برپا داشتن نماز، با نشاط و شادابی
برپا داشتن نماز، با نشاط و شادابی
![]()
در دو آیه از قرآن، نماز خواندن با کسالت از ویژگیهای منافقان شمرده شده است: «و اذا قاموا الی الصلوة قاموا کسالی . . . ; (1) و هنگامی که به نمازمیایستند از روی کسالت میایستند . . .» .
«. . . و لا یاتون الصلوة الا و هم کسالی . . . ; (2) و نماز به جا نمیآورند جز با کسالت .»
و ویژگی چنین نمازی جز نماز بیکیفیت که به همه چیز جز نماز شبیه است، نیست . در روایتی از حضرت امام سجاد (علیه السلام) میخوانیم:
«ان المنافق ینهی و لاینتهی و یامر بما لایاتی و اذا قام الی الصلوة اعترض; همانا منافق (از کار زشت) نهی میکند، ولی خود از آن کار دست نمیکشد و فرمان میدهد (به خوبی) ولی خود انجام نمیدهد و چون به نماز بایستد اعتراضمیکند» . راوی میگوید: پرسیدم: «ما الاعتراض; اعتراض چیست» ؟ حضرت فرمود: «الالتفات و اذا رکع ربض; رو به راست و چپ گردانیدن و چون رکوع کند خود را مانند گوسفند به زمین اندازد (یعنی بعد از رکوع نایستد و به همان حال به سجده رود .» (3)
پی نوشت ها:
10) نساء (4) آیه 142 .
11) توبه (9) آیه 54 .
12) اصول کافی، جلد دوم، ص396 (باب ضعة النفاق والمنافق حدیث3) .
ادامه مطلب
پاس داشت حریم نماز
پاس داشت حریم نماز
![]()
دیگر وظیفه مؤمنان در قبال نماز پاسداشتحریم نماز است; نیکوداشت نماز جایگاه ویژهای در زندگی برای آن قائل بودن، به جای آوردن آن با آداب واجب ومستحب از مصادیق آن است . نگهداری حریم نماز نقطه مقابل استخفاف است; یعنیسبک شمردن نماز و شان و منزلتی برای آن ندیدن! که امام صادق (علیه السلام)فرمود: «ان شفاعتنا لنتنال مستخفا بالصلوة» . (1) که ترجمه آن این دو بیت است:
گویم ز امام صادق این طرفه حدیث
تا شیعه او به لوح دل بنگارد
فرمود که بر شفاعت ما نرسد
هر کس که نماز را سبک بشمارد
قرآن کریم از این «حریم نگهداری» ، تعبیر به حفظ کرده است:
«حافظوا علی الصلوات والصلوة الوسطی . . . ; (2) در انجام همه نمازها و نماز وسطی کوشا و مراقب باشید» . در این آیه بر مراقبت همه نمازها، به ویژهنماز وسطی تاکید شده است . این که «صلوةوسطی» کدام است؟ اقوال گوناگونی بین مفسران هست، (3) نماز ظهر، نماز عصر، نماز مغرب، نماز عشا، نماز صبح، نماز جمعه، نماز شب، نماز وتر و . . . اینها برخی از اقوالی است که در مصداق «صلوة وسطی» گفته شده است، ولی با توجه به شان نزول آیه بعید نیست که مقصود از آن نماز ظهر باشد . در شان نزول آیه آمده است: جمعی از منافقانبه بهانه گرمی هوا در نماز جماعت ظهر شرکت نمیکردند و این سبب شده بود کهاز جمعیت نماز جماعت پیامبر (ص) کاسته شود تا جایی که گاه پشتسر پیامبر یک صف یا دو صف بیشتر نبود . آیه شریفه تذکر به مؤمنان است که حریم نماز رانگهدارید و با ترک جماعتحریم این عبادت بزرگ را نشکنید . (4)
در سه آیه از قرآن نیز «محافظتبر نماز» از ویژگیهای مؤمنان شمرده شده است:
«والذین هم علی صلواتهم یحافظون; (5) مؤمنان کسانیاند که بر نمازهای خویش مراقباند» .
راغب در معنای حفظ گوید: «ثم یستعمل فی کل تفقد و تعهد و رعایة . . .» . (6)
این واژه در مورد تفقد، پیمان داری و مراقبتبه کار میرود .
پی نوشت ها:
1) بحارالانوار، ج82، ص235 .
2) بقره (2) آیه 238 .
3) در تفسیر مجمع البیان شش قول، در تفسیر فخر رازی هفت قول، در تفسیر قرطبی ده قول، در تفسیر روح المعانی سیزده قول نقل شده است! !
4) تفسیر مجمع البیان، ج1 - 2، ص342 .
5) انعام (6) آیه 92; معارج (70) آیه34 و مؤمنون (23) آیه9 .
6) المفردات فی غریب القرآن، ص124 .
ادامه مطلب
موانع قبول نماز
موانع قبول نماز
![]()
نمازعلاوه بر شرائط قبول یا به تعبیر دیگر صحت شرائط کمال دارد که رعایت آنها نیز یک عامل مؤثر دیگر برای ترک بسیاری از گناهان است.
