مقايسه ميزان مصرف سرانه انرژي و شدت مصرف انرژي بين كشورهاي توسعه يافته و كشور ايران، نشا ندهنده كارايي كم در توليد و بازدهي پايين انرژي مي باشد. در بخش ساختمان و مسكن
۲ برابر / ايران بر اساس آمار و ارقام منتشره, متوسط مصرف انرژي به ازاي هر متر مربع در ايران ۶ متوسط مصرف در كشورهاي صنعتي است كه در بعضي از شهرهاي كشورمان, اين رقم به حدود ۴ برابر ميرسد. در حال حاضر، بدليل غير استاندارد و قديمي بودن تكنولوژي تجهيزات خانگي از قبيل بخار يها و آبگرمك نهاي نفتي و گازي همچنين سيست مهاي گرمايش مركزي, اين تجهيزات بطور متوسط بيش از ۵۰ % اتلاف انرژي حرارتي دارند كه از طريق سرماي هگذاري مناسب در صنايع و مديريت انرژي، بازدهي اين تجهيزات افزايش قابل ملاحظه اي خواهد يافت. مطالعات اوليه در بخشهاي خانگي و تجاري نشان ميدهد كه پتانسيل صرفه جويي در بخش ساختمان ايران و در سيستمهاي گرمايشي كه ۷۰ درصد مصرف انرژي در اين بخش را تشكيل ميدهد نزديك به ۱۵ تا ۴۰ درصد است، بدين معنا كه با مديريت انرژي ميتوان بدون كاهش سطح رفاه جامعه، از منابع سوخت و انرژي, ۲ ميليارد دلار از اتلاف منابع جلوگيري كرد. بر مبناي ماده / بهر هبرداري مطلو بتري داشت و سالانه تا ۳ ٢٠ قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران، تشكيل واحد مديريت انرژي در ساختما نها با مصرف بيش از ١٠٠٠ مت رمكعب معادل نفت كوره در سال الزامي ميباشد. مميزي انرژي يك فرآيند سيستماتيك، مستند و تاييد شد هاي كه با تمركز بر موازنه انرژي در فرآيند (ورودي انرژي، مصرف انرژي و تلفات انرژي) تصويري از وضعيت فرآيند از ديدگاه انرژي در اختيار ميگذارد. با تعريفي ديگر، مميزي انرژي به مجموعه اقداماتي اطلاق ميشود كه به منظور شناسايي نقاط مصرف انرژي، چگونگي مصرف، مقدار آن در يك دستگاه و يا فرآيند خاص انجام گرفته و فرصتها و پتانسيلهاي صرفه جويي انرژي را مشخص و معرفي مينمايد. در اين مقاله در ابتدا متدولوژي انجام پروژه مميزي انرژي شرح داده شده است و در ادامه با بررسي و تحليل پروژه هاي مميزي انرژي انجام شده، ميزان پتانسيل صرفه جويي انرژي در ساختما نهاي كشور ارائه شده و در انتها راهكارهاي بهين هسازي مصرف انرژي در ساختمان در قسمتهاي مختلف ارائه ميگردد.

با توجه به مصرف بالاي انرژي در بخش ساختمان هاي آموزشي ، مطالعه اي در رابطه با مصرف انرژي در ساختمان علوم انساني شماره 2، وابسته به واحد علوم و تحقيقات دانشگاه آ زاد اسلامي انجام پذيرفت و ضمن مميزي و استقرار نظام مديريت انرژي در ساختمان، در نهايت راهكارهاي مديريتي كاهش مصرف انرژي دراين ساختمان ارائه گرديد . در اين راستا پس از جمع آوري كليه داده هاي مورد نياز در رابطه با ساختمان مذكور، نظير ميزان مصرف انرژي طي يك دوره يكساله و همچنين تجهيزات مصرف كننده انرژي و تجزيه و تحليل اطلاعات بدست آمده، روند كلي مصرف انرژي در ساختمان مربوطه مورد بررسي قرار گرفت و مشخص شد كه بيشترين مصرف انرژي الكتريكي مربوط به بخش روشنايي و موتور هاي الكتريكي فن كوئل ها و بيشترين مصرف انرژي حرارتي مربوط به بخش مولد هاي توليد آبگرم يا بويلر ها مي باشد. در ادامه با تجزيه و تحليل كليه موارد فوق راهكار هايي جهت كاهش مصرف انرژي در بخش روشنايي، فن كوئل ها، بويلرها و بخش گرمايش و سرمايش در ساختمان مربوطه ارائه گرديد. پس از بررسي كليه راهكا رهاي اجرايي براي بهبود سيست مهاي فعلي در ساختمان مورد مطالعه در نهايت مشخص شد كه با توجه به ماتريس مديريت انرژي ، سيستم مديريت انرژي در ساختمان مربوطه برقرار نيست. بنابراين پيشنهاد گرديد كه با ارائه سيستم جمع آوري و تجزيه و تحليل و اجراي سيستماتيك اطلاعات انرژي و هم چنين سيستم جمع آوري اطلاعات عمده و اساسي تجهيزات انرژي بر توسط دستگاه هاي اندازه گيري مي توان تا حد ودي بازدهي مصرف انرژي را در ساختمان مربوطه بهينه كرد كه در اين زمينه راه حل هايي ارائه گرديد. در اين پژوهش مشخص گرديد كه با بكارگيري راهكارهاي مربوطه مي توان 173000 كيلووات ساعت در مصرف برق و 323642 متر مكعب در سال در مصرف گاز صرفه جويي نمود

