موضوعات اصلي
با ارتقاء سطح آگاهی عموم مردم در زمینه بهداشت دهان از طریق آموزش روش های صحیح بهداشت و پیشگیری، فرهنگ سازی و جلب مشارکت آن ها می توان نگرش و رفتار و عملکرد آنان را در رابطه با سلامت دهان تغییر داده و با این افزایش آگاهی، تغییر نگرش ها، باورها و در نهایت ایجاد الگوهای صحیح رفتارهای بهداشتی می توانیم قدم مؤثری در تامین سلامتی جامعه بر داریم. مطالعات و تحقیقات انجام گرفته نشان می دهد که پوسیدگی دندان بطور چشمگیری در بین افراد جامعه شایع است. این مساله بیانگر این مهم است که وجود مشکل پوسیدگی دندان به عنوان یکی از اولویتهای بهداشتی درمانی جامعه امروز بوده و به برنامه ریزی دقیق آموزشی و بهداشتی در زمینه پیشگیری نیاز دارد.
دهان و ساختمان دندان:
- نقش دهان: دهان در اعمال زیادی چون صحبت کردن، خندیدن، چشیدن، گاز گرفتن، جویدن وبلعیدن غذا نقش اصلی را به عهده دارد و اولین قسمت دستگاه گوارش است که از لب ها شروع و به حلق منتهی می شود، اولین قدم در عمل گوارش غذا، خرد کردن و جویدن مواد غذائی است که وظیفه آن به عهده دندان ها می باشد، دندان ها هر یک با شکل ویژه خود به اعمال بریدن(دندان های پیش)، پاره کردن(دندان های نیش)، نرم وله کردن(دندان های آسیا) و نهایتا به عمل جویدن غذا کمک می کنند. دندان ها در عمل جویدن غذا نقش مهمی دارند اگر غذا خوب جویده نشود هضم آن مشکل می شود. هر انسان در زندگی خود دو نوع دندان در می آورد: 1- دندان شیری
دندان های شیری:
رویش دندان های شیری معمولا از 6 ماهگی شروع می شود و تا حدود 5/2 سالگی طول می کشد تعداد دندان های شیری 20 عدد است. اگر رویش دندان های شیری چند ماه زودتر یا دیرتر از 6 ماهگی شروع شود طبیعی است و نباید نگران شد. ولی اگر بیشتر از 9 ماه عقب بیفتد باید ارجاع فوری داده شود.
دندان های دایمی:
از حدود 5/5 تا 12 سالگی به تدریج دندان های شیری لق می شوند و می افتند. هر دندان شیری که می افتد 2 تا 6 ماه طول می کشد تا جای آن دندان دایمی در بیاید. تعداد دندان های دایمی 32 عدد است.
پوسیدگی دندان:
پوسیدگی دندان را در اصطلاح عامیانه کرم خوردگی دندان گویند. پوسیدگی دندان با فعالیت میکروب های داخل دهان در سطح خارجی دندان شروع می شود. هر دندان پوسیده یک یا چند علامت زیر را دارا می باشد:
علت پوسیدگی دندان:
به طور طبیعی صدها نوع میکروب در دهان وجود دارد. بیشتر میکروب های داخل دهان بی خطر هستند. حتی بعضی از این میکروب ها به هضم غذا کمک می کنند. وقتی از دندان ها به خوبی مراقبت نشود این میکروب ها با مواد موجود در بزاق لایه نرم بیرنگ و چسبنده ای تشکیل می دهند که بر روی دندان ها می چسبد و با آب خالی شسته نمی شود. این لایه را پلاک میکروبی می گویند. باکتری های موجود در پلاک از مواد قندی غذاها تغذیه می کنند و در جریان این کار اسید تولید می شود. این اسید تولید شده مینای دندان را حل می کند و پوسیدگی ایجاد می گردد.
لثه و بیماری های آن:
لثه سالم صورتی رنگ است و کاملا به استخوان فک می چسبد لبه لثه معمولا تیز است و مثل لایه ای روی دندان کشیده شده است. اگر بهداشت دهان رعایت نشود بافت نگهدارنده لثه دچار بیماری می شود. در آغاز بیماری اول لثه پر خون قرمز و متورم می شود سپس با پیشرفت بیماری استخوان فک خورده شده و لثه عقب نشینی می کند به تدریج دندان لق می شود و خود به خود می افتد. علت بیماری ماندن پلاک میکروبی روی دندان به مدت طولانی و تبدیل آن به لایه زرد یا قهوه ای که به آن جرم دندانی گویند می باشد.
