ابتدا بايد هزينه خرجهاي ثابت و اقساط ماهيانه را كنار گذاشت، هر فرد با درآمدي كه دارد بايد اولويت بندي كند. ما هزينه ها را به دو دسته ضروري و غيرضروري تقسيم كنيم ضمن اينكه بتوانيم پس انداز اندكي هم داشته باشيم و به اندازه جيبمان خرج مي كنيم.
    دكتر ابراهيم رزاقي استاد رشته اقتصاد با اشاره به اين كه در علوم مديريت به شعار «هرچه بهينه تر، مطلوبتر» توجه مي شود، مي گويد: براساس اين شعار مديريتي، هرچه هزينه ها كمتر و براي دستيابي به كيفيت مطلوب و مناسب صورت گيرد، بهتر است.»
    وي با اشاره به اينكه هزينه ها براي رفع نيازها در برابر درآمدها صورت مي گيرد و لذا به دليل تنوع، طيف وسيعي را تشكيل مي دهند به هزينه ضروري، بلند مدت و كوتاه مدت اشاره مي كند و مي گويد: «در صورت اول شخص بدون آنها نمي تواند ادامه حيات دهد مثل غذا و پوشاك و... كه برحسب درآمد آنها را طبقه بندي مي كند اما در مورد هزينه هاي ديگر، به باور ما ارتباط دارد كه چه خرج هايي را جزو كدام دسته قرار دهيم و اين مسئله در خانواده ها متفاوت است و به درآمد آنها بستگي دارد. اما عليرغم دسته بندي هاي موجود، ما به عنوان انسان از طريق باورها بايد درآمدها را هزينه كنيم، فرقي نمي كند مسئول و مديريت اين هزينه زن باشد يا مرد دو طرف به دليل باور و استدلالي كه دارند هزينه ها رابه صورت كوتاه مدت بلند مدت و ضروري تقسيم مي كنند و محتواي مديريت اين است كه چگونه خرج كنيم كه منابع واقعي خانواده تامين شود و اين مديريت نياز به شناخت مباني ارزشي دارد.» وي مي گويد:«بحث مديريت هزينه ها به بحث مديريت باورها و ارزشها ارتباط دارد. و به دليل تنوع مجموع مديريت ها، اين اجازه به ما داده مي شود كه با خرد و منطق بيشتري هزينه ها را اداره كنيم.»
    دكتر رزاقي با اشاره به اين كه ضرورت مديريت هزينه براي اقشار كم درآمد حياتي تر است، مي گويد: «افرادي كه درآمد بالايي دارند، اگر در هزينه كرد درآمد، دچار خطا و اشتباه شوند امكان جبران اشتباهات را دارند، اما در قشر كم درآمد امكان جبران اشتباه سخت تر است.» وي ضمن مثبت خواندن نحوه مديريت هزينه به شكل سنتي در ادامه چنين مي گويد: «در زمان گذشته اصول ساده زيستي و توجه به مباني ارزش هاي ديني در بسياري از خانواده ها رعايت مي شد و مردم زندگي راحتتري داشتند، اما متاسفانه امروزه به دليل ظهور پديده تجملگرايي و خانواده هاي نوكيسه،
    چشم و هم چشمي و مصرف گرايي به جاي ارزشهاي گذشته، خانواده ها و مخصوصاً قشر جوان با مشكلات زيادي حتي در همان شروع زندگي روبرو هستند.»
    
    چهره سازي با پوشش تجملاتي
    دكتر رزاقي نحوه هزينه كردها در امور زندگي را يكي از دلايل عدم مديريت صحيح هزينه در خانواده مي داند و مي گويد: «عده اي كه پولهاي باد آورده و بدون زحمت را يك شبه به دست آورده اند، امكان خريد بيشتري براي خود به وجود مي آورند تا بوسيله كالابراي خود شخصيتي به وجود آورند در نتيجه خود را پنهان مي كنند.» به اعتقاد اين اقتصاددان نوكيسه هاي جديد مديريت گذشته را قبول نداشته و مديريت بهينه را ضروري نمي دانند، اين عده براي خودنمايي، تحقير ديگران و درست كردن شخصيت دروغين هزينه مي كنند. اين افراد بر خلاف پولداران قديمي و گذشته، الگوهاي منفي به جامعه ارائه مي دهند.
    وي به نقش رسانه ها در فرهنگ سازي و ارائه الگوهاي بهتر و برتر براي رفع اين مشكل اشاره مي كند و مي گويد:« متاسفانه تبليغات تجملات و مصرف گرايي كه از طريق پخش سريال ها در صدا و سيما صورت مي گيرد، خانواده ها را سخت تحت تاثير قرار مي دهد، كه اين بزرگترين عامل گسترش مصرف و عدم مديريت هزينه بهينه است.»
    
