اين روزها سبقت جستن در تجملات و چشم و هم چشمي هاي تشريفاتي ، به زحمت انداختن خانواده ها و تکلف هاي طاقت فرسا در افزودن هزينه هاي مراسم قبل، حين و بعد از ازدواج و… از جمله عوامل دور ساختن جوانان از ازدواج به هنگام و تأخير در زناشوئي است. اين مساله همچنين افزايش توقعات و غلبه مشکل و زرق و برق ماديات بر معنويت ها و کاهش بهره وري در ازدواج مي شود به طوري که ديگر کمتر کسي را مي توان يافت که با کمترين هزينه و ساده ترين مراسم تن به آغاز زندگي زناشويي و ازدواج دهد.

در همين راستا و با توجه به اينکه امسال به نام سال اصلاح الگوي مصرف نامگذاري شده است مي تواند فرصت را غنيمت شمرد و باتوجه به رهنمودهاي رهبرمعظم انقلاب مبني بر اينکه «سادگي را از مراسم ازدواج آغاز کنيد» بناي بسياري از ازدواج ها را مبني بر سادگي و با هزينه هاي کم گذاشت.

«سادگي را از مراسم ازدواج آغاز کنيد.»

در چند سال اخير، روند همسريابي و ازدواج جوانان، تغييرات قابل توجهي داشته است كه بالاتر بودن سن زوجه نسبت به زوج در ازدواج يكي از اين موارد است؛ طوري كه در حال حاضر تعداد ازدواج‌هايي كه سن زوجه، 10سال تا 20سال بيشتر از زوج است، در 3ماهه اول سال 86 ، 1059 مورد بوده كه اين رقم در مدت مشابه سال 87 به 1049 مورد رسيده است.

عروس‌هايي مسن‌تر از داماد

تفاوت‌هاي زندگي‌هاي ديروزي و امروزي و شرايط مادي، اجتماعي و روحي و رواني مردمي كه در اين دوره‌ها زندگي مي‌كنند ، سنت‌هاي حاكم بر مقوله ازدواج در هريك از اين دوره‌ها را تحت تاثير قرار مي‌دهد كه ازدواج دختران با پسران كم‌سن و سال‌تر از خودشان يا به عبارت ديگر ازدواج پسران با دختراني بزرگ‌تر از خودشان از جمله اين پديده‌هاي نوظهور در جامعه است كه اگرچه هنوز عموميت پيدا نكرده؛ اما آمارهاي به دست آمده از مراجع قانوني همچون سازمان ثبت احوال، گوياي اين واقعيت است كه طي سال‌هاي اخير چنين ازدواج‌هايي هرچند با حركتي آرام؛ اما از روند روبه رشدي در جامعه برخوردار بوده است.

وقتي پول حرف اول را مي‌زند

گفتگو با برخي از زوج‌هايي كه به اين شيوه با يكديگر ازدواج كرده‌اند ، گوياي اين است كه شرايط مناسب مالي و برخورداري از رفاه اقتصادي دختران يا زنان مطلقه، يكي از مهم‌ترين دلايلي است كه پسران را ترغيب به ازدواج با چنين دختراني مي‌كند و در واقع موجب مي‌شود با وجودي كه شرايط سني چنين مرداني، اين امكان را به آنها مي‌دهد تا با دختراني به مراتب كم‌سن و سال‌تر از خودشان نيز ازدواج كنند؛ اما عدم برخورداري از شرايط مالي و شغلي مناسب در پسران موجب مي‌شود كه به‌رغم تمام مشكلات و نگرش منفي خانواده و جامعه به چنين ازدواج‌هايي تن دهند، اگرچه نمي‌توان با قاطعيت گفت كه عشق و علاقه در چنين ازدواج‌هايي جايگاهي ندارد يا هيچ‌گاه عشق و علاقه نمي‌تواند دليل اصلي چنين پيوندهايي باشد؛ اما نبايد تاثير برخورداري از شرايط و امكانات مناسب مالي و اقتصادي در ازدواج پسران با دختراني بزرگ‌تر از خودشان را ناديده گرفت.

دلایل متداول برای ازدواج ناموفق

راز یک ازدواج موفق

می گویند ازدواج یک ریسک است. یک ریسک بزرگ در زندگی که همه آدم ها به آن تن می دهند ، اما چرا برخی از ازدواج خود راضی و برخی ناراضی اند؟ این سوال، موضوعی بسیار حساس و بحث برانگیز است. پاسخ های بسیاری به این سوال داده شده که نتیجه گیری برای رسیدن به یک فرمول منطقی را مشکل کرده است. برخی ازدواج ها به به بن بست می رسند در حالی که واقعاً هیچ دلیلی برای این شکست وجود ندارد و در عین حال برخی ازدواج ها دوام پیدا می کنند. در حالی که دلایل بسیاری برای شکست آنها وجود دارد. پس بسختی می توان یک تئوری ثابت برای دلیل تداوم یا شکست در ازدواج پیدا کرد.