2- دندان دایمی. 
- تغییر رنگ دندان از سفید به قهوه ای یا سیاه.
- سوراخ شدن دندان در محل پوسیدگی.
- حساس بودن یا درد گرفتن دندان در موقع خوردن غذاهای گرم و سرد و ترش یا شیرین و یا وقتی که دندان ها را روی هم فشار می دهیم.
- بوی بد دهان.
هدف از بهداشت دهان، رعایت اصول خاص بهداشتی و تمیز کردن دهان و دندان جهت حفظ سلامت بافت های دهانی است. ساده ترین وسیله جهت تمیز کردن دندان در منزل مسواک است. باید توجه داشت که رعایت بهداشت دهان باید از همان ابتدای تولد آغاز گردد. پاک کردن لثه های کودک توسط یک گاز یا لیف مرطوب در این دوران توصیه می شود. با رویش اولین دندان های شیری، که در حدود ۶ ماهگی آْغاز می شود، تمیز کردن دندان ها اهمیت بیشتری می یابد.
مسواک
از آن جا که پاک کردن و از بین بردن پلاک دندانی در سطوح مختلف دندان ها اولین قدم برای پیشگیری از پوسیدگی و بیماری های لثه ای است و این عمل تنها به طور مؤثر به وسیله مسواک انجام می گیرد، انتخاب مسواک که عمل فوق را بخوبی انجام دهد خیلی مهم می باشد. مسواک طبی به طور کلی باید دارای مشخصات زیر باشد: ۱- دسته مسواک باید به راحتی در دست جای گرفته و مواد تشکیل دهنده آن بی ضرر باشد.
۲- طول قسمت موئی آن در حدود ۳ سانتیمتر و عرض آن یک سانتیمتر باشد.
۳- تعداد کلاف های موئی و یا نایلونی آن در حدود ۲۰ تا ۴۰ کلاف برحسب کوچکی و یا بزرگی مسواک باشد.
۴- تعداد رشته های نایلونی و یا موئی در هر کلاف در حدود ۲۰ تا ۴۰ رشته برحسب نرمی و زبری موهای مسواک می باشد که این تعداد رشته ها در مسواک های نرم بیشتر از مسواک های زبر است.
۵- نوک موهای مسواک نباید نوک تیز و ساینده باشد.
ناخن از بافت سخت و مرده ای به نام کراتین ساخته شده است و نوک حساس انگشتان را در برابر آسیب حفظ می کند. از جمله مشکلات شایع ناخن، تغییر شکل آن و درد یا التهاب پوست اطرافش است. شایع ترین علت تغییر شکل ناخن، آسیب و عفونت های قارچی هستند. با وجود این بیشتر بیماری های پوستی رایج و از جمله پسوریازس و اگزما هم می توانند بر رشد و ظاهر ناخن ها تاثیر بگذارند. حدود 6 ماه تا یک سال هم طول می کشد که ناخن از دست رفته جایگزین شود. بنابراین لازم است درمان مشکلات ناخن هم به همین مدت ادامه پیدا کند.
بستر ناخن:
بستر ناخن قسمتی از بافت ناخن است که بافت عظیم و نازا نامیده می شود بخش بستر ناخن از لبه بافت زایا و جوانه زننده یا هلالی به هیپونی کیم hypony chium امتداد می یابد. بستر ناخن شامل رگ های خون، اعصاب و رنگدانه(سلول های تولید کننده فلانین) می باشد. همان طور که ناخن از ریشه تولید می شود به سمت پایین بستر ناخن حرکت می کند که با افزودن مواد ناخن به ضخامت ناخن کمک می کند. سطح و صاف بودن بستر ناخن برای یک رشد طبیعی ناخن بسیار مهم می باشد. اگر این طور نباشد ناخن ممکن است شکسته شود و یا شیارهایی بروی ناخن ممکن است ایجاد شود که استفاده لوازم آرایشی بر روی ناخن را غیر ممکن می سازد.
