موعود

اسماعیل بن حسن هرقلی می‏گوید:
در ایام جوانی زخمی به اندازه کف دست روی ران چپم پیدا شد هر سال در فصل بهار این زخم دهان باز می‏کرد و از آن چرک و خون بیرون می‏ریخت، طوری که دیگر زمین‏گیر شده و نمی‏توانستم حرکت کنم و به کارهایم برسم.
به همین جهت، روزی از روستای هرقل به شهر حله که فاصله چندانی نداشت رفته، و به خدمت سید رضی الدین علی بن طاووس (رحمه الله) مشرف شدم و عرض حال نمودم.
سید فرمود: سعی می‏کنم تو را مداوا کنم.
آن‏گاه پزشکان حله را دعوت کرد، آن‏ها جراحتم را معاینه نمودند و گفتند: این زخم روز رگ اکحل به وجود آمده، اگر بخواهیم آن را جراحی کنیم، ممکن است رگ قطع شده منجر به مرگ شود.
من با شنیدن تشخیص پزشکان خیلی ناراحت شدم.
سید فرمود: ناراحت نباش! من می‏خواهم به بغداد بروم. پزشکان آن جا حاذق‏تر و داناتر از این‏ها هستند، تو را نیز با خود می‏بردم.
به همراه سید به طرف بغداد به راه افتادیم، وقتی به بغداد رسیدیم، سید، پزشکان بغداد را به بالین من می‏آورد. آن‏ها بعد از معاینه زخم همان تشخیص را دادند. من دلتنگ و مأیوس شدم که با این وضع خونریزی چگونه به عبادتم می‏رسم؟
وقتی سید ناراحت مرا دید گفت: از نظر شرعی هیچ مشکلی نداری. هر قدر هم که لباست آلوده باشد، می‏توانی نماز بخوانی. ولی خوددار باش و فریب نفست را نخور! که خدا و رسول (صلی الله و علیه و آله و سلم) تو را از آن نهی نموده‏اند.
من به سید عرض کردم: حالا که چنین شد و تقدیر مرا تا بغداد کشاند، می‏خواهم به زیارت سامرا مشرف شوم، سپس به نزد خانواده‏ام باز گردم.
سید نظر مرا پسندید. لباس‏ها و بارهایم را نزد او گذارم و به طرف سامرا به راه افتادم.
وقتی به سامرا رسیدم، یک راست و به زیارت حرم با صفای امام هادی و امام عسکری (علیه السلام) رفتم و پس از زیارت آن دو امام بزرگوار وارد سرداب مقدس امام زمان (علیه السلام) شدم، در آن مکان مقدس به درگاه خداوند رو آورده و به امام زمان (علیه السلام) متوسل شده و استغاثه نمودم، تا پاسی از شب مشغول دعا بودم، پس از آن، تا شب جمعه در کنار قبور ائمه (علیه السلام) ماندم.
روزی پیش از زیارت، به کنار دجله رفتم و غسل کردم، و لباس پاکیزه‏ای پوشیدم و ظرفم را پر از آب کردم. وقتی به طرف حرم به راه افتادم؛ متوجه شدم که چهار نفر سوار بر اسب از دروازه شهر خارج شدند.
به نظرم آشنا می‏آمدند. به نظرم رسید که قبلا آن‏ها را اطراف حرم به راه افتادم؛ متوجه شدم که چهار نفر سوار بر اسب از دروازه شهر خارج شدند.
به نظرم آشنا می‏آمدند. به نظرم رسید که قبلا آن‏ها را اطراف حرم دیده بودم که گوسفندانشان را می‏راندند. دو نفر آنها جوان‏تر بودند که یکی از آن‏ها نوجوانی بود که به تازگی مو بر پشت لبانش روییده بود.
هر دو نفرشان شمشیری حمایل نموده بودند.
یکی دیگر، پیرمردی بود که چهره خود را با نقابی پوشانده بود و نیزه‏ای نیز در دست داشت. دیگری آقایی که شمشیری زیر قبای رنگینش حمایل نموده و گوشه عمالش را تحت الحنک نهاده بود. وقتی کاملا به من نزدیک شدند، آن پیرمرد سمت راست ایستاد و بن نیزه‏اش را به زمین نهاد. آن دو جوان نیز سمت چپ ایستادند، و آن آقا مقابل من قرار گرفت. سلام کردند و من پاسخ دادم.
آن بزرگواری که مقابل من ایستاده بود فرمود: می‏خواهی فردا نزد خانواده‏ات بازگردی؟
عرض کردم: آری.