    فراموشي رازهاي موفقيت
    رويكرد برخي از خانواده ها به چشم و هم چشمي و گرايش به تجملات به فراموشي تدريجي اين جمله مهم كه «بايد درعلم، كمالات، شعور و درك خود را با بالاتر از خودمان مقايسه كنيم و در شرايط زندگي با پايين تر از خودمان مقايسه كنيم و در شرايط زندگي با پايين تر از خود» منجر مي شود.
    حسن ضابطي كارشناش روانشناسي با اشاره به اينكه وقتي اين اصل فراموش شود گرايش به سوي مصرف زدگي، تجملات و چشم و هم چشمي بيشتر مي شود مي گويد: «دراين صورت ما همواره نگرانيم و خود را با ديگران دراين باره كه مثلاچه خانه لوكسي دارند، چه ماشيني سوار مي شوند و... مقايسه مي كنيم. وقتي اين فراموشي اتفاق مي افتد ما تا انتها در زندگي مشكل داريم و راه بسيار سختي را بايد طي كنيم.» وي معتقد است براي ايجاد راحتي و خوبي در زندگي خود بايد خوبي هاي ديگران را ديد و خوبي چيزي جز فهم، كمال و شعور، قدرت بيان و منش و رفتارنيست و ادامه مي دهد: «در بحث هزينه و مديريت آن اول بايد به جيب خودمان نگاه كنيم و ببينيم پايين تر از ما چگونه زندگي مي كنند و حسن اين نوع نگاه و بينش اين است كه ما از چگونگي زندگي ديگران مطلع مي شويم و راحتتر مي توانيم امور زندگي خود را براساس واقعيت هايي كه براي ما متصور است پيش ببريم.
    اما زيبايي براي عده اي شايد در لباس زيبا تجلي يابد و سعي در به دست آوردن آن نمايد و از طرف ديگر وقتي با كمبود هزينه براي تامين آن روبرو مي شود، در زندگي دچار مشكل و اختلاف مي شود و از اين رو مديريت هزينه در خانواده هايي كه درآمد محدودتري دارند الزام آورتر است.»
    وي با تاكيد به اينكه مديريت در خانواده ها با توجه به شرايط فعلي جامعه سخت است و آنكه درآمد كمتري هم دارد درهمين جامعه زندگي مي كند و هزينه ها شامل حال او هم مي شود، مي گويد: «افراد بايد خود را با شرايط وفق دهند و براساس ميزان درآمد خود خرج كنند تا دخل و خرجشان با هم بخواند.
    البته بحث تدبير هزينه به ميان مي آيد كه چه مقدار، كجا و به چه ميزان و براي چه چيزي هزينه كنيم و از اين رو فرد دچار اسراف و ولخرجي و ديگر گناهان مي شود و بسيار ديده شده در خانواده هايي با درآمد بالاهر ساله مبلمان و سرويس منزل را كه تا سال ها كارآيي دارد، عوض كرده اند فقط به صرف اينكه از اين مدل و شكل آن ها خسته شده اند و يا از مد افتاده است.»
    وي به عوامل رواني و دروني اين مسئله در افراد اشاره مي كند و مي گويد: «انسان نياز به تنوع ديداري يا بصري دارد يك نواخت شدن وسايل خانه و چينش آنها باعث گرايش عده اي از افراد به سمت اسراف و ولخرجي هاي اضافه مي شود اما مي توان با يك تدبير صحيح جلوي هزينه هاي اضافي را گرفت و با تغيير دكوراسيون و جابه جايي همان وسايل محيطي شاد و صميمي را در خانواده به وجود آورد بدون اينكه مجبور شود هزينه اي را بپردازد.»
    ضرورت آينده نگري ها
    مديريت اقتصادي خانواده بايد براساس ميزان درآمدهاي هر يك از اعضاي خانواده و هزينه ها تنظيم شود و اين در ميان خانواده هايي موفق تر است كه در اين فرمول جايي را براي پس انداز درنظر بگيرند. دكتر شهلاميرزايي پور، جامعه شناس مي گويد: «به اعتقاد كارشناسان برابري هزينه ها و درآمد نشان از اين دارد كه خانواده براساس شرايط حال تصميم گيري كرده است، اما اگر در مديريت اقتصادي جايي نيز براي پس انداز درنظر گرفته شود، نشان از آينده نگري خانواده دارد كه معمولاً اين گونه خانواده ها كمتر دچار مشكلات مالي و اقتصادي مي شوند و در مشكلات و پيشامدهاي غير منتظره مستاصل نمي شوند.»
    وي مي گويد: «در شرايط غيرعادي و بحراني كه هزينه هاي خانواده به دلايل مختلف از جمله بيماري، بيكاري و... بيش از درآمد مي شود، مديريت بحراني مي تواند پيامدها و مشكلات ناشي از اين حادثه يا واقعه را كاهش دهد، در اين وضعيت خانواده هايي كه آينده نگري را پيشه خود كرده اند، راحت تر از اين گونه بحران ها مي گذرند.» به باور وي درحال حاضر به دليل گسترش پديده تجمل گرايي، مخارج اضافه، نداشتن قناعت و صرفه جويي و تبعيت از الگوهاي مصرف اسراف گونه بسياري از خانواده هاي ايراني مديريت اقتصادي را در خانواده خود اعمال مي كنند و نيمي از آنها نيز به دليل نداشتن مديريت بر دخل و خرجشان با مشكلات مالي روبه رو مي شوند.
    اين جامعه شناس مي گويد: «اگرچه تورم در جامعه كمي بالاست و هر روز هزينه هاي كالاهاي ضروري مسكن و... افزايش مي يابد، اما با رعايت مديريت اقتصادي مي توان تا حدودي از بار مشكلات كاست. صرفه جويي، قناعت و پرهيز از تجمل گرايي و چشم و هم چشمي از ملزومات اجراي مديريت مالي است، بنابراين در اقتصاد خانواده بايد براساس داشته ها و درآمدها براي هزينه ها برنامه ريزي كرد و نه براساس خواسته ها، اين مسئله مهمترين اصل در مديريت اقتصادي خانواده است.» وي تاكيد مي كند: «با مديريت اقتصادي و مالي بر درآمدهاي خانوار همراه با صرفه جويي و پيشه كردن قناعت و فرهنگ سازي درباره آن آرامش، شادابي و نشاط در خانواده حاكم مي شود. چرا كه ديده شده است بسياري از خانواده هاي مرفه با وجود در اختيار داشتن امكانات مالي افسرده، مضطرب و از هم گسيخته هستند. بنابراين با تلفيق مديريت اقتصادي خانواده با آموزه هاي ديني مي توان به آرامش دست يافت.»