ورقه ناخن:
ورقه ناخن ناخن واقعی است که از کراتین سخت و نیمه شفاف ساخته شده است. ظاهر صورتی رنگ ناخن به خاطر رگ های خوین زیر ناخن می باشد. زیر سطح ناخن دارای شیارهایی است در امتداد طول ناخن که به چسبیدن ناخن به بسترش کمک می کند.
کاتیسل:
بخش cuticle ناخن انگشت، chium epony نیز نامیده می شود که بین پوست انگشت و ورقه ناخن قرار گرفته و با ترکیب این ساختارها یک مانع و محافظ ضدآب روی ناخن ایجاد می کند.
پریونیکیوم(Periony chium)
پریونیکیوم پوستی است که روی ورقه ناخن قرار می گیرد. این قسمت لبه paronychicol نیز نامیده می شود. این بخش محل ایجاد ریشه ناخن، ناخن های رشد نکرده و عفونت پوست که paronychia نامیده می شود می باشد. 
Hyporychium: محل بین ورقه ناخن و نوک ناخن می باشد. این جا محل اتصال ناخن و پوست نوک انگشت است. هم چنین جایی که یک مانع ضدآب برای ناخن تولید می شود.
درخت
مسواک در حقیقت درختچه ای است به ارتفاع متوسط 3 متر که شاخه های زیادی دارد. این گیاه همیشه سبز است. از مناطق مهم رویش این گیاه در جهان؛ جنوب آسیا، ایران، مصر، هندوستان و حبشه می باشد و مهم ترین نواحی رویش آن در ایران؛ لار، بندرعباس، میناب، مکران و چاه بهار است.
مهم ترین ترکیبات
ریشه، ساقه، برگ گیاه شامل فلاونوئیوها، ساپونین، تانن، ترکیبات گوگردی، بنزیل ایزوتیوسیاناید، ترکیبات کلراید، فلوراید، کلسیم و سیلیسیم می باشد.
اثرات مهم این گیاه
اثرات ضد میکروب: قسمت های مختلف گیاه مسواک به علت دارا بودن تانن، ترکیبات گوگردی و ترکیبات ایزوتیوسیاناید، دارای اثر ضد میکروبی قوی و گسترده بر روی انواع میکروارگانیزم هاست. ده ها تحقیق در جهان نشان داده است که این اثرات به خصوص در موارد میکرو ارگانیزم های غیر هوازی که باعث پوسیدگی دندان می باشد،
انتخابی ایده آل است.
برای تمیز کردن صورت، هیچ بهترین روشی وجود ندارد عواملی از قبیل نوع پوست، محیط زندگی و نوع آرایش در تمیز کردن صورت اهمیت به سزایی دارند. به علاوه امروزه انواع تمیزکننده های مختلف وجود دارد.
صابون ها؛ انواع و اقسام
تمیزکننده های جامد(قالبی) که ممکن است یا صابون باشند یا از نوع پاک کننده های ترکیبی که در انواع مختلف پوست(خشک، چرب، مختلط) به کار برده می شوند.(آب و صابون در این جا به نوع صابون یا فرآورده های بر پایه پاک کننده ها اطلاق می شود.) هم چنین می توانند حاوی داروهایی مثل مواد ضدباکتری یا انواع مختلف ساینده باشند. تمیزکننده های مایع ممکن است یا بر پایه صابون و پاک کننده هایی باشند که مثل صابون عمل می کنند یا فرآورده هایی باشند که ترکیبات صابون یا کرم را در خود گرد می آورند. تمیزکننده های مایع نیز می توانند حاوی مواد ضدباکتری و یا ساینده باشند. «کرم» پاک کننده ممکن است به شکل کرم یا لوسیون ساخته شده باشد. معمولا آب و صابون(جامد یا مایع) به طور رضایت بخشی پوست را تمیز می کند زیرا آب و صابون به خوبی اکثر مواد از جمله چرک، عرق و عناصر دیگر را از پوست می برد اما انواع مختلف پوست ممکن است به انواع مختلف صابون(یا پاککننده ترکیبی) نیاز داشته باشند.
