يكي از بچه‌ها تسيبح صد و يك دانه‌اي را از سنگ درست كرده بود. روي دانه‌هاي آن اسم تعدادي از پيامبران حك شده بود. حدود پنج شش ماه روي آن كار كرده بود.
در آغاز كار يك تكه سنگ را خرد مي‌كرد، مدت دو سه ماه آن را به زمين ساييده، به صورت مستطيل درمي‌آورد. سپس نخ‌هاي پتو را مي‌كشيد، تاب مي‌داد و در آخر، تسبيح را نخ مي‌كرد.

با سنگريزه، تسبيح و گردنبند درست مي‌كرديم. يكي از عراقي‌ها گردنبندش را ديده بود و خوشش آمده بود. گفته بود يكي براش درست كند. او هم گفته بود: « اين‌طوري كه نمي‌شه. واسه اين كه سياه بشه، بايد از توي باتري، يك چيزي در بيارم بريزم روش. اين‌ها را هم با باتري كهنه‌هاي شما سياه كردم. »
باور كرده بود. يواشكي براش يك بسته باتري آورده بود.

چون بچه‌ها هيچ نوشت‌افزاري براي درس خواندن نداشتند، تابلوهايي كه دست‌ساز خودشان بود تهيه كرده، اموراتشان را با آن مي‌گذراندند. اين تابلوها از يك مقوا كه روي آن پارچه‌اي مي‌كشيدند درست مي‌شد.
بچه‌ها اين پارچه‌ها را به روغن آغشته مي‌كردند و يك مقدار صابون تراشيده، در آن حل مي‌كردند و پلاستيكي روي اين تابلو مي‌كشيدند كه اثر قلم روي آن پلاستيك مي‌ماند. وقتي پلاستيك را بلند مي‌كردند اثر قلم از بين مي‌رفت.
يكي از اين تابلوها را در اندازه‌ي خيلي بزرگ درست مي‌كردند كه معلم پاي اين تابلو مي‌ايستاد و درس مي‌داد. محصلين و دانش‌آموزان هم نمونه‌ي كوچكي از آن براي خود درست كرده بودند، كه تمريناتشان را روي اين تابلو مي‌نوشتند.

منبع: كتاب فرهنگ آزادگان جلد5   -  صفحه: 160  

راوي: صادق ابوالحسنها

راي تحويل سال 62 سفره‌اي چيديم و در آن ساعت، سيم، سيگار، سيني و... قرار داديم و من با صدايي شبيه صداي عراقي‌ها گفتم: «يك، دو، سه...آغاز سال 1362» بعد ديدم صداي گريه‌ي همه بلند شد و با تعجب پرسيدم: «چرا گريه مي‌كنيد؟!» و آن‌ها در حالي كه هنوز گريه مي‌كردند گفتند: «تو ما را ياد سال‌هايي انداختي كه پيش خانواده‌هايمان بوديم». بعد عراقي‌ها هم آمدند و براي تنبيه به ما گفتند كه بايد دستشويي‌ها را بشوييم.

منبع: كتاب فرهنگ آزادگان جلد5   -  صفحه: 306

درزمستان لباس گرم نداشتيم. سربازان عراقي يك پيراهن و زير پيراهن و دو عدد حوله به ما مي‌دادند. از حوله‌ها پيراهن درست مي‌كرديم تا زياد سردمان نشود؛ يا پتوهاي كهنه‌ي خودمان را پاره مي‌كرديم و از آن پيراهن درست مي‌كرديم.