در اين مقاله نشان داده شده كه ميتوان ساختمان ديوانخانه زنديه شيراز را با توجه به خصوصيات معماري آن و بعلاوه قرارگيريش در منطقه گرم وخشك ايران با استفاده از هواي سرد شب در تابستان خنك نمود، به نحوي كه شرايط آسايش در ساختمان در روز فراهم شود . بدون آنكه هيچ سيستم مكانيكي براي آن لازم باشد . بناي تخت جمشيد نه چندان دور از اين ساختمان، قرار داشته كه داراي خصوصيات معماري مناسب تر براي استفاده از سيستم طبيعي هواي سرد شب بوده است و مسلمًا از اين سيستم بهره ميگرفته است. با توجه به محاسبات انجام شده نتيجه ميشود كه اگر ساختمانها در مناطق گرم وخشك ايران طبق اصول سنتي ساخته شوند، يعني احجام و سطوح زياد با مصالح بنائي در داخل ساختمان، ايجاد شود ميتوان با استفاده از سيستم سرمايش هواي سرد شب،

سرمايش لازم را در تابستان درآنها تأمين نمود . بعبارت ديگر عمو مًا از بكار گيري سيستمهاي مكانيكي صرفنظ ر نموده و در ساختمانهاي خاص از سيستمهاي مكانيكي صرفًا براي حالات اضطراري استفاده نمود .

در سال‌هاي اخير متوسط سطح زندگي مادي در ايران و بيشتر كشورها بالا رفته اما اين رشد با افزايش متناسب رضايت از زندگي همراه نبوده است.

به عبارت ديگر‌، پول بيشتر، خوشبختي فراهم نياورده است. در مقاله‌اي كه از پي مي‌آيد، اين‌گونه استدلال مي‌شود كه نحوه خرج كردن پول بر احساس شادماني و رضايت ما تاثير مهمي دارد. اگر پول صرف خريد اجناس مادي شود، تاثير زودگذري بر روحيه انسان دارد‌، اما اگر صرف مسائل غيرمادي همچون كمك به ديگران، تعطيلات و به‌طور كلي مسائل اجتماعي شود، تأثير ماندگارتري بر رضايت شخص دارد.

آيا پول خوشبختي مي‌آورد؟ از ابتداي اختراع پول، مردم مي‌گويند اينگونه نيست. فلاسفه و نويسندگان كتب روانشناسي همگي درباره بيهودگي يكسان دانستن دستاوردهاي مادي با خوشبختي هشدار داده‌اند. تحقيقات نوين هم از اين گفته حمايت مي‌كند. روانشناسان و اقتصاددانان دريافته‌اند كه در حالي كه پول براي برخورداري از احساس خوشبختي لازم است، اهميت آن خيلي زياد نيست. داشتن پول براي تهيه غذا‌، پوشاك و مسكن لازم است،  ولي  فقط اندكي به خوشبختي اضافه مي‌كند. اما به تازگي پاسخ متفاوتي به اين پرسش مطرح شده است. شماري از محققان به مطالعه اين امر برآمده‌اند كه «آيا خوشبختي را مي‌توان خريد؟»  يافته‌هاي آنان نشان مي‌دهد احتمالاً‌ اين كار امكان‌پذير است!

در اين تحقيقات معلوم شد مثلاً‌ مهمان كردن دوست به ناهار، احساس خوشحالي بيشتري به انسان مي‌دهد تا خريد لباسي جديد. خرج كردن براي رفتن به مسافرت به نوعي ما را خوشحال مي‌كند كه خريدن خودرو نمي‌تواند. اليزابت دان، روانشناس اجتماعي و استاديار دانشگاه بريتيش كلمبيا در كانادا مي‌گويد: علتي كه باعث مي‌شود داشتن پول بيشتر، احساس بهتري به انسان ندهد اين است كه از آن به‌طور نادرست استفاده مي‌كنند. دان و همكارانش توضيح جالبي براي مبادله ضعيف بين ثروت و خوشبختي ارائه‌ كرده‌اند.