در کتب فقهی و منابع حدیث, امور زیادی به عنوان موانع قبول نماز ذکر شده است از جمله مسأله شرب خمر است که در روایات آمده است: لا تقبل صلوة شارب الخمر اربعین یوماً الا ان یتوب: « نماز شرابخوار تا چهل روز مقبول نخواهد شد مگر این کهتوبه کند.»[1]
و در روایات متعددی می خوانیم: از جمله کسانی که در نماز آنها قبول نخواهد شد پیشوای ستمگر است»[2]
و در بعضی از روایات دیگر تصریح شده است که نماز کسی که زکات نمی پردازد قبول نخواهد شد, و همچنین روایات دیگری که می گوید: خوردن غذای حرام یا عجبو خود بینی از موانع قبول نماز است, پیدا است که فراهم کردن این شرایط قبولی تا چه حد سازنده است؟
پی نوشت ها:
[1] . بحار ج 84 ص 317 و 320.
[2] . بحار, ج84, ص 318.
ادامه مطلب
تهدید های سخت برای ضایع نمودن نماز
تهدید های سخت برای ضایع نمودن نماز
درقرآن مجید علت جهنمی شدن بعضی از مردم را یا ترک نماز به طور کلی(1) دانسته ویا ضایع ساختن(2)نماز شمرده است ونسبت به کسانی که نماز را سبک می گیرند هر چند به طور کلی نماز را ترک نگفته اند ولی اهتمام بهآن وصحیح خواندن آن نمی دهند ،نیز وعده عذاب(3)داده است .
درروایات نیز درمورد این افراد تهدیدهای سختی در نظر گرفته شده از جمله :
الف : تکفیر تارک الصلوة :
ازامام محمد باقر – علیه السلام– روایت شده که فرمود : « قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : ما بَیْنَ المُسْلِمِ و بینَ الکافِرِ الّا أن یُتْرکَ الصلاةَ الفریضَة َمتعمداً أو یتهاوَنَ بها فلا یُصَلّیها »
«رسول خدا – صلی الله علیه و آله – فرمودند: ( ظاهراً ) درمیان فرد مسلمان وکافر ، فرقی جزترک نماز واجب وجودندارد و(چنانچه) مسلمانی عمداً آنرا نخواند ودر وقت معین ،نماز واجب خودرا به جای نیاورد ( با کافر ، فرقی نخواهد داشت ) . (4)
» درحقیقیت کسی که نماز واجب خودرا ترک کند حظی از اسلام نبرده است(5)زیرا که فاصلة اسلام وکفر بنده مسلمان ، ترک نماز است(6)
ب : محرومیت کوچک شمارنده نماز از شفاعت :
ابوبصیرنقل کرده است که:« بهخدمت امحمیده(همسرگرامی امام صادق -علیه السلام -) شرفیاب شدم تا شهادتآن حضرت را به آن بانوتسلیت عرض کنم.
بانو به گریه افتاد ومن نیز از گریه اوگریان شدم .
سپس آن بانو به من فرمود: ای ابا محمد(7)اگربه هنگام شهادت حالت آن حضرت را میدیدی در شگفت می شدی ، ( درحالت احتضار ) چشمان مبارک خودرا گشودو فرمود: تمام نزدیکان و بستگان مرا حاضر کنید !
مانیز در اجرای فرمان آن حضرت ، از بنی هاشم وبستگان آن حضرت ، به هر کسی که دسترسی داشتیم در آنجا جمع کردیم .
حضرتنگاهی به آنان انداخت و فرمود : « انَّ شَفاعَتَنا لا تَنالُ مُسْتخِّفاً بالصلوةِ» به راستی که شفاعت ما ( خاندان ) شامل حال کسی است که نماز را کوچک (و بی اهمیت ) بشمارد نمی گردد(8).»
درحقیقیتنماز مانند ترازو ومیزان است هر کس که حق آنرا کامل ادا کند حق و پاداش خودرا کامل دریافت می کند(9) وهر که آنرا ضایع کند در واقع خود را ضایع وتباه کرده است .
پی نوشت ها:
1. « قالوا لم نَکُ مِنَ المُصلّین » سوره مدثر (74) ، آیه 43 .
2.«فَحَلْفٌ من بَعْدهم خَلْفٌ أضاعوا الصلولة واتبعوا الشهوات فسوف یلقون غیاً » سوره مریم (19)، آیه 59 .
3. « فویلٌ للمصلّین . الذین هم عن صلاتهم ساهون » سوره ماعون(107) ، آیه 4و5 .
4. شیخ صدوق ، ثواب الاعمال وعقاب الاعمال ، ترجمه محمدمهدی مجاهدی ، ص 584 .
5.امام صادق – علیه السلام - :« لا حَظَّ فی الاسلامِ لِمَنْ تَرَکَ الصلوة» محمدباقر مجلسی ، همان ، ج 82 ، ص 232 .
6. پیامبر اکرم– صلی الله علیه و آله - :« بین العبد وبین الکفر ، ترک الصلوة» ابوالقاسم پاینده ،نهج الفصاحه ، حدیث 3105 .
7. ابا محمدکنیه ابو بصیر می باشد .
8. شیخ صدوق ،عیون اخبار الرضا، ترجمه حمید رضا مستفید و علی اکبر غفاری ، ص 578 .
9. « الصلاه میزانٌ فَمَنْ أو فی استوفی » علاء الدین متقی هندی ،کنز العمال ، ج7 ، ص 284 ، ح 18892 . وابوالقاسم پاینده ، همان ، حدیث 3112 .
ادامه مطلب