منبع: كتاب فرهنگ آزادگان جلد5   -  صفحه: 210

جمال يكي از فرزندان اين ملت بود كه در دنياي پر از ظلم اسارت جان داد. او چند روز قبل از شهادتش، با من هم سخن شد و پس از آن‌كه از امام خميني (ره) و مظلوميت او در اين عصر گفت، از من خواست كه اگر به ايران برگشتم، اين پيام را به مردم بدهم.
«اي ملت قدرشناس! فرزندان شما در زندان‌هاي عراق هرگز تسليم فرهنگ بيگانه نشدند و بر ايمان خود باقي ماندند. تعدادي از آن‌ها نيز به خاطر بيماري و... شهيد شدند. من از شما برادران و خواهران يك تقاضا دارم و آن اين است كه هرگز بدون حجاب اسلامي و بدون وضو در خيابان‌هاي اين سرزمين حركت نكنيد.

منبع: كتاب آزادگان بگوييد   -  صفحه: 155

يك‌بار به خاطر وضع نابسامان اردوگاه دست به اعتصاب زديم. هفت شبانه روز به ما آب و غذا ندادند و ما از نان خشك استفاده مي‌كرديم. پس از 7 روز در آسايشگاه را شكستيم و 24 ساعت بيرون مانديم. گفتند: «بايد به داخل برگرديد». ما هم شرايط خودمان را گفتيم كه بايد برايمان جوراب و لباس تهيه كنيد.
هوا سرد بود. با سوت سرگرد عراقي 200 نفر با ميله‌ي آهني به جان ما افتادند. بلوك‌هاي سيماني را به سر اسرا مي‌زدند و اسرا تنها كاري كه مي‌توانستند بكنند، پناه بردن به ائمه اطهار (ع) بود. همان روز سه تن از بچه ها شهيد و عده‌ي زيادي مجروح شدند.

اردوگاه به اعتصاب كشيده شد. داستان از اين قرار بود كه مي‌خواستند سربازها را از بسيجي‌ها جدا كنند، اما اسرا نمي‌پذيرفتند و يك‌صدا مي‌گفتند: «ما ايراني هستيم و تن به اين خواسته‌ي شما نمي‌دهيم».
عراقي‌ها به مدت پنج روز حتي آب هم به ما ندادند. عطش شديد بچه‌ها باعث شد كه درها را بشكنند و حتي از ديوار راهي به سوي بيرون پيدا كنند. با هجوم بچه‌ها به داخل محوطه، هرچه برگ بر روي درختان بود از بين رفت.
چون بچه‌ها تشنه بودند، براي رفع تشنگي خود برگ درختان را خوردند. سپس همه‌ي اسرا دست در دست هم نماز وحدت خواندند. پس از اتمام نماز، عراقي‌ها با باتوم‌هايشان مانند حيوان‌هاي وحشي به سوي ما هجوم آوردند. صحنه‌ي دلخراشي بود.
نيروي بدني بچه‌ها به دليل تشنگي و گرسنگي تحليل رفته بود. در آن روز فراموش نشدني حدود 450 نفر از اسرا دست يا پايشان شكست و 3 نفر از ما نيز شهيد شدند. سردسته‌ي اين اعتصاب فردي به نام لختو بود كه بعد از آزادي‌اش از اسارت در خردادماه سال 1375 هر دو كليه‌اش از كار افتاد و تا رسيدن به بيمارستان روحش قرين رحمت الهي شد.
«روحش شاد.»

منبع: ماهنامه سبزسرخ   -  صفحه: 4

هر روز چند نفر از اسرا به خاطر اين‌كه مخفيانه با بچه‌هاي قاطع‌هاي ديگر ارتباط برقرار كرده و اخبار را رد و بدل مي‌كردند، دستگير و به شكنجه‌گاه برده مي‌شدند.
بعدها تصميم گرفته شد كه با سطل زباله خبرها را رد و بدل كنيم. براي اين منظور، بچه‌ها خبرها را روي تكه كاغذي نوشته و داخل يك دستمال مي‌بستند و آن را زير زباله‌داني مي‌گذاشتند تا موقع ريختن زباله، خبرها را به همديگر بدهند.
بچه‌ها از هر فرصتي براي رد و بدل كردن خبرها و رويدادها استفاده مي‌كردند.