می‌گویند شتری است كه در خانه همه می‌خوابد. می‌گویند دیر و زود دارد اما سوخت و سوز ندارد. بله، بحث ازدواج است!

درباره دیر و زود شدنش، زیاد صحبت شده؛ اینكه سن ازدواج بالا رفته، اغلب جوان‌ها تمایلی به خداحافظی زودهنگام با عالم مجردی ندارند یا اگر هم می‌خواهند ازدواج كنند، موانع بسیاری پیش‌پایشان است. مثل بالا بودن توقعات، سنگینی هزینه‌ها و ... همه و همه را بارها شنیده‌ایم و گاهی بازی خورده‌ایم و در دور تسلسل بحث‌های مربوطه، شركت كرده‌ایم. بحث‌هایی كه ته ندارند و آخرش برای جمع كردن ماجرا، بیانیه‌هایی مثل این صادر می‌شود: «ازدواج سنت پسندیده‌ای است، پس برای تسهیل در آن باید خانم‌های جوان سطح توقعاتشان را پایین بیاورند و آقایان در تصمیم خود ثابت‌قدم‌تر باشند. زوج‌های جوان از برگزاری مراسم پرهزینه بپرهیزند و خانواده‌ها در تشكیل زندگی آنها را یاری كنند و ...»

ولی در مورد سوخت و سوز قضیه می‌شود بحث‌های تازه و جالب‌تری راه انداخت كه هنوز مثل موارد بالا، كسل‌كننده نشده‌اند؛ خب بعضی‌ها زیادی مشكل‌پسندند، یا نمی‌توانند شخص دلخواهشان را پیدا كنند،  خواستگار خوبی برایشان پیدا نمی‌شود، دختر خوبی سر راه زندگی‌شان قرار نمی‌گیرد، یا می‌گویند اصلا از ازدواج كردن و زندگی زناشویی خوششان نمی‌آید.و برای همیشه مجبورند مجرد بمانند.

عصر جولان تکنولوژی؟

در قسمت قبل به 

اهمیت مشاور برای انتخاب همسر ایده آل  پرداختیم . اینک در ادامه می خوانیم...

مشاوره در هر امری ضروری است ولی در مورد ازدواج به علّت اهمیت موضوع ضرورت بیشتری دارد. به همین علت کمتر کسی بدون مشورت با دیگران به 

انتخاب همسر  و پیوند زناشویی مبادرت می کند. در این مورد آنچه اهمیت دارد انتخاب مشاور است. اکثر جوانانی که قصد ازدواج دارند  برای مشورت در انتخاب همسر و تشکیل خانواده به پدر، مادر، مادر بزرگ، پدربزرگ، عمه، عمو، خاله و دایی روی می آورند؛ خواه این افراد صلاحیت این کار را داشته باشند یا خیر و مهمتر این که گاه مسئله ازدواج به اجبار و تحمیل انجام می شود. پدری که دنیا را در پول می بیند، همسری را توصیه می کند که پولدار باشد و گاه اصرار او به انداره ای است که با استفاده از روابط عاطفی ، نظرش را به فرزندش تحمیل می کند. مادری که به خواهرزاده اش قول ازدواج برای پسرش داده از عاطفه مادری خود برای انجام ازدواج از هر شرایطی استفاده می کند و بعداً که زناشویی به ناسازگاری و اوقات تلخی منتهی شد، به نصیحت می پردازد و تقصیر را به گردن این و آن می اندازد. عمه که پیر دختر همسایه را از دیدگاه خود مناسب تشخیص می دهد، به پسر جوان برادرش توصیه و اصرار می کند که این دختر همسایه موقر و خوش اخلاق است و استدلال می کند که من و شوهرم بیست سال تفاوت سن داریم و خیلی هم خوشبختیم و از زندگی خود راضی هستیم. اینها نمونه ای از مشورت های ازدواج است که به هیچ وجه مناسب نیست. حال سؤال این است کهبرای ازدواج باید با چه کسی مشورت کرد؟ به عبارت دیگر مشاور در امر ازدواج چه شرایطی باید داشته باشد؟

شرایط مشاور ازدواج 

مشاور ازدواج باید از دو ویژگی برخوردار باشد:

ویژگی خلقی و شرایط علمی و تخصصی. مشاور ازدواج از نظر علمی باید حداقل لیسانس و دارای تحصیلات تخصصی مشاوره باشد و در دوره فوق لیسانس واحدهای درسی ویژه مشاوره خانواده را طی کرده و در این زمینه کارآموزی و تجربه لازم کسب کرده باشد. سن در مشاور ازدواج از اهمیت خاصی برخوردار است و بهتر است ازدواج را تجربه کرده و متأهل باشد. از نظر خصوصیات خلقی علاوه بر خصوصیات عمومی مشاوره ، مسئله رازداری و ثبات عاطفی نقش مهمتری به عهده دارد.بنابراین مشاوران ازدواج و خانواده علاوه بر تخصص و ویژگی های شخصی بهتر است سن بالاتری داشته باشند و متأهل و رازدار و از نظر روانی متعادل و از نظر عاطفی با ثبات باشند.

