جعفر طيار كيست و دليل معروفيت نمازش چيست؟
جعفر طيار كيست و دليل معروفيت نمازش چيست؟
جعفر بن ابيطالب 20 سال بعد از عام الفيل در مكه به دنيا آمد. آن زمان كه خشكسالي مكه بود، جعفر به دليل معيشت سخت و تنگ پدرش، در خانه عمويش عباس بزرگ شد و همچنان نزد او ماند تا در سال اول بعثت پيغمبر اسلام(ص)، اندكي بعد از برادرش علي(ع)مسلمان شد و اسلام آورد.
چرا به او جعفر طيار ميگويند؟ دليل معروفيت نماز ايشان چيست؟
شايد يكي از سوالاتي كه در ذهن ما وجود داشته باشد وجه تسميه لقب "طيار" يا " ذوالجناحين" براي آن حضرت است.
در تاريخ و اخبار و روايات ذكر شده است كه "طيار" لقب جعفربن ابي طالب پسر عم پيغمبر اكرم (ص) و برادر ارشد اميرمؤمنان(ع) امام اول شيعيان است كه در سال هشتم هجري در جنگ موته واقع در شام پرچمدار مسلمين بود او آن قدر جنگيد تا هر دو دستش به ضرب شمشير دشمنان از بدن جدا شد ولي جعفر كه مردي شجاع و مؤمن بود با آنكه دو دست در بدن نداشت پرچم اسلام را با دو بازوي بريده خويش بر سينه برافراشته داشت تا مسلمين روحيه خويش را نبازند و وحشت زده نشوند. در اين حال بود كه در اثر ضربات دشمن از ميان دو نيم شد و به گفته يعقوبي: «پس هر پستي براي رسول خدا (ص) برافراشته شد و هر بلندي براي او پست گرديد تا شهادت گاههاي آنها را ديد و گفت: " اي جبرئيل، من زيد را پيش داشتم و خدا جعفر را براي خويشي تو پيش داشت. رسول خدا (ص) با آگاه شدن از خبر شهادت جعفر بسيار اندوهگين شد و گريست و فرمود كه خداوند به جاي دو دست، به وي دو بال داد كه با آنها در بهشت، پرواز ميكند از همين رو جعفر به ذوالجناحين (داراي دو بال) و طيار مشهور شد.
پيامبر براي دادن خبر شهادت جعفر و دلداري از خانواده وي، نزد همسر او اسماء بنت عميس آمد، فرزندان جعفر را خواند و با آنان مهرباني كرد و به اسماء تعزيت گفت و از خداوند خواست كه در ميان فرزندان و ذريه جعفر، جانشين صالح و نيكي براي وي قرار دهد فاطمه زهرا (س) نيز كه جعفر پسرعموي وي بود بر او گريست. رسول خدا(ص) فرمود كه بر مثل جعفر بايد كه گريه كنندگان بگريند، همچنين سفارش كرد كه به آل جعفر رسيدگي شود؛ زيرا كه آنان سرگرم عزا هستند و به فاطمه فرمود كه براي خانواده جعفر به مدت سه روز غذا تدارك بيند، بعدها رسول خدا(ص)، خود به امور فرزندان جعفر رسيدگي ميكرد.
اما درباره علت معروفيت نماز جعفر طيار گفته شده از آن لحاظ است كه وي بيشتر اوقات شبانه روز خود را به نماز و دعا در پيشگاه پرودگار ميگذرانيد و نمازهاي طولاني ميخواند به طوري كه كمتر كسي از اين بابت به پاي او مي رسيده است.
فضائل و مناقب جعفربن ابيطالب
او در عصر جاهليت به داشتن چهار خصلت، متمايز بود. پرهيز از شرابخواري، دروغ، فحشاء، و بت پرستي. جعفر خطيبي توانا و مردي شجاع، سخاوتمند، بردبار و متواضع و شخصيتي نافع داشت و داراي عقل و درايت و هوش زياد و اراده قوي بود. اين سردار برجسته، آگاه به مسائل ديني و آشنا به فنون و اصول جنگ بود و از سابقين در اسلام بود. درباره فضايل او رواياتي از پيامبر نقل شده كه جعفر در رديف بهترين مردم و با پيامبر از يك طينت و سرشت و از نظر خلق و خوي شبيهترين افراد به پيغمبر بوده است.