رنگ و روغن های آرایشی
واتروپروف با کرم، لوسیون یا مایع پاک کننده به راحتی از بین می روند زیرا این ها در چربی، بهتر از آب حل می شوند. عموما موثرترین روش تمیز کردن پوست صورت عبارت است از نخست به کار بردن کرم لوسیون پاک کننده برای از بین بردن رنگ و روغن آرایشی و سپس شستشوی ملایم صورت با آب و صابون برای از بین بردن پس مانده های روغنی کرم یا لوسیون و مواد محلول در آب. اگر پوست خیلی چرب باشد کرم یا لوسیون تمیز کننده به تنهایی نمی تواند آن همه چربی را از پوست ببرد. اگر پوست خیلی خشک باشد کثرت شستشو با آب و صابون، چربی و رطوبت بیشتری از پوست می برد لذا بهتر است از کرم یا لوسیون تمیز کننده و آب و صابون به تناوب استفاده شود. 
دندان بهترین نقش و سخت ترین ساختار را در فك انسان و بسیاری از جانوران مهره دار دارد. عمده ترین كاربرد دندان، تكه تكه و آسیاب كردن غذا ها می باشد. علاوه بر این، در انسان ها، دندان نقش بسیار مهمی در تكلم و ادای صحیح كلمات ایفا می كند. هر فرد در دوره زندگی اش دارای دو سری دندان می شود: 1- دندان های شیری تعداد دندان های شیری بیست عدد بوده كه به طور مساوی در هر فك جای می گیرد. پس از مدتی سی و دو دندان اصلی به مرور جایگزین دندان های شیری می گردند. از آن جا كه دندان های شیری پایه و اساس دندان های اصلی و دائمی هستند، مراقبت از آن ها و رعایت اصول بهداشت دهان ضروری می باشد. سی و دو دندان دائمی، به شرح ذیل تقسیم بندی و نام گذاری شده اند:
2- دندان های دائمی.
دندان های پیش: به چهار دندان جلویی در فك بالا و پائین(جمعا هشت دندان)، دندان های پیش گفته می شود. دندان های پیش بزرگ، تخت و دارای لبه تیز و باریك هستند كه برای بریدن لقمه كاربرد دارند. دندان های پیش تك ریشه ای هستند.
دندان های نیش: در طرفین دندان های پیش، دندان های نیش قرار دارند. شكل و ساختار آن ها ضخیم و برجسته است كه منتهی به یك سر تیز و برنده می شوند. این دندان ها برای بریدن قطعات گوشت بسیار مناسبند.
دندان های آسیای كوچك: كنار هر دندان نیش، دو دندان آسیای كوچك(جمعا هشت عدد) قرار دارند كه فاصله بین دندان های نیش تا آسیای بزرگ را پر می كنند. سطح روی آن ها پهن و تخت و لبه های آن ها تیز و عاج دار می باشد. دندان های آسیای كوچك كنار نیش ها، دو ریشه ای و دندان های آسیای كوچك كنار آسیاهای بزرگ، تك ریشه ای هستند. در فك پائینی، تمامی دندان های آسیای كوچك، تك ریشه ای می باشند.
اسیدها مواد معدنی را از بین می برند. هنگام تماس اسیدها با مینای دندان، بخش کوچکی از فسفات کلسیم دندان از بین می رود که به آن دمینرالیزاسیون(از دست رفتن مواد معدنی) می گویند. در صورتی که این عمل ادامه یابد دندان نسبت به غذاها و نوشابه های بسیار گرم و سرد یا حتی نسبت به هوای سرد حساس می شود. در صورت ادامه از دست رفتن مواد معدنی، روزنهای میکروسکوپی در لایه مینا بوجود میآید. باکتری ها از همین روزنه وارد دندان شده و روی قسمت مرکزی دندان اثر می گذارند.
منابع اسیدی در دهان:
اسیدها بطور طبیعی در بسیاری از غذاها وجود دارند، وقتی پرتقال، لیموترش، آناناس می خوریم اسید موجود در آن ها را احساس می کنیم. اما سایر میوه ها و سبزی ها نیز دارای اسید هستند. موادی از قبیل خیارشور، سرکه و نوشابه های دارای کربنات، اسید بیشتری دارند. از دست رفتن مواد معدنی زمانی اتفاق می افتد که غذاها و نوشابه های اسیدی مصرف می کنیم. اسیدها در نتیجه فرایندهای شیمیایی که بوسیله باکتری های موجود در پلاک دندانی بوجود می آیند نیز در دهان ایجاد می شوند. کربوهیدرات ها و شکرهایی که مصرف می کنیم به وسیله باکتری ها به اسید تبدیل می شوند. هر قدر مصرف این مواد بیشتر و بهداشت دهان که می تواند اسیدهای تشکیل دهنده پلاک را از بین ببرد، رعایت نشود، میزان از دست رفتن مواد معدنی هم بیشتر می شود. اسیدهای بسیار قوی بطور طبیعی و به هنگام هضم غذا در معده بوجود می آیند. هنگامی که غذاهای هضم نشده به دهان برگردانده شوند، بخشی از این اسیدهای قوی را هم به همراه می آورند و چنان چه این عمل به دفعات تکرار شود دندان ها به شدت آسیب می بینند.