توصیه مشاوران در روابط زوجین

برای آنکه زندگی زناشویی از شادی و نشاط لازم برخوردار باشد ، زن در برابر شوهر باید اصولی را رعایت کند.

در توصیه های زیر طرف خطاب زن خانواده است:

چرا ازدواج مهم است؟

سخن خود را با سخنی از مرحوم علامه محمد تقی جعفری (ره) آغاز می كنیم . وی در جواب فیلسوف شهیر اروپایی برتراند راسل كه چرا اسلام این قدر به ازدواج بها داده و برایش قانون وضع كرده است، نوشت :

يك پسر جوان براي شروع ازدواج بايد علاوه بر داشتن شغل خوب و درآمد كافي سند ششدانگ منزل مسكوني هم به نامش خورد. و خودرويي شيك زيرپايش بوده باشد! و دختر خانم هم بايد حداقل 5 برابر قيمت تمام دارايي هاي شوهر مهريه داشته باشد و آنچنان جهيزيه اي با خود به خانه بخت بياورد كه با دارايي هاي شوهر برابر مي كند!

انتظارات و توقعات فوق چندان با اغراق همراه نيست .حال اگر كسي ندارد ، تكليفش جداست اما سطح فرهنگي جامعه ما چنين انتظاري از دختر و پسر جوان دارد كه ريشه بسياري از مشكلات قبل، هنگام و پس از ازدواج محسوب مي شود.

لحظه اي ديگر مطالب فوق را مرور كنيم و از خود بپرسيم اگر چنين امكاناتي براي زوج هاي جوان فراهم شود آيا خواسته هاي مادي آنها تمام خواهد شد ! عروس چنين خانواده اي مي تواند نرفتن به حداقل سه سفر خارجي را ملاك بي محبتي شوهرش تلقي كند و آغاز اختلافي باشد كه در نهايت مي تواند به طلاق و جدايي ختم شود. و در مقابل هم بي احترامي فرضي خانواده عروس مي تواند مستمسكي براي لجبازي و كينه جويي دامادي شود كه آن نيز پايان تلخي كمتر از جدايي ندارد!

به توجيه اشتباه ديگري كه سبب اختلاف مي شود توجه كنيد. عروس خانم به آقا داماد مي گويد به هر اندازه اي كه دوستم داري بايد براي عروسي من تالار مجلل اجاره كني !! در اين شرايط سخت داماد بخت برگشته اگر بگويد دوستت دارم كه بايد زير بار سنگين تهيه تالار مجلل هم برود و اگر غير از اين باشد كه ...

 واقعا اگر جوانان ما در ابتدا با چنين امكاناتي زندگي جديد خود را آغاز كنند ديگر خواسته هاي جديد مادي نخواهند داشت زندگي آرام خود را ادامه خواهند داد آيا چنين جواني با چنين امكاناتي به دنبال كار و تلاش خستگي ناپذير خواهد رفت ؟

واقعا هدف ازدواج چيست ؟ آيا داشتن خانه ، ماشين و شغل هدف اصلي زندگي است اگر هدف زندگي به داشتن خانه و غذا و خودرو است كه اين نيازها هم در خانه پدري براي دختران و پسران جوان فراهم بود در حاليكه به تعبير اسلام در ازدواج شخصيت انسان كامل مي شود و زوج ها پوشاننده و برطرف كننده معايب همديگر خواهند شد و با ازدواج است كه به تكامل مي رسند.

نظام خانواده در اسلام

پسران براي انتخاب «همسر» مشكل دارند
?? دي ????
آخرين بررسي‌ها در خصوص وضعيت ازدواج جوانان حاكي از تغيير و تحولات در الگوگزيني، كاهش شديد كاركرد خانواده و تجملي شدن ازدواجهاست.
به گزارش گروه اجتماعي خبرگزاري دانشجويان ايران بر اساس «برنامه ساماندهي ازدواج جوانان» بر خلاف افزايش متوسط نرخ رشد ازدواج، شمار متأهلين جوان در ميان هر دو جنس، طي چند سال اخير كاهش يافته كه اين امر نشان‌دهنده افزايش مجدد سن ازدواج و وقوع بسياري از ازدواجهاي ثبت شده در سنين بزرگسالي است.

بر اساس اين يافته‌ها، ميزان «تأهل» پسران روستايي رايجتر از پسران شهري و دختران روستايي كمتر از دختران شهري است؛ اين در حاليست كه نسبت به سالهاي گذشته، سه سال به سن ازدواج افراد باسواد شهري و دو سال به سن ازدواج افراد با سواد روستايي نيز افزوده شده است.

