم که فرمود: همانا صاحب امر محفوظ است اگر تمام مردم از بین بروند خداوند متعال اصحاب او را گرد او جمع میکند. آنها هستند که خداوند در موردشان فرمود: یا ایها الذین آمنوا من یرتد منکم عن دینه....(1137)
ادامه مطلب
اینکه امام زمان علیه السلام هنگام ظهور بر عرب شدید است به چه معنا است
در غالب روایاتی که در آن سخن از سنت جدید، قضاوت جدید، امر جدید و کتاب جدید به میان آمده این تعبیر به چشم میخورد: علی العرب شدید، معنای این جمله چیست؟
پاسخ : آنچه به ذهن میآید - و العلم عند الله تعالی - اینکه: حضرت مهدی علیه السلام قیام خود را از مکه که سرزمین عرب است شروع خواهد کرد. حضرت با برنامهای اصلاحی و توسعه همه جانبه مقصد و مرام خویش را به پیش خواهد برد. طبیعی است که پیادهکردن این برنامهها با مشکلات فراوانی همراه است، درگیری با سفیانیها و دجالها و دیگر منحرفان که با برنامههای حضرت به مقابله بر خواهند خاست در همین منطقه خواهد بود. طبیعی است که با چنین شرایطی برنامه حضرت در عصر سختی پیاده خواهد شد. لذا عرب سختیهای فراوانی از آن خواهد کشید گر چه امام زمان علیه السلام از امکانات اعجازی نیز استفاده و بهره خواهند برد. شاهد این معنا اینکه در برخی از روایات ذیل جمله علی العرب شدید چنین آمده است: ویل للعرب من شر قد اقترب(1196) یعنی وای بر عرب از شری که بر او نزدیک شده است. و این ممکن است که به جهت اظهار ترحم بر آنها باشد.
ادامه مطلب
اینکه حضرت زهرا سلام الله علیها الگوی حضرت مهدی علیه السلام است یعنی چه
امام زمان علیه السلام در توقیعی به خط مبارک خود، بعد از دعا برای عافیت شیعیان از ضلالت و فتنهها و درخواست روح یقین و عاقبت به خیری آنها و تذکر به اموری چند میفرماید: و فی ابنة رسول الله صلی الله علیه و آله لی اسوة حسنة(870)؛ فاطمه دختر رسول خدا صلی الله علیه و آله برای من اسوه و الگویی نیکوست.
در اینکه حضرت مهدی علیه السلام کدام گفتار یا رفتار حضرت فاطمه سلام الله علیها را سرمشق خویش قرار دادهاند، احتمالات فراوانی بیان شده است که در این جا به سه مورد آن اشاره میکنیم:
1- حضرت زهرا سلام الله علیها با هیچ حاکم ظالمی بیعت نکرد. حضرت مهدی علیه السلام هم بیعت هیچ سلطان ستمگری را بر گردن ندارد.
2- شأن صدور این نامه این است که برخی از شیعیان امامت ایشان را نپذیرفتند. حضرت در جواب عملکرد آنها فرمود: اگر میتوانستم و مجاز بودم آن چنان میکردم که حق بر شما آشکار گردد به گونهای که هیچ شکی بر شما باقی نماند ولی مقتدای من حضرت زهرا سلام الله علیها است. ایشان با اینکه حق حکومت از حضرت علی علیه السلام سلب شد هیچ گاه برای باز گرداندن خلافت، از اسباب غیر عادی استفاده نکرد. من نیز از ایشان پیروی میکنم و برای احقاق حقم در این دوران راههای غیر عادی را نمیپیمایم.
3- حضرت در پاسخ نامه فرمودهاند: اگر علاقه و اشتیاق ما به هدایت و دستگیری از شما نبود به سبب ظلمهایی که دیدهایم از شما مردمان روی گردان میشدیم امام، با اشاره به حضرت زهرا سلام الله علیها میخواهد بفرماید: همان طوری که دشمنان به حضرت زهرا سلام الله علیها آزار و اذیت روا داشتند و سکوتی که مسلمانان پیشه کردند هیچ کدام سبب نشد که ایشان از دعا برای مسلمانان دست بکشند، بلکه دیگران را بر خود مقدم میداشتند من نیز این ظلمها و انکارها را تحمل میکنم و از دلسوزی و دعا و راهنمایی و... برای شما چیزی فرو نمیگذارم.