 
    حجت الاسلام خليل منصوري نويسنده و محقق امور ديني- فرهنگي يكي از عوامل آرامش در خانواده را حفظ و تقويت روحيه قناعت افراد خانواده مي داند. وي در تعريف قناعت آن را حالتي براي نفس مي داند كه سبب اكتفاي افراد به ميزان حاجت و قدر ضرورت ها مي شود. وي با اشاره به اين كه طمع به عنوان يكي از صفات ناپسند اخلاقي در برابر قناعت قرار دارد مي گويد: «حرص و آز و طمع و فريفتگي به مال دنيا از جمله بيماريهاي خطرناك اخلاقي است كه مفاسد مادي و معنوي فراواني را در بردارد و انسان را به آلودگي ها و زشتي ها گرفتار مي كند.»
    در روان شناسي شخصيت به اين نكته تاكيد شده است كه اعتماد به نفس به معناي تكيه بر توانايي خود است و عزت نفس به معناي آن است كه در عمل و رفتار خويش برداشته هاي دروني و ذاتي اعتماد و تكيه باشيم، امام صادق«ع» درباره ارزش قناعت و ميانه روي در زندگي مي فرمايد: آيا گمان مي كني خداوند كسي را كه موهبتي بخشيد از كرامت اوست و يا آن را كه از موهبتي بازداشت از خواري اوست؟ نه ولي مال از آن خداوند است كه در نزد بنده امانت مي نهد و اجازه داده تا به ميانه روي بخورند و بپوشند و نكاح كنند و مركب گزينند و بيش از آن را به مستمندان با ايمان بازگردانند.
    گويند حضرت موسي از پروردگار پرسيد بي نيازترين (داراترين) بندگان تو كيست؟ فرمود: قانع ترين آنها به آن چه كه او را عطا كردم. وي ادامه مي دهد:
    در روايات است كه ميانه روي و قناعت سرشارترين گنج است و در برخي از روايات نيز قناعت را مالي دانسته است كه پايان ندارد. بنابراين قناعت بهترين شيوه براي دست يابي به آرامش در زندگي خانوادگي است و هر كسي كه از قناعت دست بشويد و يا توازني ميان دخل و خرج او نباشد به اضطراب و تشويش دچار مي شود و بسترهاي تكاملي خود و خانواده را در معرض خطر قرار مي دهد.

برنامه ریزی به عنوان نخستین گام در اجرای درست مدیریت اقتصادی خانواده است. به این معنی که چه چیزهایی را چگونه برای دست یافتن به چه هدفی، چه موقع و کجا هزینه کنیم، هرگاه تصمیم گیرندگان یک خانواده به این سؤالات ساده پاسخهای مناسب دهند، منابع دخل و خرج بهتر شناسایی شده و نیازهای مادی پاسخ داده می شود. حسن ضابطی روانشناس در تعریف مدیریت هزینه به تنظیم ساز و کار دخل و خرج در منزل اشاره می کند و معتقد است: «مدیریت هزینه را از دو دیدگاه سنتی و مدرن می توان مورد بررسی قرار داد. در مدل سنتی مدیریت هزینه ها برعهده خانمهاست ولی الان قطعاً نمی توان گفت مدیریت در دست خانمها نیست و برعهده آقایان است، چون مدیریت پیچیده تر شده است.» وی می گوید: «در گذشته مردان شاغل و اغلب زنان خانه دار و فقط تعداد معدودی شاغل بودند ولی الان حجم عمده ای از کارگران و کارمندان را زنان تشکیل می دهند و این بدان معناست که زنان بیشتر در دخل و خرج و هزینه های جاری جامعه حضور دارند و اعضای خانواده که به نوعی تا دیروز در خانواده بودند و هزینه را فقط مدیریت می کردند، الان خود تا حدودی ایجاد درآمد می کنند. بنابراین مدیریت در خانواده را می توان یک مدل مشارکتی دانست، چرا که بعضی از تصمیماتی که برای هزینه در خانواده اتخاذ می شود با هم فکری بیشتر و سنجیده تر صورت می گیرد.»
وی می گوید که در مدل مشارکتی با توجه به این که هر دو نفر می دانند کسب درآمد مشکل است، به این سمت می روند که معقولانه تر هزینه کنند تا بهترین نتیجه حاصل شود.
به اعتقاد کارشناسان، اقتصاد خانواده و مدیریت هزینه همواره در خانواده ها وجود داشته و در شرایط اجتماعی، اقتصادی هر دوره، شکل خاصی به خود گرفته است، اما آنچه که به گونه ای روزافزون اهمیت یافته شکل نوین این اقتصاد و مدیریت در خانواده است که در چارچوب زندگی صنعتی تکامل و گسترش می یابد. نکته مهم این است که نظام اقتصادی خانواده به گونه ای تکوین یابد تا بتواند به نیازهای افراد خانواده که پیوسته گسترش می یابد و پیچیده تر می شود، پاسخ گوید. دکتر شهلا میرزایی پور جامعه شناس و کارشناس مدیریت با تأکید بر این نکته که والدین باید مدیریت عاطفی، روانی و اجتماعی را برای ایجاد روابط دوستانه و رسیدن به تکامل اعضای خانواده برعهده گیرند و اعمال کنند خاطرنشان می کند: «در بحث اداره هزینه های زندگی و ایجاد تعادل بین دخل و خرج خانواده نیز نیاز به مدیریت است و اهمیت منابع اقتصادی در خانواده تا آنجاست که مدیریت صحیح در این بخش می تواند منجر به تحکیم بنیان خانواده و کاهش تنش ها و مشکلات خانوادگی شود.» وی در پاسخ به این سؤال که مدیریت مالی خانواده با چه کسی باید باشد، می گوید: «معمولا مشارکت پدر و مادر در این امر منجر به موفقیت در امور مالی و کاهش مشکلات اقتصادی می شود، اما در عین حال کارشناسان اقتصادی اعتقاد دارند که زنان به دلیل دقت نظر در اداره امور مالی خانواده، از موفقیت بیشتری برخوردارند.»

