دستور اوباما به پادشاه عربستان درباره یمن

باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا در دیدار روز جمعه با ملک سلمان پادشاه عربستان، دسترسی بدون قید و شرط سازمان های بشردوستانه به یمن را خواستار شد.

باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا در دیدار روز جمعه با ملک سلمان پادشاه عربستان، دسترسی بدون قید و شرط سازمان های بشردوستانه به یمن را خواستار شد.

در حالی که ملک سلمان در دیدار با باراک اوباما بار دیگر از نگرانی های کشورهای حاشیه خلیج فارس درباره توافق هسته ای میان ایران و گروه 1+5 سخن به میان آورد، اوباما به وی گفت که به سازمان های بشردوستانه اجازه داده شود بدون هیچ مانعی به یمن دسترسی داشته باشند.

اوباما پس از دیدار با سلمان گفت: «نگرانی ما درباره یمن مشترک است و برقراری دولتی کارآمد که ضمن ارایه همه خدمات بتواند شرایط انسانی این کشور را بهبود بخشد، لازم است.

این رسانه به نقل از روزنامه نیویورک تایمز گزارش داده که وزارت دفاع آمریکا قرارداد تسلیحاتی یک میلیارد دلاری را با عربستان نهایی کرده است که براساس آن، تسلیحاتی برای مقابله با داعش و انصارالله در یمن در اختیار ارتش آل سعود عربستان قرار داده می شود.

ائتلاف عربی به رهبری عربستان و با همراهی آمریکا از ششم فروردین ماه امسال تهاجم هوایی گسترده ای را علیه مواضع جنبش مردمی انصارالله و متحدان این جنبش در یمن آغاز و این کشور را از هوا، زمین و دریا محاصره کرده است.

عربستان در سکوت مجامع جهالی و حقوق بشری با زیرپاگذاشتن قوانین و مقررات بین المللی، همچنان به کشتار مردم مظلوم یمن و حمله به تاسیسات و مراکز غیرنظامی از جمله بیمارستانها ادامه می دهد.

براساس گزارش سازمان های بین المللی، بیش از 21 میلیون تن در یمن (بیش از 80 درصد از جمعیت این کشور) به کمک نیاز دارند و میلیونها تن نیز با کمبود غذا روبه رو هستند. همچنین نزدیک به پنج هزار یمنی از جمله صدها زن و کودک به شهادت رسیده اند.

بر اثر حملات آل سعود، تاکنون بیشتر تاسیسات زیربنایی، خدماتی، بیمارستان ها، مدارس و خانه های مردم یمن ویران شده اند.

دیروز(جمعه) رسانه ها اعلام کردند که انصارالله با طرح پیشنهادی فرستاده سازمان ملل برای حل و فصل بحران یمن موافقت کرده است.

شبکه خبری المیادین با انتشار سند پیشنهادی فرستاده ویژه بان کی مون در امور یمن برای حل بحران این کشور اعلام کرد: در این سند که مورد پذیرش جنبش انصارالله قرار گرفته، بر اجرای قطعنامه 2216 شورای امنیت و نیز لغو محاصره دریایی، زمینی و هوایی یمن تاکید شده است.

از مهمترین بندهای این سند، بازگشت حکومت خالد بحاح (معاون منصور هادی) به یمن و انجام ماموریت به عنوان دولت موقت برای مدت حداکثر 2 ماه تا تشکیل دولت وحدت ملی است. همچنین بر از سرگیری مذاکرات بین طرف های مختلف در یمن زیر نظر سازمان ملل تاکید شده است.

درعین حال «اسماعیل ولد الشیخ» فرستاه سازمان ملل، در این سند خواستار آتش بس کامل و عقب نشینی همه گروه های مسلح از شهرهای یمن شده است.

وی همچنین سند پیشنهادی خود درباره حل بحران یمن را برای «عبدربه منصور هادی» رئیس جمهوری فراری، به ریاض فرستاده است.

منابع آگاه به المیادین گفتند که جنش انصارالله با سند نهایی که آخرین اصلاحات در آن صورت گرفته موافقت کرده و هیات انصارالله در مسقط پایتخت عمان منتظر تصمیم منصور هادی و ریاض درباره این سند است.

مخابره اظهارات معجزه وار رهبر انقلاب

برجام در آمریکا غوغا به پا کرد و بر سر آن بین کنگره و دولت اوباما بحث و جنجال درگرفت اما در ایران برخی‌ها تلاش کردند که این موضوع به صورت محرمانه در دولت باقی بماند و دست مجلس از آن کوتاه باشد!

 بسیاری از رسانه‌های جهان در چندماه گذشته چشم به ایران و آمریکا دوخته بودند و کوچکترین اظهارنظر و رخداد مرتبط با برجام را تحلیل و منتشر می‌کردند. در این روند، اتفاقاتی که در آمریکا بین کنگره و دولت اوباما رخ می‌داد توجه جهانیان را به خود جلب کرد؛ چراکه برجام در آمریکا تبدیل به داستان یا رمانی شده بود که سرشار از گره‌افکنی و فراز و فرود بود و مخاطبان این داستان نمی‌توانستند انتهای آن را به سادگی پیش‌بینی کنند.
البته در این فرصت کوتاه نمی‌خواهیم به تحلیل این مساله بپردازیم که آیا این داستان و رمان، نویسندگانی در پشت صحنه خود یعنی در کاخ سفید داشت یا نه! واقعی یا ساختگی بودن این داستان نیز موضوعی است که باید در جای خود درباره آن بحث شود. ما در این نوشتار فقط به ظاهر این موضوع توجه خواهیم داشت؛ یعنی به جنجال و نمایش دموکراسی در آمریکا که از طریق رد و بدل شدن دیالوگ‌‌های خیره‌کننده و هیجان‌آور از سوی آمریکایی‌ها به جهانیان ارائه شد.
نمایش آمریکایی از دموکراسی درباره برجام!
آمریکایی‌ها در این مدت کوتاه توانستند میلیون‌ها نسخه از نمایش دموکراسی خود را از طریق مطبوعات و رسانه‌‌های پرتیراژ به فروش برسانند و مدعی آزاداندیشی درباره برجام در آمریکا شوند! این در حالی است که دست آمریکایی‌ها دست‌کم برای ما ایرانی‌ها رو شده است و حنای آنها برای ما رنگی ندارد اما برای آمریکایی مهم این بود که در چشم جهانیان محکوم به خودرایی نشوند و با اجرای این نمایش، به مردم دنیا به استثنای ایران ثابت کنند که ما اهل گفت  و‌گو و بحث و مشورت هستیم! آنها به خوبی می‌دانند که ایرانی‌ها فریب نمایش را نمی‌خورند.
اما در کشوری متمدن و دارای فرهنگ چندهزار ساله مانند ایران، باید پیامی بهتر از آنچه تاکنون در جریان بوده است، به دنیا مخابره شود. یعنی دولتمردان باید تلاش کنند در این روزها که توجه رسانه‌های جهان به ایران نیز معطوف است، دموکراسی واقعی و آزاداندیشی بین ارکان مختلف نظام را به رخ جهانیان بکشند.

تهدید منتقدان و دلسوزان از سوی برخی دولتمردان به پیگرد و برخورد قانونی، قطعا برازنده این مردم و مسئولان این کشور اسلامی نیست. هم دولت یازدهم نباید اینگونه تصور کند که انتقاد از مذاکرات و طرح سوال درباره برجام، مصداق ایجاد ناامیدی در مردم است بلکه باید فضا برای بحث همگانی درباره برجام و مذاکرات باز باشد و اگر آمریکایی‌ها فیلم دموکراسی را بازی می‌کنند، ما چهره‌ای واقعی و اسلامی و ایرانی از آزاداندیشی و دموکراسی ارائه دهیم و هم منتقدان باید در نوع و شیوه نقد خود جانب انصاف را رعایت کنند.

