خبرگزاري فارس: عضو هيئت علمي پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي «جهاد اقتصادي» را جهادي دانست كه بايد در خدمت ايمان و استقلال كشور قرار گيرد و سپس در خدمت نجات ديگر ملتها باشد تا آنها نيز به بهرهاي از عزت و ايمان برسند.
حجتالاسلام والمسلمين سعيد بهمني، در گفتوگو با خبرنگار آئين و انديشه باشگاه خبري فارس «توانا» در خصوص تبيين مسئله «جهاد اقتصادي» عنوان كرد: در منظومه انديشه و عمل اسلامي، تمام منافع، اعمال و رفتار انسان اعم از اعمال عبادي، سياسي و اقتصادي ميتواند جهت قرب اليالله پيدا كند.
وي وجه نامگذاري سال جديد به «سال جهاد اقتصادي» كه در آن تعبير ارزشي جهاد به كار رفته است را كاملا طبيعي دانست و افزود: اساسا هر انساني براي بندگي خداي متعال آفريده شده و بايد هر گونه حركت وي از جمله انديشه و يا عمل به قربالهي منتهي شود، بنابراين وقتي انسان به درجه قرباليالله برسد خود را با موانع و آسيبها درگير كرده و با آنها به پيكار ميپردازد كه در اين صورت اين پيكار و تلاش ميتواند مصداق جهاد قرار گيرد.
مدير گروه علوم قرآن مركز فرهنگ و معارف قرآن تصريح كرد: جهاد اقتصادي زمينه فراغت بندگان خدا و عدم وابستگي به غير را فراهم ميكند و هر مسلماني موظف است خود را به سطحي از دارايي برساند كه محتاج به ديگري نباشد كه اين نيازمندي به عزت و سلامت ايمان فرد آسيب ميرساند.
وي گفت: در حقيقت جهاد اقتصادي، جهادي است كه در خدمت ايمان و استقلال ما قرار ميگيرد و فراتر از آن زماني است كه ما با شكوفايي اقتصاد، در انديشه نجات ديگر ملتها باشيم كه آنها نيز به بهرهاي از عزت و ايمان برسند.
بهمني با اشاره به جايگاه جهاد اقتصادي در آيات قرآن تأكيد كرد: با توجه به آيات قرآن، غنا يك ارزش قرآني و مطلوب شمرده ميشود، چرا كه در آيه 8 سوره مباركه والضحي آمده «وَوَجَدَكَ عَائِلًا فَأَغْنَى»؛ و تو را تنگدستيافت و بىنياز گردانيد، در اين آيه خداوند متعال به دليل آنكه پيامبر اكرم(ص) را غني كرد بر وي منت نهاد و اگر غنا يك ارزش نبود چگونه خداوند متعال بر اشرف مخلوقات منت ميگذارد.
عضو هيئت علمي پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي ابراز داشت: در روايات اسلامي، بسيار فراوان آمده «الكاد لِعيالك كالمجاهد في سبيلك»؛ كسي كه براي افراد تحت تكفل خويش تلاش ميكند مانند مجاهد در راه خداست. لذا براي پاسداشت عزت و ايمان خود نيازمند تلاش اقتصادي هستيم و جهاد اقتصادي، جهادي محبوب در نزد خداوند متعال است.
عضو شوراي سياستگذاري نمايشگاه بينالمللي قرآن كريم با بيان اينكه جهاد با نفس شرافت بيشتري بر جهاد با مال دارد خاطرنشان كرد: به طور منطي، ايثار مال بر ايثار جان مقدم است چراكه نفس و گوهر آدمي شرافت بيشتري نسبت به مال دارد؛ ابتدا انسان مال خويش را ميدهد و سپس نوبت به جان او ميرسد، صرفا به همين دليل نيز جهاد اقتصادي لازم است تا به هنگام حادثه بتوان با مال، حق خود را استيفا كرده و ديگر نياز به جان فشاني نباشد.