اين برنامه يكي از مهمترين عوامل به تعويق افتادن ازدواج پسران جوان را «مشكل انتخاب همسر» عنوان كرده و ضمن محسوس دانستن كاهش تعداد پسران آماده ازدواج نسبت به دختران، از آن به عنوان عامل بروز بحران نابرابري در دهه كنوني و فزوني بي‌سابقه دختران آماده ازدواج ياد مي‌كند.

بر اساس اين نظر، با توجه به حفظ هنجار اختلاف سني در ازدواج و فرض ثابت ماندن ساير شرايط، اگر شمار هر گروه سني دختران با تعداد پسران گروه سني بعد مقايسه شود، اين نتيجه حاصل خواهد شد كه شمار قابل توجهي از دختران آماده ازدواج، هرگز امكان برقراري پيوند زناشويي با يك مرد جوان را نخواهند داشت.

از سويي ديگر فاصله ميان بلوغ، سن مسؤوليت‌پذيري، ازدواج و تأخير در هويت‌يابي جنسي موجب تأخير در ارضاي نياز طبيعي جوانان و شكل‌پذيري و رشد هويت جنسي آنها در خارج از چارچوب خانواده به شكلي ناهمگون با ساير هويتها مي‌شود.

اين درحاليست كه گسترش «شبكه‌هاي اطلاعات ديجيتالي» امكان دسترسي سريع و آسان جوانان به اطلاعات نامناسب رفتار جنسي را نيز فراهم ساخته ‌است و از سويي ديگر، برنامه ساماندهي ازدواج جوانان، عدم رشد كافي اجتماعي آنها را عامل بروز شيوه‌هاي جديد ارضاي نيازهاي آنها مي‌داند.

همزمان با فرا رسیدن اعیاد اسلامی در ماه های رجب و شعبان از یکسو و اعیاد مسیحی در لبنان از سوی دیگر، این روزها شاهد افزایش مراسم ازدواج در لبنان هستی. با این انگیزه به بررسی و مقایسه رسوم ازدواج این کشور با ایران می پردازیم.   

به گزارش ایرنا ، اگر چه ایران مانند لبنان تنوع دین و مذهبی گسترده ای ندارد، ولی وجود طوایف و اقوام مختلف که هر کدام رسوم خاص خود را در برگزاری مراسم عروسی دارند، شباهت هایی را در این زمینه میان دو کشور ایجاد کرده است.

** ازدواج شیعیان لبنانی
شیوه برگزاری مراسم ازدواج در میان شیعیان لبنان در مقایسه با آداب و رسوم ازدواج ایرانیان تفاوت چشم گیری ندارد. جوان شیعه لبنانی برای ازدواج ممکن است در خارج از خانه، دختری را ببیند و با مطرح کردن دیدگاه ها، بله مقدماتی را از عروس خانم بشنود که این روشی متداول و معمول در میان جوانان ایرانی نیز هست.
در خانواده های سنتی تر نیز اگر طرفین نتوانستند با هم در خارج از خانه صحبت کند، خواستگار در خانه دختر می تواند با وی صحبت های اولیه را داشته باشد.

همچنین در ایام نامزدی، پسر و دختر حلقه را در دست راستشان می کنند و بعد از ازدواج آن را در دست چپشان قرار می دهند و بسیار هم روی حلقه ازدواج تعصب دارند.
اما نکته مهم و فرق اساسی رسوم لبنانی ها با ایرانیان اینجاست که داماد بعد از توافق با دختر و کسب اجازه از خانواده وی برای آشنایی، برای پیشبرد کار باید به تنهایی به خانه دختر برود که این مرحله ممکن است چند بار تکرار شود؛ معمولا دیدار اولیه برای آشنایی است ولی در مرحله های بعدی پسر لبنانی با خانواده دختر درباره مراحل ازدواج از جمله تعیین مهریه مقدم و مؤخر صحبت می کند.

این مرحله کاملا بر عکس آداب و رسوم ایرانی است. در ایران پسر هیچ گاه به تنهایی و بدون خانواده خود برای صحبت درباره مهریه و مراحل ازدواج، وارد صحبت با خانواده دختر نمی شود چرا که این کار بی احترامی به خانواده دختر محسوب می شود، ولی در لبنان اعتقاد بر این است که هیچ گاه نباید خانواده داماد قبل از اطمینان از چون و چرای ازدواج به خواستگاری بروند چرا که جواب رد، ضربه سنگینی بر خانواده داماد تلقی می شود.