مجلس ایران از کنگره آمریکا عقب‌تر نیست
ورود قاطع مجلس شورای اسلامی به مباحث برجام می‌تواند به ارائه این چهره واقعی از ایران اسلامی کمک کند. نباید این تصویر نادرست در افکار عمومی جهان شکل بگیرد که مجلس ایران از کنگره آمریکا عقب‌تر است؛ چراکه به هرحال، آمریکایی‌های سیاستمدار در این باره طوری واکنش نشان دادند که در قضاوت دیگران، محکوم به یکسونگری نشوند.
تاکید به‌جا و دقیق مقام معظم رهبری در فرمایشات اخیر ایشان در دیدار با اعضای مجلس خبرگان رهبری بهترین تصویر از حقیقتِ دموکراسی در ایران است؛ چراکه بر خلاف آمریکایی‌ها که مقام ارشد آنها کنگره را تهدید به “وتو” کرد، در ایران اما رهبر معنوی و دینی و سیاسیِ ایرانیان در نهایت فروتنی و آزاداندیشی اعلام کرد که هیچ نظری را به مجلس و دولت تحمیل نمی‌کند بلکه از نظر ایشان ضرورت دارد که ابعاد برجام از طریق مباحثه و رد و بدل شدن آرا و افکار از سوی مجلس، دولت و کارشناسان بررسی و تحلیل شود تا ملت و نظام اسلامی ایران بهترین و بیشترین نتایج را در این مسیر کسب کند.
فرمایشات رهبری؛ بهترین تصویر از دموکراسی در ایران
مروری بر اظهارات اخیر مقام معظم رهبری نشان می‌دهد که ایشان بر مواضع سابق خود درباره برجام تاکید دارند و هیچ تغییر عقیده‌ای نداده‌اند چرا که از همان ابتدا به عنوان سکاندار کشتی انقلاب، تحلیل درستی از اوضاع داشتند؛ نه مانند برخی افراد که ذوب در غرب شدند و به خوشحالی زودگذر پرداختند، و نه مانند عده‌ای که از اساس به همه چیز بدبینی مطلق داشتند. بلکه رهبر انقلاب ضمن حمایت از تیم مذاکره‌کننده ایرانی، همواره بر حفظ منافع و مصالح کشور و ملت تاکید کرده‌اند.

تک‌تک جملات و واژه‌هایی که در سخنان اخیر رهبر معظم انقلاب درباره برجام وجود دارد، بهترین و متعالی‌ترین تصویر از دموکراسی و آزاداندیشی در ایران اسلامی است. در اینجا ضرورت دارد که یکبار دیگر به مرور فقط یک بخش از فرمایشات ایشان بپردازیم و تک‌تک واژه‌ها را زیرنظر بگیریم: “به نظر ما مصلحت نیست که ما مجلس را از این قضیّه برکنار بداریم؛ چون قضیّه‌اى است که بالاخره دو سال است که کشور به‌طور کلّى متوجّه به آن است و حالا هم به یک نتایجى رسیده؛ [پس] باید مجلس وارد بشود. حالا مجلس چه بکند؟ بنده هیچ توصیه‌اى ندارم به مجلس شوراى اسلامى که با این چه‌جورى عمل بکند. اوّلاً نوع تصمیم‌گیرى چه‌جورى باشد؟ به‌نحو تصویب یا رد باشد، یا به‌نحو دیگرى تصمیم‌گیرى کنند؟ آیا رد کنند، آیا تصویب کنند؟ بنده هیچ توصیه‌اى ندارم.”
همین اظهارات به تنهایی معجزه می‌کند و بهترین تصویر از دموکراسی ایرانی و اسلامی را به جهانیان مخابره می‌کند؛ یعنی مقام معظم رهبری در همین چند جمله ثابت کرده‌اند که چه واقعیت ارزشمندی در کشور ما درباره آزاداندیشی و مباحثه درباره مسائل مختلف وجود دارد. ایشان حتی با نهایت تواضع، عبارت “به نظر من” و “بنده هیچ توصیه‌ای ندارم” را استفاده کرده‌اند و از همین‌جا می‌توان به تفاوت بهره‌گیری از قدرت و مقام در ایران و آمریکا پی برد. آنجا با تهدید و دیکتاتوری برای وتو کردن و در اینجا با توصیه برای هم‌اندیشی و نیز با پرهیز متواضعانه از ابراز هرگونه توصیه.
 بنابراین دولتمردان باید این امید را در مردم ایجاد کنند که با درک و فهم صحیح از رهنمودهای رهبر انقلاب، بهترین تدبیر را نسبت به برجام و برقراری آزاداندیشی درباره آن اتخاذ خواهند کرد تا تصویری شایسته از آزادی بیان و مناظره و مباحثه بین ارکان مختلف کشور ایران به دنیا ارائه شود.

انعقاد قرارداد همکاری ایران و چک

وزیر امور خارجه جمهوری چک گفت: مایلیم در حوزه‌های مختلف از جمله داروسازی، انرژی و خطوط راه‌آهن با ایران سرمایه‌گذاری مشترک انجام دهیم و در این سفر نیز قرارداد سرمایه‌گذاری با ایران امضا خواهد شد.

لوبومیر زائورال صبح امروز در رأس هیأت تجاری دیداری با رئیس و اعضای اتاق بازرگانی ایران داشت و در این دیدار در مورد ظرفیت‌های همکاری بین دو کشور گفت: تاکنون حضور هیأت تجاری 60 نفره آن هم متشکل از شرکت‌های بین‌المللی جمهوری چک در ایران سابقه نداشته است.
وزیر امور خارجه جمهوری چک گفت: مایلیم در حوزه‌های مختلف از جمله داروسازی، انرژی و خطوط راه‌آهن با ایران سرمایه‌گذاری مشترک انجام دهیم و در این سفر نیز قرارداد سرمایه‌گذاری با ایران امضا خواهد شد.
وی ادامه داد: از زمان امضای توافق هسته‌ای آماده‌ایم تا همکاری‌ها و روابط تجاری خود را با ایران گسترش دهیم، چرا که این سطح معاملات اکنون با توجه به ظرفیت‌های دو کشور خوب نیست و تقریباً طی سال‌های گذشته نزدیک به صفر رسیده است.

مریر امورخارجه جمهوری چک به شرایط جمهوری چک اشاره کرد و گفت: علی رغم بحرانی که در اتحادیه اروپا وجود دارد، سریعترین رشد اقتصادی را داریم، آمار بیکاری بسیار پایین است اما نباید فراموش کرد که شرایط در دنیا به گونه‌ای است که برای به دست گرفتن بازار موفق باید بهترین تکنولوژی را ارائه کرد تا بتوان در کنار آن محصولات با کیفیتی تولید کرد.
زائورال همچنین با بیان اینکه مطلعیم که هدف مسئولان جمهوری اسلامی ایران سرمایه‌گذاری مشترک با کشورهای خارجی است نه واردات صرف کالاهایی ساخته شده، تصریح کرد: در عین حال ما به دنبال شرکای معتبر هستیم که ایران می‌تواند شریک خوبی در این زمینه باشد.
وی این را هم گفت که در حوزه‌های انرژی، داروسازی و درمان، تجهیزات زیرساختی، خطوط راه‌آهن و ماشین‌آلات شرکت‌هایی در ایران از جمهوری چک حاضر شده‌اند اما باید پذیرفت که سرمایه‌گذاری به سرعت انجام نمی‌شود.
وزیر امور خارجه جمهوری چک به سفر چند ماه اخیر طیب‌نیا وزیر اقتصاد و دارایی کشورمان به جمهوری چک اشاره کرد و گفت: طی این سفر توافقنامه دو جانبه عدم پرداخت مالیات دوگانه بین دوکشور به امضا رسید و اکنون نیز در حال انعقاد قرارداد سرمایه‌گذاری با ایران هستیم که نمایندگان بانک صادرات و شرکت بیمه جمهوری چک نیز در این سفر ما را همراهی می‌کنند.

گناهی که تکرار آن روان آدمی را مختل می کند!

جوانی هستم 23 ساله که متاسفانه با داشتن دوستی ناباب به خود ارضایی مبتلا شدم و از این بابت بسیار ناراحتم و افسرده چرا که این کار را در شأن خودم نمی بینم و برای خدایی که بسیار به من لطف داشته و دارد پشیمانم...

از خدای خود بسیار خجالت می کشم ... از این ناراحتم که چگونه .......

من خدامو دوس دارم و حسش می کنم زیاد زیاد اما ازش خجالت می کشم چطور باید جبران کنم؟

راهی برای بخشش من هست؟

متاسفانه گناه استمناء در بسیاری از افراد شایع است و اگر زیاد تکرار شود یک اختلال روانی محسوب می شود. معمولا بعد از این عمل به فرد احساس گناه دست می دهد ولی اغلب افراد این عمل را غیر قابل کنترل می دانند و به همین خاطر مزمن می شود.

حواسمان باشد خود ارضایی حرام و از گناهان کبیره است و یک انحراف عملی به حساب می آید.

برخی از زیان های این عادت عبارتند از:

* دور شدن از تیر رس رحمت خدا.
رسول خدا (صلی الله و علیه وآله)، فرد آلوده به این گناه را ملعون می داند. (میزان الحكمه /۵۶۵۵)
* کاهش قوای جسمی که به ضعف عمومی بدن و پیری زودرس منجر می شود.
* کاهش نسبی جریان خون
* ضعف بینایی
* بی اشتهایی
* ضعف نیروی جنسی (که گاه موجب شکست در روابط جنسی طبیعی می شود)
* اختلال و ضعف حافظه
* کاهش اراده
* گوشه گیری
* احساس یاس و نا امیدی
* احساس گناه و احساس غم و اندوه و...
شاید به دلیل این ضررها اسلام این عمل را حرام وانجام آن را گناه دانسته است.

