نماز جمعه و حج
نماز جمعه و حج
![]()
قال رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم:
الجمعة حجّ المساکین.
نماز جمعه، حج فقرا است.1
1ـ میزان الحکمه، ج 5، ص 427، نماز در آینه حدیث، عباس عزیزى، ص 100.
ادامه مطلب
نماز جمعه در زمان غیبت
مرحوم شیخ مفید در کتاب مقنعه می فرماید:
هرگاه امام جمعه واجد شرایط امامت بود، نماز جمعه بر همه ی مکلفان واجب است، مگر کسانی که خداوند آنان را معذور داشته است و اگر امام حاضر نبود یا حضور داشت اما فاسق بود، حضور چنین امامی در حکم نبودن است.1
از این عبارت استفاده می شود مقصود شیخ مفید از امام، امام معصوم نبوده است. اگر وجوب نماز جمعه موقوف به حضور امام معصوم باشد، دیگر طرح فاسق بودن امام معنی ندارد. بنابراین، طبق نظر شیخ مفید، نماز جمعه در زمان غیبت واجب عینی است.
همچنین شیخ طوسی در کتاب «خلاف»، محقق حلّی در کتاب «معتبر» و علامه حلّی در کتاب «تذکره» گفته اند: «اقامه نماز جمعه در غیبت مستحب است».2
فقهای معاصر نیز در مورد حکم نماز جمعه در زمان غیبت نیز فتاوایی دارند که به بعضی از آن ها اشاره می شود.
امام راحل رحمه الله: در زمان غیبت ولی عصر عج الله تعالی فرجه الشریف نماز جمعه واجب تخییری است؛ یعنی مکلف می تواند روز جمعه به جای نماز ظهر نماز جمعه بخواند، ولی جمعه افضل است و ظهر، احوط و احتیاط بیشتر در آن است که هر دو را بجا آورند.3
آیت الله تبریزی: لکن در صورت اقامه ی آن با شرایط، شرکت در آن بنابر احتیاط، واجب است.
آیت الله اراکی: در زمان غیبت، نماز جمعه واجب تخییری است و افضل از ظهر می باشد. در زمان غیبت نماز جمعه کفایت از ظهر می کند.
آیت الله خوئی: نماز جمعه مانند نماز صبح دو رکعت است و امتیازش از نماز صبح این است که دو خطبه در پیش دارد و نماز جمعه واجب تخییری است به این معنی که مکلف در روز جمعه مخیر است که نماز جمعه را بخواند در صورتی که شرایطش موجود باشد، یا نماز ظهر بجا آورد، پس اگر نماز جمعه را بجا آورد کفایت از ظهر می کند.
مقام معظم رهبری: نماز جمعه هرچند که در زمان حاضر واجب تخییری است و حضور در آن واجب نیست ولکن نظر به فواید و اهمیت حضور در آن سزاوار مؤمنین نیست که خودشان را از برکات حضور در این نماز به مجرد شک در عدالت امام جمعه، محروم سازند و یا عذرهای واهی دیگر، بیاورند.4
2ـ نماز جمعه در فقه و تاریخ اسلام، ص 96.
3ـ توضیح المسائل مراجع، ج 1، قسمت نماز جمعه، گردآورنده: حجت الاسلام بنى هاشمى خمینى.
4ـ ترجمه اجوبة الاستفتائات، ج 1، سؤال 617.
ادامه مطلب
فتاوای مذاهب چهارگانه ی اهل سنت در وجوب نماز جمعه
ادامه مطلب
شرایط نماز جمعه
شرایط نماز جمعه
![]()
در این بخش برآنیم تا مسایل و شروط این فریضه ی الهی را در ضمن فتاوای بزرگانی چون امام راحل رحمه الله مقام معظم رهبری و... به اختصار بیان نماییم.
شرط اول: وقت
علمای امامیه، شافعیه، مالکیه و حنفیه وقت نماز جمعه را همان وقت نماز ظهر؛ یعنی بعد از زوال شمس دانسته، و بنابر قول آنان، اقامه ی آن قبل از زوال صحیح نیست!1 احمد بن حنبل قایل به جواز اقامه ی جمعه قبل از زوال است و اقامه ی جمعه را بعد از زوال، مستحب می دانند.2
با فوت شدن وقت، نماز جمعه هم فوت می شود، و بنابراین، نماز جمعه قضا نمی گردد به اجماع علما.3
امام راحل: وقت نماز جمعه با زوال خورشید شروع می شود و تا وقتی که سایه ی شخص به اندازه دو قدم (پا) متعارف برسد4 امتداد دارد. ولی احتیاط واجب آن است که از اوایل عرفی زوال ظهر تأخیر نیاندازند و اگر تأخیر افتاد احتیاط مستحب آن است که نماز ظهر را بخوانند.
آیت الله مکارم: وقت نماز جمعه از اول ظهر است به مقداری که اذان و خطبه ها و نماز مطابق معمول انجام شود و با گذشتن آن، وقت نماز جمعه پایان می یابد.
آیت الله اراکی: وقت نماز جمعه ظاهرا از اول زوال آفتاب است تا یک ساعت از زوال گذشته. و اگر از این مقدار گذشت، باید نماز ظهر بخواند و هرگاه مقدار دو خطبه کوتاه و یک رکعت از این مقدار وقت که گفتیم درک نماید، ظاهرا جمعه را درک نموده است.
مقام معظم رهبری: وقت نماز جمعه با زوال خورشید
ادامه مطلب
