در سال، ماه و روز تولد فاطمه معصومه علیهاالسلام اختلافات عمدهای وجود دارد که اصلیترین عامل آن، خفقان حاکم بر ضد شیعیان و تقیه آنها بود. همچنین، منعکس نشدن تاریخ تولد و وفات بانوان اهل بیت عمومیت دارد، به طوری که تاریخ شهادت حضرت فاطمه علیهاالسلام، مدفن حضرت زینب علیهاالسلام، تولد و وفات ام کلثوم علیهاالسلام، مادران همه امامان از امام زین العابدین علیهالسلام تا امام عصر علیهالسلام و دختران امامان از امام حسن علیهالسلام تا امام عسکری علیهالسلام کاملاً ناشناخته مانده است. با این حال، در میان محققان درباره تولد حضرت معصومه علیهاالسلام دو نظر وجود دارد: گروهی معتقدند تولد وی در سال 183 اتفاق افتاد، و گروهی به 173 اعتقاد دارند. نظر دوم طرفداران بیشتری داشته و از ابهام کمتری برخوردار است.
مادر حضرت رضا علیهالسلام و حضرت معصومه علیهاالسلام، حضرت نجمه بود که در طول زندگی، دو فرزند بیشتر به دنیا نیاورد. امام رضا علیهالسلام 25 سال پیش از حضرت معصومه علیهاالسلام چشم به جهان گشوده بود، بنابراین حضرت نجمه و امام رضا علیهالسلام در طول این مدت در انتظار آن بانوی گرامی به سر میبردند.
مادر حضرت معصومه علیهاالسلام
حضرت معصومه علیهاالسلام و امام رضا علیهالسلام، هر دو از یک مادر به نام نجمه (ستاره) به دنیا آمدهاند. در کتابهای تاریخی برای مادر حضرت دهها نام و لقب ذکر شده است که عبارت است از: نجمه، تُکْتَم، طاهره، امالبنین، سمانه، خیزران و.... مادر فاطمه معصومه علیهاالسلام در روزگار خود بهترین زنان بود، از همین روی و بر اساس رؤیای صادقه ای که
حمیده، مادر امام کاظم علیهالسلام دیده بود، نجمه را به عقد امام کاظم علیهالسلام درآورد. حمیده خود بارها به امام کاظم علیهالسلام درباره نجمه سفارش میکرد و میگفت: «پسرم! نجمه بانویی است که هرگز بهتر از او ندیدهام». این چنین شخصیتی، این قابلیت را داشت که بذر آسمانی هشتمین پیشوای شیعیان را در جان پاکش پرورش دهد.