بعد از اینکه پسر در مورد مهریه با خانواده دختر به توافق رسید، مادر و خواهر و شاید دیگر اقوام زن نزدیک داماد نظیر خاله و عمه برای دیدن عروس به خانه وی می روند که این محفل، صرفا زنانه خواهد بود و بعد از دیدن دختر و بررسی توافقات انجام شده قبلی، برای مراسم رسمی همراه با پدر خانواده به خانه عروس می روند.
در این مرحله، در لبنان رسم بر این است که فامیل و دوستان داماد و عروس نیز شرکت می کنند تا مراسم هر چه با شکوه تر برگزار شود و معمولا بلافاصله بعد از توافق جشنی هم برگزار خواهد شد.

به نظر می رسد در این مراحل فرهنگ و آداب و رسوم ایرانی کاملا متفاوت با آداب و رسوم حتی شیعیان لبنان باشد.
نکته آخر در این باب اینکه به طور کلى سن ازدواج در میان مسیحیان از مسلمانان بالاتر است.

**مهریه و جهاز در لبنان

1. حفظ نسب:

2. برخوردارى از سكون و آرامش:

3. حفظ نوع بشر:

آسیب شناسی ازدواج دیرهنگام

 

تاخیرهای جبران ناپذیر

سن ازدواج یكی از شاخصه‌های مهم برای ارزیابی میزان سلامت و بهداشت جسمی و روانی افراد یك جامعه محسوب می‌شود. در كشور ما كه هنجارهای دینی نزد عموم مردم از مطلوبیت خاصی برخوردار است و جوانان بخش غالب جمعیت را تشكیل می‌دهند ، این ارزیابی در حوزه اخلاق اجتماعی و روحیه جمعی نیز مطرح می‌شود.

قرآن كریم بلوغ را سن ازدواج می‌داند و از آن با تعبیر بلوغ نكاح یاد می‌كند. روایات ائمه و تفاسیر مختلف نیز بر همین موضوع صحه می‌گذارند؛ به طوری كه شیخ طوسی سن ازدواج را سن توانایی جنسی و رغبت به تاهل می‌داند. یعنی سن ازدواج، سن تمایل است و چنین برمی‌آید كه در صورت نیاز اگر ترك آن موجب گناه ‌شود، ازدواج واجب می‌شود. اما در جوامع امروزی سن ازدواج از سن بلوغ جسمی فاصله گرفته است و این شروع بسیاری از مشکلات است.

جوامع غربی این خلا زمانی یا در حقیقت دوره بحرانی را با روابط آزاد جنسی كه پشتوانه قانونی دارد، می‌پوشانند اما جامعه دینی ما چنین راهكاری را برنمی‌تابد. بالطبع در چنین شرایطی، آشكار شدن آسیب‌های دوره بحرانی ناگزیر است چرا كه نه می‌توان مطابق راهكار دینی، سن ازدواج را به دوران بلوغ نزدیك كرد و نه شرایط فرهنگی و اجتماعی دنیای معاصر اجازه می‌دهد جامعه در شرایطی سالم افزایش سن ازدواج را تاب بیاورد.

زنش بده ، خوب می شه

ازدواج سلامت روانی جوانان را تضمین می کند

در قدیم الایام و در بعضی خانواده ها ، برای کسی که مشکلی داشت ،نسخه ی شیرین ازدواج می پیچیدند و می گفتند

زن بگیرد یا شوهر کند خوب می شود .هر چند خیلی از آن مشکلات حل نمی شد و این تفکر اشتباه بود که کسی که مثلا به خاطر مشکلی غش می کند با ازدواج درمان شود اما با خواندن این خبر در برنا به یاد همان حرف قدیمی های خودمان افتادم و اینکه گویی ازدواج بر بعضی دردها واقعا دواست. نظر شما چیست؟

***

یک جامعه شناس معتقد است: از دیدگاه جامعه شناسان ازدواج دختران و پسران به آرامش، امنیت و سلامت روان، امید به آینده، منزلت اجتماعی و طول عمر بیشتر منجر می شود.  

امان الله قرایی مقدم جامعه شناس و عضو هیات علمی دانشگاه تربیت معلم در گفت و گو با برنا در خصوص نقش ازدواج در سلامت جوانان  گفت: ازدواج از لحاظ بهداشت روانی تاثیر بسیار زیادی دارد و یک امر طبیعی است و یکی از نیازهای اصلی و اساسی جوانان است.

کسی که ازدواج نکند و به این امر توجه نکند به تدریج احساس کمبود خواهد کرد و به مشکلات جسمی و روانی و استرس های رو به افزایش امروزه که گریبانگیر بسیاری از جوانان است ،دچار خواهد شد.

وی با بیان این که عدم ازدواج به موقع در جوانان آنها را در زندگی آینده دچار مشکلات می کند ،گفت: جوانان با ازدواج به موقع و درک مقابل در رویارویی با مسائل زندگی کمتر دچار مشکل خواهند شد.  