ادامه مطلب
آیندهنگری و پیشاندیشی
مرحوم شیخ صدوق رحمة اللّه علیه در کتاب خود آورده است:
در یکی از روزها شخصی، محضر مبارک امام حسین علیه السّلام شرفیاب شد و ضمن احوالپرسی عرضه داشت: یا ابن رسول اللَّه! در چه حالتی هستی؟ و شب را چگونه به صبح آوردهای؟
حضرت در جواب فرمود: در حالتی به سر میبرم که پروردگارم در هر لحظه شاهد و ناظر بر اعمال و کردارم میباشد.
و آتش دوزخ را بر سر راه خود میبینم، مرگ که به دنبال من است، هر لحظه مرا میجوید؛ و میدانم که محاسبه، نسبت به گفتار و کردارم حتمی است، پس سعادت و خوشبختی خود را در گرو اعمال و گفتار خود میدانم؛ و هر آنچه را دوست داشته باشم، به آن دست نمییابم؛ و از آنچه بیزار و ناخرسندم، نمیتوانم خود را برهانم؛ و بالأخره باید تابع مقدّرات الهی، باشم؛ و ایمان دارم که تمامی امور من به دست دیگری است، که اگر بخواهد مرا مؤاخذه میکند؛ و اگر مایل باشد مرا عفو مینماید. پس با یک چنین حالتی کدام فقیری در پیشگاه خداوند، از من فقیرتر و نیازمندتر خواهد بود.**بحارالأنوار: ج 76، ص 15، ح 2، چاپ بیروت، و ج 73، چاپ ایران.***
ادامه مطلب
این راز را حفظ کن!
ابوعلی نیلی میگوید:
روزی ابوجعفر (محمد بن عثمان) وکیل حضرت (علیه السلام) نزد من آمد و مرا به عباسیه برد، او وارد خرابهای شد و با احتیاط نامهای را بیرون آورد و برای من خواند.
حضرت (علیه السلام) در آن نامه همه وقایع را که در خانه رخ داده بود، شرح داده بودند. در انتهای نامه فرموده بودند: چگونه فلان زن - یعنی مادر عبدالله - راز گیسویش گرفته بیرون میکشند و به بغداد میبرند و در مقابل خلیفه مینشانند؟!
غیر از این، اتفاقات دیگری را نیز بیان فرموده بودند که در آینده روی خواهد داد.
ابوجعفر گفت: این راز را حفظ کن، آنگاه نامه را پاره کرد.
مدتی گذشت، بعد تمام آنچه حضرت فرموده بودند، به وقوع پیوست!(88)
ادامه مطلب
این حکم مال من نیست
در قضیهی بهمن ماه 57 که رژیم شاه، حکومت نظامی را از ساعت مثلاً 9 شب آورده بود به 4 بعد از ظهر. ساعت 2 و 10 دقیقه، زنگ تلفن محل اقامت امام در مدرسهی رفاه به صدا در آمد. پشت خط، مرحوم طالقانی بود. ایشان به آن کسی که گوشی را بر میدارد، میگوید: به امام بگویید امروز اعلام کردند ساعت 4 حکومت نظامی است. حکم چیست؟ چه کار باید کرد؟ امام میفرمایند که به ایشان بگویید: اگر با مردم تماس دارند، بگویند که مردم بیشتر بیایند. این جزئی از تاریخ انقلاب است. مرحوم طالقانی آن طوری که دخترش در کتاب میگوید، شروع میکند به گریه کردن که به این سید بگویید (به این پیرمرد بگوئید) میداند که چه کار دارد میکند؟ (متن مکتوبش هست). آن رژیمی که 17 شهریور را درست کرده، اِبا ندارد از این که قتل عامی دیگر صورت دهد. امام میگوید: به او بگویید این حکم مال من نیست. اتفاقاً همان شب کلانتریها فتح شد... و قصهی این انقلاب تمام، و پیروز شد.(82)
ادامه مطلب
این جمعه هم گذشت...