شاید خیلی از عزیزان که مرتکب این گناه بوده اند، تصمیم بر ترک آن داشته باشند که باید به این دوستان به خاطر این تصمیم و پشیمانیشان تبریک گفت.

بدانیم که خداوند بسیار مهربان است و اگر ما در موقع درست پشیمان شویم و توبه کنیم و تصمیم جدی بر ترک آن داشته باشیم، قطعاً خواهد بخشید ...

هر گناهی قابل توبه است و خداوند خود فرموده است: «إِنَّ اللّهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعاً; خداوند همه گناهان را می آمرزد.» (53، زمر)

در آیه 70 سوره فرقان بیان شده است: «إِلاَّ مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلاً صالِحاً فَأُوْلئِكَ یُبَدِّلُ اللَّهُ سَیِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِیماً؛ مگر كسانى كه توبه كنند و ایمان آوردند و عمل صالح انجام دهند كه خداوند گناهان آنان را به حسنات تبدیل مى‏كند و خداوند همواره آمرزنده و مهربان است».
قرآن مجید مى ‏فرماید: «و هُو الّذِى یقْبل التّوبه عن عِبادِه» او كسی است كه توبه را از بندگان خود می پذیرد. (42: 25) و مى ‏فرماید: «غافِرِ الذّنْبِ وَ قابِلِ التَّوبِ» خدای متعال بخشنده گناهان و توبه پذیر است (40: 3).

پیامبر عزیزمان صلی الله و علیه وآله می فرمایند: «التائب من الذنب كمن لا ذنب له; توبه كننده از گناه همانند كسی است كه گناهی نكرده است» (بحار الانوار، ج 2، ص 154)

                                بازآ بازآ هرآنچه هستی بازآ                             گر كافر و گبر و بت پرستی بازآ   

                               این درگه ما درگه نومیدی نیست                        صدبار اگر توبه شكستی بازآ

توبه از استمناء هم كار سختی نیست، همین مقدار كه از كار خود پشیمان باشید و این عمل را ترك كنید و از خداوند طلب بخشش نمایید، توبه محقق می شود، ولی ترک این عمل كار آسانی نیست.

بهترین راه درمان و ترک این عادت مراجعه به روانشناس است تا با بررسی ای دقیق , علت این عادت را شناسایی و شما را در درمان آن كمك کند.

اما چنانچه به هر دلیل دسترسی به روانشناس ندارید، موارد زیر توصیه می شود :

* توبه و عزم و اراده جدی برای ترک این عمل همراه با فکر و توجه مداوم به ضررهای آن گناه
* پرهیزاز تماشا : خودداری از دیدن محرک های جنسی؛ اعم از اشخاص (نگاه شهوانی و گناه آلود) فیلم، عکس. البته خواندن مطالب محرک یا شنیدن چنین مطالبی چه در قالب داستان و یا جوك و غیره نیز باید ترك شود.
* پرهیز از خیال: خودداری از خیال پردازی های جنسی به طور كامل
* پرهیز از خلوت: دوری کردن از موقعیت هایی که میل به این عمل را در فرد زیاد می کند (مکان های خلوت و تاریک). برای این فرد اوقات فراغت خطرناک است.

استحمام نباید بیش تراز ۵ تا ۱۰ دقیقه طول بكشد .قبل از رفتن به رخت خواب باید كاملا خسته و در چرت باشد پس حجم فعالیت های روزانه باید بیشتر شود و خواب روز حذف شود.
* كنترل رژیم غذایی: برخی معتقدند رژیم غذایی پر كالری در تحریک جنسی موثر است به اصطلاح معروف مواد گرم. (در این مورد با پزشک تغذیه مشورت كنید.)
* ورزش
* برنامه ریزی های مستمر برای كسب موفقیت های زود بازده مثل یادگیری علوم، فنون ،هنر و مهارت ها (رانندگی، خیاطی ، خطاطی ،زبان خارجی و...) و تكرار حس موفقیت.
* ازدواج
* ازهمه مهم تر یاد خدا و کمک گرفتن از عبادات مستحب مثل روزه مستحب در روزهای دوشنبه و پنجشنبه

انشالله با یاری خداوند قطعاً موفق می شوید ...

فرآوری: زهرا اجلال

بخش اخلاق و عرفان اسلامی تبیان

آزار اهل دوزخ از بوی گند این آدم ها !!

دین اسلام، دینی اجتماعی است و اصول تعالیم آن بر مقدم داشتن دیگران بر خود استوار است لکن در یک مورد توجه به خود بیش از دیگران اهمیت دارد و آن هنگام عمل نمودن به دانسته‌هاست.

اصولا زمانی که فرد آگاهی خاصی در زمینه‌ای دارد و یا در منصب قضاوت، ریاست، حکومت و ... می‌نشیند باید بیش از آنکه به رفتار دیگر افراد توجه دارد به خود و اعمال خود بیندیشد تا عنوان عالم بی‌ عمل بر وی صدق نکند. در این بخش به بررسی موضع اهل بیت (علیهم السلام) نسبت به این مسئله می پردازیم.

راه شناخت عالمان بی ‌عمل

اینکه انسان چه کسی را به عنوان پیشوای خود در امور مختلف قرار دهد بسیار مهم است. چرا که این گونه انتخاب‌ ها مسیر آینده را تعیین می‌کنند. پیروی از افرادی خود بر گفته ‌هایشان عمل نمی‌کنند ،بی ‌تأثیر شدن سخنان آنان را با خود به همراه خواهد داشت هر چند اقوالشان نیک و سازنده باشد. از این رو در روایات شاخص‌هایی برای شناخت این گونه عالمان گذاشته شده است که در ذیل به دو مورد از آن‌ها اشاره می‌گردد:

1ـ پیروی از ظالمان: رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمودند: "فقها امنای پیامبران ‌اند، تا وارد دنیا نشده باشند. سۆال شد: ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله)! مراد از ورود آنان به دنیا چیست؟ فرمود: پیروی از پادشاه سلطه‌گر، پس هر گاه چنین کردند از آنان نسبت به دین خود بر حذر باشید". (الکافی، ج 1، ص 26)

علت این فرمایش حضرت را باید در این امر دانست که اسلام همواره دعوت به ظلم ستیزی می‌نماید و به مسلمانان سفارش می‌کند از ظلم دوری کرده و در برابر ظالمان سکوت نکنند. عالمی که خود را فقیه در دین می‌داند باید از این اصل مهم به خوبی آگاهی داشته باشد و آن را نصب العین خویش قرار دهد که در غیر این صورت در شمار عالمان بدون عمل قرار خواهد گرفت.

2ـ دنیاگرایی: دنیاگرایی نیز در شما صفاتی است که علمان و رهبران جوامع اسلامی باید از آن دوری کنند که اگر این خصلت دامن‌گیر جامعه‌ای گردد مشکلات فراوانی را با خود به همراه خواهد داشت. (در تحف العقول، ص 503 )

از حضرت عیسی (علیه السلام) نقل شده است:

"بدترین مردم عالمی است که دنیای خود را بر علمش ترجیح داده و دوستدار دنیا شده و برای آن تلاش کرده و این تلاش او به گونه‌ای است که اگر بتواند مردم را به تحیر وا دارد، چنین می‌کند ... عالمی که به علم خود عمل نکند، علمش برای او سودی ندارد، چنانکه تابش نور آفتاب برای نابینا سودمند نیست".

در جایی دیگر از آن جناب نقل شده است: «دینار، آفت دین است و عالم طبیب دین است، پس هر گاه دیدید که طبیب آفت را به سوی خود می‌کشد به او اعتماد نکنید، که او خیرخواه دیگران نیست». (الخصال، ص 113)

عاقبت عالمان بدون عمل

بررسی روایات نشان از این امر دارد که عالمانی که به دانسته‌های خویش عمل نمی‌کنند کیفری سخت گریبانشان را خواهد گرفت و سخت ‌ترین عذاب‌ها را خواهند دید. از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) نقل شده است: "دوزخیان از بوی گند عالم بی‌عمل، در آزارند". (بحار الأنوار، ج 2، ص 34)

همچنین امام صادق (علیه السلام) فرموده‌اند: "از نادان هفتاد گناه آمرزیده می‌شود پیش از آنکه یک گناه از دانا آمرزیده شود". (تفسیر القمی، ج 2، ص 146)

اما علت و حکمت این همه سختگیری را می‌توان در روایتی از امام علی (علیه السلام) جست و جو کرد: «لغزش عالم، مانند شکسته شدن کشتی است که سرنشینان خود را غرق می‌کند و خودش هم غرق می‌شود.»(بحارالأنوار،ج 2، ص 58)

هنگامی که عالمی به دانسته‌های خویش عمل نمی‌کند یارانش گمان می‌کنند آن عمل اهمیتی ندارد و به پیروی از استاد خویش کج‌روی می‌کنند. در نتیجه آن عالم علاوه بر هلاکت خویش، زمینه‌ساز هلاکت دیگران نیز شده است.

البته گاه ممکن است عالمی به خطا رود لکن شاگردان و یاران تیزهوشش متوجه کج ‌روی او شوند و پیروی‌ اش نکنند و یا حتی آن عالم خطا علمش را به صورت علنی انجام ندهد که در این صورت حسرتی عظیم را در آخرت نصیب خود ساخته است.

رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمودند: "گروهی از بهشتیان، به گروهی از دوزخیان می‌نگرند و می‌گویند: ما به برکت تربیت و آموزش شما به بهشت رفتیم، چه شده است که شما خود به دوزخ افتادید؟! گویند: ما به نیکی فرمان می‌دادیم ولی خود به آن عمل نمی‌کردیم". (مکارم الاخلاق، ج 2، ص 364)

مسئولین توجه داشته باشند

قال على (علیه السلام): «كسانى كه خود را پیشواى مردم قرار مى‌دهند باید قبل از آن كه به مردم ‌آموزش بدهند خود را آموزش دهند، و باید مردم را با اعمالشان به رعایت آداب‌الهى دعوت كنند، پیش از آن كه با زبانشان دعوت نمایند».(بحارالانوار، ج ،ص 56 )

كسانى كه در مقام رهبرى و هدایت و مدیریّت هستند، خواه در یک‌ مجموعه بزرگ مثل یک كشور باشند، و یا مجموعه‌ اى كوچک مثل یک ‌خانواده، چنین اشخاصى تمایل دارند افراد تحت نظر آن ‌ها به سخنانشان‌ گوش فرا دهند و دستورهاى آن‌ها را پذیرا گردند. در علم روانشناسى و روانكاوى در مورد راه نفوذ در مردم بحث‌هاى فراوانى مطرح شده است؛ ولى بیش‌تر جنبه مصنوعى و ساختگى دارد. امّا در تعالیم اسلامى، دستورات جالبى در این زمینه مى‌بینیم كه هماهنگ با طبیعت و فطرت‌انسانى است.

آن حضرت معتقدند: «قبل از دعوت ‌دیگران به هر عمل، خود عامل به آن باشید!» یعنى از تأدیب عملى‌ استفاده كنید، همان‌گونه كه پیشوایان بزرگ دین چنین بودند. نصیحت‌ عالم بى‌ عمل به سخریّه و مسخره كردن شباهت بیش‌ترى دارد! بدین‌ جهت در روایات براى عالم بى‌ عمل تشبیه‌هاى جالبى آمده است‌.

یکی از عواملی که سبب می‌شود مردم انگیزه‌ای برای تحصیل دانش ‌های دینی نداشته باشند بی‌ عملی عالمان است. چنانچه امام علی (علیه السلام) فرمودند: "آنچه مردم را از تحصیل دانش بی‌رغبت کرده، این است که می‌بینند کمتر عالمی است که به علمش عمل کند". (غرر الحکم، ح 3895)

نتیجه

عالمان عنصری حیاتی در جوامع اسلامی به شمار می‌روند و چگونگی حرکت آن‌ها تأثیری مستقیم در حرکت مردم به سوی کمال دارد. زمانی که عالمان با دنیاگرایی و پیروی از حاکمان سلطه‌گر تعالیم اسلامی را زیر پا نهاده و به دانسته‌ها عمل نکنند مردم نیز کم کم رغبت خود به یادگیری را از دست داده و جامعه رو به زوال می‌رود. در نتیجه مهم‌ترین خطری که عالم را تهدید می‌کند عمل نکردن به علم است. این مقوله ای است که عالم باید خود را بر دیگران ترجیح دهد.

زینب مجلسی راد

کارشناس  ارشد علوم قرآن و حدیث

بخش اخلاق و عرفان اسلامی تبیان

تفاوت نامزد با رفاقت؟!

اگر در دوران نامزدی و نامحرمی رابطه‌ای در حد دست دادن و چیزهای کوچک انجام شود گناه است اگر گناه است و این اشتباه از طرف دو شخص انجام شود، آیا تاثیری در زندگی آنها خواهد داشت؟

در قوانین الهی و احکام اسلام، چیزی به عنوان «دوران نامزدی» و یا شبیه به آن وجود ندارد. دختر و پسر (مرد و زن)، یا به یک دیگر محرمند و یا نامحرم.

این دو، اگر به واسطه نسبت خویشی محرم باشند، حق ازدواج با یکدیگر را ندارند – اگر به واسطه "عقد ازدواج" محرم شده باشند، حقوق و حدود تعریف شده‌ای در ارتباطات دارند و اگر نامحرم باشند، نه تنها ارتباط جنسی و لمسی بین آنان حرام است، بلکه حتی "نگاه" خارج از حدود تعیین شده نیز حکم نگاه به نامحرم پیدا می‌کند.

برخی گمان می‌کنند که الفاظ و اسم‌های اعتباری، تعیین کننده‌ی مصادیق احکام هستند! مثلاً می‌گویند: فلان مرد نامحرم، مثل عمو یا دایی ما می‌ماند – یا فلان زن نامحرم را از کودکی خاله صدا زدیم – یا من با فلانی نامزد هستم. این الفاظ اعتباری، هیچ یک حقیقت وجودی ندارند و تغییر دهنده احکام نمی‌باشند.

نامزدی یعنی چه؟ چه فرقی با دوست پسر یا دوست دختر دارد؟

نامزدی در عرف ما  هنگامی است که یک دختر و پسر زیر نظر خانواده ها تصمیم به ازدواج با  هم می گیرند ، مسائل مختلف مثل مهریه ، تاریخ عقد ، جشن عروسی و ... مورد گفتگو قرار می گیرد و وقتی خانواده ها و خود طرفین به یک تفاهم معقول رسیدند این دو نامزد می شوند ، و این با رفاقت خیلی متفاوت است که در آن هیچ چهارچوب و قانونی نیست ، یک رابطه ای از روی احساسات شکل می گیرد و پیش می رود و هیچ کدام از طرفین نمی دانند در انتها چه خواهد شد ، چه بسا این دو کاملا راضی باشند ولی خانواده ها هرگز به تفاهم نرسند در این صورت هر دو ضربه عاطفی خواهند خورد ، و چه بسا یکی قصد سوء استفاده از دیگری را داشته باشد و  او هرگز متوجه نباشد ، اما اگر بزرگترهای با تجربه در کنار فرزندانشان باشند ، ریسک آن کمتر خواهد بود ، پس نامزدی به هر صورت با رفاقت های خود خواسته و بدون قید تفاوت های چشمگیری دارد .

اسلام برای خواستگاری کردن دستوراتی دارد ، مثلا پسر می تواند با دختر صحبت کند و حتی یک نظر هم او را بدون حجاب ببینید که در مورد جسم او هم اطمینان یابد ، اما باید توجه داشت که نامزدی به تنهایی محرمیت نمی آورد و بهتر است یه خطبه محرمیت برای آنان خوانده شود تا صحبت کردن و دیدار اینان خالی از ائبه گناه گردد.

تأثیر اعمال بر چرخه هستی

در این عالم گسترده و البته به هم پیوسته، هیچ چیزی و هیچ کاری بی‌تأثیر نیست و هرگونه فعل و انفعال جزئی (چه مادی و چه معنوی)، تأثیر مستقیم و غیر مستقیم خودش را در تمامی اجزا می‌گذارد.

مگر می‌شود اثر یک لقمه خوردنی یا یک جرعه نوشیدنی، یا نوعی رفتار، یا حتی یک اتفاق، در خود انسان و نسل و جامعه‌ی او، حتی تا قرن‌ها بعد اثر بگذارد، اما یک رفتار خوب یا بد، درست یا نادرست اثر نگذارد؟

معمولاً  اغلب ما ، در مسائل مادی، خیلی دقیق هستیم. از بهترین خوردنی‌ها پرهیز می‌کنیم چون فهمیده‌ ایم که بر چربی، خون، عوره، قند و ... اثر می‌گذارد. حتی فراتر می‌رویم، لاغر می‌شویم تا محبوب‌تر و مقبول‌تر باشیم و چنین و چنان می‌کنیم تا بیشتر عمر کنند ...، اما به رعایت احکام مادی و معنوی الهی که می‌رسیم ، دقت خود را از دست می‌دهیم!

البته که هر گناهی، از جمله تماس بدنی و لمس نامحرم، بر روح، روان، اخلاق، شخصیت و جسم آدمی اثر نامطلوب می‌گذارد، وگرنه در احکام الهی که همه مبتنی بر علم و حکمت الهی است، حرام نمی‌شد.

