نقش تقوا در قیام نماز
نقش تقوا در قیام نماز
انسانوقتی میتواند به نمازش ایستادگی بدهد که خودش ایستاده باشد، تا ایمان به غیب نداشته باشد و اهل تقوا نباشد توان آن را ندارد که زیر بازوی نماز را بگیرد و نماز را بلند کند، [نمیتواند] نماز را ایستادگی ببخشد.لذا قرآن کریم سعیاش بر این است که به مردم ایستادگی بیاموزاند؛ وقتی کلِّ دین را مطرح میکند، میگوید: دین برای آن است که (لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ) و مظاهرِ مهمّ دین را هم که مطرح میکند، آنها را به عنوان قیام معرّفی میکند؛ میفرماید: فلان رکنِ دینی برای آن است که مردم اهل قیام باشند.
خداوند فرمود: (جَعَلَ اللّهُ الْکَعْبَةَ الْبَیْتَ الْحَرَامَ قِیَاماً لِلنَّاسِ)؛ما کعبه را عامل قیام مردم قرار دادیم که مردم ایستادگی را از کعبه بیاموزند؛یعنی کعبه عامل ایستادگیِ مردم باشد، مردم بایستند. مهمترین رکنی که در طیّ زندگی و مرگمان، ما با آن روبهرو هستیم این کعبه است...
اقامهصلات «ذکرالله» است، ایتای زکات هم «ذکرالله» است؛ امّا اینها یک ذکر موقّتاند؛ نماز، شبانهروز پنج وقت دارد [پس] یک ذکر موقّت است؛ زکات در نُه چیز است [پس] یک عبادت موقّت است؛ امّا «ذکرالله» موقّت نیست که فرمود:(اذْکُرُوا اللَّهَ ذِکْراً کَثِیراً)
منبع :
بیانات آیت الله جوادی آملی
ادامه مطلب
چرا قبل از قنوت “کذلک اللهُ ربّی” می گوییم؟
چرا قبل از قنوت “کذلک اللهُ ربّی” می گوییم؟
سورۀتوحید دارای مضامین بلندی است که به نوعی شناسنامه خداوند است، در این سوره خداوند را به توحید و بینیازی معرفی میکند؛ لذا عبارت «کذلک الله ربّی» تأکید و اعترافی است از طرف قاری و خواننده که خداوند همین گونه است که این سوره مبارکه معرفی میکند.
در روایتی آمده است که امام باقر(ع) بعد از قرائت سورۀ توحید، میفرمود: کذلک الله ربّی؛ یعنی خدای من همانگونه است که در این سوره بیان شده است.[۱]
لذا فقها در باب قرائت سوره توحید در نماز گفتهاند: مستحب است بعد از خواندن سورۀ «قل هو اللّهُ احد»، یک، یا دو، یا سه مرتبه «کَذَلِکَ اللهُ ربّى» یا سه مرتبه «کَذَلِکَ اللّهُ رَبُّنٰا» بگوید.[۲]
پس گفتن این عبارت مخصوص رکعت دوم و قبل از قنوت نیست و در هر رکعت که سورۀ توحید خوانده شود، مستحب است بعد از آن این عبارت گفته شود.
پی نوشت ها :
[۱]. حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج ۶، ص ۷۱، موسسه آل البیت، قم، ۱۴۰۹ ق.
[۲]. توضیح المسائل(محشی)، ج ۱، ص ۵۶۰٫
ادامه مطلب
تغییر حالت در نماز
تغییر حالت در نماز
قَالَرَسُولُ اللَّهِ صلیاللهعلیهوآله: «إِنَّ عَمُودَ الدِّینِ الصَّلَاةُ وَ هِیَ أَوَّلُ مَا یُنْظَرُ فِیهِ مِنْ عَمَلِ ابْنِ آدَمَ فَإِنْ صَحَّتْ نُظِرَ فِی عَمَلِهِ وَ إِنْ لَمْ تَصِحَّ لَمْ یُنْظَرْ فِی بَقِیَّةِ عَمَلِهِ»[1]
رسول مکرم اسلام صلیاللهعلیهوآله میفرمایند: نماز ستون دین است، و اولین چیزی که در قیامت از انسان سوال میشود نماز است، اگر نماز قبول شد به بقیه اعمال شخص هم نظر می شود و اگر قبول نشد به بقیه اعمال هم توجهی نمیشود.
البته در ارتباط با نماز، آیات و روایات زیادی آمده است و بارها بر وجوب و اهمیت آن تأکید شده است و حکم تکلیفی را بر ما مشخص ساخته است.