هر خانواده، سازمان و بنگاه اقتصادی کوچکی است که نیاز به مدیریت بر منابع دارد که در بخش مدیریت اقتصادی به شرایط عادی، غیرعادی و بحرانی تقسیم می شود. درهر مجموعه برای رسیدن به اهداف مشخص شده، ضرورت برنامه ریزی دقیق و منظم به خوبی احساس می شود و خانواده نیز به عنوان مجموعه ای متشکل از والدین و فرزندان با نیازهای متعدد و متنوع نیاز به برنامه ریزی و مدیریت بویژه در عرصه اقتصادی برای اداره و مدیریت صحیح در آن دارد. عفت شریعتی نماینده مردم مشهد و نایب رئیس کمیسیون اجتماعی در گفت وگو با سرویس گزارش روز کیهان در تعریف مدیریت هزینه در خانواده به تعریف مدیریت هزینه در علم اقتصاد یعنی بهترین بهره وری با حداقل امکانات می گوید: «در این که کدامیک از ما هزینه ها را مدیریت کنیم، حرفی نیست بلکه عملکردمان باید برای افزایش بهره وری و آرامش خاطر در زندگی باشد.» وی با طرح این سؤال که آیا مدیریت خانواده و بهره وری از امکانات مستلزم این است که ما خریدار بی رویه کالاها باشیم، ادامه می دهد: «در زندگی باید بر مبنای نیازهای ضروری خود برنامه ریزی کنیم و مسئله نگران کننده این است که کالاهایی در سبد هزینه خانوار است که هیچ ضرورتی ندارد و این کالاها روی تفنن، چشم و هم چشمی و تحت تأثیر زرق و برقها جایگزین شده و کل درآمد خانواده را تحت تأثیر قرار داده و نوآوری و شکوفایی باید خود را در این گونه موارد هم نشان دهد.»

جلوگیری از ریخت و پاش
بی توجهی به مدیریت صحیح هزینه ها در خانواده گاهی بحران ساز می شود به گونه ای که کانون گرم خانواده را به فروپاشی تهدید می کند. مهناز غلامی که خود را 44 ساله و دارای سه فرزند معرفی می کند، می گوید که بیشتر اوقات خود را در خانه می گذراند. وی درباره چگونگی اداره هزینه های زندگی معتقد است که برای مدیریت هزینه ها باید یک تقسیم بندی صحیح و اصولی داشته باشیم. پیش از خریدهای آن چنانی باید هزینه های ضروری و نیازهای روزانه، اجاره مسکن، اقساط احتمالی را از درآمد ماهانه جدا کرد و برای باقیمانده درآمد درباره پس انداز و خرج های نابهنگام برنامه ریزی کرد. وی می گوید: «مدیریت اقتصادی خانواده را باید به زنان سپرد. چون آنها به هنگام خرید اولویت بندی کرده و به مرغوبیت جنس و کالا توجه بیشتری دارند. در خرید حوصله بیشتری به خرج می دهند.» در یکی از مراکز مطرح خرید سوژه گزارش را پیگیری می کنم. فروشنده مغازه مانتو فروشی با تأکید بر این که به دلیل نوع شغل خود با مشتریان خانم بیشتر سروکار دارد و تا حدودی روحیه آنها را می شناسد، معتقد است که هزینه های زندگی را باید مرد خانه اداره کند. چون بودجه اصلی را او به خانه می آورد و بهتر می تواند برنامه ریزی کند. وی می گوید که برخی از زنان با پیروی از یک اخلاق ناپسند و براساس چشم و هم چشمی خرید کنند و به جای هزینه کردن روی مسائلی مثل آموزش های فرهنگی و اجتماعی، فقط به زرق و برق و تجملات بها می دهند.» وی می گوید که هفته گذشته یک مشتری به مغازه اش مراجعه کرد و با اظهار ناراحتی از اینکه مانتویی را که دو سه هفته قبل خریده رنگش از مد افتاده، دوباره درخواست مانتویی جدید با رنگ جدیدتر را داشت. یکی دیگر از همکاران او که گفت و گوی ما را می شنود برخلاف نظر دوست خود با اشاره به این که همه خانمها این طور فکر نمی کنند می گوید: «برخی خانمها وقت بیشتری دارند و برخی دیگر درگیری فکری کمتری در بیرون از خانه دارند بنابراین بهتر می توانند هزینه های زندگی را مدیریت کنند، البته بخشی از هزینه ها هم برعهده مرد خانه است ولی خانمها راحت تر می توانند تصمیم گیری و خرید کنند.» وی معتقد است به شخصیت زنان هم بستگی دارد که تا چه حد شرایط همسرشان را درک کنند و می گوید: «اگر زن قانع باشد آن مرد حتماً در زندگی موفق خواهد شد.»
اعظم افتخاری که در آستانه تشکیل زندگی مشترک قرار دارد و در یک موسسه آموزش زبان تدریس می کند، می گوید: «این که مدیریت هزینه های زندگی با مرد باشد یا زن، خیلی فرق نمی کند. بنابراین مهم این است که در زندگی براساس اولویت ها هزینه کنیم. البته مشکلات اقتصادی هم زیاد است ولی با یک برنامه ریزی دقیق می توان زندگی آرام و بی استرسی را شروع کرد.» وی با اشاره به این که مرد و زن باید برای اداره بهتر زندگی با یکدیگر مشورت کنند می گوید: «چه اشکالی دارد مثلا به جای این که اول زندگی برای تهیه مبلمان، لوستر یا تلویزیون بزرگ چند میلیون هزینه کنیم، در امر مسکن سرمایه گذاری داشته باشیم تا بتوانیم بعداز چند سال هزینه اجاره خانه را از سبد زندگی خارج کنیم؟»

درک اولویت های زندگی
بسیاری از خانواده ها به دلیل عدم مدیریت اقتصادی در داخل و خارج خانوار، با مشکلات مالی و حتی خانوادگی روبه رو می شوند و این در حالی است که تحقیقات آماری نشان می دهد با مدیریت اقتصادی در خانواده بیش از 50 درصد مشکلات مالی را می توان کاهش داد.
ابوالفضل نظری خود را کارمند یک شرکت معرفی می کند که 15سال از زندگی مشترک او می گذرد. می گوید: « مدیریت صحیح هزینه حتی از میزان درآمد خانواده هم مهمتر است. در برخی خانواده هایی که درآمدی بالاتر از هزینه های جاری دارند مدیریت کمتر به چشم می آید و به عبارتی اسراف صورت می گیرد. اما بی تردید مدیریت صحیح در هزینه، نظم اقتصادی و سلامت خانواده را تضمین می کند.» وی می گوید: «تنظیم درآمد خانواده با سبد خانوار را که شامل غذا، پوشاک، تحصیل، مسکن، بهداشت، مسافرت، پس انداز، می شود مدیریت هزینه خانواده می نامند، البته در شکل فنی تر جامعه که مرد بعنوان مسئول درآمدزایی یا نان آور خانواده بود، مدیریت هزینه هم برعهده او بود. اما باافزایش حضور بانوان در جامعه و فعالیت آنها در علم آموزی و مشارکت در عرصه های اقتصادی جامعه و همچنین افزایش هزینه های زندگی، مدیریت هزینه ها باید هدفمند کرد به صورتی که مهم این نیست که زن یا مرد کدامیک مسئول مدیریت هزینه های زندگی باشد، مهم این است که درک متقابلی از اولویت های زندگی داشته باشند و تفاهم لازم را برای تخصیص میزان درآمد به هزینه های سبد خانوار را داشته باشند.»

.

.

.

تکنولوژی به همان اندازه که در زندگی کاری شما و دنیای تجارت تحول ایجاد کرده است، در مدیریت اقتصاد خانوادۀ شما نیز ‌می‌تواند بسیار موثر باشد .