چرا فرد باید ازدواج کند؟

هنگامی که تصمیم به ازدواج می گیرید یا تحت فشار اطرافیان مجبور به ازدواج می شوید و البته خواستگار خوبی هم دارید ، باید این سوال را از خود بپرسید ، چرا می خواهید ازدواج کنید؟ اگر پاسخ شما این بود که نیاز به یک همراه دارید ، از خود بپرسید ، آیا می توانید با عیب ها و کاستی های یک آدم دیگر ، که در همه چیز با شما شریک خواهد شد کنار بیایید؟ آیا می توانید با این حقیقت کنار بیایید که شاید همسر آینده تان مانند شما نباشد و اولویت های او در زندگی با اولویت های شما در زندگی تفاوت داشته باشد؟ متاسفانه بیشتر افراد قبل از آن که حتی این سوالات به ذهنشان خطور کند وارد ماجرای ازدواج می شوند. شما بهتر است قبل از این که فرد دیگری را وارد دنیای خود کنید پاسخ منطقی به این سوالات بدهید.

چه موقع افراد از هم جدا می شوند؟

از موضوعات مهمی كه می توان در حوزه جامعه شناسی خانواده آن را به عنوان مسئله ای اجتماعی تلقی نمود پدیده تأخیر سنی ازدواج در بین جوانان است . این موضوع صرف نظر از این كه یك معضل اجتماعی است می تواند به عنوان آسیب اجتماعی طرح گردد.

واقعیت این است كه خانواده در مفهوم كلی خود پدیده ای تاریخی و جهانی است و در همه جا وجود دارد چرا كه به نیازهای افراد پاسخ می دهد و كمتر جامعه ای را می توان سراغ داشت كه دارای نهاد خانواده نبوده باشد، گرچه باید اذعان نمود این نهاد در مسیر شكل گیری خود تحولات متفاوتی را پشت سر گذاشته است. بنابراین می توان بیان نمود كه خانواده به عنوان نهادی اجتماعی دارای مجموعه ای از الگوهای رفتاری است كه به منظور برآورده ساختن نیازهای انسانی به وجود می آید. این نهاد به منظور برطرف نمودن بعضی از نیازهای انسانی دارای یك سری كاركردها است كه از جمله آنها موضوع ازدواج و فراهم نمودن زمینه های وابسته بدان در بین اعضای خانواده است.

تحول در ساخت خانواده های «گسترده» به «هسته ای» نكته ای است كه تأثیر آن در زمینه الزام یا اختیار اجتماعی در ازدواج قابل مشاهده است. به گونه ای كه از الزام و اجبار هنجاری كه از سطح جامعه در قالب نیروهای بیرونی و چهره به چهره موجب می گردید كه فرد تحت فشار هنجاری در سنین مقرر یا حتی زودتر تن به ازدواج دهد كاسته و تبدیل به اختیار و گزینش فردی شده است. به عبارتی بازخواست های بزرگانه تبدیل به درخواست های جداگانه در زمینه ازدواج گردیده است.در واقع میل به ازدواج از اصلی ترین و مهمترین نیازهای نوع انسانی در جامعه بشری است و چه بسا دختران و پسران كه امید و آرزوی خود را در زندگی فردا می جستند حالا آن را پیش روی دارند و درصدد بهره برداری صحیح و دلپسند از زندگی می باشند. با این تفاوت كه خانواده های امروزی در مسیر تحولاتشان با دو تحول عمده ساختاری و كاركردی در این زمینه درگیر شده اند.تحول ساختاری بر این مبنا كه حوزه ساختاربندی قدرت در خانواده را تعیین می كند وحوزه كاركردی به وظایفی كه خانواده در طول حیات خود بر عهده داشته است

تحول در ساخت خانواده های «گسترده» به «هسته ای» نكته ای است كه تأثیر آن در زمینه الزام یا اختیار اجتماعی در ازدواج قابل مشاهده است. به گونه ای كه از الزام و اجبار هنجاری كه از سطح جامعه در قالب نیروهای بیرونی و چهره به چهره موجب می گردید كه فرد تحت فشار هنجاری در سنین مقرر یا حتی زودتر تن به ازدواج دهد كاسته و تبدیل به اختیار و گزینش فردی شده است.

مفهوم واقعی ازدواج ،پذیرش یك پایگاه جدید است. پایگاهی با مجموعه جدیدی از امتیازات و الزامات و نیز پذیرفته شدن از سوی افراد جامعه. این پذیرش از طریق نوعی تأیید اجتماعی به نام شعائر و مراسم ازدواج انجام می گیرد. مراسم ازدواج و سنت های مرتبط با آن در حقیقت ابزاری اند كه این نقش را علنی می سازند و درباره آن تبلیغ می كنند. هم از این حیث كه دو فرد در حال سرگیری ازدواج با یكدیگر هستند تا آنها را به جامعه معرفی كند و از حیث دیگر عده ای را به تدریج جامعه پذیر نماید تا آماده پذیرش این نقش در جامعه شوند.به عبارتی بازخواست های بزرگانه تبدیل به درخواست های جداگانه در زمینه ازدواج گردیده است. این وضعیت موجب می گردد كه براساس آن زوجین در آنچه به عنوان بزرگترین اقدام در تعیین سرنوشت شان تلقی می شود حق تصمیم گیری و انتخاب به خودشان واگذار می شود و(نقش والدین را) تا حد تأیید نهایی تقلیل می دهند. در حالی كه در گذشته عمدتاً خانواده ها مبادرت بدین كار می كردند. در واقع در حال حاضر روی آوردن جوانان به ازدواج با فشار اجتماعی كمتر از سوی خانواده ها و نیز اختیار بیشتر خود آنها همراه است.