فرمود: بیا جلو چه چیزی تو را ناراحت کرده است؟
من پیش خودم گفتم: خوب نیست که در این حال با من تماس پیدا کنند، زیرا اینان بر خلاف اعراب، اهل بادیه هستند و چندان احترازی از نجاست ندارند، و من هم تازه غسل کرده‏ام و پیراهنم خیس است.
با این حال بیشتر رفتم. ایشان از روی اسب خم شده دست بر کتف من نهاده و تا روی دمل روی رانم دست کشید و آن را فشار داد. من دردم گرفت. آن گاه بر پشت اسب خود نشست.
پس از آن، پیرمرد رو به من کرد و گفت: اسماعیل! از رنجی که داشتی رستی؟
من از این که او مرا به نام مخاطب ساخت تعجب کردم که از کجا نام مرا می‏داند؟ گفتم: خداوند ما و شما را رستگار کند. ان شاء الله!
او گفت: ایشان امام زمان (علیه السلام) هستند.
من جلو رفتم و پای حضرت (علیه السلام) را در آغوش گرفته و بوسیدم. آنگاه حضرت (علیه السلام) حرکت نمود و من نیز به دنبالش به راه افتادم در حالی که دست از زانوی حضرت (علیه السلام) برنمی‏داشتم.
حضرت فرمود: برگرد!
عرض کردم: هرگز از شما جدا نخواهم شد.
حضرت (علیه السلام) فرمود: صلاح در این است که برگردی، برگرد!
من سماجت کرده و اصرار نمودم، پیرمرد رو به من کرد و گفت: ای اسماعیل! حیا نمی‏کنی؟ امام زمانت او بار به او امر به بازگشت می‏نماید و تو مخالفت می‏کنی؟
من از این سخن به خود آمدم و ایستادم، حضرت چند قدمی برداشت آنگاه رو به نمود و فرمودن وقتی به بغداد بازگشتی حتما خلیفه تو را نزد خود می‏خواهد، و چون به نزد او رفتی و خواست چیزی به تو بدهد، نگیر! و به فرزندمان رضی بگو: نامه‏ای در مورد تو به علی بن عوض بنویسد، من به او سفارش می‏کنم که هر چه می‏خواهی به تو بدهد.
آن گاه به همراه یارانشان به راه افتادند و رفتند، من همین طور ایستاده بودم و بانگاهم درو شدنشان را بدرقه می‏کردم، و از این که گرفتار هجران شده بودم، دوچار تأسف اندوه شدم.
آن قدر از خود بی‏خود شده بودم که توان حرکت نداشتم. گویی حضرت (علیه السلام) با رفتن خود تمام هستی‏ام را با خود برد.
آرام آرام برخاستم و به راه افتادم، وقتی به حرم رسیدم خدام حرم که قبلا مرا دیده بودند، گفتند: چرا آشفته‏ای، از چیزی ناراحتی؟
گفتم: نه.
گفتند: کسی آزارت داده است؟
گفتم: نه، چیزی نیست. ولی می‏خواهم بدانم آیا آن اسب سوارانی را که چنین و چنان بودند و از نزد شما عبور کردند، می‏شناسید؟
گفتند: آری، آن‏ها متعلق به همان بزرگانی بودند که آن گله گوسفند را داشتند.
گفتم: نه، او امام زمان (علیه السلام) بود.
گفتند: آن پیرمرد یا آن مرد بزرگوار؟
گفتم: آن مرد بزرگوار.
گفتند: آیا زخم رانت را که داشتی، معاینه کرد؟
گفتم: دست روی آن کشید و دردم آمد.
آنگاه به محل زخم نگاه کردم، و هیچ اثری دیده نمی‏شد. شک کردم. آن یکی پایم را نیز وارسی کردم. هیچ زخمی دیده نمی‏شد.
وقتی مردمی که در اطرافم بودند، این صحنه را مشاهده کردند، به طرف من هجوم آوردند و پیراهنم را تکه تکه کردند، خدام دست مردم بیرون کشیدند.
یکی از مأمورین حکومتی که عنوان ناظر بین النهرین را داشت فریاد مردم را شنید و ماجرا را پرسید. وقتی از ماوقع مطلع شد، مرا خواست و نامم را پرسید و گفت: کی از بغداد خارج شدی؟
گفتم: اول هفته.
او رفت و من آن شب در حرم ماندم. هنگام صبح، پس از ادای نماز، خارج شدم. مردم نیز مقداری مرا بدرقه نمودند، وقتی کمی از حرم دور شدم، بازگشتند. من حرکت کردم و هنگام مغرب به شهرکی نزدیک بغداد که اوانی نام داشت رسیدم و شب را در آنجا گذراندم.
