علت جلوتربودن مکان مرد از زن در نماز

*خداوند با این که براى زن ارزش و مقامى بالاتر از مرد قائل است و در بعضى موارد برابر با مرد، چرا در هنگام نماز، مرد باید جلوتر از زن بایستد؟
*خداوند متعال براى زن ارزش و مقامى بالاتر از مرد قائل نشده است، چرا که از دیدگاه قرآن، افراد انسان (چه مرد و چه زن) از نظر حقیقت انسانیت و مسایل ارزشى یکسانند و هیچ یک بر دیگرى جز به تقوا و عمل صالح بیشتر، برترىندارد: (إن أکرمکم عندالله أتقـکم)[46]؛ (من عمل صلحاً من ذکر أو أنثى و هو مؤمن فلنحیینّه حیوة طیّبة و لنجزینّهم أجرهم بأحسن ما کانوا یعملون)[47]؛مرد یا زن، کار شایسته کند و مؤمن باشد، قطعاً او را با زندگى پاکیزه [و نیکوچیى حیات [واقعى] مى‌بخشیم و یقیناً بهتر از آنچه انجام داده‌اند به آنان پاداش مى‌دهیم.
قرآن، اگر در جایى از مردان شایسته‌اى هم‌چون لقمان حکیم سخن مى‌گوید، در جاى دیگر نیز از زنان شایسته نام مى‌برد؛ مانند همسر فرعون (تحریم، آیه11) و حضرت مریم (آل‌عمران، آیه42) و...‌.
همان‌گونه که مردان، داراى اندیشه، اراده و اختیارند و براى رسیدن به تکامل و قرب الهى وظایف و تکالیفى بر عهده آنهاست، زن‌ها هم همین گونه هستند و در این جهت، هیچ امتیازى بین زن و مرد وجود ندارد، ولى در بعضى احکام و وظایف با یک‌دیگر متفاوتند. وظایفى به عهده مردان است و بر عهده زنان نیست و بالعکس واین تفاوت براى این است که طبیعت و آفرینش زن و مرد متفاوت است.
خداى متعال، به مقتضاى حکمت بالغه خود و مصالح و مفاسدى که پشتوانه احکام اوست، وظایفى براى مرد و وظایفى براى زن معین کرده است:(لاتبدیل لخلق الله)[48].همان‌طور که مرد نمى‌تواند فرزندى به دنیا بیاورد، زن هم نمى‌تواند برخى از کارهاى طاقت‌فرسا چون امامت، رهبرى، سیاست و کشوردارى را به عهده بگیرد.اگر اسلام اجازه نداده است زن رئیس حکومت یا قاضى و امام جماعت شود، براى آن است که هر یک از آنها، از شئون سیاسى جامعه است و در شئون سیاسى، زن باید پشت سر مرد بایستد نه پیش روى او و این به معناى برترى مرد بر زن نیست.
در علم فیزیولوژى هم گفته شده که زنان از نظر مغز، قلب، شریان‌ها، اعصاب و عضلات بدنى، با مردان تفاوت دارند. در زندگى زنان، «احساس» و در حیات مردان تعقّل غلبه دارد. (البته متوسط زنان و مردان این گونه هستند) و به علت همین تفاوتى که در آفرینش زن ومرد وجود دارد، قوانین اسلام هم با آفرینش انسان سازگار است، به همین جهت،در اسلام، وظایف و تکالیف عمومى و اجتماعى که به تعقل و صلابت بیشترى نیازدارد؛ مانند حکومت، امامت، قضاوت، جهاد ابتدایى و... به عهده مردان قرار داده شده است و وظایفى را که ارتباطش با احساس، بیشتر از تعقّل است و زن، بهتر از مرد مى‌تواند از عهده آن برآید؛ مانند پرورش و تربیت اولاد و آشنا کردن آنها به وظایف اجتماعى، تدبیر منزل و... مخصوص زنان قرار داده است.
ازسوى دیگر، براى این که عفت و عصمت زن اهمیت بسیارى دارد، خداوند متعال، بعضى از کارهاى اجرایى، مانند امامت، قضاوت و... را ـ که سر کار انسان با نامحرمان بسیار است ـ به عهده مردان گذاشته و جلوتر ایستادن مردها از خانم‌ها در نماز هم که در بعضى روایات به آن اشاره شده است[49] ممکن است بههمین جهت باشد. عفّت زن اقتضا مى‌کند که عقب‌تر از مرد بایستد.
ایننکته هم شایان توجه است که جلوتر ایستادن زن از مرد مکروه است نه حرام؛ یعنى مستحب است در حال نماز خواندن مرد جلوتر از زن باشد.[50]