بزاق:
بزاق نه تنها دهان را مرطوب می سازد بلکه ذرات غذا را از سطح دندان می شوید (خاصیت خود تمییزکنندگی)، و دارای پروتئین، آنتی بیوتیک های طبیعی و سایر موادی است که برای سلامتی و جلوگیری از پوسیدگی دندان لازم است. بزاق دهان، کلسیم و فسفات مورد نیاز دندان را به مراه دارد. بزاق یکی از بخش های اساسی مکانیزم طبیعی بدن است که موجب نگهداری و ترمیم دندان ها می شود. برقراری تعادل بین از دست رفتن مواد معدنی و بازسازی آن ها: مشکلات دندانی زمانی بروز میکنند که یا از دست رفتن مواد معدنی شدید می شود و یا بازسازی آن ها به حدلازم صورت نمی گیرد. عدم رعایت بهداشت دهان، عادات غذایی، مصرف بیش از حد نوشابه های دارای کربنات، خطرات شغلی و حتی برگرداندن غذای هضم نشده به دهان می توانند میزان از دست رفتن مواد معدنی را افزایش دهند. هنگامی که جریان بزاق کاهش می یابد، باز سازی مواد معدنی به اندازه کافی صورت نمی گیرد. کاهش بزاق با افزایش سن صورت می گیرد و امری است طبیعی، با این حال خشکی دهان در هر سنی و بر اثر استفاده از داروهای خاص یا در نتیجه پرتودرمانی و جراحی اتفاق می افتد. در مورد درمان های ارتودنسی جریان بزاق می تواند حالت عادی داشته باشد، اما پلاکت ها از رسیدن بزاق به سطح دندان جلوگیری می کنند و در نتیجه بازسازی مواد معدنی صورت نمی گیرد.
انتخاب مسواك و نخ دندان مناسب
بسیاری از مردم بیش از آن كه در پی یادگیری صحیح مسواك زدن باشند، به دنبال خرید مسواك های گران قیمت و پر زرق و برق هستند. خوب است بدانیم مسواك به خودی خود معجزه نمی كند بلكه معجزه گر واقعی روش مسواك زدن می باشد. برداشتن پلاك از روی سطوح داخلی، خارجی و سطوح جونده دندان ها از اهداف اصلی مسواك زدن می باشد. 
در سن مدرسه پوسیدگی دندان ها بسیار شایع بوده و مربیان در پیشگیری از بروز آن نقش بسیار مهمی دارند، حفظ و مراقبت از دندان ها ضامن تغذیه مناسب و رشد طبیعی کودک خواهد بود. پوسیدگی دندان ها فرایندی است که با سه عامل اصلی زیر در ارتباط می باشد: الف- ضخامت مواد در تماس با دندان ها؛ با از بین رفتن مینای دندان که در نتیجه فعالیت باکتری ها در اثر تخمیر مواد قندی رخ می دهد به تدریج لکه های سفید رنگی به وجود آمده که در نهایت به فقدان پیشرونده بافت دندان و ایجاد پوسیدگی در آن می انجامد. جهت پیشگیری از پوسیدگی و فساد دندان موارد زیر پیشنهاد می گردد: استفاده از مواد غذائی مناسب - به اولیاء محترم توصیه می شود که به کودک خود در هنگام رفتن به مدرسه یک عدد میوه پوست نکنده بدهند.
ب- مواد قندی دریافتی در رژیم غذایی؛
ج- باکتری های اختصاصی دهانی. 
۱- شستشوی مرتب دهان پس از هر وعده غذا خوردن؛
۲- استفاده از خمیردندان مناسب؛
۳- مسواک زدن به روش صحیح پس از هر وعده غذا؛
۴- استفاده از غذاهای دریایی؛
۵- استفاده از آب لوله کشی بهداشتی؛
۶- استفاده متناوب از آب های معدنی سالم؛
۷- خودداری از مصرف غذاهای گرم و سرد به طور هم زمان؛
8 - مراجعه به دندان پزشک هر ۶ ماه یک بار. 
- یک لیوان شیر در غذای کودک بگنجانند.
- قبل از رفتن به مدرسه به کودک صبحانه کامل بدهند.
- مواد غذایی از نظر بهداشتی با نظارت مسئولین استفاده شود.
- به کودکان بیاموزید قبل از صرف غذا دست های خود را با صابون و آب جاری بشویند.
- در مدرسه هر کودکی لیوان و قاشق مخصوص خود را همراه داشته باشد.
منبع: سایت صدا و سیما
پوسیدگی دندان شایع ترین بیماری عفونی در كل جهان محسوب می شود. شاید خیلی ها ندانند كه پوسیدگی دندان یك بیماری عفونی است ولی باید گفت این مشكل در اصل به وسیله عملكرد باكتری های حفره دهان ایجاد می شود. همان طور كه تقریباً همه می دانند عامل اصلی در بروز پوسیدگی دندان حضور مواد غذایی به خصوص مواد قندی است. این مواد، غذای مناسبی برای باكتری های حفره دهان فراهم می كنند. باكتری ها با معرف مواد قندی اسید تولید می كنند كه این اسید آرامآرام مینای دندان را حل می كند و باعث تهاجم باكتری ها به عاج دندان می شود. نكته مهم این كه مینا سخت ترین بافت بدن انسان و مقاومت آن ده ها برابر بیشتر از استخوان است و اصلی ترین سد مقاومت دندان در برابر پوسیدگی محسوب می شود. اما در زیر این بافت بسیار سخت عاج قرار دارد كه مقاومت آن در برابر پوسیدگی به مراتب پایین تر از میناست. بنابراین در صورتی كه پوسیدگی از مینا وارد عاج شود با سرعتی چندین برابر در عاج نفوذ می كند و اگر در این مرحله جلوی گسترش آن گرفته نشود بهراحتی پالپ دندان(یا همان بافت مركزی دندان كه شامل عروق و اعصاب است) را درگیر می كند و آن وقت است كه دندان دردهای شدید آغاز می شود و چارهای جز درمان ریشه یا حتی در مواردی كشیدن دندان باقی نمی گذارد. بنابراین برای جلوگیری از پوسیدگی چند راه بیشتر وجود ندارد: یكی از بین بردن باكتری های مولد پوسیدگی است. برخی محققان آزمایش هایی برای تولید واكسن ضد پوسیدگی انجام دادند اما نتایج آن چندان امیدوار كننده نبود. حذف كامل باكتری های مولد پوسیدگی كار بسیار دشوار یا شاید غیرممكنی باشد كه عوارض معرف داروها برای دستیابی به این هدف به مراتب بیشتر از مزایای آن است. راه دیگر حذف مواد قندی از رژیم غذایی است كه كاری دشوار اما عملی است. تغذیه صحیح، مصرف كم شیرینی و شكلات و قند و شكر و بالعكس مصرف زیاد میوه و سبزیجات می تواند مواد قندی لازم برای ایجاد پوسیدگی را كاهش دهد. اما در بسیاری موارد این امر امكان پذیر نیست و طیف وسیعی از افراد جامعه قادر نیستند مواد قندی را در رژیم غذایی خود كاهش دهند. یك روش موثر برای كم كردن اثر مواد قندی، مصرف نكردن یا كم مصرف كردن این مواد در فواصل بین وعده های غذایی است. توصیه می شود افراد و به خصوص كودكان مواد قندی را بلافاصله بعد از مصرف وعده غذایی اصلی مصرف كنند و در میان وعده های غذایی از میوه و سبزیجات استفاده كنند. این روش به خصوص زمانی موثر است كه هر فرد بلافاصله بعد از مصرف مواد غذایی مسواك بزند تا خرده های غذا، از حفره دهان پاك شود تا هم مواد قندی در دسترس باكتری ها قرار نگیرد و هم عامل مهم زمان از باكتری ها گرفته شود. زمان یكی از اصلی ترین عوامل ایجاد پوسیدگی است. تحقیقات نشان می دهد كه در صورت وجود مواد قندی، در عرض مدت 20 دقیقه حفره دهان كاملاً اسیدی می شود. 