اولین اثر سوء اش در همان جرأت نافرمانی و ارتکاب به حرام، به خاطر هوای نفس و میل و خوشایند خود است. دومین اثر سوءاش، همین عادی شدن گناه است، خواه تحت نام نامزدی باشد یا عشق و عاشقی یا قول و قرار یا ... و بدترین اثر سوءاش، دور شدن از رشد و  کمال و در نتیجه تقرب به معبود و محبوب حقیقی می‌باشد و تمامی این آثار دفعی و نیز مدت‌دار (تا قیامت)، در وجود انسان تأثیر می‌گذارد و به تعبیری ثبت می‌شود و نزد خدا و ولیّ خدا نیز ثبت می‌گردد. لذا فرمود آن چه می‌کنید و آثارش، همه ثبت می‌شوند:

«إِنَّا نَحْنُ نُحْیِی الْمَوْتَى وَنَكْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ وَكُلَّ شَیْءٍ أحْصَیْنَاهُ فِی إِمَامٍ مُبِینٍ» (یس، 12)

ترجمه: البته این ماییم كه مرده‏ها را زنده مى‏كنیم و آنچه را از پیش فرستاده‏اند (از عمل‏هاى حال حیات) و آثار (پس از مرگ) آنها را مى‏نویسیم، و همه چیز را (از اعمال مكلّفان و حوادث این جهان) نزد امامی آشکار (گاه تعبیر به لوح محفوظ شده است) به طور فراگیر برشمرده‏ایم.

 بعضی ها می گویند نمی فهمیم این چند کلمه به عنوان عقد چه فرقی در عالم ایجاد می کند که نخواندش بخواهد اینقدر مهم باشد.

خوب ما خیلی چیزها را نمی فهمیم ولی تا به سودمان است عمل می کنیم ، یک پزشک یک نسخه به ما می دهد انواع و اقسام داروها را تجویز می کند ما نمی فهمیم این قرص کوچک چگونه می خواهد حال ما را بهتر کند و این دردهای عظیم را تسکین دهد اما چون به دکتر و علم اعتماد داریم به دستوراتش عمل می کنیم.

اما چگونه نمی توانیم به علم و حکمت مطلق عالم اعتماد کنیم؟ ما که از ماوراء الطبیعه و عالم فوق ماده اطلاعی نداریم و دستمان کوتاه است، چگونه اجتهاد می کنیم و تشخیص می دهیم چه چیزی تأثیر دارد و چه تأثیری ندارد .

اگر ما می توانسیم باطن امور را ببینیم می دیدم که لمس و ارتباط با نامحرم و بگو بخند و شوخی چه تأثیرات منفی بر روح و روان ما می گذارد ، مثل سیگار که ریه ها را سیاه و بیمار می کند این امور هم روح را تیره و تار می کند .

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «هر کس با زنی نامحرم شوخی کند برای هر کلمه که با او گفته است، هزار سال در آتش دوزخ او را زندانی می کنند. و آن زن اگر با رضایت، خود را در اختیار مرد قرار دهد و مرد او را در آغوش گیرد یا ببوسد یا تماسی برقرار سازد یا با وی بخندد و منجر به عمل خلاف شود، این زن هم مثل مرد گناهکار است و عذابش مثل اوست. ولی اگر زن راضی نبوده و مرد به زور مرتکب این عمل زشت شد، گناه هر دو بر گردن مرد خواهد بود.» (بهشت جوانان، ص 441. عِقاب الاعمال: ص 652)

پس یادمان باشد که اسلام برای هر چیزی قاعده و قانونی دارد ، رفاقت با نامحرم اگر چه در کشور ما خیلی رایج شده است اما این دلیل بر برداشتن عقوبت گناه آن نیست ، اسلام برای کشش مرد و زن نسبت به هم راه گذاشته  و آن هم ازدواج است ، و  دولت ما هم به عنوان یک حکومت اسلامی باید تمام تلاشش را بکند زمینه ازدواج جوانان را فراهم کند، و خانواده ها هم باید به هوش باشند که راه پیشگیری از افتادن جوانانشان در منجلاب فساد راحت گرفتن در امر ازدواج آنان است ، تجملات و  چشم و هم چشمی ها، مهریه های بالا و ... همه از عواملی است که ازدواج جوانان را به تأخیر می اندازد .

فرآوری : محمدی

بخش اخلاق و عرفان اسلامی تبیان

آیا برای ازدواج باید استخاره گرفت؟

استخاره طلب خیر، ازخدای تبارک و تعالی است . این برای  زمانی است که انسان در مسئله ای مردد است و تردید دارد. اول استشاره است و بعد استخاره است.

عده ای از مردم و خانواده ها می خواهند تردید را با استخاره حل کنند.

 استخاره باید در جایگاه خودش باشد و گرنه استخاره باطل است . استخاره می کنند که دلشان آرام بگیرند و خوب بیاید و یکدفعه بد می آید .

می گویند : مورد خوب بوده و به توافق رسیده ایم . حالا استخاره کرده ایم و بد آمده . چه کار کنیم ؟ نمی توانند از خیر آقا پسر هم بگذرند .

خوب نباید استخاره می کردید و اینجا استخاره جایگاهی نداشته است .

عمل به استخاره واجب نیست . چون استخاره از ادله شرعی نیست ولی بهتر است عمل کنیم و اگر خواستیم به استخاره عمل نکنیم، صدقه بدهیم و استغفار کنیم و به خدا توکل کنیم تا اگر ضرری باشد از بین برود و با اشک و آه و ناله و راز و نیاز ارتباط برقرار کنید و چله بگیرید و بعد به استخاره عمل نکنید .

جایگاه استخاره درامر ازدواج کجاست ؟

برای اینکه ما اجازه بدهیم خواستگار بیاید و یا به خواستگاری کسی برویم، نیازی به استخاره نیست. برای رفتن به خواستگاری یک تحقیق مختصری می کنند و بعد فرایند خواستگاری شروع می شود و طرفین همدیگر را می بینند، گفتگو می کنند، تفکر می کنند، بعد تحقیق می کنند، مشاوره می کنند، کنترل های نامحسوس هم می کنند، اگر لازم بود مطالعه می کنند و همه ی مراحل را طی می کنند و اگر سر دو راهی رسیدند می توانند استخاره کنند.

تاکید استخاره ائمه 

 بحث استخاره در بین مردم بحث مهمی است به ویژه در قضیه ازدواج که مشکلات زیادی را به وجود آورده است .

مخصوصاً استخاره های نادرست و غیر صحیح .

در قضیه استخاره دو قول افراطی و تفریطی وجود دارد البته در بین علمای اهل فن و خواص .

یک نظریه ، نظریه ی افراطی است که می گویند: عقل هیچ جایگاهی ندارد و با عقل سر جنگ دارند و برای جزئی ترین  کارهایشان استخاره می کنند، می گویند که عقل انسان محدود است و نمی تواند خیر را به ما نشان بدهد. در ضمن مشاوره هم نمی کنند، می گویند که ما با چه کسی می خواهیم مشاوره کنیم؟ او هم انسان است و عقل او هم محدود است و در مسائل زندگی و حتی جزئی ترین مسائل، خیلی اهل تعقل، تفکر و مشاوره نیستند و استخاره می کنند.

قرآنی که با آن استخاره می کنند، دستور به تعقل داده است. 

خدا دو تا پپامبر صلی الله و علیه وآله فرستاده، یکی پیامبر برون که پیامبران هستند و یکی هم پیامبر درون که عقل ما است. لذا ما باید از این عقل هم استفاده بکنیم .

نظر متعادلی هم وجود دارد. ما از عقلمان استفاده می کنیم، تعقل می کنیم، مشاوره می کنیم ، از اهل فن استفاده می کنیم و جلو می رویم و مسیر را طی می کنیم و نهایتا اگر رسیدیم به اینکه عقل ما دیگر کارایی ندارد ، مشاوران هم درماندند و ما سر دو راهی رسیده ایم ، اینجا از خداوند طلب خیر می کنیم یعنی همان استخاره می کنیم .

تأکید اولیاء الهی بر استخاره

امامان معصوم ما خیلی به استخاره تاکید کرده اند. امام صادق (علیه السلام) از قول خدای متعال می فرماید: من از شقاوت بنده ام تعجب می کنم که کارهایش را انجام می دهد ولی استخاره نمی کند .

بله اولیاء الهی به استخاره تاکید کرده اند ولی کدام استخاره ؟

تلقی خیلی از مردم این است که منظور ائمه از استخاره همان استخاره با قرآن ، تسبیح و کاغذ ( ذات الرقاء ) که خیلی هم رایج بوده است، می باشد ولی این طور نیست .

استخاره از باب استفعال یعنی طلب خیر کردن و این منظور اولیاء الهی بوده است . آنها می گفتند که شما در همه ی امور از خدا طلب خیر کنید نه فقط در اموری که حیران هستید. حالا زمانی که انسان سردرگم و حیران است، یک دستوراتی هم داده اند.

اگر امر مهمی مثل ازدواج است ، جا دارد که ما صبر به خرج بدهیم و کارهایی مثل مشورت و تحقیق و... را بکنیم . اما از ویژگی های دین اسلام این است که برای همه ی سلیقه ها پیشنهاد دارد .

برای همین قضیه، رسول بزرگوار اسلام صلی الله و علیه وآله فرمودند که اگر می خواهی حیرت خود را از بین ببری (در هر کاری، ازدواج، معامله، کار و..) ، وضو بگیر و دو رکعت نماز بخوان و صد و یک بار بگو : اَستخیرُالله برحمة . 

این استخاره دعایی را انجام می دهیم ، خدا نشان ها و قراینی می آورد، راه را نشان می دهد، گاهی به دل انسان می اندازد که این راه درست است .

فرمودند که اگر مشاوره کرده اید و به جایی نرسیدید، این جوری استخاره کنید و دوباره سراغ مشاوران بروید، چه بسا خدا خیر شما را در زبان مشاوران جاری کند .

استخاره در آینده اثر نمی گذارد

مرحوم علامه ی طباطبایی در کتاب تفسیر المیزان می گوید که استخاره فقط می گوید که خیر تو در انجام این عمل است یا ترک عمل است، استخاره در همین حد است و در واقع استخاره می خواهد تردید را از بین ببرد. این استخاره اثر در آینده نمی گذارد، نمی آید زندگی شما را عوض کند.

مثل اینکه شما فکر می کنید، تفکر می کنید، مشاوره هم می کنید، تردید تان هم از بین می رود و ازدواج می کنید، حالا شما نمی توانید بگویید که چون من مشاوره کرده ام باید همه ی زندگی من بر وفق مراد باشد. شاید خود شما مشکلاتی در زندگی تان ایجاد کرده اید ، بی تدبیری کرده اید.

فرافکنی نکنیم. فرافکنی یعنی اینکه ما خودمان مشکل درست می کنیم و گردن چیز یا کس دیگری می اندازید .

حالا خیلی ها استخاره کرده اند، بد آمده ، وارد زندگی شده اند و مشکل هم ندارند زیرا با تدبیر زندگی کرده اند .

ممکن است که طرف بی تدبیری هم نکرده و استخاره خوب آمده و الان زندگی خوبی ندارد، با خودش می گوید ما استخاره کردیم و خوب آمد و گفت که خیر تو در این زندگی است ولی ما الان خیری نمی بینیم. شاید خیر شما در همین مشکلاتی است که الان دارید. خیر که همه اش خوبی و بر وفق مراد بودن نیست. خیر از دید ما این است. خیر شما در این مشکلات است زیرا شاید اگر این مشکلات نبود از یاد خدا غافل می شدید و از مسیر تکاملی خودتان عقب می افتادید.

شاید امتحان الهی باشد، قرآن می فرماید: آیا گمان می کنید به صرف اینکه گفتید ایمان آورده اید، دیگر مورد آزمون الهی قرار نمی گیرد ؟

نتیجه:

استخاره برای رفع تردید و ایجاد امید است. اگر جواب استخاره بد باشد، از تردید نجات پیدا می کنید و اگر خوب باشد شما را امیدوار می کند .

استخاره برای این است که صاحب استخاره بداند که خیرش در عمل یا ترک عمل است و تردید از بین برود .

فرآوری: زهرا اجلال

بخش اخلاق و عرفان اسلامی تبیان

سرمایه آبرو و فروختن به یک ریال !

عزت، شرف و آبروی هر انسانی اولین سرمایه ای است که خداوند کریم در اختیارش قرار داده است و وظیفۀ اوست تا با تمام توان در حفظ این سرمایه تلاش نماید.

در این جهان هر کس به دنبال چیزی است. هر یک از افراد بشر برای رسیدن به امری تلاش می کنند. سرمایه هایی برای خود جمع کرده و در حفظ آنان در تلاشند. هر کس برای خود سرمایه ای دارد و آن را عزیز می شمارد.

یکی فرزندانش را بزرگ ترین سرمایۀ زندگی اش می داند و آن دیگری سلامتی را. شخصی همسر خود را عزیز می دارد و فردی اموال خود را گرامی می شمارد. اما شاید در این میان یکی از چیزهایی که همگان به عنوان بزرگ ترین سرمایه مورد توجه قرار دهند “آبرو” است. عزت، شرف و آبروی هر انسانی اولین سرمایه ای است که خداوند کریم در اختیارش قرار داده است و وظیفۀ اوست تا با تمام توان در حفظ این سرمایه تلاش نماید.
بررسی روایات اسلامی به خوبی این مسئله را نشان می دهد که حفظ آبرو دو جنبه دارد. جنبه ای فردی که مربوط به خود انسان است و جنبه ای غیری که افراد در برخورد با یکدیگر باید لحاظ نمایند.

اندکی در رفتار خود بیاندیشیم!

اولین گام در حفظ آبرو مربوط به خود فرد است. هر انسانی وظیفه دارد در اعمال و رفتار خویش دقت نموده و زمینه ای برای از بین رفتن آبروی خویش ایجاد نکند. پیامبر (صلی‌الله علیه و آله و سلّم) در کلامی گهربار فرموده اند: "ای مردم! خون و مال و آبروی شما حرمت دارد تا قیام قیامت". (تحف‌العقول، ص 30)
در نتیجه اگر کسی در حفظ این سرمایۀ خداداد قصور ورزد حرمت آن را از بین برده است.
اگر اندکی به گوشه و کنار جامعۀ خویش بنگریم نیک خواهیم دید که برخی بی هیچ واهمه ای آبروی خود را به ریالی می فروشند و حرمت دار این ودیعۀ الهی نیستند. متأسفانه عده ای راه تنبلی و کسالت در زندگی پیشه کرده و از کوچک ترین تلاشی برای تأمین معاش خانواده و خود دریغ می-نمایند. این افراد به راحتی کاسۀ گدایی در دست گرفته و در کوچه و خیابان ها از مردم درخواست کمک می نمایند و یا آنکه در بهترین حالت، چشم به دستان والدین، خویشان، آشنایان و دوستان خود دارند.

این در حالی است که پیامبر خوبی ها (صلی‌الله علیه و آله و سلّم) در روایتی فرموده است:"کسی که از پی مال مشروع برود برای آنکه آبروی خود را از ذلت سوال مصون نگه دارد، عائله خویش را اداره کند و به همسایه خود کمک کند، در پیشگاه خداوند سربلند و رو سفید است و صورتش مانند ماه تمام می‌درخشد". (مستدرک الوسائل، ج 13، ص 17)
امر دیگری که متأسفانه در جامعه در حال رواج است گرفتن مدرک تحصیلی بدون تلاش می باشد. برخی دانشجویان برای گرفتن نمره دست به تقلب می زنند. عده ای با جزع و فزع های بی پایه، مانند اینکه مادرم مریض بود، فلان فامیلمان فوت کرده بود و ... ، دست به دامان استاد شده و درخواست نمره می کنند. برخی نیز پا را از این فراتر نهاده و با پرداخت پول مدرک و نمره می خرند. این همه غیر از آنکه دردی بزرگ برای جامعه محسوب شده و سطح کیفی دانشجویان را روز به روز پایین آورده و انگیزۀ اساتید از تلاش برای تربیت دانشجو کم می کند سبب می گردد آبروی انسان در مقابل عده-ای، ولو اندک، ریخته شود. هر چند برخی با افتخار این امور را برای دیگران تعریف کرده و توقع تعریف و تمجید نیز دارند!!! اما واقع امر چیز دیگری است.

روی دیگر سکه

در مرحلۀ بعد، حفظ آبرو امری اجتماعی تلقی خواهد شد. وظیفه ای که بر دوش تک تک افراد جامعه بوده و هر کس وظیفه دارد در حفظ آبروی برادر دینی خویش تلاش نماید. راه های مختلفی برای این امر وجود دارد.
به عنوان نمونه، گاه می توان با اندک مالی، آبروی انسانی را خرید. پرداخت بدهی افراد مقروض، دادن دیۀ افرادی که سهوا در زندان افتاده اند، کمک به نیازمندان آبرومند، پرداخت شهریۀ مدرسۀ فرزندان خانواده هایی که توان مالی خوبی ندارند، کمک به خانواده ها برای تأمین مخارج عروسی، جهیزیه و ... همه از مصادیقی است که می تواند آبروی انسانی را حفظ کرده و لطف الهی را به همراه داشته باشد.

امام علی (علیه السلام) در کلامی فرموده اند: "برترین مال آن است که با آن آبرو حفظ شود". (میزان الحکمة، ج 11، ص 178)

چه بهتر که این کمک ها به پیروی از مولا و مقتدایمان مخفیانه صورت گیرد تا مبادا عرق شرم بر پیشانی فردی نشیند.
گاه می توان با یک کلام آبرویی را حفظ کرد. به عنوان نمونه در مجلسی باب غیبت و تهمت باز شده و فردی را مورد تمسخر، توبیخ یا ... قرار داده اند. در این زمان انسان مومن وظیفه دارد تا با یادآوری خوبی های فرد مورد نظر، آبروی او را حفظ کرده و از ادامه یافتن بحث جلوگیری نماید. 