از اهمیت تعیین اهداف اقتصادی خود در کنار تعیین اهداف کاری غافل نشوید. پول را وادار کنید در خدمت شما باشد و از آن کار بکشید ؛ همانطور و همانقدر که شما برای آن کار ‌می‌کنید ! دلیل آنکه اکثر مردم به اندازۀ کافی پس انداز و سرمایه گذاری نمی‌کنند این است که برنامۀ مشخصی برای خود ندارند و نمی‌دانند چه پیش خواهد آمد. پول از میان انگشتان آنها سر ‌می‌خورد و تا سر بچرخانند کارت‌های اعتباری اشان خالی و پولشان رفته است!
 تکنولوژی به همان اندازه که در زندگی کاری شما و دنیای تجارت تحول ایجاد کرده است، در مدیریت اقتصاد خانوادۀ شما نیز ‌می‌تواند بسیار موثر باشد. در ارائۀ رهنمود‌های موثر اقتصادی، برنامه ریزی برای مخارج روزانه و روش‌های عملی و کارآمد برای پس انداز و سرمایه گذاری، ابزار تکنولوژی نه تنها باعث صرفه جویی در وقت خواهد شد بلکه به رشد پول شما نیز کمک ‌می‌کند.در اینجا ابزار تکنولوژیکی مفید و موثری برای کمک به مدیریت پول و هزینه‌های روز مره و برنامه ریزی برای پس انداز و سرمایه گذاری به شما معرفی ‌می‌شوند.
اگر تا حالا برای پرداخت قبوض شخصا" به بانک مراجعه ‌می‌کرده اید، از حالا به بعد آنها را از طریق اتصال به سایت بانک خود به صورت آنلاین بپردازید. کار ساده ای است و مطمئن تر از چک‌ها ی کاغذی نیز هست. هر نوع پرداختی را ‌می‌توانید به همین روش انجام دهید، مثل پر کردن کارت اعتباری، پرداخت اقساط وام مسکن، یا حتی پرداخت قرضتان به دوستتان. اکثر پرداخت‌ها از طریق انتقال الکترونیکی انجام ‌می‌شوند ، اما در صورتی که شما شاغل نباشید، کامپیوتر بانک رسید کاغذی چاپ کرده و برای شما پست ‌می‌کند. کافی است یکبار به سایت بانک مراجعه کنید، از آن پس از هر کامپیوتری و در هر ساعتی ‌می‌توانید گزارش آخرین اطلاعات خود را دریافت کرده و منطبق با آن برنامه‌ها و هزینه‌های خود را تنظیم کنید.
مرتب موجودی و گردش کار کارت اعتباری خود را چک کنید، حتی اگر هر بار که از اعتبار خود استفاده ‌می‌کنید رسید چاپی هم دریافت ‌می‌کنید.

با ورود به سایت بانک خود ‌می‌توانید هر ساعت از شبانه روز از وضعیت حساب خود آگاه شوید و هزینه‌ها و موجودی خود را موازنه کنید. به این ترتیب هرگز غافلگیر نخواهید شد و همیشه مخارج اتان را با بودجه و موجودی اتان هماهنگ خواهید کرد. سعی کنید برای خریدهای کوچک و جزئی مثل هزینۀ لباسشویی یا بنزین به جای پول نقد از مبالغ مازاد کارت خود ( مبلغ بدهی) استفاده کنید. این مبلغ در ستونی جداگانه روی رسید کارت شما قید ‌می‌شود. به این ترتیب از مسیر هزینه‌هایتان آگاهی خواهید یافت.

مدیریت اقتصاد شخصی. اینکه بدانید پول شما کجا رفته و در چه مسیری خرج شده خیلی خوب است اما از آن بهتر این است که با یک مدیریت صحیح و قوی سعی کنید هر بار بهتر از قبل برنامه ریزی کنید و پول را در جای مناسبتر و با محاسبۀ دقیق و بجا خرج کنید. در عین حال که از طریق کامپیوتر حساب خود را کنترل ‌می‌کنید، به یاد داشته باشید همیشه رسید چاپی هم بگیرید.

پول خود را مدیریت کنید. برای مدیریت و برنامه ریزی پولی ‌می‌توانید از نرم افزارهای مخصوص این کار مثل Quicken و Microsoft Money استفاده کنید. این نرم افزارها را ‌می‌توانید از فروشگاههای کامپیوتری بخرید یا از طریق سایت شبکه به صورت آنلاین، دانلود کنید. مراحل Set up این نرم افزارها بسیار ساده است، و ضمنا" ‌می‌توانید وارد سایت بانک خود شوید و از راهنمایی‌های آن استفاده کنید. شما باید از طریق کامپیوتر شخصی خودتان وارد سایت بانک شده، سپس مشخصات خود و اطلاعات کارت اعتباری و حساب خود را به برنامۀ Quicken    یا Money بدهید.

پی گیری جزییات حساب بانکی، کار بسیار مهمی ‌است.
برای این کار ‌می‌توانید به راحتی ترتیبی بدهید که فهرست گردش مالی حسابتان را به طور اتوماتیک مرتبا" دریافت کنید. به این ترتیب با یک نگاه خواهید توانست مخارج و هزینه‌های خود را تحت کنترل داشته باشید. نگاهی به لیست چک‌های خود بیندازید و با کلیک کردن روی جدول رنگی موجود در سایت، ریز اطلاعات حسابتان را در بیاورید.این کار موجب ‌می‌شود طبق برنامه هزینه‌ها را متناسب با موجودی اتان تنظیم کنید. با تحت کنترل داشتن پرداختها این مشکل که یک قبض را دو بار پرداخت کنید برایتان پیش نخواهد آمد!

برنامه‌های مختلفی که در مورد مدیریت پول در دسترس هستند، برای پرداخت به موقع مالیاتها نیز کمک بزرگی به شما خواهند کرد.
به این منظور ‌می‌توانید از نرم افزارهای Taxcut و TurboTax استفاده کنید و میزان مالیاتی را که باید پرداخت کنید را خودتان محاسبه کرده و پول آن را جزء مخارج آورده و در زمان معین آن را از طریق سایت و به صورت آنلاین، پرداخت کنید. همچنین ‌می‌توانید روی یک دیسک جداگانه از فهرست مالیاتهایی که تاکنون داده اید یک کپی بگیرید و خود را از محاسبۀ وقت گیر جزییات به صورت دستی آزاد کنید.

.

.

.

