موضوع : تولید ملی و حمایت از اقتصاد

در حالى كه سیاستمداران و جامعه شناسان غربى اتهام هایى را علیه مسلمانان و اعتقادات اسلامى وارد مى كنند و آنها را تندرو و افراطى مى خوانند اما اقتصاددانان غربى دین اسلام و شریعت اسلامى را خصوصاً در جوانب اقتصادى با میانه روى بیشترى مورد بحث و بررسى قرار مى دهند.

 از جمله مى توان به بانكدارى اسلامى اشاره كرد كه از نظر اقتصاددانان غربى به یك پدیده اقتصادى اسلامى مبدل شده كه شایسته پیگیرى و بحث و بررسى است. اكنون سؤالات زیادى نزد غربى ها درخصوص نحوه فعالیت این بانك ها وجود دارد. آنها مى پرسند آیا نحوه عملكرد این بانك ها با بانك هاى عادى غرب متفاوت است یا نه؟ آیا مى توان از شیوه هاى این بانك ها استفاده كرد بدون این كه ضررى براى آنها و سازمان هاى اقتصادى شان در پى داشته باشد

در گزارشى كه روزنامه اكونومیست درباره مسائل اقتصادى منتشر كرده تأكید نموده كه بانكدارى اسلامى به عنوان یك واقعیت جدید خود را به بازار بانكى جهان تحمیل كرده است. بانك هاى اسلامى توانسته اند مفاهیم جدیدى را در تعاملات بانكى مطرح نمایند. بسیارى از بانك هاى جهانى سعى كردند بخش هاى اسلامى را براى پاسخگویى به درخواست هاى روزافزون مشتریان مسلمان خویش راه اندازى كنند.

موضوع : تولید ملی و حمایت از اقتصاد

دستاوردهای دنیای جدید فراوانند که بسیار در موردشان شنیده ایم. «دنیای جدید» همانی است که او را با پیشرفت، ترقی، گسترش صنایع، آزادی بشر، وفور امکانات زندگی، همه گیر شدن رفاه و ... می شناسیم و البته باید! هم به اینگونه بشناسیم.

همین باور مطلق به مقدس بودن این دستاوردها نیز از ثمرات مدرن شدن است.
اینکه نباید در فضیلت های مدرنیته تردید و چون و چرا نمود، امروز به صورت یک اعتقاد عمومی و فراگیر درآمده است و تا بخواهی اندکی «تامل» در این موضوع صورت دهی، با هجمه های تند و تیز مطلق گرایان مواجه می شوید. ولی مگر می توان عقل را ]که ظاهراً پایه اصلی مدرنیسم است[ محکوم به ندیدن نمود؟ این عقل، همان عنصری است که طلایه داران تجدد، او را همچون پتکی بر سر رقبای مقدس مآب خود کوفتند و عاقبت نیز بر رقیب چیره شدند. حال، چگونه می شود آزادگی عقل را در پیشگاه این همه آیه و نشانه آشکار به سخره گرفت؟ عقل باید آنچه را که می بیند بیان دارد و اگر غیر از این نماید، توفیری با باد سیال ندارد. اتفاقاً همین اصالت را نیز مدرنیته به عقل بخشیده است.

ما مدعی هستیم که مدرنیته در قبال آنچه از بشر ستانده، تحفه قابل اعتنایی به او نبخشیده است. اگرچه این ادعا بسیار گران می نماید، ولی اگر در مشهورات زمانه محصور نباشیم، درک این معنا چندان هم دشوار نخواهد آمد.

موضوع : تولید ملی و حمایت از اقتصاد

علم اقتصاد مطالعهء روش ها و دستیابی به قواعدی است که بتواند راهنمای انسان ها و جوامع در بهره مندی بهینه و کارآ از منابع کمیاب و محدود جهت تامین و ارضای نیازها و خواسته های نامحدود باشد. آنچه می تواند در تخصیص بهینهء منابع و حداکثر بهره وری از آن ها نقش تعیین کننده و کلیدی داشته باشد سازمان و نحوهء «ادارهء امور اقتصادی» در سطح خرد و کلان در یک جامعه است که عامل انسانی و «مدیریت» نقطهء کانونی آن را تشکیل می دهد و در نهایت «شایسته سالاری» حرف اول و آخر را در این عرصه می زند. هر چند در ادبیات مربوطه به قدر کافی به این موضوع پرداخته شده است اما به نظر می رسد که در ادارهء امور جمهوری اسلامی ایران و در عرصهء عمل کم تر به این موضوع توجه شده و می شود، با وجود این که در آموزه های قرآنی ودینی ما، آن هم در قرن ها پیش بر این موضوع تاکید و تصریح فراوان شده است که به طور اختصار به نمونه ای از آن ها اشاره می کنم.