خانواده و تربیت / زندگى

«مقاله وارده»
چکیده:

ازدواج، مهم ترین رخداد زندگى هر انسانى پس از تولد و پیش از مرگ مى باشد. سیرى که جهانیان در عصر مدرنیته و فرامدرنیته پیش رو گرفته اند، اگر چه از جذابیت ها و حساسیت هاى سنتى ازدواج کاسته است، ولى نمى توان نقش، اهمیت و کارکرد آن را در جامعه نادیده گرفت. تشکیل خانواده که با ازدواج آغاز مى گردد، نقش بسزایى در تداوم و مانایى بشر، تربیت و پیراستگى اخلاقى و حتى شخصیت بخشى مردان و زنانى دارد که هسته اصلى اجتماعات انسانى اند.

چندان به بیراهه نرفتیم اگر استحکام یک جامعه را به قابلیت هاى کوچک ترین واحد اجتماعى ـ خانواده ـ نسبت دهیم؛ مجموعه اى که با توانایى هاى خود، ارکان صعود و نزول کیفیت جامعه را درون خود پرورش داده و به وسیله آن ماندگارى جوامع انسانى را تضمین مى کند. پدیده ازدواج به مثابه نقش خانواده در جامعه، یک فرایند اجتماعى است و ما را وادار مى کند با طرح حساسیت هاى رایج آن در برابر رابطه فرد و جامعه، به تعریف ماهیت وجودى و عوامل مرتبط با آن بپردازیم.

ازدواج از نظر اسلام، پیمانى مقدس است؛

پیمانى که برقرارى آن بر اساس مقررات، آداب و رسوم،

تشریفات و سنن و قوانین خاصى است.

ازدواج

انسان موجودى اجتماعى است و براى آنکه بتواند نیازهاى خود را در قبال تداوم حیات استمرار بخشد به زندگى گروهى و ارتباط با سایر همنوعان خود نیازمند است. از جمله نیازمندى ها، نیازهاى روحى و جسمانى است که با ازدواج و تشکیل خانواده برآورده مى شود. ازدواج عبارت است از «پیوند بستن دینى و رسمى یک زن و مرد براى شروع زندگى مشترک.» (انورى، 1381: 345) و یا «رابطه حقوقى است که براى همیشه یا مدت معین به وسیله عقد مخصوص بین زن و مرد حاصل شده و به آنها حق مى دهد که از یکدیگر تمتع جنسى ببرند.» (معین، 1377:216)

«ازدواج عملى است که پیوند دو جنس مخالف را بر پایه روابط پایاى جنسى موجب مى شود [و آن [مستلزم انعقاد قراردادهاى اجتماعى است که مشروعیت روابط جسمانى را موجب مى گردد. به بیان دیگر: در راه تحقق ازدواج باید شاهد تصویب جامعه نیز باشیم.» (ساروخانى، 1375: 23)

«ازدواج از نظر اسلام، پیمانى مقدس است؛ پیمانى که برقرارى آن بر اساس مقررات، آداب و رسوم، تشریفات و سنن و قوانین خاصى است. در سایه آن براى طرفین تعهدات و حقوقى پدید مى آید که تخلف آن موجب عقوبت و کیفر است.» (قائمى، 1375: 18)

ازدواج عاقلانه

حساسیت و اهمیت ازدواج تا اندازه اى است که بسیارى از پژوهشگران پیش از آنکه به عوامل شایع در روابط ارتباطى و محیطى خانواده گسیخته توجه کنند به زیرساخت و زیربناى خانواده نظر مى کنند. روشن است هر چه اساس و پایه زندگى بر حسب کنش منطقى و تفکرى صحیح صورت گیرد در آینده، کمتر با انباشت ناسازگارى ها و اختلاف همسران روبه رو خواهد بود. طبق دیدگاه پارتو (جامعه شناس ایتالیایى)، کنش منطقى داراى سه جنبه متفاوت و مرتبط با هم است: هدف عینى، ابزار و وسایل متناسب با اهداف و در انتها تأیید آگاهان.

سؤال ها مى تواند به این شکل مطرح شود: آیا مى توان ازدواج را یک هدف عینى تلقى کرد؟ براى موفقیت در ازدواج نیاز است چه ابزار و وسایلى داشته باشیم؟ نقش والدین و دیگران تا چه اندازه مهم و معتبر است؟

در پاسخ به سؤال اوّل باید بپذیریم که ازدواج یک هدف عینى در جهت ارضاى نیازهاى درونى و تکامل روحى و حتى جسمانى است. اهداف ازدواج، در یک بیان کلى و همه پسند که مکتب اسلام بیان کرده، به اختصار عبارت است از:
1ـ پاسخ به نداى غریزه و فطرت
2ـ ایجاد کانون آرامش براى همسران

سن در ازدواج از دو نظر دارای اهمیت است - 1     :از نظر روانی - 2    از نظر فیزیولوژیكی .

