وضو و بهداشت دهان و دندان
وضو و بهداشت دهان و دندان
امام علی (علیه السلام) فرمودند:
و المضمضة و الاستنشاق بالماء عندالطهور طهور للفم والانف؛[1]
شستن دهان و بینی هنگام وضو و غسل ، پاک کننده دهان و بینی است.
دهان انسان را برخی قلب دوم بدن نامیده اند و توجّه به این نکته که چنانچهمحیط دهان فردی تمیز و پاکیزه باشد آن فرد از ابتلا به بسیاری از بیماری ها در امان است، این نام گذاری را بسیار مناسب جلوه می دهد.
عفونت های دهان و دندان به ویژه در کودکان، نقش مهمی در ایجاد و بیماری های روماتیسمیدارد و نقش دندان ها در حفظ زیبایی و قدرت جویدن و صحبت کردن به خوبی مشخصاست و حتی نبودن دندان های سالم و زیبا برای بانوان و دوشیزگان (به خصوص) اثرات روانی فراوانی بر جای می گذارد؛
چرا که در کتاب های علمی و روان پزشکی می خوانیم: نیمی از زیبایی بشر منوط به صورت و و از این مقدار 3/2 آنمربوط به دهان و دندان هاست.[2]
بنابرین، رعایت بهداشت دهان و دندان وپیشگیری از بیماری های مختلف آن، از جمله پوسیدگی دندان ها و بیماری های لثه و بافت های اطراف آن ها (پریودنتال)[3] و... امری مسلم است که قرن ها قبل بسیار جالب مولا علی (علیه السلام) آن را بیان داشته و در احکام وضو نیز بدان تأکید شده است؛
چرا که شستن چند بار دهان و دندان ها در طول روز باعث طهارت آن نواحی شده و اثر بسیاری در پیشگیری عفونت های مربوط و همچنین نواحی مجاور دارد.
پی نوشت ها:
[1] - دستورات طب و بهداشت از نظر اسلام، احمد قاضی زاهدی، مؤسّسه نشر و مطبوعات حاذق، چاپ اوّل، تابستان 1377، ص56.
[2] - 40 نکته پزشکی پیرامون نماز، مجید ملک محمدی، مؤسّسه فرهنگی و انتشاراتی معارف، چاپ اوّل، شهریور ماه 1376، ص17.
[3] - Priodental.
ادامه مطلب
مستحبات وضو و اصول علمی
مستحبات وضو و اصول علمی
وضوگرفتن قبل از خواب: مسلماً در ابتدا ممکن است به نظر می آید که تحریکات حسی به علت بالابردن توجّه و هوشیاری انسان، مانع خواب شود؛
امّا ما با جدیدترین اصول علمی سخن می گوییم و از نظر بزرگ ترین دانشمندان بهره می گیریم.
از نظر صاحب نظران رشته روان پزشکی،[1]جهت بهداشت صحیح خواب و داشتن خوابیراحت، باید اصولی را رعایت نمود که از جمله آن ها، دوش گرفتن ملایم هر شب قبل از رفتن به رختخواب است و جالب این که در ادامه تأکید می شود، این روش هر شب تکرار گردد.
بنابراین، برای دست یابی به یک خواب راحت و آرامش بعد از آن، دوش گرفتن و استحمام شبانه (قبل از خواب) مفید است که وضو می تواند جای آن را بگیرد.
2- وضو گرفتن قبل از مطالعه: در بسیاری از روایات معصومین (علیهم السلام) و دستورات و احکام اسلامی به این نکته اشارهشده و توصیه های فراوانی نیز گردیده است.
از لحاظ توجّه و تمرکز و افزایش هوشیاری در قسمت های قبل بحث شد؛ امّا به (شکل 2)[2]نگاه کنید.
این شکل به شرح سازمان بدنی مناطق حرکتی قشر مغز می پردازد و می بینیم که نواحی مرتبط با وضو، بیشترین وسعت را در قشر حرکتی مغز دارند و هر چه تحریکاین قشر هم بیشتر باشد، خواب آلودگی و کسالت از انسان دور می شود.
3- وضو گرفتن با آب سرد: تجربه نشان داده و از نظر علمی نیز به تأیید رسیده است که آب سرد نسبت به آب گرم قدرت تحریک حسی بیشتری دارد.