آنان مي‌گويند مشكل پول نيست بلكه ما هستيم. به دلايل عميق روانشناختي، هنگام صرف كردن پول ما معمولاً‌ جنس را بر تجربه، خودمان را بر ديگران و چيزها را بر آدم‌ها ترجيح مي‌دهيم. هيچ كدام از اين تصميم‌ها باعث افزايش خوشحالي نمي‌شود. آن پول خرج كردني باعث خوشحالي مي‌شود كه پول ناپديد شود و چيزي نامرئي از خود به جا بگذارد. مطالعات جديد نشان مي‌دهد صرف تفكر كردن درباره پول‌، انسان را منزوي و خودخواه و از آن نوع خرج كردني كه باعث خوشحالي مي‌شود‌، دور مي‌كند.

يافتن راه‌هايي براي رفع كردن اين مانع، تبعاتي براي تصميم‌گيري درباره خرج كردن‌هاي روزانه و سرمايه‌گذاري و نيز كاركرد سازمان‌ها دارد. پول غيرقابل تفكيك از وجود ما در جامعه است.
براي پول كار مي‌كنيم، با پول زندگي مي‌كنيم‌، آن را پس‌انداز و به دلايل مختلفي خرج مي‌كنيم. روانشناسان با تحقيقات خود در حال كشف كردن رابطه پيچيده بين پول و وجود انسان هستند. نتيجه اين تحقيقات مي‌تواند باعث شود تا زندگي ما ارضا‌ء كننده‌تر و نه‌صرفاً‌ تجملاتي‌تر باشد‌.

به‌رغم وجود مطالب ديرينه درباره اهميت پول، تا حدود يك دهه پيش، طول كشيد تا پژوهشگران شروع به بررسي رابطه بين پول و خوشبختي كردند. در اواخر دهه 1990 روانشناسي به نام مارتين سليگمن قلمرو روانشناسي مثبت‌گرا را پايه‌گذاري كرد. وي معتقد بود روانشناسان به همان اندازه كه وظيفه دارند به بررسي مشكلات بپردازند، وظيفه دارند بفهمند چه چيزي باعث خوشبختي انسان مي‌شود.

در همان روزگار، شماري از اقتصاددانان ابزارهاي روانشناسي را براي به چالش كشيدن برخي انگاره‌هاي غالب در زمينه رفتار انسان به كار مي‌گرفتند(انگاره‌هايي از اين قبيل كه مثلاً‌ انسان محاسبه‌كننده عقلاني هزينه و فايده است و اينكه بررسي چگونگي خرج كردن پول توسط افراد مي‌تواند شاخص قابل اتكايي از تمايلات عميق‌ترشان باشد.)

روانشناسان مثبت‌گرا و اقتصاددانان به‌اصطلاح‌ رفتاري، توجه خود را به رابطه بين پول و خوشبختي معطوف كردند. اين پژوهشگران با بررسي اطلاعات از كشورهاي ثروتمند و فقير و از مردم در اقشار بالا و پايين جامعه به انطباق آمار مالي با اظهارات اشخاص درباره خوشبختي پرداختند. آنان به اين نتيجه رسيدند كه ارتباط بين پول و خوشبختي ضعيف است. به اعتقاد اين گروه از محققان، البته اينگونه نيست كه هيچ ارتباطي بين اين دو وجود نداشته باشد، اما ارتباط آن اندك و كمتر از آني است كه فكر مي‌كنيم.

يكي از مهم‌ترين يافته‌هاي تحقيقات مربوط به خوشبختي اين است كه برخورداري از يك شبكه اجتماعي نيرومند‌، شاخص بسيار خوبي از احساس خوشبختي است. از اين رو، مي‌توان نتيجه گرفت خرج كردن براي دوستان، احساس شادماني افراد را افزايش مي‌دهد.

اما بايد ديد آيا در عمل همين طور است يا خير. تحقيقاتي كه درباره خرج كردن پول در مصارف اجتماعي (خريدن هديه براي ديگران و اهداي پول به خيريه) صورت گرفت نشان داد اين نگرش با احساس شادماني بيشتر ارتباط دارد. اما آيا شادماني ناشي از خرج كردن پول براي ديگران است يا موضوع اين است كه انسان‌هاي خير اصولاً‌ شادمان‌تر هستند؟ در يك مطالعه، از گروهي از كارمنداني كه اندكي اضافه كار گرفته بودند، خواستند اين مبلغ را صرف خودشان بكنند و از گروه ديگر خواستند آن را صرف خريد هديه براي ديگري يا امور خيريه كنند.