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند: "کسی که در غیاب برادر (مسلمان) خود از او دفاع کند، بر خداوند لازم است که او را از آتش جهنم محافظت کند". (نهج الفصاحه، ص 12)

در روایتی دیگر از امام صادق (علیه السلام) گزارش شده که فرمودند: "خدای بزرگ می فرماید هر که بنده مومنم را خوار سازد مرا به ستیز فرا خوانده است. و هر که بنده ی مومنم را بزرگ دارد از خشمم در امان ماند". (ثواب الاعمال محمد بن علی ابن بابویه ، ترجمه صادق حسن زاده ، ص549)
 

نتیجه

آبرو بزرگ ترین سرمایه ای است که خداوند در اختیار آدمی قرار داده است. هر انسانی وظیفه دارد در درجۀ اول برای حفظ آبروی خویش تلاش کرده و در گام بعدی به فکر گرامی داشت آبروی دیگران باشد تا لطف الهی را در دنیا و آخرت نصیب خویش کند. با این همه به خوبی می توان دریافت که ریختن آبروی دیگران تا چه حد ناشایست بوده و بر اساس روایات خشم خدا را در پی خواهد داشت.
امام علی (علیه السلام) فرمودند: "هر کس می‌تواند خداوند را به گونه‌ای ملاقات نماید که دستش به خون مسلمین و اموال آنان آلوده نباشد و همچنین زبانش از تجاوز به آبروی مسلمانان سالم مانده باشد، این کار را انجام دهد". (نهج‌البلاغة، ص 253)

زینب مجلسی راد

کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث

بخش اخلاق و عرفن اسلامی تبیان

 چرا به جرم مردان قوم لوط همه عذاب شدند؟!

چرا تمام قوم لوط به جرم همجنس‌گرایی مردان دچار عذاب شدند، با آنکه میان آنان زنان و بچه‌های بی‌گناه وجود داشتند؟!

آن ‌گونه که از تعالیم اسلامی برمی‌آید، عذاب‌ های عمومی ویژه افراد گناه‌ کار نیست. منتها افراد بی‌گناه دچار عذاب قیامت نخواهند شد. قرآن کریم در این باره هشدار داده و می‌فرماید: «وَ اتَّقُوا فِتْنَةً لا تُصیبَنَّ الَّذینَ ظَلَمُوا مِنْکُمْ خَاصَّة»؛[1] و از فتنه ‌‏اى پروا کنید که (چون درگیرد) تنها به کسانى از شما که ستم کردند نمی‌ رسد (بلکه دامن‌گیر همه می‌‏شود).

هر گاه در جامعه‌‏ اى فساد و گناه شایع شود، وظیفه مومنان است که در مقابل فساد بایستند و از آن جلوگیرى کنند. مومنان باید بدانند که خوب بودن و گناه نکردن آنها کافى نیست، بلکه باید علاوه بر اصلاح نفس خویش، در فکر دیگران هم باشند و در اصلاح جامعه ‌‏اى که در آن زندگى می‌‏کنند بکوشند و این همان وظیفه امر به معروف و نهى از منکر است که دو واجب دینى است.

طبق یک سنّت الهى، هر گاه در جامعه‌‏ اى فساد و گناه رواج یابد و خدا بخواهد به آن جامعه بلا نازل کند، این بلا فقط بر اهل فساد و ستم‌گران نازل نخواهد شد، بلکه دامن کسانى را نیز خواهد گرفت که به وظیفه تبلیغى و اصلاحى خود عمل نکرده‌‏ اند و ستم‌گران را با سکوت خود تشویق نموده‌‏اند. این آیه از همین سنّت الهى خبر می‌‏دهد و خطاب به مومنان می‌‏ فرماید: از عذابى بترسید که فقط سراغ ستم‌گران از شما نخواهد آمد؛ یعنى این عذاب عمومى خواهد بود و مومنان را هم در برخواهد گرفت.[2]

چنان‌که در حدیثى از پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) نقل شده است: خداوند هرگز عموم را به دلیل عمل گروهى خاص مجازات نمی‌‏کند، مگر آن زمان که منکرات در میان آنها آشکار گرد و توانایى بر انکار آن داشته باشند در عین حال سکوت کنند، در این هنگام خداوند آن گروه خاص و همه توده اجتماع را مجازات خواهد کرد. [3]

گذشته از این، در مورد زنان قوم لوط نیز باید گفت؛ آنان نیز به همجنس‌گرایی روی آورده بودند.

امام باقر(علیه السلام) در روایتی می‌فرماید: چون ابلیس دید که کارش در میان مردان پا بر جا شده، خویش را به شکل زنى در آورد و به سراغ زنان رفت و به آنان گفت: مردان شما با یکدیگر همجنس‌بازى می‌‏کنند؟ آنان گفتند: آرى، ما خود دیده‌‏ایم. ابلیس به زنان گفت شما هم این کار را بکنید و به آنان همجنس‌ بازى را آموخت‏ و زنان نیز به همدیگر اکتفا کرده و آنان نیز به همجنس‌بازى روی آوردند. [4]

با توجه به مقدمه ای که گفتیم مشخص می شود که کسانی که گناه می کنند و کسانی که با سکوت خود مهر تأییدی بر اعمال گناهکاران هستند در نزول بلاها با هم زیان می بینند.

وقتی سیل می آید ، همه را با هم می برد، زلزله همه خانه ها را ویران می کند، گناه و منکر مثل یک پیچک سمی است که بر تار و پود جامعه می تند و بالا می رود ، اینقدر رشد می کند که سیاهی و تباهی دامن یک اجتماع را می گیرد ، در این میان اگر کسانی همت کنند که برای قطع ریشه های گناه تبر به دست بگیرند، به یقین مانع رشد گناه در اطراف خود خواهند شد، همچون سدی باز دارنده از تخریب سیل گناه ، و اینجاست که اهمیت امر به معروف و نهی از منکر خود را به خوبی نشان می دهد .اینجا به چند حدیث در اهمیّت فوق العاده امر به معروف و نهی از منکر اشاره می کنیم .

اهمیت امر به معروف و نهی از منکر در روایات

- عَنْ رَسُولِ اللّه صلی الله علیه و آله: مَنْ اَمَرَ بَالْمَعْرُوفِ وَ نَهى عَنْ المُنْكَرِ فَهُو خَلیفَةُ اللّه ِ فى أَرْضِهِ و خَلیفَةُ رَسُولِ اللّه ِ.(تفسیر مجمع البیان، ج 1، ص 484؛ ذیل آیه 104 آل عمران) ؛ كسى كه امر به معروف و نهى از منكر كند جانشین خدا و پیامبر در روى زمین است.

- عَنْ أَمیرِالمُومِنین علیه السلام: وَمَا أَعْمَالُ الْبِرِّ كُلُّهَا وَالْجِهَادُ فِیسَبِیلِ اللّه ِ، عِنْدَ الْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْیِ عَنِ الْمُنْكَرِ، إِلاَّ كَنـَفْثَةٍ فِی بَحْـرٍ لُـجِّیٍّ. ( نهج البلاغه، كلمات قصار، 374) تمام كارهاى نیک و حتى جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف و نهى از منكر چون آب دهان است در برابر دریاى پهناور.

-امام باقر علیه السلام فرمودند: امر به معروف و نهى از منكر دو واجب بزرگ الهى مى باشند كه سایر واجبات با آنها بر پا مى مانند و بوسیله این دو راهها امن و كسب و كار مردم حـلال مى شود. با این دو واجب است كه داد ستمدیدگان ستانده مى شود و زمین آباد مى گردد.(وسائل الشیعه، ج 11، ص 395، ح 6)

امر به معروف و نهی از منکر برای خیلی از ما اهمیتی ندارد ، اما باید بدانیم این عمل چنان اهمیتی دارد که جهاد در راه خدا در مقابل آن هیچ است، چرا که امر به معروف و نهی از منکر به مثابه واکسیناسیون جامعه در مقابل تباهی و فساد است . اگر ما  این وظیفه بزرگ الهی را جدی میگرفتیم قطعا اکنون حال دنیایمان بهتر بود.

پی نوشت ها :

[1]. انفال، 25.

[2]. جعفری، یعقوب، کوثر، ج ‏4، ص 351، قم، هجرت، چاپ اول، بی‌تا.

[3]. شیبانی، أبو عبد الله أحمد بن محمد، مسند احمد، تحقیق، الأرنووط، شعیب، مرشد، عادل و دیگران، اشراف، ترکی، عبد الله بن عبد المحسن، ج 6، ص 218، ح 17736، بیروت، موسسة الرسالة، چاپ اول، 1421ق.