4- خشک نکردن اعضاء بعد از وضو: به علت تماس طولانی آب با سطح بدن، مدت تحریک حسی طولانی تر شده و تحریک حسی تقویت می شود.
آنچه گذشت فقط اشاراتی جزئی بود براین ادعا که کیفیت وضو با تحقیقات علمی جدید انطباق دارد و اگر بخواهیم به تمام نکات و ظرافت های علمی آن اشاره نماییم، مثنوی هفتاد من کاغذ می گردد ولی همین قدر می توان بگوییم که در طراحی وضو، تحریک بهینه قشرحسی مغز (شکل 1) و همچنین مناطق حرکتی قشر مغز (شکل 2) مدّنظر بوده است و این خود نشان دهنده یکی از جنبه های اعجاز علمی قرآن کریم است؛ چرا که آیه وضو خود از جانب طراح قشر حسی مغز صادر شده است.
پی نوشت ها:
[1] - Pocke Handbook of Psychiatry- Harold I. Kablan, M.D.&. Benjamin J.Sadock, M.D- New your- Second edition- 1995- P.162.
[2] - Principles of physiology- Robert M.Berne, M.D.& Matthew N. levy, M.D- The C.V.Mosby Company- 1990- p.124
ادامه مطلب
اهمیت نماز صبح از نظر روایات
اهمیت نماز صبح از نظر روایات
شیخحر عاملی، در «وسائل الشیعه» یکی از باب های جماعت را این عنوان قرار داده: «باب تأکّد استحباب حضور الجماعة فی الصبح و العشائین؛ حضور در نماز جماعت صبح و مغرب و عشا، مستحب مؤکد است» و در این رابطه سه حدیث را ذکر کرده است. علامه مجلسی نیز در بحارالانوار، روایاتی آورده است.
امام صادق (علیه السلام) فرمود: «اما انه لیس من صلاه اشدّ علی المنافقین من هذه الصلاة اشد علی المنافقین من هذه الصلاة و العشاء».
رسول خدا (صلی الله علیه وآله و سلم) روزی پس از ادای نماز صبح در مسجد، رو به اصحاب کرده و از حال مردمی که نامشان را یک به یک برد، پرسید که آیا اینان به جماعت حاضر شده اند؟ اصحاب عرض کردند: نه یا رسول الله! حضرت با تعجب پرسید: آیا غایب اند؟ بعد فرمود:
«به راستی که هیچ نمازی بر منافقان از این نماز صبح و نماز عشا، دشوارتر نخواهد بود»(1).
امام صادق (علیه السلام) از رسول خدا نقل می کند که فرمود: «من صلّی الغداه و العشاء الاخره فی جماعه فهو فی ذمه، فمن ظلمه فانما یظلم الله و من حقره فانما یحقر الله عزوجل؛ هر کسی نماز صبح و عشا را با جماعت به جا آورد، در تحت نگهبانی و ذمه خدا قرار می گیرد و هر کس به او ستم کند، گویا خدا را ستم کرده است و هر کسی او را تحقیر کند، همانا خدا را تحقیر کرده است»(2).
پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) فرمود: «و لو علموا الفضل الذی فیهما (صلاه الغداه و العشاء) لا توهما و لو حبوا؛ اگر بدانند فضیلت خواندن نماز صبح و عشا [با جماعت] را، به (سوی) آن می آیند هر چند بازانوها و دست ها باشد مانند راه رفتن کودک با نشستنگاه خود»(3).
و در حدیثی دیگر فرمود: «من صلّی المغرب و العشاء الاخره و صلاه الغداه فی المسجد فی جماعه فکانما احیی اللیل کله؛ هر کس نماز مغرب و عشا و صبح را درمسجد با جماعت بخواند، گویا تمام شب را احیا نگه داشته» (4).
و نیز فرمود: «لان اصلی الصبح فی جماعه احب الیَّ من ان اصلّی لیلتی حتی اصبح؛ اگر نماز صبح را به جماعت بخوانم، در نظرم محبوب تر از عبادت و شب زنده داری تا صبح است»(5).
پی نوشت ها:
1- وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی ، ج 5، ص 378؛ ثواب الاعمال عقاب الاعمال، شیخ صدوق، ص 275؛ بحارالانوار، ج85، ص 9.
2- بحار الانوار، ج 85، ص 12 و 13، ح 22؛ محجه البیضاء، فیض کاشانی، ج1، ص 343.