در زمینه انجام ازدواج اگر پشتیبانی و حمایت خانواده از لحاظ فكری و اقتصادی صورت نگیرد بر تعداد افراد مجرد در جامعه افزوده می شود. به عبارتی هر چه هزینه های حمایت اجتماعی خانواده در قالب كمك هایی چون : فراهم آوردن زمینه های ازدواج، همسریابی، رفتن به مراسم خواستگاری و پا پیش نهادن و ... از سوی والدین و دیگر اعضای خانواده، بیشتر باشد فرآیند همسر گزینی زودتر و راحت تر صورت می گیرد؛ در حالی كه به نظر می رسد در برخی موارد هر چه اقدام به ازدواج به صورت فردی و برخلاف نظر خانواده ها صورت گیرد، شخص می بایست هزینه اقتصادی بیشتری را از قبیل دادن مهریه بالا، گرفتن مراسم و جشن های فراوان در جهت جبران حمایت های خانوادگی قبول كند. در بعضی از موارد می توان گفت واگذاری بعضی از چنین حمایت هایی به سایر مؤسسات آموزشی و اقتصادی ،عقب نشینی خانواده را در انجام این وظایف میسر نموده است. مانند جشن های ازدواج دانشجویی كه به شیوه های حمایت های تشویقی، ترغیبی، مالی و حتی مشاوره ی همسریابی توسط برخی مؤسسات آموزشی و دانشگاهی به خاطر فقدان یا غیبت چنین كاركردی از خانواده است كه پذیرای چنین غرامتی شده اند. پس در این باره می توان نتیجه گرفت هر چه خانواده فرزندان خود را از حمایت های اجتماعی محروم سازد می بایست منتظر به عقب افتادن ازدواج آنها باشد و فرزندشان از لحاظ اقتصادی با مشكل روبه رو شود.

اگرزندگی و آینده ازدواج برایتان مهم بود و انتخاب مناسب را یك امر قانونمند دانستید ، خودتان به این نتیجه می رسید كه نبایستی در انتخاب همسر عجله كنید ، گر چه امروزه سن ازدواج در میان جوانان نسبت به گذشته بلاتر رفته ، اما این بدان معنا نیست كه آنها احتیاط بیشتری را در انتخاب همسر كرده و زیاد عجله نمی كنند ، بلكه برخی از جوانها به هنگام تصمیم برای ازدواج ، خیلی عجولانه به این كار اقدام می كنند و اگر تأخیر در ازدواج چندین سال طول كشیده ، تصمیم گیری آنها در حد چند هفته یا حتی كمتر رخ می دهد . (( اشتیاق بیش از حد به ازدواج اغلب با احساس قدرتمند هیجان ناشی از ازدواج همراه است ، البته واقعیتی است كه ازدواج ماجرایی جالب و هیجان انگیز است اما كسانی كه بیش از حد تحت تأثیر هیجان ازدواج قرار می گیرند ، متوجه مسئولیت سنگینی كه ازدواج بر دوش آنان می گذارد نیستند ، از اینرو ممكن است تن به ازدواجی بدهند كه از بوته آزمایش زمان سربلند بیرون نرود ، خیلی ها چنان برای ازدواج بی تاب می شوند كه مشكلات موجود را لمس نمی كنند . اشتیاق بیش از حد به ازدواج یكی از علل شكست ازدواجهاست . تن دادن به ازدواجی برای همه مدت عمر به ذهنی روشن و عاری از شتاب احتیاج دارد )) 10

گر این سؤال را از شما بپرسم كه انتخاب مناسب به چه عواملی بستگی دارد ، صادقانه چه جوابی می دهید ، آیا به شانس معتقدید ؟ یا اینكه می گوئید تا قسمت و سرنوشت چه باشد ، یا اینكه انتخاب شایسته را مشروط به داشتن موقعیت عالی می دانید . لحظه ای فكر كنید ، پیش خود این سؤال را بطور جدّی مطرح كنید كه براستی انتخاب مناسب ، چگونه اتفاق می افتد ، جوابتان هر چه باشد اما اگر انتخاب مناسب را به عوامل جبری یا شانس و تصادف مربوط دانستید و جایی برای اختیار و اراده خود نبینید ، به شما خواهم گفت كه یك اندیشه بسیار خطرناك در وجودتان رخنه كرده است كه همین اندیشه شما را به فلاكت می كشاند .

ازدواج موفق از یكسری قواعد و دستورات خاصی پیروی می كند ، در یك ازدواج ناموفق هم یكسری قواعد و دلایلی در كار هست ، اما هیچ گاه در این دوگونه ازدواج ، قواعد و دستورالعملها شبیه به هم نیستند از اینرو نه پای شانس و بخت و اقبال به میان می آید و نه قسمت در آن دخیل است ، این دو نوع ازدواج ، دو پدیده هستند و مانند تمامی پدیده های جهان خلقت دارای علل منحصر به خودشان هستند . از این رو ازدواج موفق دارای نشانه های خاصی است كه با نشانه های ازدواج ناموفق بسیار متفاوت است و این نشانه ها از ابتدای كار و در همان زمان انتخاب بارز و هویداست و نیازی به این نیست كه زمانی كوتاه یا بلند صرف شود تا نتایج آن مشخص شود .

معمولاً اكثر انسانها در تحلیل وقایع ، به ساده ترین تجزیه و تحلیلها دست می زنند ،مخصوصاً اگر بخواهند در پس این تجزیه و تحلیلها ، به آرامشی هم دست یابند ، مطمئناً كسی كه می گوید : (( قسمت ما همین بود )) هم علتی برای انتخاب خود پیدا كرده و هم آرامشی به خود ارزانی داشته است اما واقعیت مطلب مطمئناً غیر از این است .