1) جنبه روانی: انسان در فرایند رشد از نظر روانی در سنین مختلف دارای ویژگی های متفاوت می باشد. روان شناسی كودك با روان شناسی نوجوان، جوان و پیر متفاوت است. خصوصیات روانی یك نوجوان با ویژگی های روانی یك فرد سالخورده در اكثر زمینه ها قابل مقایسه نیست. بنابراین ازدواج یك مرد پنجاه یا شصت ساله با یك دختر 18 ساله به دلیل تفاوت فاز روانی به سعادت و خوشبختی نمی انجامد. دیر یا زود به علت عدم ارضای نیازهای روانی، این عروس جوان با دلمردگی به انتظار مرگ شوهر كهنسال خود روزشماری می نماید؛ یا خواهان طلاق می شود. از سوی دیگر این مرد كهنسال برای ارضای نیازهای همسر جوانش مجبور به تظاهر به جوانی و رفتارهای نامناسب با سن خود می شود و در نتیجه او نیز از مسیر طبیعی زندگی خارج می گردد و از نظر اجتماعی زبانزد خاص و عام می شود. و در مجالس و محافل ممكن است همسرش را با فرزندش اشتباه بگیرند و همه جا مجبور است وضعیت خود را توجیه كند. او برای كسب رضایت همسرش ،  چنانچه ثروتمند باشد به خریدن جواهرات و لباس های گران قیمت و خانه و اتومبیل متوسل می شود و چنانچه عالم باشد كتاب ها و آثار خود را به او تقدیم می كند؛ ولی هیچیك از اینها او را ارضا نمی نماید. عكس این حالت یعنی ازدواج زن پیر با مرد جوان نیز همین وضع را خواهد داشت. بنابراین كسانی كه قصد ازدواج دارند نباید تحت تأثیر پول، مقام اجتماعی، مقام علمی و سایر امتیازهای ارزشمند، سن همسر آینده خود را نادیده بگیرند.

2) جنبه فیزیولوژیكی: علاوه بر جنبه های روانی، ارضای غرائز جنسی خود مسئله مهمی است. پیرمردی كه توانایی عمل جنسی او كاهش یافته و ازدواج وی با یك همسر جوان بیشتر جنبه ی صحبت و دیدار دارد، قادر نیست به غرایز جنسی همسر خود پاسخ دهد. به قول سعدی " نزن جوان را تیری بر پهلو ، به كه پیری !".  واقعیت امر چنین است جوانی كه در كنار پیری نیاز به ارضای غرائز جنسی دارد (و او توانایی این كار را ندارد ) جز ملال و سرخوردگی در ازدواج چیز دیگری نصیبش نمی شود. بنابراین چنین ازدواجی به هیچ وجه فرجام خوبی نخواهد داشت و پایانش فساد و انحراف یا دلمردگی و آرزوی نجات از این بحران خواهد بود.  

سن مناسب برای ازدواج

سن ازدواج در شرایط جغرافیایی و اقلیمی مختلف متفاوت است؛ معمولاً در مناطق گرم، سن بلوغ و ازدواج پایین تر و در مناطق سرد و كوهستانی بالاتر است. مهم نیست كه فرد در چه سنی بالغ می شود؛ آنچه مهم است این است كه دختر و پسر احساس كنند كه از نظر فیزیولوژیكی و روانی نیاز به ازدواج دارند. تشخیص زمان مناسب ازدواج از سوی دختر و پسر تازه بالغ مشكل است . در این مورد راهنمایی پدر و مادر و مشاوره با مشاور خانواده ضروری است. معمولاً چون دختران از نظر رشد بدنی و روانی از پسران جلوترند و رشد آنان سریعتر است ، زودتر بالغ و برای ازدواج آماده می شوند. به همین علت در اسلام سن تكلیف دختران 9 و پسران 15 سال می باشد.

سن ازدواج و پیگرد قانونی

سن ازدواج برای دختران(4)

برای مطالعه ی قسمت قبل اینجا کلیک کنید.

ضمانت اجرای تخلف از سن ازدواج

در قانون مدنی فراز و نشیب های تاریخی فراوان در راستای سن ازدواج واقع شده و قانون دراین باره تغییراتی کرده است که البته همه ی آنها به نحوی به یکدیگر نزدیک هستند .

همانطور که گفتیم این تغییرات در ماده 1041 ق.م که مختص سن ازدواج است  به اجمال به این صورت واقع شد:

ماده 1041 ق.م (قبل از اصلاح ): " نکاح اناث قبل از رسیدن به سن 15 سال تمام و نکاح ذکور قبل از رسیدن به سن 18 سال ممنوع است معذالک در مواردی که مصا لحی اقتضا کند با پیشنهاد مدعی العموم و تصویب محکمه ممکن است استثنائا معافیت از شرط سن اعطا شود  ولی در هر حال این معافیت نمی تواند به اناثی داده شود که کمتر از 13 سال تمام دارند  . ...."

ماده 1041 ق.م (اصلاحی مورخ 61/10/8 ) نکاح قبل از بلوغ ممنوع است تبصره :عقد نکاح قبل از بلوغ با اجاز ه ولی صحیح است بشرط رعایت مصلحت مولی علیه ( پسر یا دختر).

ماده 1041 ق.م (اصلاحی مصوب 79/9/27) عقد نکاح دختر قبل از رسیدن به سن 13 سال تمام شمسی و پسر قبل از رسیدن به 15 سال تمام شمسی منوط است به اذن ولی به شرط رعایت مصلحت با تشخیص دادگاه صالح .

 به نظر می رسد مفاد هر سه ماده به نحوی به هم نزدیک بوده و بیانگر یک مطلب است ،اینکه مسلما ازدواج قبل از سن بلوغ ممنوع وازدواج درپایین تر از سن مقرر درهر سه  قانون با اذن ولی و تشخیص دادگاه میسر است که البته در مورد ماده مذکور قبل از اصلاح در صورت مصلحت نمی تواند این سن از 13 سال برای دختران کمتر باشد و در واقع تنها تفاوت، در  سن قانونی برای ازدواج بود که در قبل از اصلاح ، سن دختر 15 سال تمام و در اصلاحی سال 61  بدون در نظر گرفتن سن خاصی سن بلوغ سن ازدواج بود و در عین حال ازدواج در قبل از سن بلوغ را با اذن ولی اجازه می داد که در واقع تبصره ماده اصلاحی آنچه در اصل ماده ممنوع بود ، مباح می دانست اینجا بود که ماده 1041 باتغییراتی در سال 79 به این ابهام خاتمه داد  ودراین ماده ، سن 13 سال سن ازدواج و ازدواج قبل از این سن به اجاز ه ولی منوط شد .

بنابراین اگر چه  ماده 1041 در مصوبه سال 79 به نحوی تکلیف را روشن ساخت  و سن قانونی ازدواج را تعیین کرد ، بدین معنا که از یک سو  نکاح خردسالان را جایز ندانسته و از سوی دیگر  برای ازدواج در پایین تر از این سن (13 سال ) نیز  سختگیری نکرده است و تنها  اجازه ولی و مصلحت دادگاه را کافی دانسته امابه ضمانت اجرای برای تخلف از شرط بلوغ تصریح و اشاره ای  نکرده است، لذا قانونگذار در ماده 3 قانون راجع به ازدواج ، ضمانت اجرای جزایی وکیفری برای این موضوع مقرر کرده است تاتوجه واهمیت  این موضوع را گوشزد کند  :

ازدواج كنيد تا پولدار شويد!

5 تاثير مثبت در ازدواج

زندگى ، تلاشى براى روياندن بذر وجود و شكوفاندن غنچه فطرت در مزرعه حيات است .

آرامش روح ، در زندگى آميخته به معنويت و خداجويى است .

زندگى هشياران ، انديشه درباره سرمايه و سود ماندگار و نتيجه اخروى است ، سرمايه شان اميد و ايمان و سودشان ، آرامش روح و روان است .

آيا حيف نيست كه زندگى بگذرد ، بى آنكه به بلوغ انسانى برسيم ؟

ازدواج ، سازنده و رشد دهنده است و روح تعاون و احساس مسئوليت را بر مى انگيزد وخداوند به  اقدام كنندگان به ازدواج ، وعده ي توسعه رزق مي دهد . در اين مقاله قصد داريم با آوردن مقدمه اي كوتاه ، به تاثيرات مثبت ازدواج ، كه راهي جهت رسيدن به بلوغ انساني است اشاره كنيم :

1- آرامش :

ازدواج ، مايه ي آرامش فكرى و روحى جوان و احساس شخصيت و اعتماد به نفس مى شود و او را از بى عارى و بيكارى و بى برنامگى و نااميدى مى رهاند و جلوى برخى گناهان را مى گيرد و موجب صيانت روحى و اخلاقى جوان مى شود. پيامبر اكرم (صلى الله عليه و آله ) نيز فرموده است :

من تزوج فقد احرز نصف دينه فليتق الله فى النصف الباقى (1) :

هر كس ازدواج كند ، نيمى از دين خود را نگه داشته است ، پس در نيمه باقى مانده ، از خداوند پروا كند و تقوا بورزد.

وقتى اصل ازدواج تا اين حد مهم ، كارساز ، گناه سوز ، مصلحت آفرين و مفسده زداست ، كمك به آن نيز اهميت مى يابد و براى پدر و مادر، تلاش در اين راه و فراهم كردن مقدمات و زمينه ي آن ، يك تكليف محسوب مى شود و زدودن موانع و برطرف كردن دشواري هاى ازدواج ، و ترويج آسان سازى ازدواج و آسان گيرى در اين زمينه به عنوان يك فرهنگ عمومى ، وظيفه به شمار مى آيد.