3- همان.
4- وسائل الشیعه، ج5، ص 378.
5- کنز العمال، علاء الدین هندی، ح 22792.
ادامه مطلب
اهمیت نماز صبح از نظر قرآن
اهمیت نماز صبح از نظر قرآن
درقرآن می خوانیم: (أَقِمِ الصّلاهَ لِدُلُوکِ الشّمسِ إِلی غَسَقِ اللّیلِ وَ قُرآنَ الفَجرِ إِنّ قُرآنَ الفَجرِ کانَ مَشهُوداً)(1)؛ «نماز را از زوال خورشید، تا نهایت تاریکی شب، (نیمه شب) بر پادار و همچنین قرآن فجر (نماز صبح) را؛ چرا که قرآن فجر، مورد مشاهده (فرشتگان شب و روز ) است».
طبق روایاتی در ذیل آیه شریفه وارد شده است، مقصود از «قرآن الفجر» نماز صبح است و این روایات را دانشمندان شیعه و اهل تسنن نقل کرده اند.
زراره از امام باقر (علیه السلام) نقل می کند که مراد از «قرآن الفجر» نماز صبح است.
و نیز امام باقر و امام صادق (علیها السلام) فرمودند: منظور از «قرآن الفجر» نماز صبح است.(2)
آیه شریفه، نکات زیادی را در بر دارد؛ از جمله:
1. اهمیت و جایگاه ویژه نماز صبح نسبت به سایر نمازها (ان قرآن الفجر کان مشهوداً).
2. مطلوبیت و فضیلت اقامه نماز صبح در اول وقت (طلوع فجر).
با اینکه وقت نماز صبح نیز موسع (طلوع فجر تا طلوع آفتاب) است ولی اضافه شدن «قرآن» به واژه «فجر» اهمیت و فضیلت اول وقت را می رساند.
3. نماز صبح در اول فجر، مورد شهود و نظاره ویژه «ملائکه شب و روز» است و هر دو گروه ثواب نماز صبح را می نویسند.
4. اهتمام به اقامه نماز صبح همراه با جماعت.
احتمال دارد که ذکر صفت مشهود برای نماز صبح، نوعی تشویق به این باشد که شایسته است انجام آن در معرض شهود و دید همگان باشد.(3)
علامه طباطبایی می فرماید: «روایات از طرق عامه و خاصه متفقاً جمله «ان قرآن الفجر کان مشهودا» را تفسیر کرده اند به اینکه: نماز صبح را هم ملائکهشب (در موقع مراجعت و هم ملائکه صبح (در موقع آمدن) می بینند»(4).
و نیز در بحث روایتی، پس از نقل اخبار در ذیل آیه شریفه می فرماید: «تفسیر مشهود بودن «قرآن فجر» در روایات شیعه و سنی، به اینکه چون ملائکه شب و روزآن را می بینند، آن قدر در این دو طایفه بسیار است که نزدیک است به حدّ تواتر برسد و در بعضی از آنها همان طور که گذشت، شهادت خدا و دیدن مسلمین نیز اضافه شده است».(5)
5. نماز تنها عبادتی است که به نام «قرآن» توصیف شده است (قرآن الفجر).
6. قرآن و تلاوت آن در نماز، محور اصلی است. (قرآن الفجر) (6)
7. «قرآن الفجر» در آیه عطف است به کلمه «الصلوه» که تقدیرش چنین می شود: «و اقم قرآن الفجر» که مراد از آن، نماز صبح است و چون مشتمل بر قرائت قرآناست، آن را «قرآن صبح» خوانده؛ چون روایات همه متفق اند بر اینکه مراد از «قرآن الفجر» همان نماز صبح است.
پی نوشت ها :
1- اسراء / 78.
2- تفسیر نو ر الثقلین ، عبدالعلی حویزی، ج3، ص 201 و 202، ح 376 و 378.
3- تفسیر راهنما، اکبر هاشمی رفسنجانی، ج 10، ص 208.
4- المیزان، علامه طباطبایی، ج 13، ص 176-178.
5- همان، ص 191.
6- تفسیر نور، محسن قرائتی، ج 7، ص 104.
ادامه مطلب
درباره وبلاگ
آرشیو ماهانه
آرشیو موضوعی
آمار وبلاگ
دیگر امکانات
دستور آسان نماز شب از زبان حجت الاسلام عالی وصیت شهدا