می خواهم از رخدادی با شما صحبت كنم كه اكثریت قریب به اتفاق ما انسانها بالاخره یك روزی با آن روبرو می شویم ، بله . ازدواج ؛ پدیده ای بسیار عمومی امّا بسیار مهم : از این جنبه كه تغییرات زیادی را در زندگی ایجاد می كند و تبعات زیادی بر این پدیده مترتب است .

ابتدا از شما سؤالی می كنم ، ازدواج خوب است یا بد ؟ اگر درست حدس زده باشم خواهید گفت : (( بستگی دارد با چه كسی ازدواج كنید )) خیلی ها عیناً پاسخ شما را می دهند ، به اعتقاد اكثر مردم خوبی و بدی ازدواج تا حد زیادی بستگی به این دارد كه با چه كسی ازدواج كنید ، البته اعتقاد من كمی فرق می كند ، معتقدم ازدواج ذاتاً خوب است اما این انتخابها هستند كه مناسب یا نامناسبند و پس از انتخاب همسر ، رفتارهای پس از ازدواج هستند كه مناسب یا نامناسبند . اما ما در این كتاب فقط دربارهء موضوع اول صحبت می كنیم . (( انتخاب )) البته در باره فلسفه، ضرورت و پیامدهای ازدواج در فصل آینده بحثهای مختصری با هم خواهیم داشت اما مدار اصلی بحث ما در این كتاب (( انتخاب )) است . یعنی با چه كسی ازدواج كنید تا اینكه یك زندگی خوب ، با صفا و آرامی را شروع كنید.

در اطراف ما زنان و مردان زیادی هستند كه زندگی تلخی را می گذرانند به این دلیل كه همسر نامناسبی دارند ، همسرشان كسی نیست كه به وی احترام بگذارد ، نیازهای او را درك كند ، خوش خلق و خوش رفتار باشد ، ازدواجی كه می توانست برای اینها فرصتی برای رشد و بالندگی باشد همچون جهنم نقدی شده كه در آن می سوزند و می سازند كه یا از ترس آبرو یا بخاطر فرزندان و یا … آن را تحمل می كنند اما قلباً تعلق خاطری به پیوندشان ندارند و تنها از سر درماندگی و ناچاری به ادامه این وضعیت رقت بار و تأسف آور تن می دهند .

همسر گزینی دری از بهشت یا جهنم دنیا را برای انسان باز می كند .

(( زنی 45 ساله هستم ، سی سال قبل ازدواج كرده ام همسرم 50 سال دارد آنقدر كه در این 30 سال سختی كشیده ام كه متأسفانه دچار ضعف اعصاب شده ام . مهمترین مشكل و ناراحتی من مربوط به همسرم است . او در طول زندگی مشتركمان اصلاً به زندگی اهمیت نمی داد و مشكل اخلاقی داشت من با وجود تمام این مشكلات هیچ گاه گله و شكایتی از او نكرده ام . به طوریكه اقوام تصور می كنند او بهترین مرد دنیا ست . لطفاً بگویید او را چگونه متوجه اشتباهات گذشته اش بكنم ؟ ))

این قبیل افراد یا به خاطر ساده دلی و خوش بینی ، یا بخاطر اجبار ، یا به دلیل كمی غفلت و یا به هر دلیل دیگر در این دام مهلك افتاده اند لذا زندگی زناشویی را بدون هیچ نقطه روشن و امید بهبودی می گذرانند و یا هم ممكن است كارشان به طلاق و جدایی ختم شود .

حضرت علی (علیه السلام) :

(( صاحب السوء قطعه من النار ))

رفیق بد ، پاره ای از آتش است .

فرآیند انتخاب همسر برای هر فرد بالغ و مجرد، مرحله ای بسیار مهم و اغلب دشوار محسوب می‌شود. شاید کمتر انتخاب دیگری ممکن است تا این اندازه در طول زندگی زوج‌ها مرکز توجه و بسیار با اهمیت تلقی گردد.اما متأسفانه، در بحبوحه‌ی دروان معاشقه (نامزدی) افراد جوان اغلب بی ملاحظه می‌شوند و مشکلات اساسی را در ازدواج نادیده می‌گیرند و یا این که آنها را بررسی نمی‌کنند. علاوه بر این نگرش‌ها و عقاید خاصی در جامعه‌ی ما رواج یافته است که موجب نا امیدی و نارضایتی در فرآیند انتخاب همسر می‌گردند. در این میان برخی از عقاید و باورها در فرآیند ازدواج و انتخاب همسر غیرمنطقی و محدود کننده به نظر می‌رسند.باورها و یا عقاید غیرمنطقی (محدود کننده) درباره انتخاب همسر که به عنوان باورهای شخصی تعریف شده‌اند:

الف- زمان ازدواج و امتخاب فرد مورد نظر برای ازدواج را محدود می‌کنند.

ب - تلاش برای پیدا کردن فرد مناسب برای ازدواج را دچار افراط و یا تفریط می‌کنند.

ج - از بررسی اندیشمندانه‌ی توانایی‌ها و ضعف‌های بین فردی و شناختن فاکتورهای قبل از ازدواج که در موفقیت ازدواج مؤثر هستند، جلوگیری می‌کنند.