شمار زیادی از مردم، صرفهجویی را با کم مصرف کردن اشتباه می گیرند و حال آنکه چنین نیست. صرفهجویی، راه و رسم مصرف بجاست. برای این کار، شیوه های گوناگونی هست که خیلی ساده و در عین حال بی دردسرند. ولی همین طریقه های آسان نیز ممکن است هزینه ها را به نحو چشمگیری بکاهند. شما با رعایت بیست و چهار راه حل ساده زیر می توانید کلاً در هزینه های خانوادگی صرفهجویی کنید:

1ـ برفک درون یخچال و یخ زن (فریزر) خود را مدام تمیز کنید چرا که یک سانتی متر برفک داخل یخچال باعث می شود که مصرف برق به میزان دو درصد زیاد شود.

2ـ برای استحمام، بیشتر از دوش استفاده کنید و بکوشید از وان کمتر بهره ببرید. موقعی که دارید تنتان را لیف و سرتان را شامپو می زنید، شیر آب را بی جهت باز نگذارید.

3ـ چنانچه کسی در خانه نیست، آخر شب تلویزیون را به طور کلی خاموش کنید و نگذارید تلویزیون روی دگمه خودکار روشن بماند.

4ـ مبل یا پرده ضخیمی را جلوی رادیاتور قرار ندهید چون این عمل باعث می گردد هوا به خوبی جریان نیافته و اتاق گرم نشود.

5ـ کاربرد زودپز برای پختن غذا موجب صرفهجویی 40 درصد از انرژی سوختی می شود. آیا باز هم به نظر شما ارزش سرمایه گذاری ندارد؟

6ـ چنانچه خشمگین و یا ناراحتید، اصلاً عازم خرید نگردید چرا که امکان دارد چیزهایی بیهوده بخرید که بعدا پشیمان شوید.

7ـ شیری که چکه می کند، ممکن است باعث هدر رفتن 2 هزار لیتر در سال شود. پس در تعمیر شیرآلات کوتاهی نکنید.

8ـ دسته گل حقیقتا بسیار روحنواز است، ولی بکوشید برای دوستان و آشنایان یک گلدان گیاه خانگی و یا گل خشک هدیه بدهید. آنان با دیدن چنین هدایای بادوام، یاد شما را در ذهنشان بیشتر زنده نگه می دارند.

9ـ آب 90 درجه سانتی گرادی به اندازه آب 60 درجه، پوشاک را پاکیزه می کند. لکن همین کاهش 30 درجه سبب می گردد که 45 درصد از برق مصرفی شما صرفهجویی شود.

10ـ موقع تهیه لباس دقت کنید پوشاکی که می خرید، به خشک شویی نیاز نداشته باشد. هنگام خرید لباس از فروشنده بخواهید تا اطلاعات ضروری را در باره نوع پارچه و طریقه شستشو و نگهداری آن در اختیارتان بگذارد.

11ـ در زمستان درز پنجره ها و درها را با گذاشتن عایق بگیرید. درزهایی از این قبیل باعث نفوذ سرما و گرد و خاک می گردند. برای حفظ هر یک درجه دما، 6 درصد در انرژی صرفهجویی می کنید.

12ـ هیچ گاه یخچال و یا یخ زن (فریزر) را کنار گاز، شوفاژ، ماشین لباسشویی و ظرف شویی قرار ندهید و تا سر حد امکان دو وسیله یادشده را از دیوار جدا سازید. زدودن برفک درون یخچال و یخ زن (فریزر) و پاک کردن پشت آنها در بهتر شدن کارکرد دستگاههای مزبور مؤثر می باشد.

13ـ مواد شوینده همچون مایع ظرفشویی و یا گرد (پودر) رخت شویی را در آب حل کنید. بدین ترتیب می توانید تا 50 درصد در مصرف مواد مذکور صرفهجویی نمایید.

14ـ موقع دوش گرفتن، آب سرد موجود

در لوله ها را در ظرفی جمع آوری کنید، چون آب باقی مانده در لوله ها به مقدار زیادی کلر خود را از دست می دهند و آب مناسبی جهت آبیاری گیاهان خانگی به حساب می آید. چنانچه عادت دارید که موقع مسواک کردن دندانها، شیر آب را باز بگذارید، بدانید که سالانه تا 730 لیتر آب را بیهوده از دست می دهید.

15ـ برای تعویض هوای اتاق، لای پنجره را به مدت زیادی باز نگذارید. بلکه با گشودن کامل پنجره به مدت 5 دقیقه نیز هوای اتاق را عوض می کنید و ضمنا بدین وسیله گرمای اتاق از بین نمی رود.

16ـ اگر کاغذ کادو و نوار (روبان) کار کرده را اتوکنید، می توانید آنها را مجددا برای بستن هدیه مورد نظرتان به کار ببرید. به یاد بسپارید که کاغذهای روغنی را نمی شود اتو کرد، لیکن ممکن است آنها را دقیقا تا کرده و بار دیگر مورد استفاده قرار دهید.

17ـ موقع شستن میوه، سبزی و یا ظرف و غیره، شیر آب را تا ته باز نگذارید. بهتر است آنها را قبلاً خیس کنید. کاربرد اسکاچ و مایع ظرفشویی باعث می شود تا بهتر تمیز شوند.

18ـ انتهای لوله (تیوپ)کرِم و یامایع خاص محافظت پوست (لوسیون) خالی را ببرید. مطمئن باشید که داخلش هنوز قدری ماده هست که می توانید تا مدتی از آن استفاده کنید.

19ـ کرمهای قدیمی ضد آفتاب را می شود به عنوان کرم روز به کار برد مخصوصا چنانچه اثر ضد آفتابی کرم کم باشد.

20ـ خانمها به خاطر داشته باشند که ماده ای نظیر سرمه (ریمل) خشک شده خویش را بیرون نیندازند بلکه با نهادن آن در یک ظرف آب گرم می شود بار دیگر آماده مصرفش ساخت.

21ـ شامپو و یا ماده شوینده بزرگ را در ظرفهای کوچکتری بریزید. چرا که احتمال دارد به علت سنگینی، مقدار بیشتری از آن به کار آید. به کارگیری ظرفهای کوچک، موجب صرفهجویی می گردد.

22ـ چنانچه ناچار شوید که هنگام مسافرت چمدانها و ساکها را روی خودرو بنهید، آنها را به نحوی قرار دهید که کمتر جلوی جریان هوا را بگیرند و بدین وضع تا ده درصد در مصرف بنزین صرفهجویی می شود.

23ـ برای خرید، کمتر از کارتاعتباری و چک استفاده کنید. زیرا با پرداخت پول نقد، بهتر متوجه مقدار دخل و خرج خویش می شوید.

24ـ همواره بعد از پایان هر فصل، خرید کنید. مثلاً برای خرید چکمه و پوشاک زمستانی، پس از فصل زمستان اقدام نمایید. هرگز موقع اعیاد، اسباب بازی نخرید.

اقتصاددانان درباره نحوه مصرف به اين نكته توجه مي دهند كه مراد از صرفه جويي، كم مصرف كردن نيست؛ زيرا مي بايست در هر چيزي كه بخشي از نياز آدمي را برطرف مي سازد به مقدار موردنياز از آن استفاده كرد. بنابراين شخص مي بايست در حد نياز طبيعي خود از هر چيز اقتصادي استفاده كند. تنها مسأله اي كه اقتصاددانان آن را مطرح مي سازند اين است كه در زمان بحران هاي اقتصادي و كاهش توزيع و يا توليد چيزي، مي بايست به حد اقل بسنده كرد و درحد رفع حاجت و نياز ضروري از آن استفاده نمود تا فرصت بيش تري به ديگران داده شود.
در حقيقت در زمان بحران سخن از مصرف درحد ضرورت و رفع نياز است ولي اين بدان معنا نيست كه شخص آن چيز را كم مصرف كند. صرفه جويي در اين زمان به شكل ضرورت خود را تحميل مي كند و اگر در زمان هاي ديگر صرفه جويي به معناي مصرف درست و متناسب از كالاي اقتصادي است در زمان بحران اين نكته از جهات ديگر مورد تأكيد قرار مي گيرد تا شخص به حد ضرورت بسنده كرده و به قول معروف به مستحبات نپردازد.
به سخن ديگر صرفه جويي در همه حال و هر زماني چه بحران و چه غيربحران به معناي مصرف درست كالاي اقتصادي همانند آب و برق است ولي در زمان بحران تنها برآورد نيازها درحد ضرورت به معناي صرفه جويي است كه نوعي محدوديت را نيز سبب مي شود كه تحميلي از سوي بحران است.
بنابراين صرفه جويي ازنظر اقتصاددانان به معناي استفاده درست و مناسب از كالاي اقتصادي و بهره وري و آگاهي نسبت به نيازهاي واقعي است.
در اين جاست كه مسئله آگاهي و شناخت، خود را بر اقتصاد مصرف تحميل مي كند. در حوزه اقتصاد توليد مسئله اين است كه چگونه و چه چيزي را در چه مقدار و حجم توليد كنيم اصلي است كه هر توليدكننده اقتصادي بدان توجه دارد. در اقتصاد مصرف نيز شخص مي بايست به اين نكته توجه كند كه چه چيزي نياز واقعي است و تا چه مقدار مي تواند نياز واقعي او را برآورده كند و افزون بر آن امري بيرون از نياز واقعي او مي باشد؟ به عنوان نمونه مصرف 7 تا 15 ليوان آب براي سلامت مفيد و سازنده است. بنابراين 7 ليوان آب نياز واقعي او را تشكيل مي دهد كه شخص مي بايست آن را مصرف كند و كم تر از آن مي تواند به او زيان برساند. بر اين اساس مي توان برنامه ريزي در اقتصاد مصرف را اين گونه داشت كه در زمان بحران شخص به جاي بيش از 7 ليوان مي بايست در همان اندازه مصرف كرده و صرفه جويي نمايد. در اين صورت نوعي كم مصرفي را مي توان در مفهوم صرفه جويي در زمان بحران استنباط كرد ولي اين كم مصرفي زيانبار نيست بلكه كم مصرفي در راستاي بهينه سازي مصرف در زمان بحران است.
از اين رو آگاهي بخشي نسبت به كالاهاي مصرفي در حوزه اقتصاد مصرف ضروري و مناسب است. درباره مصرف كالاهايي همچون برق و ايجاد محيط مناسب از نظر روشنايي و يا گرمايي و يا سرمايي مي بايست آگاهي درستي به افراد داده شود تا در حوزه اقتصاد مصرف نيز همانند اقتصاد توليد بهينه سازي و بهره وري در دستور كار قرار گيرد.