موضوع : تولید ملی و حمایت از اقتصاد

در سال هایی که تلاش برای پیروزی انقلاب اسلامی ادامه داشت نظریه پردازی برای پاسخگویی به سوالات مختلف از جمله «الگوی اقتصادی» مورد نظر در حکومت اسلامی جاری بود و به ویژه علما و اندیشمندانی که فرزند زمانه بوده و در این باره احساس مسوولیت می کردند، همچون شهیدان بزرگوار صدر و مطهری، سعی وافر برای پاسخگویی به این امر مبذول داشتند و همین تلاش های فکری بود که بسیاری را نسبت به غنای فکری و اندیشه ای آموزه اسلامی برای تشکیل یک حکومت و اداره امور آن از جمله مسایل اقتصادی و معیشتی مردم اقناع می کرد و تلاش مضاعف آن ها را برای رهایی از حکومت طاغوت و برپایی نظامی مبتنی بر آموزه های اسلامی برمی انگیخت و البته تحقق «عدالت» در همه ابعاد و جوانب و ازجمله «عدالت اقتصادی و اجتماعی» آرمان اصلی و غایی همه این ها بود.

با پیروزی انقلاب اسلامی و برپایی نظام جمهوری اسلامی ایران، میدان عملی به روی نظریه ها گشوده شد و حاکمیت به معنای اعم پاسخگوی اداره امور جامعه و از جمله مسایل اقتصادی و اجتماعی مردم شد و در واقع مرحله آزمون نظریه ها شروع شد که تا امروز ادامه دارد.

موضوع : راهکارهای حمایت از تولید ملی

بی اطمینانی در بازارهای مالی جهان دنیای فشرده ای که در پیرامون ما شکل گرفته، دنیایی است که دایم تغییر شکل می دهد. بی تردید جهان شکل جدیدی به خود می گیرد که حاصل تحولاتی است که طی سه دهة گذشته شاهد بوده و جهانی شدن اقتصاد و تشکیل کانون های قدرت اقتصادی در اروپا و شرق آسیا مشخصه های آن است.

یکی از این تحولات رشد بی سابقه و حتی می توان گفت «مهیب» بازارهای مالی بوده است. برای ارائة تصویری از وضع کنونی بازارهای مالی، بد نیست به چند رقم توجه کنیم. میانگین روزانة دادوستدها روی ارز در سال ۱۹۸۹، ۵۷۰ میلیارد دلار بود که این رقم در سال ۲۰۰۶ به ۷/۲ هزار میلیارد دلار رسید. از سال ۲۰۰۱ تا امروز بازار اوراق مشتقة اعتباری در جهان (بازار جهانی برای دادوستد ابزارهای انتقال ریسک اعتباری) با نرخ سالانه ۱۰۰ درصد رشد یافته است.

ارزش اسمی ابزارهای مشتقة اعتباری که در نیمة نخست سال ۲۰۰۶ در جهان دادوستد شده است بالغ بر ۲۶ هزار میلیارد دلار بوده است. بدین ترتیب، می بینیم رشد شگفت انگیز بازارهای مالی یکی از مشخصه های اقتصاد جهانی است که طی سال های اخیر تشدید شده است.

موضوع : تولید ملی و حمایت از اقتصاد

واژه وحدت (یک) در برابر کثرت( بیش) است. حدود بیش از سی سال به اینسو در گفتمان وبحثهای سیاسی و رسانه ای بین حلقات فکری افغانستان جا افتاده و در بسیاری ازبحثهای سیاسی به تکرار سرزبانهاست. بسیار آرمانگرایانه در ترکیبهای چون وحدتگرائی، کثرتگرائی، کثرت اندیشه، وحدت مردمی، وحدت خلقها، وحدت چپ، راست، وحدت اسلامی ...و... وجه کلامی شعارگونه و آرزومندانه مورد قبول واقع شده است.

اتفاقاً گهگاهی در فحوای بحثها و گفت وشنودها با تعاریف و شعارهای بی ارتباط پیوند میخورد و درک مسائل و استنباط ازبحثها نا مفهوم ودگم میشود. بلی! مردم از شنیدن و تکرار زیادی، با واژه "وحدت" بی تفاوت و بی باورند زیرا، از بدوتأسیس کشورافغانستان دریک محیط کمتر متجانس قومی، جغرافیائی، زبانی فرهنگی تا آغاز اندیشه روشنفکری دردهه های وسط سده پیش، همه مردم رعایایی (عزیز!)نیمه برده های امیران و پادشاهان بودند.