در قسمت قبل به 

اهمیت مشاور برای انتخاب همسر ایده آل  پرداختیم . اینک در ادامه می خوانیم...

مشاوره در هر امری ضروری است ولی در مورد ازدواج به علّت اهمیت موضوع ضرورت بیشتری دارد. به همین علت کمتر کسی بدون مشورت با دیگران به 

انتخاب همسر  و پیوند زناشویی مبادرت می کند. در این مورد آنچه اهمیت دارد انتخاب مشاور است. اکثر جوانانی که قصد ازدواج دارند  برای مشورت در انتخاب همسر و تشکیل خانواده به پدر، مادر، مادر بزرگ، پدربزرگ، عمه، عمو، خاله و دایی روی می آورند؛ خواه این افراد صلاحیت این کار را داشته باشند یا خیر و مهمتر این که گاه مسئله ازدواج به اجبار و تحمیل انجام می شود. پدری که دنیا را در پول می بیند، همسری را توصیه می کند که پولدار باشد و گاه اصرار او به انداره ای است که با استفاده از روابط عاطفی ، نظرش را به فرزندش تحمیل می کند. مادری که به خواهرزاده اش قول ازدواج برای پسرش داده از عاطفه مادری خود برای انجام ازدواج از هر شرایطی استفاده می کند و بعداً که زناشویی به ناسازگاری و اوقات تلخی منتهی شد، به نصیحت می پردازد و تقصیر را به گردن این و آن می اندازد. عمه که پیر دختر همسایه را از دیدگاه خود مناسب تشخیص می دهد، به پسر جوان برادرش توصیه و اصرار می کند که این دختر همسایه موقر و خوش اخلاق است و استدلال می کند که من و شوهرم بیست سال تفاوت سن داریم و خیلی هم خوشبختیم و از زندگی خود راضی هستیم. اینها نمونه ای از مشورت های ازدواج است که به هیچ وجه مناسب نیست. حال سؤال این است کهبرای ازدواج باید با چه کسی مشورت کرد؟ به عبارت دیگر مشاور در امر ازدواج چه شرایطی باید داشته باشد؟

شرایط مشاور ازدواج 

مشاور ازدواج باید از دو ویژگی برخوردار باشد:

ویژگی خلقی و شرایط علمی و تخصصی. مشاور ازدواج از نظر علمی باید حداقل لیسانس و دارای تحصیلات تخصصی مشاوره باشد و در دوره فوق لیسانس واحدهای درسی ویژه مشاوره خانواده را طی کرده و در این زمینه کارآموزی و تجربه لازم کسب کرده باشد. سن در مشاور ازدواج از اهمیت خاصی برخوردار است و بهتر است ازدواج را تجربه کرده و متأهل باشد. از نظر خصوصیات خلقی علاوه بر خصوصیات عمومی مشاوره ، مسئله رازداری و ثبات عاطفی نقش مهمتری به عهده دارد.بنابراین مشاوران ازدواج و خانواده علاوه بر تخصص و ویژگی های شخصی بهتر است سن بالاتری داشته باشند و متأهل و رازدار و از نظر روانی متعادل و از نظر عاطفی با ثبات باشند.

توصیه مشاوران در روابط زوجین

برای آنکه زندگی زناشویی از شادی و نشاط لازم برخوردار باشد ، زن در برابر شوهر باید اصولی را رعایت کند.

در توصیه های زیر طرف خطاب زن خانواده است:

چرا ازدواج مهم است؟

سخن خود را با سخنی از مرحوم علامه محمد تقی جعفری (ره) آغاز می كنیم . وی در جواب فیلسوف شهیر اروپایی برتراند راسل كه چرا اسلام این قدر به ازدواج بها داده و برایش قانون وضع كرده است، نوشت :

قصد ازدواج دارید یا متاهل هستید؟ در هر حالتی که باشید، باید بدانید که می توانید با صرف تلاش و زمان کافی ازدواجی موفق و بادوام بسازید.
تجربه به من ثابت کرده است که پایدار نگاه داشتن یک ازدواج خوب و موفق نیازمند تلاش بسیار است. من این افتخار را داشته ام که 49 سال با همسرم زندگی کنم و صاحب چهار فرزند شوم. به واسطه ی لطف خداوند بوده که ازدواج ما این همه سال دوام یافته است، نه به خاطر هوش و دانستنی های من و همسرم. در این مقاله قصد دارم که بعضی از تجربیات خود را در اختیار شما قرار دهم تا با راه های ساختن یک ازدواج موفق و بادوام آشنا شوید.

ازدواج: مفهوم و اهمیت آن
ازدواج از دیدگاه معتبر، قراردادی قانونی است که توسط یک مرد و زن بسته می شود تا به عنوان زن و شوهر با یکدیگر زندگی کنند. ازدواج برای افراد زیادی که تصور می کنند که دو نفر قبل از تولد در پیشگاه شاهدانی با ازدواجی مقدس از نظر روحانی و قانونی به یکدیگر وصل شده اند، مفهوم و اهمیتی جامع و وسیع دارد.
شرکت در جشن ازدواج آسانترین جزء متاهل شدن برای زوج های بسیاری است. ازدواج برای آندسته از افرادی که دوست دارند با رابطه ای قانونی و شرعی با یکدیگر زندگی کنند، فرصت مناسبی است تا بتوانند رابطه ای بی همتا و خاص را تجربه کنند.