اما در باب حکم وضعی که همان صحت و بطلان و یا فعل مکلف است، این سوال پیش میآید که: اگر نمازگزار به دلیلی در نماز، مثلا جلوگیری از خنده تغییر حالت دهد حکم چیست؟
اگرنماز گزار برای جلوگیری از صدای خنده حالتش تغییر کند،[2] مثلا رنگش سرخ شود،[3] چنانچه از صورت نمازگزار بیرون رود، باید نمازش را دوباره بخواند.[4]
پی نوشت:
[1] ابوجعفر محمد طوسی، تهذیب الاحکام، ج2، ص237
[2] آیت الله صافی: به حدی که از صورت نمازگزار خارج شود نمازش باطل است.
[3] آیت الله بهجت: نمازش صحیح است.
[4] رساله توضیح المسائل شش مرجع، مسأله 1151.
ادامه مطلب
آرامش بدن موقع ذکر گفتن
آرامش بدن موقع ذکر گفتن
یکیاز بحثهایی که در نماز خواندن وجود دارد و خیلی اتفاق میافتد که در نماز مراعات نمیشود، گفتن ذکر در حال حرکت بدن است. که آیا این حرکت، ذکر را باطل میکند؟ و اگر دوباره گفته شود نماز درست است؟ یا اینکه این ذکر باعث میشود کلا نماز باطل بشود؟ و یا اینکه اصلا این ذکر در حال حرکت بدن اشکالی به نماز وارد نمیکند؟
برای رسیدن به جواب باید عرض کنیم که اذکار در نماز به سه دسته تقسیم می شوند:
1. ذکر واجب نماز
2. ذکر مستحب که در نماز وارد شده است
3. ذکری که نه واجب است و نه مستحب است برای اینکه ذکر است میشود در نماز گفت
در کتاب تحریر الوسیله این گونه بیان شده است:
هنگام گفتن ذکر واجب، باید بدن در حال طمأنینه و آرامش باشد
،پس اگر عمدا طمأنینه را ترک کند نمازش باطل مىشود بر خلاف اینکه سهوا ترکنماید، هر چند احتیاط آن است که اگر سهوا هم طمأنینه را ترک کند نماز را از نو بخواند و اگر عمدا قبل از رسیدن به حدّ رکوع یا پس از رسیدن به آن، ولى قبل از آرام گرفتن بدن، شروع به گفتن ذکر نماید، یا آنکه گفتن ذکر را در حال بلند شدن از رکوع، قبل از آنکه از حدّ رکوع خارج شود یا بعد از آن، تمام کند، قطعا چنین ذکرى کفایت نمىکند و بنابر اقوا، نمازش باطل است ولى احتیاط آن است که آن نماز را تمام کند، سپس از نو بجا آورد، بلکه اگر ذکر مستحبّى را هم به قصد خصوصیّت که در حال رکوع وارد شده است [نه آنکه خودش ذکر مطلق مستقلى باشد]، با چنین کیفیّتى [مثلا قبل از رسیدن به حدّ رکوع و یا ...]بگوید، بنابر احتیاط واجب، نمازش باطل است و اگر قصد خصوصیّت نداشتهباشد [و به آن کیفیت بگوید] اشکال ندارد و اگر به جهت بیمارى یا غیر آن، بر طمأنینه قدرت نداشته باشد، طمأنینه از گردنش ساقط است، لیکن بر او واجب است که ذکر واجب را قبل از آنکه از حدّ رکوع خارج شود، تمام کند و همچنین واجب است از رکوع بلند شود، بطورى که راست و آرام بایستد.
بنابراین، اگر قبل از آنکه چنین بایستد، عمدا به سجده رود، نمازش باطل مىشود.[1]
در رساله توضیح المسائل آیت الله شبیری زنجانی چنین بیان شده است:
مسأله975- اگر با علم و عمد در حال حرکت بدن ذکر بگوید، مثلًا موقع رفتن به رکوع یا رفتن به سجده تکبیر بگوید، چنانچه آن را به قصد ذکر خاصى که در نماز دستور دادهاند بگوید باید نماز را دوباره بخواند و این امر در ذکرهاىمستحب مطابق احتیاط وجوبى است، و اگر به این قصد نگوید بلکه بخواهد ذکرى گفته باشد، نمازش صحیح است.[2]
پینوشت
[1] خمینى،سید روح اللّٰه موسوى - مترجم: اسلامى، على، تحریر الوسیلة - ترجمه، 4 جلد، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، قم - ایران، 21، 1425 ه ق ج1، ص: 311.
[2] زنجانى، سید موسى شبیرى، رساله توضیح المسائل (شبیرى)، در یک جلد، انتشارات سلسبیل، قم - ایران، اول، 1430 ه ق ص: 210.
ادامه مطلب
درباره وبلاگ
آرشیو ماهانه
آرشیو موضوعی
آمار وبلاگ
دیگر امکانات
دستور آسان نماز شب از زبان حجت الاسلام عالی وصیت شهدا