تفسیر الباقر یا تفسیر ابوالجارود اثر تفسیری است منسوب به محمد باقر، امام پنجم شیعیان. این کتاب در حقیقت مجموعه نقلقولهایی از محمد باقر است که توسط شاگردش ابوالجارود زیاد بن منذر نوشتهشدهاست. نجاشی این تفسیر را در صدر فهرست اولین تفسیرها بر قرآن میآورد. سیدابن طاووس حداقل پنج قسمت از این کتاب را داشته و از آن نقل قول کردهاست.[۱]
ابن شهرآشوب مینویسد: «ابوالجارود دارای اصل و تفسیری از ابی جعفر است.».[۲] شیخ طوسی نیز مانند این سخن را آورده است.[۳]
آقا بزرگ تهرانی هم از تفسیر ابی الجارود نام میبرد و درمورد آن مینویسد: «… ابوالجارود، اسمش زیاد بن منذر… واز اصحاب امامان سهگانه: [امام زین العابدین، باقر و صادق ] است و تفسیر وی تنها از امام باقر است که در ایام استقامت [سلامت اعتقادی] خود ازآن حضرت روایت کرده است.»[۴]
اصل تفسیر به صورت مستقل در دسترس نیست[۵] اما بسیاری از روایات ابوالجارود را علیبن ابراهیم قمی در تفسیرش آوردهاست.[۶] مشکل این نقل از تفسیر این است که صرفنظر از موثق بودن یا نبودن ابوالجارود، راوی آن مجهول است و اتصال سند آن از ابوالجارود تا علی بن ابراهیم مشخص نیست.[۷]