ارزش مشاوره قبل از ازدواج
مشاوره های قبل از ازدواج بسیار توصیه می شوند و باید نه فقط یکبار بلکه به دفعات صورت گیرد. وقتی زوج ها بتوانند با یکدیگر به بحث بنشینند و به درکی راضی کننده برای هر دو طرف در موارد زیر برسند، فرصت بهتری برای ایجاد ازدواجی موفق خواهند داشت:
عقاید و فرایض دینی و روحانی
پول (گرفتن تصمیمات مالی و سرمایه گذاری بسیار مهم است)
فرایض بهداشتی و سلامتی (گرایشات افراد به ورزش، بهداشت فردی و غیره)
مدیریت خانه (نقش ها و مسئولیت ها)
فرزندان (تربیت فرزندان)
ورزش، سرگرمی، مسافرت، و فعالیت های تفریحی
خویشاوندان و دید و بازدید با اقوام، مسئولیت های اجتماعی

دانستن سابقه و تاریخچه ی خانوادگی فرد مقابل ضروری است، به این دلیل که همه ما به واسطه تجربیاتی که در محیط خانوادهمان وجود داشته است پرورش یافته ایم. دنیس لانگ در کتاب خود هارمونی خانواده به این نکته اشاره می کند که خانواده ارتباط ما با گذشته و نقطه ی عطف هویت ما را تشکیل می دهند. ما به شدت تحت تاثیر گرایشات و عملکردهای خانواده ای هستیم که در آن رشد نموده ایم. افراد دانا و متفکر کسانی هستند که در پی شناختن سابقه، عادات و فرهنگ خانواده ی همسر آینده شان برمی آیند. کاملاً صحیح است: شما با یک نفر ازدواج نمی کنید، بلکه خانواده ی او نیز جزئی از ازدواج شماست. پس مراقب باشید!