2- تلاش معاش :

بسم الله الرحمن الرحيم
كتاب النكاح

خلاصه جلسات قبل و اين جلسه :

در جلسات قبل گفتيم: مرد مى تواند به زنى كه مى خواهد با او ازدواج كند نگاه كند، دليلش رواياتى بود كه به مردى كه «يريد ان يتزوج المرأة» اجازه نگاه كردن داده بود، گفته شده هر چند ظاهر ابتدائى «يريد» اراده فعلى است، اما تعليلى كه در روايت آمده ظهور در اراده تعليقى دارد و ظهور تعليلى مقدم است.
در اين جلسه به نقد اين مطلب مى پردازيم.

كلام در اين بود كه آيا جائز است مرد به زنى كه قصد ازدواج با او را دارد نگاه كند؟

از روايات متعددى جواز نظر استفاده مى شود.
در اين روايت آمده بود كه «الرجل يريد ان يتزوج المرأة أينظر اليها؟ قال: نعم، انما يشتريها باغلى الثمن» (جامع

احاديث الشيعه ج 20 باب 6 ابواب التزويج كتاب النكاح) «يريد» ظهور در اراده فعلى دارد، «الرجل يريد أن يتزوج المرأة»، يعنى كسى است كه مى خواهد ازدواج كند و شمول آن بر كسى كه هنوز تصميم به ازدواج نگرفته و شايد در آينده تصميمى بگيرد، خلاف ظاهر است.

بنابر اين روايات دو مورد را شامل مى شود:
1- كسى كه تصميم قطعى دارد كه با فرد معيّنى ازدواج كند، خواه زيبايى ظاهرى داشته باشد يا نه.
2- كسى كه مقدمات ازدواجش فراهم شده ولى ازدواجش مشروط بر جمال ظاهرى فرد مورد نظرش مى باشد، و مطمئن است كه اين فرد، شرط را داراست.
و چند مورد را شامل نمى شود:
1 - مردى كه مى خواهد ازدواج كند مى بيند كه شرايط همسرى در مورد فردى جمع است فقط از جمال ظاهرى او خبر ندارد، و در صورتى تصميم قطعى مى گيرد كه از اين جهت نيز مطمئن شود.
2 - كسى كه مى خواهد ازدواج كند و از شرائط او جمال ظاهرى همسرش مى باشد و نسبت به فردى معين مى داند كه اين شرط را ندارد.
3 - مردى كه نسبت به اصل ازدواج مصمم است ولى نسبت به موارد آن تصميمى نگرفته است، و مى خواهد موارد مختلف را بررسى كند، اگر كسى را داراى شرائط يافت تصميم قطعى مى گيرد كه با او ازدواج كند.
4 - كسى كه فعلاً اراده ازدواج ندارد، اما احتمال مى دهد كه با نگاه كردن به شخص خاصى او را بپسندد و به فكر ازدواج بيفتد.
سؤال: چرا روايت سه مورد اول را شامل نشود؟ روايت مى فرمايد «يريد أن يتزوج المرأة» و كافى است كه اصل ازدواج مورد اراده شخص باشد هر چند نسبت به موارد خاصه تصميمى نداشته باشد و در اين موارد تصميم به اصل ازدواج دارد.

پاسخ استاد مد ظله:

لازمه اين كلام استخدام است، و اين خلاف ظاهر روايت است، چون روشن است كه ضمير در «يجوز ان ينظر اليها» نمى تواند كلى باشد، به اين معنى كه بگوييم كسى كه قصد ازدواج دارد مى تواند به هر زنى نگاه كند و اگر شخصى باشد بايد كلمه «المرأة» در صدر روايت نيز مشخص باشد.
(يعنى تصيمى دارد با شخص معينى ازدواج كند. ) و الا استخدام لازم مى آيد و به عبارت ديگر از روايت استفاده مى شود كه متعلق اراده و متعلق نظر واحد است، چون متعلق نظر شخص خاص است متعلق اراده نيز فرد خاص مى باشد.
سؤال: مرحوم آقاى حاج شيخ فرموده اند: مردى كه موردى را در نظر دارد و تحقيقات لازمه را انجام داده است فقط چنان چه از نظر ظاهرى نيز او را بپسندد تصميم به ازدواج مى گيرد، در چنين مواردى نيز «يريد» صدق مى كند، چون اراده قريب به فعليت عرفاً اراده فعلى محسوب مى شود، پس در مورد اول از اين چهار صورت نيز «يريد ان يتزوج المرأة» صدق ميكند.
چنان كه كسى كه بالقوة القريبة من الفعلية عالم باشد، او را عالم مى دانند و ادله «هو لا يعلم» از چنين مواردى منصرف است.
(كتاب النكاح - تأليف مرحوم آشتيانى - ص 7)

پاسخ استاد مد ظله: