زرشك            Barberry 

نام علمی      Berberis

رشك از نظر طب قديم ايران سرد و خشك است ميوه زرشك خواص زير را دارد:

1)قابض است

2)تقويت كننده قلب و كبد است

3)بواسير خوني را درمان مي كند

4)خونريزي را برطرف مي كند

5)براي برطرف كردن بيماريهاي كبدي مفيد است

6)صفرا بر است

7)دم كرده زرشك را براي برطرف كردن ناراحتي هاي دهان غرغره كنيد .

صبرزرد       Aloe

نام علمی   Aloe vera

صبر زرد يكي از گياهاني است كه قبل از ميلاد مورد مصرف مردم بوده است . كلئوپاترا ملكه مصر پوست خود را هر روزه با آن ماساژ مي داد كه از شر آتاب مصر در امان باشد وحتي مصريان آنرا براي موميائي مدرگان خود بكار مي بردند . در كتاب مقدس ام اين گياه بكرات آمده است .

سوزش و ترش کردن معده:
از دیدگاه طب سنتی سوزش معده و ترش کردن آن می تواند به علت رطوبت زیاد در دهانه معده باشد که در این صورت احساس سوزش و ناراحتی با گرسنگی بهبود یافته و با مصرف غذا تشدید می شوند. علت دیگر ریختن زیاد از حد خلط سودای ترش بر دهانه معده است که در این صورت سوزش با غذا خوردن تسکین یافته (به علت اختلاط غذا با خلط موذی) و گرسنگی تشدید می یابد.
رعایت توصیه های زیر در بیماران دچار ترش کردن و سوزش معده مفید است.
1- رعایت آداب صحیح غذا خوردن .
2- پرهیز از غذاهای غلیظ و نانهایی مثل نان فطیر که هضم خوبی ندارند.
3- اگر علت سوزش و ترش کردن از رطوبت باشد بهتر است به عنوان غذا از گوشتهای لطیف و سریع الهضم به صورت کبابی استفاده شود.
4- اگر علت سوزش و ترش کردن معده از فزونی ریختن خلط سوداست، استفاده از مربای آمله، مربای هلیله و شربت سکنجبین بزوری مفید واقع می شود.
5- مصرف مخلوط کنجد له شده و کوبیده با نبات ترشی و رطوبت معده را برطرف می سازد.
6- استفاده از دم کرده بابونه، نعناع، رازیانه و بادرنجبویه نیز سوزش معده را تسکین می بخشد.

سکنجبین به و لیمو

مواد لازم: آب به شیرین 250 گرم، سرکه انگوری کهنه 130 گرم، گلاب 130 گرم، آب لیموترش ساده 130 گرم، عسل 3 کیلوگرم.
طرز تهیه: این مواد را با هم مخلوط کرده با آتش ملایم بجوشانید تا قوام آید.
• برای تقویت معده و کبد و قلب، افزایش اشتها و رفع استفراغ مفید است.

ضعف معده و ضعف هضم:
در اين بيماري نيز بايد عادات ناپسند غذايي ترك شده و آداب صحيح غذا خوردن رعايت شود.
اگر علت ضعف معده از تجمع اخلاط در معده است، بايد با مراجعه به پزشك جهت پاكسازي معده از اخلاط نامناسب اقدام نمايند و سوء مزاجهاي حاكم بر معده را اصلاح نمايند.
از ديدگاه طب سنتي،‌ بهترين علاج در ضعف معده تقليل غذاست. حكيم محمد اعظم خان در كتاب اكسير اعظم مي نويسد: " اكثر مريضان ضعف معده كه تقليل غذا كردند، در مدت قليل به عنايت رب جليل شفاي كلي يافتند و كساني كه از تكثير طعام و امتلاي شكم دست نكشيدند، دچار ذرب و استسقا گرديده و عاقبت شربت مرگ چشيدند."
1. كساني كه دچار اين بيماري هستند، علاوه بر پرهيزات ذكر شده در مشكلات معده،‌ از مصرف شنبليله و كنجد نيز پرهيز نمايند كه هر دو مضعف معده اند.
2. در رژيم غذايي اين افراد مرباي زنجبيل،‌ مرباي آمله، مرباي هليله،‌ ماش، بادام،‌ عسل و گشنيز قرار گيرد.
3. گوشتهاي مفيد براي اين بيماران گوشت پرندگاني چون جوجه مرغ،‌ دراج، تيهو، كبك و گنجشك است كه سريع الهضم بوده و معده را براي هضم دچار اشكال نمي كنند.
4. يكي از غذاهاي مفيد براي اين بيماران گوشت جوجه مرغ است كه بنابر مزاج فرد با دارچين، زعفران و زيره سبز و سياه و نيز سماق و آبليمو و آب انار چاشني دار شده باشد.
5. مصرف مويز،‌ كرفس و نعناع براي انواع بيماريهاي معده از جمله ضعف معده مفيد است.
6- بهترين شربتهايي كه بيماران دچار ضعف معده مي توانند از آنها استفاده نمايند عبارتند از:
الف) شربت ليمو، آب سيب، آب به

چند توصيه به بيماران دچار زخم معده:
1. اصلاح عادات غذا خوردن.
2. بيماران دچار زخم معده بايد از غذاهاي سنگين و پرچرب و دير هضم پرهيز كرده و از غذاهاي با هضم سريع استفاده كنند.
3. از جمله غذاهاي مفيد براي اين بيماران، آش جو، شيربرنج و فرني است كه با شير بز تهيه شده باشد. اين غذاها به خصوص براي بيماران داراي معده گرم مناسب است. در مقالات طب جديد اثر جو در پيشگيري از بروز زخم معده به اثبات رسيده است.
4. تمام افراد به خصوص بيماراني كه از مشكلات معده رنج مي برند بايد از مصرف غذاهاي تند، قهوه، كاكائو و نوشابه هاي گازدار بپرهيزند.
5. سالم ترين روغن براي بيماران دچار مشكلات معده،‌ روغن زيتون است.
6. بيماران دچار زخم معده بهتر است در غذاي خود از گوشت جوجه مرغ كه با كمي زرشك و سماق طعم دار شده است استفاده نمايند.
7. يكي ديگر از غذاهايي كه هم جنبه تغذيه اي و هم جنبه درماني براي بيماران دچار زخم معده دارد به اين شرح است: برنج سفيد يك جزء، جو پوست كنده كوبيده نيم جزء را با آب بپزند تا نيم پز شود. سپس نيم جزء نشاسته را در آب سبوس گندم حل كنند و اضافه نمايند و مخلوط را روي حرارت قرار دهند تا خوب بپزد و مانند حريره شود. در انتها 5 گرم صمغ عربي و 5 گرم كتيرا اضافه كرده و غذا را نيم گرم ميل كنند.
8. بهترين شربت ها براي بيماران دچار زخم معده استفاده از ماء العسل،‌ جلاب و ماءالشعير است.
9. بهترين ميوه ها براي بيماران دچار زخم معده استفاده از به، گلابي،‌ سيب،‌ مويز و سبزيجاتي مانند خرفه است.
10. براي اين دسته از بيماران جهت التيام و كاهش ناراحتي هاي ناشي از زخم از تركيباتي به شرح زير نيز مي توان استفاده نمود:
الف) خاكشير روزانه 1 قاشق غذاخوري در يك فنجان آب جوش + كمي نبات
ب) 30 گرم ريشه شيرين بيان با 5 گرم زنیان مخلوط كرده، كوبيده و جوشانده يك شب در هواي خنك بگذارند و صبح ناشتا ميل كنند.
ج) روزانه 1 قاشق چايخوري پودر كتيرا در يك استكان آب گرم حل كرده و ميل نمايند.
د) 30 گرم ريشه شيرين بيان، 5 گرم انيسون، 5 گرم زيره سبز، 5 گرم بابونه، 5 گرم افسنتين و 5 گرم بادرنجبويه را شب بخيسانند و صبح صاف كنند و آب آن را بنوشند.
ه) 15 گرم زنیان،‌ 20 گرم آويشن،‌ 10 گرم شاهتره، ‌15 گرم انيسون،‌ 40 گرم شيرين بيان،‌ 10 گرم بومادران را مخلوط کرده‌ يك قاشق غذاخوري از مخلوط فوق را در 2 ليوان آب كمي جوشانده و قبل از غذا 2 استكان ميل شود.
و) 15 گرم زينان، پودر شيرين بيان 20 گرم، تخم شويد 10 گرم،‌ انیسون 15 گرم،‌ زيره سبز 10 گرم،‌ سياهدانه 15 گرم: همه را نرم كوبيده و بعد از هرغذا يك قاشق مربا خوري ميل شود.
ز) عرق زنيان 15 گرم، عرق انيسون 15 گرم، عرق زيره سبز 10 گرم، عرق آويشن 10 گرم،‌ مخلوط اين عرقيات براي بيماران دچار زخم معده و اثني عشر بسيار مفيد است.

نحوه صحيح غذا خوردن

توصيه ها:
1. غذاهاي با هضم راحت و کاهنده نفخ: سبزي پلو (شويد، گشنيز، اناريچه،زولنگ ) کباب برگ و جوجه کباب.
2. قرار دادن سبزيجاتي مثل شويد و جعفري و ريحان و نعنا و پونه و زيره در رژيم غذايي
3. استفاده از زنجبيل، آويشن، رازيانه، انيسون و زيره به عنوان ادويه در غذا
4. مصرف مخلوط سياهدانه و زنيان (به مقدار مساوي ) قبل و بعد از غذا.
5. 10 گرم زيره، 10 گرم رازيانه 5 گرم انيسون با هم نرم شود 1 قاشق غذا خوري از آن را در يک ليوان آب جوش دم کرده و نيم ساعت بعد از غذا ميل شود.
6. ماست و آويشن و نمک يا ماست و آويشن و سياهدانه و مصطکي و زنيان و نمک
7. ترکيب زنجبيل و شکر بعد از غذا
8. سياهدانه کوبيده با عسل
9. آدامس سقز و مصطکي و عسل
10. شربت انار و نعنا:600 گرم آب انار ترش و شيرين و 300 گرم شکر 12 گرم عرق نعنا مخلوط کرده و بجوشانيد تا به قوام آيد
11. زنيان 1 قاشق چايخوري وسط غذا و پونه قبل و زيره بعد از غذا

بیماریهای معده

نفخ: احساس سفتي و پري شکم و احساس حرکت گاز در شکم.
علل نفخ :
 عدم رعايت نحوه صحيح غذا خوردن
 تجمع اخلاط سوء و مواد نامناسب در دستگاه گوارش
 مصرف غذاهاي ايجاد کننده نفخ.
نحوه صحيح غذا خوردن:
قبل از گرسنگي غذا نخوريد و قبل از سير شدن دست از غذا بکشيد- غذا خوب جويده شود و در آرامش ميل شود-سر سفره مطالب ناراحت کننده مطرح نشود و مطالب نشاط آور مطرح شود.مصرف ميوه و سالاد و مايعات با فاصله از مصرف غذا باشد.چند نوع غذا با هم مصرف نشود.
پرهيزات:
غذاهاي چرب و سرخ کرده و سنگين و ترش يا شور يا تند پرادويه- غذاهاي کارخانه اي و آماده، قهوه و نسکافه و کاکائو چاي پررنگ نوشابه هاي گازدار، غذاهاي خميري و فست فود، آب يخ، سير پياز چغندر و شلغم خام، حبوبات نفاخ، پرتقال نارنگي و ميوه هاي گازدار، کلم ، ميوه هايي مثل هلو و آلو و خيار و کدو و...

تهوع و استفراغ:
از اوایل حمل تا ماه چهارم و گاهی تا آخر حاملگی معمولاً تهوع و استفراغ بارداری وجود دارد که استفاده از مواد زیر موثر است:
• هل را نیم کوب کنید و روی آن کمی گلاب بپاشید و در دستمالی ببندید و مدام جلوی بینی بگیرید. یا از این گردنبندهایی که داخلش دعا می گذارند تهیه کنید و دستمال را داخل آن قرار دهید و از گردن آویزان کنید و مدام ببویید.
• استفاده از هل در غذا ها به کاهش حالت تهوع کمک می کند.
• در زمان حالت تهوع شربت گلاب که دستورش در انتها آورده شده را در یخچال بگذارید تا کاملا خنک شود. سپس یک قاشق چایخوری از آن بخورید و 15 دقیقه صبر کنید. اگر استفراغ نکردید، مجددا یک قاشق چایخوری دیگر از شربت بخورید. همین کار را هر 15 دقیقه انجام دهید.کم کم فاصله قاشق ها را کمتر و حجم شربت مصرفی را بیشتر کنید.
• بوییدن خاکی که رویش آب یا گلاب پاشیده شده در بهبود حالت تهوع خوب است.
• اگر استفراغ مکرر خیلی اذیتتان کرد، کمپوت گیلاس تهیه کنید وبه مدت 2 روز هر 2 ساعت یک عدد از گیلاسهای داخل آن بخورید.
• دانه انار را با پودر نعنا خشک آغشته کنید و مثل قرص در دهان نگاه دارید.
• به را در فویل پیچیده و در فر پخته و بعد از غذا مصرف کنید.
• ماساژ دادن دست و پاها و پیاده روی آرام در کنترل تهوع و استفراغ موثر است.

سرما خوردگی در بارداری:
حریره ای با ترکیب زیر تهیه شود:
١- آب سرد ٢ لیوان، آرد ٢ قاشق غذا خوری مخلوط شده و خوب هم زده شود. سپس مخلوط را
روی حرارت قرار دهید. و ١ قاشق روغن زیتون، ۵ قاشق شکر، ۵ قاشق گلاب، کمی دارچین و
کمی زعفران اضافه کرده و آنقدر روی حرارت هم بزنید تا به قوام فرنی برسد، هرنیم ساعت یک
نعلبکی درهنگام سرماخوردگی میل شود.
٢٠٠ گرم تخم گشنیز، ۵٠ گرم آویشن، ۵٠ گرم مرزنجوش، ۵٠ گرم پونه ۵٠ گرم گل خطمی -٢
همه با هم مخلوط شود و هر بار به اندازه یک استکان از آن را در یک کاسه آب بجوشانید و به مدت
١٠ دقیقه بخور دهید.
٣- هر ٢ ساعت یکبار با محلول غرغره شامل عرق، آویشن، زیره، نعنا، زنیان یا انیسون+ کمی
عسل و نمک و چند قطره سرکه غرغره کنید.