"تعهد" در ازدواج به چه معناست؟

خانواده مهمترین نهاد اجتماعی و كوچكترین هسته ی جامعه است كه از یك زن و مرد و فرزندان آنان تشكیل می شود . اساس و ركن اصلی خانواده به عنوان زیربنای جامعه ، ازدواج است . بدون تردید ازدواج بزرگترین و مهمترین حادثه زندگی هر انسان است ، به طوری كه موفقیت و یا شكست هر یك از زوجین می تواند سرنوشت ساز باشد . به همین جهت ازدواج باید بر پایهیاصولی صحیح صورت گیرد تا موجبات رشد و شكوفایی افراد و در نتیجه جامعه را فراهم آورد . پس بر هر دختر و پسر ،لازم است كه قبل از ازدواج در مورد انتخاب همسر آیندهیخود اطلاعات كافی كسب كنند و سپس اقدام به ازدواج نمایند . ما در جوامع مختلف و در جامعهیخود ، شاهد بسیاری از ناسازگاریهای خانوادگی و از هم پاشیدگیِخانواده ها هستیم كه مهمترین عواملآن ، عدم شناخت و درك صحیح زن و مرد از یكدیگر و در نتیجه داشتن انتظارات و توقعات مبهم و غیر واقع بینانه از یكدیگر است . اهمیت و ضرورت ازدواج ازدواج یك پیمان مقدس است كه در میان تمام اقوام و ملل و در تمام زمانها و مكانها وجود داشته است . سنت دیرینه ای كه در آن زن و مرد زندگی مشتركی را آغاز می كنند و پیمان می بندند كه مُصاحب ، یار و غمخوار یكدیگر را خوشبخت كنند ، خود و همدیگر را بهتر بشاسند . به یكدیگر عشق بورزند و با ازدواج خود بر تنهایی خویش پایان دهند .ازدواج یك نیاز و خواست طبیعی زن و مرد است و همه مكاتب سالم در جوامع بشری به ویژه مكاتب آسمانی و خاصه دین مُبین اسلام بر آن صحه نهاده و پیروان خود را به ازدواج دعوت و ترغیب كرده است . پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله می فرماید : هیچ بنایی در اسلام بنیانگذاری نشده است كه نزد خداوند محبوبتر از ازدواج باشد . بنابراین فواید بسیاری بر ازدواج مترتـّب است ، زیرا ازدواج از فطرت و آفرینش ویژه انسانها مایه می گیرد و از ضروریات زندگی انسان به شمار می آید . هدف از ازدواج ازدواج از ضروریات زندگی انسان به شمار می آید و هدفها و نیازهای بی شماری را تأمین می كند . از جمله مهمترین هدف های ازدواج می توان نیل به آرامش و سكون ، بقای نسل ، تكمیل و تكامل ، سلامت و امنیت اجتماعی و سرانجام تأمین نیازهای روانی ـ اجتماعی در فرد را نام برد . 1ـ نیل به آرامش و سكون مهمترین نیازی كه بر اثر ازدواج تأمین می شود ، نیاز به آرامش، امنیت و آسودگی است . این نیاز كه در سرشت آدمی ریشه دارد به حدی حائز اهمیت است كه خداوند متعال در بیان فلسفه ازدواج در سوره روم ، آیه 21 چنین می فرماید : « یكی از آیات الهی این است كه برای شما از جنس خودتان جفتی را بیافرید تا با او انس بگیرید و آرامش بیابید و در بین شما دوستی و مهربانی قرار داد ، و در این امر برای افرادی كه اهل تفكر باشند ، آیات و نشانه هایی وجود دارد .» بنابراین قرار دادن زوج ( همسر ) برای هر فرد،موجب آرامش و امنیت خاطر است و ایجاد محبت و الفت بین زن و مرد در زندگی خانوادگی نیز از نشانه های حكمت و رحمت پروردگار است، در واقعمحیط خانه وسیله آرامش روحی زن و مرد قرار داده شده است . 2- تكمیل و تكامل هیچ انسانی به تنهایی كامل نیست ، به همین جهت پیوسته در جهت جبران نقص و كمبود خویش تلاش می كند . دختران و پسران جوان پس از دوران بلوغ و جوانی ضمن آنكه در صدد رسیدن به استقلال فكری هستند برای جبران نواقص خود و تأمین نیازهای بی شمار خویش به سوی ازدواج سوق داده می شوند ، و با گزینش همسری شایسته موجبات رشد و تكامل خویش را فراهم می كنند . هنگامی كه فرد در كانون یك زندگی مشترك قرار می گیرد ، در سایه انس و الفت و محبت و روابط نزدیك و صمیمانه ، بیشتر احساس مسئولیت می كند ، استقلال می یابد ، زندگی خویش را هدفدار می كند و از ثمرات كسب و كار و تلاش خود در واحد خانواده نوبنیاد خویش بهره می گیرد .در زندگی زناشویی زن و مرد از تشویقها ، حمایتها ، رهنمودها و كمكهای یكدیگر بهره مند می گردند در برخورد با مسائل و مشكلات زندگی از تعاون و همكاریهای همسر خویش استمداد می جویند . به همین دلیل برخورداری از همسری مؤمن و شایسته یكی از بزرگترین نعمت های الهی است كه برای دنیا و آخرت انسان سودمند خواهد بود . 3ـ سلامت و امنیت اجتماعی ازدواج و بنای خانواده،یكی از ارزشمندترین و مقدس ترین اقدامات برای هر انسان تلقی می شود ، به گونه ای كه هیچ اقدام اجتماعی دیگری را نمی توان از جهت ارزش با آن مقایسه كرد . خانواده یك گروه و واحد اجتماعی استکهدر برگیرندهیبیشترین ، عمیق ترین و اساسی ترین مناسبات انسانی می باشد . ازدواج و تأسیس كانون خانوادگی،برای سلامت،امنیت و سعادت اجتماع ، سودمند و ضروری است . هر گاه جوان ها به موقع ازدواج كنند ، به كانون گرم خانواده دل ببندد و بنیاد خانواده مستحكم باشد ، به گونه ای قابل ملاحظه از فسادها ، پلیدیها ، انحرافها، بی بندو باریها ،قتل ها و جنایت ها كاسته خواهد شد 4ـ تأمین نیازهای روانی ـ اجتماعی ازدواج از نظر طبیعی برای انسان نوعی كمال محسوب می شود و انسان بر اساس قانون آفرینش و حكم فطرت ، برای تأمین نیازهای مختلف روانی ـ اجتماعی خود و نیز برای بقای نسل ، آرامش جسم و روان و حل مشكلات گوناگون زندگی به ازدواج نیازمند است . ویژگیهای لازم برای ازدواج مشاوره های خانوادگی و مطالعات و تحقیقات نشان می دهد كه بسیاری از مشكلات زن و شوهرها قابل پیش بینی و در نتیجه قابل جلوگیری خواهد بود . اگر زن و مرد ، دختر و پسر قبل از ازدواج آگاهی های لازم را درباره خود و همسری كه انتخاب می كنند ، داشته باشند . بنابراین آموزش پیش از ازدواج یك ضرورت مسلم است كه دختر و پسر را برای مهمترین تصمیم گیری و انتخاب در زندگی شان و نیز فرایند دشوار و پیچیده و درعین حال مطلوب و دلنشین ازدواج آماده می كند تا با آگاهی ، دانش و بینش كافی درباره خود و همسر آینده شان اقدام به ازدواج كنند و از عهده نقش های خویش به عنوان زن و شوهر به خوبی برآیند .دختر و پسری كه می خواهند ازدواج كنند باید دارای شرایط لازم جسمانی ، روانی ، عقلی ، اجتماعی و اخلاقی باشند كه در زیر ، هر یك از این ویژگیها مورد بحث و تحلیل قرار خواهد گرفت. 1ـ رشد جسمانی در شناخت میزان رشد جسمانی دختر و پسر، نه فقط باید ارتباط و همبستگی ابعاد گوناگون رشد را در نظر گرفت ، بلكه رابطه رشد جسمانی با عوامل روان شناختی حائز اهمیت بسیار است . به بیان دیگر،بین رشد جسمانی و سازگاریهای روانی- اجتماعیِفرد ارتباط نزدیك وجود دارد. رشد جسمی در میزان و الگوی رشد جسمانی،گوناگونی های بسیاری را به همراه دارد و این حادثه بدون شك از نظر روان شناختی مهمترین و معنی دارترین حادثه ای است كه در طول فرایند رشد جسمانی اتفاق می افتد . 2ـ رشد عقلی رشد عقلی،عبارت است از مجموعه فعالیت های فرد كه به ادراك، فهم ، تشكیل مفاهیم ، بررسی معانی ، تفكر و تعقل ، پیش بینی و استنتاج ، برنامه ریزی ، تعیین هدف و انتخاب راهبردهایبرایرسیدن به هدفمنتج می شود. اندیشه ، دیدگاه و نگرش فرد نسبت به زندگی جنبه عقلانی شخصیت فرد است .رشد فكری پس از بلو غ جسمانی رو به تكامل می رود . پس از بحرانهای بلوغ ، فرد استعدادها ، تواناییها و امكانات محیطی خود را بهتر می شناسد و نسبت به شخصیت خود بیشتر آگاهی می یابد . در نتیجه تصمیماتش بیشتر از عقل نشأت می گیرد تا از احساسات . حضرت علی (ع) در تعریف عقل می فرماید : عقل آن چیزی است كه راه ضلالت را از خوشبختی تمییز می دهد و عاقل كسی است كه هر كاری را در جای خود انجام دهد . فردی كه از رشد عقلی برخوردار است دارای ویژگی های زیر می باشد : 1) از مسائل درك و فهم بهتری دارد ، برای مثال می داند كه چرا ازدواج می كند . 2) در زندگی دارای هدف است . 3) برای رسیدن به هدف واهداف خود در زندگی برنامه ریزی می كند . 4)در تصمیم گیری های خود بیشتر از عقلش تبعیت می كند تا از احساساتش . 5) انتظاراتش از خود و دیگران واقع بینانه است . 6)توانایی حل مساله را دارد ، یعنی دربارهیهر مسأله می اندیشد و راه های حل آن را مورد ارزیابی قرار می دهد . 7) از خود و محیطش شناخت دارد . 8)در مواجهه با مشكلات ، موضع گیری های صحیح و اصولی دارد .یعنی به جای فرار از مشكلات و یا نادیده گرفتن آنها سعی می كند با آنها برخورد اصولی كند . 9)فردی مسئولیت پذیر است و مسئولیت اعمال، رفتار و تصمیماتش را بر عهده می گیرد . 10) بر رفتار كودكانه خویش غلبه كرده است و مطابق سن و رشد خود عمل می كند . 3ـرشد عاطفی انسان موجود چند بعدی و در عین حال بسیار پیچیده است . با تمامی ارزش هایی كه برای عقل متصور است ، اما تمام سعادت بشر در گرو تكامل عقل نیست ، بلكه سرمایه ی مهم دیگری به نام عواطف و احساسات در انسان وجود دارد كه به اندازهیعقل مهم است . انسان به كمك عقل و عاطفه ( دوش به دوش هم ) راه تعالی و تكامل را طی می كند .رشد عاطفی و احساسی از شرایط لازم برای ازدواج است و دارای محاسن و مزایای بسیاری است : 1)عواطف و احساسات،قدرت محركهیانسان می باشد . 2)عواطف و احساسات،عامل اتصال و پیوستگی و تلطیف انسانها و جوامع است . 3)مهر، محبت و عواطف از مهمترین عوامل موفقیت در زندگی زناشویی است . فرد برخوردار از رشد عاطفی ، مهار احساسات منفی و مثبت خود را در دست دارد . او در ابراز خشم و ترس ، گریه و شادی ، محبت و غیره در محدودهیمورد قبول جامعه عمل می كند ، نه همانند یك كودك . رشد عاطفی نیز مانند رشد عقلی به سن تقویمی نیست ،

قبل از ازدواج،گل فروشی مکانی آشناست و زیاد بهش سر می زنیم؛بعد از ازدواج،برای عروسی دیگران و عیادت بیمار، به اجباریه سری به گل فروشی می زنیم.
قبل از ازدواج،نگاهها خیلی پرمعنا و زیباست؛بعد از ازدواج،حتی حوصله نگاه کردن نداریم.
قبل از ازدواج،از کشف بیشتر طرف مقابل،عقاید و افکارش لذت می بریم؛بعد از ازدواج،با شنیدن و دیدن این ناشناخته ها وحشت می کنیم.
قبل از ازدواج،به طرزی ماهرانه،مودب و مهربون و ایده آل هستیم؛بعد از ازدواج،توقع داریم اگر ما هر طوری که هستیم،طرف مقابلمون مودب و مهربون باشه.
قبل از ازدواج،خانواده همسر رو دوست داریم و احترام می گذاریم؛بعد از ازدواج،تبدیل می شن به مادرزن و مادرشوهر.
قبل از ازدواج،شبها با یاد محبوب می خوابیم و اینکه فردا چه کار کنیم که خوشحالش کنیم؛بعد از ازدواج،قبل از اینکه فکری کنیم خوابمون می بره.
قبل از ازدواج،به حافظ و کتابهای شعر خیلی سر می زنیم که حداقل چند بیتی از اونها رو با عشق نثار معشوق مون بکنیم؛بعد از ازدواج،مونس مون می شه،روزنامه،تلویزیون،برگه های قسط وامها و …
قبل از ازدواج،از دست محبوب،نون خشک خوردن لذتی وافر داره؛بعد از ازدواج،وقتی سر سفره می شینیم،اول یه ایراد می گیریم(حتی کوچولو)بعد شروع به خوردن می کنیم.
قبل از ازدواج،هر جایی که باشیم و اسم محبوبمون رو بشنویم،با تمام وجود ،گوش می شیم؛بعد از ازدواج،این جور موقع ها سعی می کنیم،حواسمون رو با یه چیزی پرت کنیم.
قبل از ازدواج،سعی می کنیم برای تبریک مناسبتها نفر اول بشیم؛بعد از ازدواج،می گیم:همین که کار می کنم و … یعنی اینکه…