رسول خدا(ص) چه لقبي به جعفر داد؟
پيغمبر، او را از "ابوالمساكين" يعني پدر بينوايان دادند، زيرا او بسيار به فقرا و مستمندان رسيدگي ميكرد و اموالش را ميان آنها تقسيم نمود. ارادت و علاقهاش به برادر خود، علي بن ابيطالب هم بسيار زياد بود. او از پيامبر روايت نقل كرده و پسرش عبدالله، ابوموسي اشعري، عبدالله بن مسعود، عايشه، ام سلمه و ديگران هم از او نقل حديث كردهاند.
وفات شخصي كه به منزله عبا براي رسول خدا بود
بنا بر قول مشهور، او در هنگام شهادت 41 سال داشت و در همان منطقه (موته) شهيد شد و مزار او و ساير شهداي موته، در منطقهاي معروف به شهر مزار در اطراف موته (شهري در استان كرك اردن) قرار دارد. همانطور كه گفته شد دو دست جعفر در ركاب رسول خدا از تن بريده شد اما پرچم اسلام را در دهان خود و بر روي سينهاش برافراشته نگاه داشت، همان رشادت و ايثاري كه ابالفضل العباس(ع) در جوار امام حسين(ع) در صحراي كربلا داشتند و اين درس را از عموي رشيد خود يعني حضرت جعفربن ابي طالب(ع) آموخته بودند. ظاهرا قبر آنها قبلا مخفي بود ولي امروزه شناخته شده و امروز زيارتگاه است. گفته ميشود كه "ظاهر بيترس اول" چهارمين سلطان مصر، مزار جعفر را تجديد بنا كرد و اوقاف بسياري به آن اختصاص داد.
منابع برخي از روايات نقل شده:
صدوق ،177.1
ابويعلي،350.11
ابن حبان، 521.15
ابن ابي شيبه، 516.7
عبدالرزاق، 550.3
برقي، 2/419؛ حلي، 2/127
هيثمي، 5/155
ادامه مطلب
نماز جعفر به روايت امام رضا عليه السلام
نماز جعفر به روايت امام رضا عليه السلام
حسن بن فضّال گفت: از حضرت رضا علیه السّلام دربارهی شب نیمهی شعبان پرسیدم و عرض کردم: آیا برای این شب نمازی به غیر از نمازِ دیگر شبها وجود دارد؟ حضرت فرمود: نماز واجبی برای این شب نیست، اما اگر دوست داری که در این شب عمل مستحبّی انجام دهی، تو را به نماز جناب جعفر بن ابی طالب علیه السّلام توصیه میکنم.(1)
ابراهيم بن ابى البلاد نقل مىكند كه از امام رضا علیه السّلام ثواب نماز جعفر را پرسيدم، فرمود: اگر گناهان کسی که این نماز را میخواند به تعداد شنهاى بيابان و به مقدار كف دريا باشد، خداوند وی را مىآمرزد! ابراهیم گفت: پرسيدم: اين آمرزش، اختصاص به شيعيان دارد؟ فرمود: بله، اختصاص به شما دارد.(2)
امام رضا عليه السلام علاوه بر آن كه خواندن نماز جعفر طيّار را در روز دحو الأرض (بيست وپنجم ذيقعده) سفارش فرموده اند، خود نيز پيوسته اين نماز را مى خواندند: «احمد بن على انصارى از رجاء بن ابى ضحّاك نقل كرده است كه حضرت رضا عليه السلام در سفر خراسان هر شب بعد از هشت ركعت نماز، چهار ركعت نماز جعفر طيّار مى خواندند... .»(3)
- بحارالأنوار ،ج97،ص84-85 به نقل از امالی صدوق
- ثواب الأعمال ، ص40