گروه دوم بعداً‌ گفتند شادما‌ن‌تر از افراد گروه اول هستند. پژوهشگراني كه اين تحقيق را انجام دادند‌، مي‌گويند يافته‌هاي آن روشن است. اگر پول را صرف خودتان بكنيد، باعث شادماني شما نمي‌شود. البته آنان مي‌گويند منظورشان اين نيست كه همه پولتان را بدهيد و برويد در كپر زندگي كنيد، بلكه مي‌توانيد مبلغي را صرف امور خيريه كنيد و اندك اندك آن را افزايش دهيد.

يك موضوع‌ ديگر كه در تحقيقات اخير مشخص شده است اين است كه پولي كه صرف تجارب مختلف (تعطيلات، مسافرت، تئاتر و غذا خوردن در بيرون) مي‌شود‌، بيشتر از صرف پول براي خريد اجناس مادي باعث شادماني مي‌شود. محققاني كه در اين مورد مطالعه كرده‌اند، مي‌گويند به‌طور كلي شواهد نشان مي‌دهد كه تجارب بيش از اجناس مادي باعث شادماني انسان مي‌شود. چرا؟ يك دليل روشن دارد. تجارب به‌طور ذاتي اجتماعي‌تر است.

وقتي به تعطيلات مي‌رويم يا بيرون غذا مي‌خوريم يا سينما مي‌رويم، معمولاً‌ به همراه ديگر افراد است. به علاوه، ممكن است اين تجارب را تكرار كنيم. تجارب گذشته مي‌تواند مانند نوعي چسب اجتماعي، ما را حتي به كساني كه همراهمان نبودند، پيوند دهد؛ مثلاً با تعريف كردن داستان‌هاي مربوط به اين تجارب و فراهم آوردن خوراك براي بحث. خريد ساعت جديد كمتر مي‌تواند چنين فرصتي پديد آورد.

به علاوه، تحقيقات ديگر حاكي از آن است كه تجارب معمولاً‌ باعث چشم و هم‌چشمي‌هايي كه دارايي‌هاي مادي برمي‌انگيزد، نمي‌شود. وقتي ببينيم همسايه ما خودروي بهتر و جديدتري دارد، كمتر به‌خودروي خودمان علاقه‌مندي نشان مي‌دهيم، اما ديدن اينكه همسايه ما به ماه عسل پر زرق و برق‌تري رفت، باعث نمي‌شود كه به ماه عسل خودمان كم ‌علاقه شويم. همچنين‌، آدم به سرعت به خانه بزرگ‌تر يا لباس شيك‌تر عادت مي‌كند (فرق نمي‌كند چقدر ابتدا از آن خوشش آمده باشد)، تجارب معمولاً‌ در خاطره ماندگار مي‌شوند. پس از گذشت يك سال، به مشكلات ناشي از گم شدن چمدان يا دعوا به خاطر وضعيت نامساعد هتل فكر نمي‌كنيم‌، بلكه به زيبايي مناظر يا خوشمزگي غذاها فكر مي‌كنيم.

پس چرا هميشه بيشتر پولمان را اينگونه خرج نمي‌كنيم؟ البته مردم به امور خيريه پول مي‌دهند و به تعطيلات مي‌روند و گهگاه دوستانشان را به شام دعوت مي‌كنند. يك دليل اين است كه وقتي مي‌خواهيم پول خرج كنيم‌، شادماني تنها عامل انگيزه‌بخش ما نيست. بيشتر انگيزه ما براي خرج كردن حتي براي چيزهاي ضروري مانند پوشاك، خانه و خودرو، ناشي از تمايل ما به نشان دادن قدرت خريد و ذائقه ماست. شايد اين انگيزه را با شادماني اشتباه بگيريم، اما به هر حال اين انگيزه ناشي از نياز انسان به رقابت يا انطباق است.

پول نوعي تأثير رواني هم دارد. به‌نظر مي‌رسد تنها فكر كردن درباره پول سبب مي‌شود كمتر به مسائل اجتماعي فكر كنيم. پژوهشگران دريافته‌اند فكر كردن به پول سبب مي‌شود افراد سختكوش‌تر شوند و حتي در برابر درد مقاومت بيشتري نشان دهند‌، اما باعث منزوي‌تر شدن آنان نيز مي‌شود. اين قبيل افراد كمتر به ديگران كمك يا پول اهدا مي‌كنند.