[4]. برقی، ابو جعفر احمد بن محمد بن خالد، المحاسن، ج ‏1، ص 110- 111، قم، دار الکتب الإسلامیة، چاپ دوم، 1371ق.

فرآوری : محمدی

بخش اخلاق و عرفان اسلامی تبیان

اتفاقات تلخ و شیرین؛ چه حکمتی دارند؟!

دلیل این همه سختی و مشکلاتی که در زندگی برای انسان پیش می‌‌آید چیست و چه سودی برای انسان دارد؟ اگر آفرینش طوری بود که سختی‌ و رنجهایش این قدر گسترده نبود، چه مشکلی پیش می‌‌آمد؟

دنیا دار امتحان و رنج و زحمت است نه جای آسایش و رفاه و بر اساس احادیث و روایات؛ خداوند رفاه و آسایش را در بهشت قرار داده است، ولی بشر آن را در دنیا جستجو می‌‌کند و هرگز به آن نمی‌‌رسد و هر نعمتی در دنیا، همراه با گرفتاریها است.
در سخنان مولای متقیان حضرت علی (علیه السلام) از یک سو ملاحظه می‌کنیم که حضرت دنیا را محل امتحان و آزمون معرفی کرده اند مثلا فرموده‌اند: "فان الله سبحانه یقول (واعلموا انما اموالکم و اولادکم فتنه) و معنی ذلک انه یختبرهم بالاموال و الاولاد لیتبین الساخط لرزقه و الراضی بقسمه و ان کان سبحانه اعلم بهم من انفسهم ..." (« نهج البلاغه»، كلمات قصار، جمله 93)؛  پس همانا خداوند سبحان می فرماید: (و آگاه باشید که همانا دارایی ها و فرزندان شما فتنه هستند) و معنای آیه این است که آدمیان را با اموال و اولاد آزمایش می‌کند تا آشکارا شود که چه کسی از روزی او ناخشنود و غضبناک است و چه کسی از قسمت خداوند خرسند است هر چند خداوند سبحان از آدمیان براحوال خودشان آگاهتر است از یک سو چنین سخنانی از حضرت گزارش شده است و از سوی دیگر رو سپیدی در این آزمایش مایه رسیدن به ثواب خداوند و سعادت معرفی شده است چنانکه در دنباله آمده است که افعالی که باعث ثواب خداوند هستند و از آن سو افعالی که سبب عذاب هستند آشکار بشوند.

علت گرفتاری ها چیست؟

براساس آیات قرآن كریم و روایات اهل بیت عصمت (علیهم السلام)، گرفتاریهایی كه برای مومنین پیش می‌آید یا به خاطر ندانم كاریهای خود آنها است یا آزمایش‌‌های الهی است یا برای بالابردن درجات معنوی آنها است. توضیح مختصر هر یك اینست كه:
گاهی انسان مرتكب خطاها و اشتباهات می‌‌گردد كه پیامد آن ها به صورت گرفتاری و بلا در زندگی دنیا پدیدار می‌گردد.
هر گناه، اثر و پیامد مخصوص دارد، برخی گناه فقر می‌‌آورد، برخی هم گرفتاری دیگر ایجاد می‌‌كند، چنانچه امام علی علیه السلام  در دعای كمیل می‌‌فرماید: «اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تَهْتِكُ الْعِصَمَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تُنْزِلُ النِّقَمَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تُغَیِّرُ النِّعَمَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تَحْبِسُ الدُّعَاءَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تُنْزِلُ الْبَلاء»؛ «خدایا گناهانی كه سبب رسوایی می‌‌گردد و گناهانی كه موجب خشم و انتقام تو می‌‌گردد، گناهانی كه نعمت‌‌های تو را تغییر می‌‌دهد و مانع از اجابت دعا می‌گردد و گناهانی كه سبب نزول بلا می‌‌گردد را بر من ببخش و بیامرز».

در هر صورت این گرفتاری ها هم به خاطر آن است كه كیفر گناهان او باشد و چون خدا بنده‌‌ی مومنش را دوست دارد در برابر برخی از گناهان او را گرفتار می‌‌كند تا كیفر خطای او در همین دنیا گردد و در آخرت سبكبار باشد و این خود، لطف و رحمت خدا نسبت به بنده مومن است. ولی كسی كه مورد غضب قرار گیرد در بسیاری موارد به جای گرفتاری، نعمتش را بیشتر می‌‌كند تا در نهایت او را به عذاب دردناك آخرت گرفتار سازد.
هر چند خداوند از همه امور آگاه است، لذا امتحانات الهی برای رفع جهل از امور نیست، لكن برای آنكه شایستگی و لیاقت انسان‌‌های مومن خالص به نمایش گذاشته شود و استعداد‌‌های درونی او بروز و ظهور پیدا كند او را مورد امتحان قرار می‌‌دهد. خالص كردن انسان مومن و آشكار شدن جوهره ایمان مومن یكی از حكمت‌‌های آزمایش الهی است. همان گونه كه صنعتگر، طلا را در آتش می‌اندازد تا ناخالصی‌های او در كوره آتش نابود شود و طلای خالص بدست آید، خداوند هم انسان‌‌های مومن را در كوره بلاها وغم ها پخته و ایمان اورا خالص می‌‌سازد.
هم چنین جدا ساختن صفوف مومنین راستین از كسانی كه صرفا در زبان مومن هستند از دیگر حكمت‌‌ های امتحان ‌‌های الهی است چنانچه امام علی علیه السلام  می‌‌فرماید: «لَا بُدَّ لِلنَّاسِ مِنْ أَنْ یُمَحَّصُوا وَ یُمَیَّزُوا وَ یُغَرْبَلُوا وَ یُسْتَخْرَجُ فِی الْغِرْبَالِ خَلْق»؛ «باید مردم خالص شوند و امتحان گردند و تمیز داده شوند و غربال شوند، و استخراج شوند».( تحفة الأولیاء ج2)

امتحان‌‌های الهی

گاهی گرفتاری ها به خاطر آنست كه مورد آزمایش و امتحان الهی قرار می‌‌گیرد.
یكی از سنت ها و قانون‌‌های ثابت خدا این است كه مومنین را آزمایش می‌‌كند، چنانچه قرآن كریم در آیات زیادی به این مسئله اشاره دارد. برای نمونه:
در قرآن کریم می‌‌فرماید: «لَتُبْلَوُنَّ فی‏ أَمْوالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ وَ لَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذینَ أُوتُوا الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَ مِنَ الَّذینَ أَشْرَكُوا أَذىً كَثیراً وَ إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا فَإِنَّ ذلِكَ مِنْ عَزْمِ الأمُورِ»(آل عمران:186)

«البته، ‌آزمون های مالی و جانی (بسیار) در پیش خواهید داشت، و بی تردید و ناگزیر، از پیروان (دروغین) كتابهای آسمانی پیشین و نیز از كسانی كه مرام شرك را برگزیده‌‌اند، آزار و زخم زبان فراوان خواهید دید، اگر صبر پیشه کنید و استقامت كنید همه كارتان روبراه خواهد شد و توفیق رفیق شما خواهد گردید».
و نیز می‌‌فرماید: «و لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَیْ‏ءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الاَمْوالِ وَ الأْنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرِینَ»(بقره:155)؛ «قطعا همه ی شما را با چیزی از ترس، گرسنگی و كاهش در مالها و جانها و میوه ها آزمایش می‌كنیم، و بشارت ده به استقامت كنند گان...».
همچنین می‌‌فرماید: «أحسب الناس أن یتركوا أن یقولوا آمنا و هم لا یفتنون...»(عنكبوت1-3)
«آیا مردم چنین پنداشته‌‌اند كه به صرف اینكه بگویند: ایمان آوردیم؛ رهایشان می‌‌كنند و در بوته آزمایش قرار شان نمی‌‌دهند؟ حال آنكه ما امتهایی را كه پیش از اینان بوده‌‌اند نیز آزموده‌‌ایم. (پس، ناگزیر مسلمانان را هم خداوند خواهد آزمود) و معلوم خواهد گردانید كه چه كسانی دارای ایمان راستین هستند و چه كسانی به دروغ ادعای ایمان كرده‌‌اند».
البته آزمایش‌‌ های الهی چار چوب مشخص و معین ندارد بلكه هر كس متناسب با حالات روحی اش آزمایش و امتحان می‌‌گردد. لذا در آیه دیگر می‌‌فرماید: «وَ نَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَیْرِ فِتْنَةً وَ إِلَیْنا تُرْجَعُونَ»(انبیاء: 35)؛ «ما شما را به بدیها و خوبیها آزمایش می‌كنیم و سرانجام به سوی ما بازگردانده می‌شوید».
به امید اینکه با عنایات حق تعالی و تقوای الهی سربلند و مفتخر از این امتحان الهی بیرون بیاییم.

فاطمه زین الدینی    
بخش نهج البلاغه تبیان