بامدادان به طرف بغداد به راه افتادم. وقتی به پل عتیق رسیدم، دیدم مردم ازدحام کرده‏اند و نام و نسب هر تازه واردی را که می‏خواهد وارد شهر شود؛ می‏پرسیدند.
وقتی نوبت من شد پرسیدند: نامت چیست؟ و از کجا می‏آیی؟
وقتی نام خود را گفتم، مانند اهالی سامرا به من همچون آورده و لباس‏هایم را تکه‏تکه کردند تا این که از حال رفتم.
موضوع از این قرار بود که ناظر بین النهرین نامه‏ای به بغداد نوشته و ماجرا را به اطلاع مقامات رسانده بود.
مردم مرا روی دست وارد بغداد کردند. ازدحام آن قدر زیاد بود که کم مانده بود مرا بکشند.
موید الدین علقمی، وزیر وقت کسی را به دنبال سید رضی الدین علی بن طاووس فرستاد تا صحت موضوع ثابت شود.
سید بلافاصله به همراه اصحابش وارد بغداد شد، کنار دروازه نویی با هم ملاقات کردیم.
وقتی یاران سید ابن طاووس، مردم را از اطرافم دور کردند، چشم سید به من افتاد، گفت: تو؟!
گفتم: آری.
از مرکب خود پایین آمد و پای مرا بررسی کرد و چیزی از اثر آن زخم ندید. آن گاه از هوش رفت، ساعتی بعد وقتی کمی حالش بهتر شد، دست مرا گرفت: و با هم نزد وزیر رفتیم!
سید در حالی که می‏گریست به وزیر گفت: این برادر من، و محبوب‏ترین در مردم در نزد من است.
وزیر همه ماجرا را از من پرسید و من همه را تعریف نمودم. آن‏گاه دستور داد تا همان پزشکان را که در بغداد مرا معاینه کرده بودند، حاضر کنند.
پزشکان حاضر شدند، آنها نیز در پاسخ وزیر گفتند: ما او را معاینه کردیم و تشخیص ما این بود که تنها راه علاج جراحی است که در آن صورت نیز منجر به مرگ می‏شد.
وزیر گفت: اگر به فرض پس از جراحی زنده می‏ماند، چند وقت طول می‏کشید تا بهبودی کامل یابد؟
آن‏ها گفتند: حداقل دو ماه طول می‏کشید، و پس از خوب شدن در محل زخم حفره‏ای سفید باقی می‏ماند که مو روی آن نمی‏رویید.
وزیر گفت: شما کی او را معاینه کردید؟
گفتند: حدود ده روز پیش.
آن گاه وزیر به پزشکان گفت: او را دوباره معاینه نمایید، آنان بعد از معاینه که پایم سالم سالم است، درست مثل پای دیگر. در این هنگام، یکی از آن‏ها فریاد زد و گفت: این کار، مسیح است.
وزیر گفت: همین که روشن شد که کار شما نبوده، کافی است. ما خود می‏دانیم کار چه کسی بوده است.
پس از آن، مرا نزد خلیفه المستضربالله بردند. وقتی او ماجرا را پرسید و من همه آن را بازگو کردم. هزار دینار به من داد و گفت: این را بگیر و مصرف کن!
گفتم: من جرأت آن را ندارم که حتی یک حبه از تو چیزی بگیرم. خلیفه گفت: از چه کسی می‏ترسی؟
گفتم: از کسی که مرا شفا داد. او فرمود از خلیفه چیزی نگیر!
خلیفه با شنیدن این مطلب گریست و مکدر شد. و من نیز بدون این که چیزی از او بپذیرم او را ترک کردم.
شمس الدین محمد، فرزند اسماعیل هرقلی می‏گوید:
پس از این تشرف و شفای بیماری صعب العلاج، حال پدرم دگرگون شد و همیشه در فراق امام (علیه السلام) محزون بود، او به بغداد رفت و همان جا اقامت کرد، و هر روز - حتی در سرمای زمستان - برای زیارت به سامرا می‏رفت و باز می‏گشت. همان سال چهل باد به امید این که بار دیگر جمال دلربای حضرت را ببیند، و بتواند لذت دیدار یار را به دست آورد به زیارت رفت، ولی تقدیر با او مساعدت نکرد، و او با حسرت دیدار آن حضرت مرد و با غصه و اندوه آن وجود عزیز به جهان باقی شتافت، رحمت خدای بر او باد.(148)