وي ادامه داد: در آيات قرآن جهاد مال و جان در كنار هم بيان شدهاند «جَاهَدُواْ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ» از اينرو جهاد با مال به دليل حفظ جان مطرح ميشود بنابراين براي حفظ جانها نيازمند تامين اقتصادي بوده و انساني كه در منظومه اسلام و عبوديت حركت ميكند به ترتيب اولويت ايثار ميكند؛ جايي كه توانايي مالي داشته باشد با مال و در جايي كه بتواند با جان از حوزه ايماني و حدود الهي به دفاع ميپردازد.
بهمني در پاسخ به سؤالي مبني بر اينكه تحقق جهاد اقتصادي چه تأثيري در تعالي فرهنگ و فرهنگسازي در اجتماع دارد، اظهار داشت: وقتي انسان از حيث اقتصادي تأمين باشد به طوري كه دغدغهمند تامين اوليات زندگي نباشد؛ فراغت آن را دارد كه به ارزشهاي معنوي و متعاليتر بپردازد پس اگر اين نيازمنديهاي پايه كه معمولا از طريق اقتصاد بدست ميآيد، براي انسان حاصل شود در آن زمان زمينه رسيدگي ما به فرهنگ متعالي فراهم خواهد شد.
وي با اشاره به مسئله ميانهروي عنوان كرد: اقتصاد در جهاد اقتصادي ظاهراً به معناي جهاد مالي است اما اقتصاد در قرآن كريم به معناي لغوي، يكي از رفتارهاي مالي است كه انسان در تعامل با امكانات موجود بايد به گونهاي رفتار كند كه علاوه بر مصرف بهينه، از هدف اصلي خويش باز نماند.
عضو هيئت علمي علوم و معارف اسلامي بيان داشت: اگر انسان در مصرف داراييهايش افراط كند علاوه بر از دست دادن منابع به هدف نخواهد رسيد و با تفريط منابع نيز انسان آسيب خواهد ديد، لذا ميانهروي و اقتصاد در قرآن يك رفتار مالي نسبت به امكاناتي است كه انسان داشته و يكي از شئون مباحث اقتصادي و براي هر انساني ارزشمند است.
وي گفت: به طور كلي اگر بخواهيم مسئله جهاد اقتصادي را در درون خانواده مطرح كنيم چند نكته قابل توجه است نخست آنكه هر خانوادهاي بايد بداند ايجاد ارزش افزوده و توليد ثروت علاوه بر ارزشمند بودن آن وظيفهاي براي عموم مردم شمرده ميشود بدين معنا كه ما بايد به جاي اهمال و بيكاري، فعاليت و توليد ثروت را برگزينيم.
عضو هيئت علمي پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي در خصوص آسيبهايي كه از اين حيث در خانوادههاي ما ديده ميشود، تصريح كرد: متأسفانه توليد ثروت با دنياطلبي اشتباه گرفته شده و اين تفكر مذموم، مسئلهاي است كه از تفكر صوفيه در طول ساليان متمادي بر كشور ما سايه افكنده كه بسياري ايجاد ثروت و توليد ارزش افزوده را مساوي با دنياطلبي ميدانند.
وي خاطرنشان كرد: دنياطلبي خود عمل نبوده بلكه جهت اعمال است؛ انسان ميتواند براي خدا، شيطان و يا اميال ناشايست نفساني توليد ثروت كند، پس توليد ثروت و ارزش افزوده بايد به عنوان يك ارزش شناخته شود تا منابعي كه در اختيار انسان قرار ميگيرد را به صورت بهينه مورد استفاده قرار دهد.
حجتالاسلام بهمني در پايان ابراز داشت: ما حق نداريم منابع را هدر دهيم، امروزه متأسفانه در محيطهاي خانوادگي ما و حتي محيطهاي ارزشي يا غفلت و اهمال نسبت به اين مسئله برخورد شده است لذا در كنار تغيير نگرشها، ديدگاه، رفتار و عواطف ما در مواجه با امكانات تغيير كند و بايد بدانيم آنچه كه در دست داريم اعم از جان و مال، امانت خداوند بوده كه به گونهاي بسيار ارزشي بايد با آن رفتار كرد.