- عيون اخبار الرضا عليه السلام، ج2،ص 178
ادامه مطلب
هديه اي از آسمان
هديه اي از آسمان
نماز جعفر بن ابى طالب(عليه السلام) از جمله نمازهايي است كه به سندهاى بسيار معتبر وارد شده است. در روايت آمده است كه وقتي جعفر طيّار برادر حضرت امير المؤمنين عليه السلام از هجرت حبشه مراجعت نمود، روزى آمد كه فتح خيبر به دست امير المؤمنين عليه السلام شده بود، حضرت رسول صلى الله عليه وآله به قدر مسافت يك تير پرتاب، به استقبال او شتافت، چون جعفر نظرش بر جمال عديم المثال آن حضرت افتاد، مشتاقانه به جانب آن حضرت دويد، حضرت او را در بر گرفت و دست در گردن او آورد و ساعتى با او سخن گفت پس برناقه عضبا سوار شد و جعفر را رديف خود ساخت، و چون ناقه به راه افتاد حضرت فرمود كه: اى جعفر، اى برادر، مى خواهى بخشش بزرگى كنم نسبت به تو؟ مى خواهى تو را عطيه گران بهايى بدهم؟ مى خواهى تو را برگزينم؟» مردم گمان كردند كه مال جزيلى از غنايم خيبر به او عطا خواهد فرمود. جعفر گفت: بلى پدر و مادرم فداى تو باد؛ پس حضرت نماز تسبيح را به او تعليم فرمود».(1)
1- ربیع الاسابیع ، ص181 به نقل از جمال الاسبوع
ادامه مطلب
طریقهی مختصر کردن نماز جعفر طیّار
طریقهی مختصر کردن نماز جعفر طیّار
ابان گفت: از حضرت صادق علیه السلام شنیدم که میفرمود: هر کس عجله دارد، میتواند نماز جناب جعفر را بدون تسبیحات بخواند، سپس تسبیحات را در حالی که به دنبال کارهای خود میرود بگوید! [ وسائلالشیعة ،ج 8 ،ص 60 به نقل از کافی]
حضرت صادق علیه السّلام به ابابصیر فرمود: اگر عجله داشتی، نماز جعفر را بدون تسبیحات بخوان و سپس قضای تسبیحات را بهجا آور.[ وسائلالشیعة ،ج 8 ،ص60- 61]
مرحوم آیت الله محمّد تقی موسوی اصفهانی(متوفّی 1348 ه ق) در کتاب سراج القبور مینویسد:
اگر فردی کار تعجیلی دارد، جایز است که اصل نماز (جعفر) را بیتسبیحات بخواند، و بعد از نماز تسبیحات را بخواند ـ اگر چه در حال راه رفتن باشد .[ سراج القبور ، فصل11]
مرحوم آیت الله میرزا محمّد باقر فقیه ایمانی(متوفّی 1370 ه ق) در کتاب فوز اکبر و پس از تأکید بر خواندن نماز جناب جعفر علیه السّلام در شب نیمهی شعبان مینویسد:
یک قسمِ مختصر و آسان این نماز آن است که 4 رکعت به دو سلام خوانده شود، و بعد از چهار رکعت، سیصد مرتبه بگویند: «سُبْحَانَ اللهِ ، وَ الْحَمْدُ لِلهِ ، وَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ ، وَ اللهُ أَكْبَر».[ فوز اکبر،ص203]
منابع:
کتاب "همراه با ماه شعبان": آقای مهندس امین اوحدی
بیانات حجت الاسلام مهندسی در برنامه سمت خدا
بیانات آیت الله بهجت در سایت مشرق
ادامه مطلب
درباره وبلاگ
آرشیو ماهانه
آرشیو موضوعی
آمار وبلاگ
دیگر امکانات
دستور آسان نماز شب از زبان حجت الاسلام عالی وصیت شهدا