می خواستم که وقف تـو باشم تمام عمر / دنیا خلاف آنچه که می خواستم گذشت
دنیا که هیچ,جرعه ی آبی که خورده ام / از راه حلق تشنه ی من مثل سم گذشت
ساعات عمر من همگی غرق غم گذشت
دست مرا بگیر که آب از سرم گذشت
مانند مرده ای متحرک شدم بیا
بی تو تمام زندگی ام در عدم گذشت
می خواستم که وقف تو باشم تمام عمر
دنیا خلاف آنچه که می خواستم گذشت
دنیا که هیچ,جرعه ی آبی که خورده ام
از راه حلق تشنه ی من مثل سم گذشت
بعد از تو هیچ رنگ تغزل ندیده ایم
از خیر شعر گفتن,حتی قلم گذشت
تا کی غروب جمعه ببینم که مادرم
یک گوشه بغض کرده,که این جمعه هم گذشت...
مولا شمار درد دلم بی نهایت است
تعداد درد من به خدا از رقم گذشت
حالا برای لحظه ای آرام می شوم
ساعات خوب زندگی ام در حرم گذشت
ادامه مطلب
ایثار پیرزن و عکسالعمل امام
روزی امام حسن مجتبی و برادرش حسین علیهمالسلام به همراهی شوهر خواهرشان - عبداللّه بن جعفر - به قصد مکّه و انجام مراسم حجّ از شهر مدینه خارج شدند.
در مسیر راه آذوقه خوراکی آنها پایان یافت و آنان تشنه و گرسنه گشتند؛ و همین طور به راه خویش ادامه دادند تا به سیاه چادری نزدیک شدند، پیرزنی را در کنار آن مشاهده کردند، به او گفتند: ما تشنهایم، آیا نوشیدنی داری؟
پیرزن عرضه داشت: بلی، بعد از آن هر سه نفر از مَرکبهای خود پیاده شدند؛ و پیرزن بُزی را که جلوی سیاه چادر خود بسته بود، به میهمانان نشان داد و گفت: خودتان شیر آن را بدوشید و استفاده نمائید.
میهمانان گفتند: آیا خوراکی داری که ما را از گرسنگی نجات دهی؟
پاسخ داد: من فقط همین حیوان را دارم، یکی از خودتان آن را ذبح نماید و آماده کند تا برایتان کباب نمایم؛ و آن را میل کنید.
لذا یکی از آن سه نفر گوسفند را سر برید و پوست آن را کَنْدْ؛ و پس از آماده شدن تحویل پیرزن داد؛ و او هم آن را طبخ نمود و جلوی میهمانان عزیز نهاد؛ و آنها تناول نمودند.
و هنگامی که خواستند خداحافظی نمایند و بروند گفتند: ما از خانواده قریش هستیم؛ و اکنون قصد مکّه داریم، چنانچه از این مسیر بازگشتیم، حتماً جبران لطف تو را خواهیم کرد.
پس از رفتن میهمانان ناخوانده، شوهر پیرزن آمد؛ و چون از جریان آگاه شد، همسر خود را مورد سرزنش و توبیخ قرار داد که چرا از کسانی که نمیشناختی، پذیرائی کردی؟!
و این جریان گذشت، تا آن که سخت در مضیقه قرار گرفتند؛ و به شهر مدینه رفتند، پیرزن از کوچه بنی هاشم حرکت میکرد، امام حسن مجتبی علیه السلام جلوی خانهاش روی سکّوئی نشسته بود، پیرزن را شناخت.
حضرت مجتبی علیه السلام فوراً غلام خود را به دنبال آن پیرزن فرستاد، وقتی پیرزن نزد حضرت آمد فرمود: آیا مرا میشناسی؟
عرضه داشت: خیر.
امام علیه السلام اظهار نمود: من آن میهمان تو هستم که در فلان روز به همراه دو نفر دیگر بر تو وارد شدیم؛ و تو به ما خدمت کردی و ما را از گرسنگی و تشنگی نجات دادی.
پیرزن عرضه داشت: پدر و مادرم فدای تو باد! من به جهت خوشنودی خدا به شما خدمت کردم؛ و انتظار چیزی نداشتم.
حضرت دستور داد تا تعدادی گوسفند و یک هزار دینار به پاس ایثار پیرزن تحویلش گردد و سپس او را به برادر خود - حسین علیه السلام - و شوهر خواهرش - عبداللّه - معرّفی نمود؛ و آنها هم به همان مقدار به پیرزن کمک نمودند.** بحار الأنوار: ج 43، ص 341، ح 15، و ص 348، أعیان الشّیعة: ج 1، ص 565.***
ادامه مطلب