خداوند می فرماید: «همانا خدا به شما فرمان می دهد که امانت ها را به اهلش بدهید و هنگامی که میان مردم داوری می کنید به عدالت داوری کنید. خداوند اندرزهای خوبی به شما می دهد. خداوند شنوا و بیناست.» (سورهء نساء، آیهء ۵۸) مفاد آیه به اندازهء کافی گویاست که امانت ها را باید به اهلش سپرد و چه امانتی از مسوولیت های ادارهء یک جامعه بالاتر است؟ و چه افرادی اهلیت و صلاحیت به دست گیری این مسوولیت ها را دارند؟ و آیا جز با تکیه بر اصل «شایسته سالاری» می توان بر تحقق این فرمان الهی در یک جامعهء دینی اندیشه کرد؟»خداوند می فرماید: «اموال خود را، که خداوند وسیلهء قوام زندگی شما قرار داده، به دست سفیهان نسپارید و از آن، به آن ها روزی دهید و لباس بر آنان بپوشانید و با آن ها سخن شایسته بگویید.»

موضوع : تولید ملی و حمایت از اقتصاد

پول عقیم است یا زایش دارد؟ ربا چیست و آیا در سیستم اقتصادی مبتنی بر بازار، مذموم است؟ تولید بخش های مختلف اقتصادی از جمله کشاورزی و بازرگانی باید در چه حد باشد؟ برای داشتن جامعه یی با پشتوانه اقتصادی مناسب، در چه بخش یا بخش هایی باید بیشتر سرمایه گذاری و تولید کرد؟

همه اینها سوالات و مسائلی است که ممکن است در خلال بحث های داغ اقتصادی، پرسیده و جواب های گوناگونی بدان ها داده شود. اما آیا این بحث ها مخصوص زمان ما هستند؟ آیا بشر در قرن های قبل، نیازی به این مباحث نداشته است؟

تاریخ اندیشه های اقتصادی مملو است از اندیشه هایی درخصوص نحوه اداره اقتصادی جامعه و ارزش هایی که مورد قبول و مردود بوده اند و محل بحث های فراوان شده اند.

  امروزه هم اگر به بحث های اقتصادی و اختلاف نظرهایی که در اندیشه اقتصاددانان مختلف است نگاهی دقیق بیندازیم، خواهیم دید که بسیاری از آنها ریشه در اختلافات تاریخی میان مکاتب مختلف اقتصادی داشته است. از این رو داشتن دیدی کلی و موجز درخصوص تاریخ اندیشه های اقتصادی انعکاس دهنده نظرات مکاتب اقتصادی گوناگون است. از این رو در صدد برآمدیم تا یک سیر کلی از تحولات اندیشه های اقتصادی با تاکید بر مکاتب اقتصادی در این ستون ارائه دهیم.

موضوع : تولید ملی و حمایت از اقتصاد

براساس تحقیقات مؤسسه بین المللی «شفافیت» شاخص فساد اقتصادی در مناطق مختلف جهان در حال گسترش است. در رتبه بندی این مؤسسه، ایران در رتبه هشتاد و هشتم جهان و یازدهم خاورمیانه در این زمینه قرار دارد.

در حالی که بالاترین نمره کشورها از نظر فساد اقتصادی، ۱۰ محاسبه شده است، نمره ایران در فساد اقتصادی ۹/۲ است.هرچند که وضعیت مفاسد اقتصادی در ایران به نسبت سایر کشورهای جهان بسیار مناسب تر است اما به دلایل متعددی این امر به یکی از چالش های مهم نظام در سطح معضلات عمده و کلان کشوری تبدیل شده است. شاید از یک سیستم اسلامی بسیار بیش از این انتظار می رود.

در این گزارش به بررسی تعریف حقوقی مفاسد اقتصادی، علل بروز حقوقی و قضایی و راهکارهای حقوقی مبارزه با این نوع از فساد خواهیم پرداخت تا شاید باب جدیدی در زمینه حقوق مفاسد اقتصادی بگشاییم.

● قوانین موجود

با توجه به این که طبق ماده دو قانون مجازات اسلامی: «جرم عبارت است از هر فعل یا ترک فعلی که در قانون برای آن مجازات تعیین شده باشد» ، می توان نتیجه گرفت که مفاسد اقتصادی به آن دسته از جرائم علیه تمامیت اموال عمومی و دولتی گفته می شود که باعث ایجاد اختلال در نظام اقتصادی کشور در سطح کلان می گردد و با خارج ساختن امور اقتصادی از مجرای صحیح و سالم خود، منجر به دارا شدن غیرعادلانه و تحصیل ثروت های کلان توسط عده قلیلی از اشخاص یا مقاماتی که به واسطه بهره مندی و بعضاً بهره مندی از قدرت سیاسی یا ارتباط با مقامات سیاسی و نیز با سوء استفاده از منابع اطلاعاتی و سیاسی و اقتصادی و طرق مختلف دیگر دارای امکان و موقعیت تحصیل ثروت نامشروع از اموال عمومی یا دولتی یا از فرصت های غیرقانونی و تبعیض آمیز می باشد.