صحبت كردن درباره پول و خوشبختي ضرورتاً‌ به معناي تسليم شدن در برابر مادي‌گرايي نيست. اين امر مي‌تواند راهي براي فكر كردن درباره مسائل مهمي مانند مصرف، رضايت، سرمايه‌گذاري و ارزش باشد. به علاوه، معناي مقتصد بودن و خيريه نيز عوض مي‌شود. از اين نظر، خرج كردن پول با دوستان را نمي‌توان هدر دادن پول فرض كرد. اين كار در واقع نوعي سرمايه‌گذاري است. همچنين اهداي پول به شيوه‌اي همنوع ‌دوستانه نوعي عمل رضايت‌بخش است كه لذت آن از خريد يك ساعت اعلا بيشتر است. خرج كردن پول آثاري واقعي دارد كه از تبديل آن به اجناس مادي سودمندتر است.

اقدامات کوتاه مدت :
- با قرار دادن میزها در جای مناسب و تنظیم سطح کار سعی کنیم در هنگام روز از حداکثر نور طبیعی استفاده به عمل آید و نور مصنوعی تنها در نقاطی که امکان استفاده از نور طبیعی وجود ندارد بکار برده شود.

- در مورد کارهای حساسی که نیاز به نور زیادتری دارند از روشنایی موضعی(چراغهای رومیزی) استفاده گردد و از روشن کردن تمامی محیط کار به یک میزان خودداری شود.

- راهرو ها ، پارکینگها و انبارها (بویژه در ساعاتی که رفت و آمد به حداقل می رسد) تنها در حد رعایت ضوابط ایمنی روشن گردند و لامپهای زائد خاموش شوند.

- در اماکنی که نور کم نیز موجب مشکلی نخواهد شد از لامپهای با وات کم استفاده شود.

- سیمها ، پریزها و کلیدها به موقع بررسی شده و طبق برنامه مرتبی حبابها ، قابها و لامپها تمیز گردند تا از راندمان نوری آنها کاسته نشود.

- در مورد سقف و دیوارهای محیط کار از رنگهای روشن استفاده شود.

-  استفاده از چراغها در ادارات بصورت یک در میان.

-  تمیز کردن دوره ای لامپها .

راهكارهاي اصلاح الگوي مصرف در صنايع منتخب انرژي‌بر بخش معدن و صنايع معدني (فولاد ، مس، آلومينيم و سيمان) در مركز پژوهشهاي مجلس بررسي شد.


به گزارش روابط عمومي مركز پژوهشها، دفتر مطالعات انرژي، صنعت و معدن اين مركز در پاسخ به درخواست عزت‌ا... اكبري رييس كميسيون صنايع و معادن ضمن بررسي راهكارهاي اصلاح الگوي مصرف در صنايع منتخب انرژي‌بر بخش معدن و صنايع معدني افزود: با توجه به پتانسيل‌هاي صرفه‌جويي انرژي در صنايع مختلف معدني و راهكارهاي مختلف، مشاهده مي‌شود كه علل اتلاف انرژي در بخش‌هاي صنعتي و معدني به سه دليل عمده عدم اعمال مديريت صحيح بر روند توليد و استفاده صحيح از امكانات موجود، نقص تكنولوژي موجود و نبود كارآيي مناسب در استفاده از تكنولوژي موجود بوده است.
مركز پژوهشها در ادامه پيشنهاد كرد كه قانوني براي تشويق يا جريمه صنايع انرژي‌بر دراستفاده مناسب از انرژي مورد تصويب قرار گيرد و بر اساس آن پس از تعريف استاندارد مصرف انرژي در هر يك از صنايع، با توجه به انواع تكنولوژي، صنايعي كه زير سقف استاندارد انرژي مصرف مي‌كنند مورد تشويق و صنايعي كه بالاي استاندارد مصرف مي‌كنند مورد جريمه تصاعدي قرار گيرند.
مركز پژوهشها در ادامه تصريح كرد كه بخش صنعت پس از بخش خانگي و حمل و نقل، سومين بخش مصرف كننده انرژي در كشور به شمار مي‌رود كه سهم قابل توجهي از آن متعلق به بخش صنايع معدني (فولاد، آلومينيم، سيمان و مس) است كه با توجه به ساختار تكنولوژي موجود در هر بخش، ميزان مصرف انرژي به ازاي هر واحد توليد، در حال حاضر فاصله قابل توجهي با استاندارد جهاني دارد.

متن كامل