نماز سفره گسترده وهمیشگی

نماز برای همه انسانها ودرهمه عصر ها ، پیام ، نکته ، وراز ورمزدارد یعنی هم برای عامه مردم مطلب وسخن دارد وهم برای خواص آنها ،

برایآن عارفی که به هرچیز در جهان می نگرد از آن معانی فراوان درک می کند بسیار آموزنده ودارای درسهای متعددی است همانگونه که برای عموم مردم نیز بهاندازه فهم وادراکشان این چنین است(1) این باران رحمت الهی برای پیامبر عظیم الشأن اسلام صلی الله علیه و آله که جایگاهشان نزدیک تر از قاب قوسین به خداست نیز همچون سایر مردم معارف ومنافع زیادی دربر دارد تا آنجا که آن مقام شریف نماز را به نور دیدگان تعبیر فرمودند :

«یا اباذر ،اِنّ اللهَ جَعَلَ قُرَةُ عَیْنی فِی الصَّلاةِ وَحَبَّبَها اِلَیَّ ، کماحَبَبَّ اِلَی الجائِعِ الطَعامَ وَاِلی الظَمْأنِ المَآءَ ،وَاِنَّ الجائِعَ اِذا اَکَلَ الطَعامُ شَبِعَ وَالظَمْآنُ اِذا شَرِبَ الْماءُ رَوِیَ ، وَاَنَا لا اَشْبَعُ مِنْ الصَلاةِ (2)»

«ای ابوذر ، همانا خداوند متعال نور دیده مرا در نماز قرار داد ونماز را محبوب من گردانید ، همچنانکه غذا را محبوب گرسنه و آب را محبوب تشنه ، ( بااین تفاوت که) گرسنه هر گاه غذا بخورد سیر می شود وتشنه هر گاه آب بنوشد سیراب می شود اما من از نماز سیر نمی شوم».

بنابرایننماز معجونی عبادتی است که برای همه ، حرف وسخن دارد وهرکس به اندازه توانایی و استعدادش از این دریای بی کران عشق و عرفان و شناخت بهره می گیرددرست مانند سفره ای گسترده که خداوند آنرا برای بندگان واهل رحمتش باز می کند(3)که بر سر این سفره انواع واقسام غذاهای لذیذ مادی ومعنوی وجود دارد وهرکس مطابق ذوق وسلیقه وسلامت و بیماری اش ودریک‌کلام به اندازه درخواستش ازاین سفره بهره مند می گردد(4)از سوی دیگر هر یک از تکالیف شرعی تنها به صنفی خاص از بندگان تعلق می گیرد واصنافی از آن معاف هستند

مثلاًروزه بر غیر بیمار وغیر مسافر و... واجب است وخمس و زکات وحج به کسانی که از تمکن مالی برخوردارند تعلق می گیرد و از حضور در صحنه جهاد وکار زار ، زنان وپیر مردان وافرادی که معلولیت دارند ، معافند.

امانماز ، فریضه ای همیشگی است ،حتی در زمان خوف ویا در حال امنیت در روزو شب، در تمامی ماههای سال ، برای آزاد وبنده ، مرد وزن ، غنی و فقیر ، صحیح ومریض ، مقیم و مسافر و... ، برای همه نماز وجود دارد(5)

قرآن کریم درباره اقامه نماز در همه حالات می فرماید:
« فَاِنْ خِفْتُمْ فَرِجالاًأو رکباناً،فاِذا آمِنتم فاذکرو اللهَ کما عَلَّمَکُمْ مالَمْ تَکُونُوا تَعلمون(6)»

«اگر شما را بیم خطری از دشمن باشد به هر حال میسر است پیاده و یا سواره نماز را به جا آرید وآنگاه که ایمنی یافتید ( با آداب وشرایط ) خدا را یاد کنید زیرا او شما را بیاموخت آنچه را که نمی‌دانستید»

بهاین معنا که اگر شرایط آنچنان سخت وسهمگین بودکه مجال وفرصت پیاده شدن از مرکب وجودنداشت به هر صورتی که می تواند ،پیاده یا سواره باید نسبت به انجام این فریضه اقدام نمایید نه اینکه معذورید ومی تواند آنرا به جای نیاورید ویا دروقت دیگری قضای آنرا اقامه نمایید.

تنهااز میان اصناف خاص ، به زنها در زمان عذر ماهیانه دستور داده شده که به جای خواندن نماز ، در مصلی وجایگاه نمازش نشسته وبه ذکرخدا مشغول شوند (7)

امامباقر - علیه السلام– دراین زمینه می فرماید: « نماز بر زن دردوران قاعدگی واجب نیست ولی مستحب است دروقت نماز وضوبگیرد ودر مکان پاک بنشیند وبه آن اندازه که نمازش را طول می دهد به ذکرخداوند مانند « سبحان الله» و« لا الهالا الله» و « الحمد الله» مشغول باشد سپس برخیزد و به سراغ کارهایش برود(8).»
نکته دیگر آنکه آیا تا کنون فکرکرده اید به چه دلیل در بدوتولد ، کودک را با صلای نماز آشنا می کنند واذان واقامه در گوش او می دمند وپس از مرگ وقبل از دفن ، بر پیکربی جان انسان ، نماز می خوانند ؟

جواباین چراها از اهمیت این فریضه عظیم که باید سراسر عمر آدمی را فراگیرد ، خبر می دهد ، فریضه ای که اولین گام در تکلیف وآخرین درخواست اولیاء الهی در آخرین لحظات عمر ، برای خواندن دورکعت نماز، می باشد.

پی نوشت ها:

1. غلامعلی نعیم آبادی ، نماز زیباترین الگوی پرستش ، ص 33 .
2. شیخ طوسی ،امالی ، ج 2 ص 141 ، حسن بن فضل طبرسی ، مکارم الاخلاق ، ، ج 2 ، ص 455.
3.اشاره به حدیث نبوی قال صلی الله علیه و آله :« ألا انّ الصَلاة مَأدَبَةُ اللهِ فی الارضِ قَدْهَنَّأَ ها لِاَهْلِ رَحمته فی کل یومٍ خمسَمراتٍ ». میرزا حسین نوری طبرسی ،همان ، ج 3 ، ص 16 ، ح، 2899/9.
4. غلامعلی نعیم آبادی ، همان ، ص 34 .
5.محمدرضا رضوانطلب ، همان ، ص 84
6. سوره بقره (2) ، آیه 239.
7.مسأله 476 : مستحب است زن حایض دروقت نماز ، خودرااز خون پاک نماید وپنبه ودستمال را عوض کند و وضوبگیرد واگرنمی تواند وضوبگیرد