تا زمانیکه مردم نیمه برده بودن را پذیرفتند و رعایت کردند وحدت ( ملی) مسئله ای نبود. زیرا رعایاِیی(عزیز!)، از ایدیولوژی تاریخی ، از اوللامر و فتوای ملای دین فرمان میبردند. هجوم قوی بر ضعیف هم فزیکی بود و هم فرهنگی.

موضوع : تولید ملی و حمایت از اقتصاد

به طور کلی در فرآیند سیاست گذاری عمومی، بازیگران مختلفی نقش دارند؛ ولی شاید بتوان گفت در میان دانشمندان علوم اجتماعی، اقتصاددانان بیشترین حضور را در این فرآیند داشته و همواره ممانعت زیادی در برابر دولتمردانی که ...

... سیاست هایشان ناسازگار با تحلیل اقتصادی آنها است، ایجاد کرده اند. اقتصاد را می توان علم به چالش کشیدن دولت ها در برابر خواسته های سلیقه ای و گروهی دانست. از یک دیدگاه کلی، ادبیات علم اقتصاد قابل تقسیم به دو بخش اقتصاد اثباتی و اقتصاد دستوری است.

اقتصاد اثباتی به بررسی پدیده های اقتصادی بدون بار ارزشی می پردازد؛ ولی در حوزه اقتصاد دستوری آنچه که در واقع باید انجام شود، مورد بحث قرار می گیرد. بیشترین همپوشانی بین علم اقتصاد و فرآیند سیاست گذاری عمومی مربوط به حوزه اقتصاد دستوری است؛

  گرچه اقتصاددانان همواره سعی دارند سیاست های پیشنهادی خود را مبتنی بر یک تحلیل علمی و منسجم ارائه دهند. در مقام توصیه سیاست گذاری؛ وجه تمایز اصلی بین یک اقتصاددان با دیگر بازیگران عرصه سیاست گذاری عمومی که می تواند یک راننده تاکسی، فردی در صف نانوایی، یک نماینده مجلس یا حتی یک وزیر ناآشنا با مفاهیم اقتصادی باشد در استفاده از یک پشتوانه تحلیلی منسجم است که گاه در غالب یک تئوری و گاه با یک تحلیل تاریخی خود را نشان می دهد.

موضوع : تولید ملی و حمایت از اقتصاد

طی دهه های گذشته تولید جهانی رشد سالانه ای معادل ۳ درصد داشته است و تورم در اکثر نواحی کند شده است. اما ثمره این رشد اقتصادی به طور مساوی تقسیم نشده است و اختلاف درآمد در بسیاری از کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته، گسترش یافته است. یکی از موضوعات اساسی که تصمیم سازان امروزه با آن مواجه هستند، چگونگی واکنش نشان دادن به این روند است. تا چه حد رشد اقتصادی و برابری مکمل یکدیگر هستند و تا چه حدی بین این دو یعنی رشد اقتصادی و برابری، رابطه جایگزینی وجود دارد یعنی به دست آوردن یکی، به مفهوم از دست دادن دیگری است؟

● چرا برابری مهم است؟

پاسخ به این سوالات بستگی به این دارد که برابری چگونه تعریف شود. جوامع مختلف درک متفاوتی از برابری دارند و این هنجارهای اجتماعی و فرهنگی، سیاست هایی که آنها برای بهبود عدالت اتخاذ می کنند را شکل می دهد.

 گرچه بر سر این موضوع که نابرابری مفرط درآمدی، ثروت یا فرصت منصفانه نیست، اجماع وجود دارد، توافق اندکی روی سودمندی برابری بیشتر درآمدی یا اینکه چه چیز منجر به توزیع منصفانه درآمد می شود، وجود دارد. موضوعات مربوط به برابری، بسیار دشوار هستند؛ چراکه آنها به طور ناگشودنی با ارزش های اجتماعی درهم آمیخته اند. با این وجود، سیاستگذاران اقتصادی بنابر پاره ای از دلایل، توجه زیادی را معطوف به این موضوعات می کنند. این دلایل عبارتند از: