سال 90، سال جهاد اقتصادی

در ادارات و ساختمان های عمومی علاوه بر موارد مشترک از قبیل روشنایی گرمایش و سرمایش و تهویه مطبوع، وسایل و تجهیزات اداری مانند دستگاه های کپی – کامپیوتر ، نمابر گرم کن – چاپگر – پمپ و غیره مورد استفاده قرار میگیرد و با توجه به قیمت گران و ارزش بالای انرژی ، کنترل مصرف این تجهیزات موثر خواهد بود . در این مقاله سعی شده به کنترل مصرف انرژی در بخشهای ذیل پرداخته شود :

▪ مدیریت

▪ خرید انرژی

▪ گرمایش و سرمایش

▪ روشنایی

▪ تجهیزات الکتریکی اداری

۱) بخش مدیریتی:

کلید اصلی بهینه سازی مصرف مدیریت است .

استفاده از تکنولوژی بالا و سرمایه گذاری بدون مدیریت ، به هدر دادن منابع سازمان است و برخی از راهکارهای مدیریتی بدون هزینه میتواند انجام شود . که در ذیل به نمونه هائی از آنها اشاره میگردد:

۱ ۱) داشتن استراتژی در سازمان برای بهینه سازی مصرف انرژی

هر سازمانی باید با داشتن یک استراتژی مشخص ، اهداف و برنامه های خود را برای کنترل و رسیدن به یک مدیریت مصرف ایده آل بصورت مدون و دقیق طرح ریزی نماید. این استراتژی باید برای تک تک اعضا سازمان کاملا شفاف و روشن باشد.

۱ ۲) مسئولیت فرد مشخص

در هر سازمانی باید فرد مشخصی متولی گری بحث مدیریت مصرف را بر عهده گرفته و در جهت پیاده سازی برنامه های مشخص شده در استراتژی بهینه سازی مصرف انرژی ، فرآیندهای موجود را کنترل و در جهت بهینه سازی آنها کوشا باشد . واحد این شخص را میتوان با توجه به چارت سازمانی هر شرکتی در نظر گرفت . اما مجموعه مهندسی و برنامه ریزی محل مناسبی به نظر میرسد.

۱ ۳) بررسی و اشراف به هزینه های انرژی و مقایسه در فصول مختلف و سایر سازمان های مشابه :

هزینه های جاری انرژی در سازمان بایستی در هر دوره توسط متولی مدیریت مصرف با دورهای مشابه و حتی با سازمانهای مشابه مقایسه و در صورت بالا بودن این هزینه ها هشدارها و گزارشات لازم به مدیریت سازمان داده شود تا سازمان بتواند در راستای اهداف و استراتژیهای تعیین شده گام بردارد.

۱ ۴) اطلاع رسانی و یاد آوری و آموزش مزایا و ضرورت و روش های بهره وری انرژی به کارکنان :

واحد مدیریت مصرف با همکاری کارشناس آموزش شرکت میتواند کارگاهها و دوره های آموزشی در خصوص روشهای بهره وری انرژی و مزایای آن برای کارکنان در سطوح مختلف برگزار و بازخورد آنرا رصد نماید.

۱ ۵) اطلاع رسانی سیاست های شرکت در جهت روش های اجرایی بهینه سازی مصرف:

ابلاغ و اطلاع رسانی سیسایتهای شرکت در خصوص روهای بهینه سازی انرژی از وظایف اصلی متولی مدیریت مصرف در سازمان میباشد که این اطلاع رسانی بایستی بطور مداوم انجام گردد.

۱ ۶) لحاظ صرفه جویی انرژی در خرید تجهیزات جدید

در خرید تجهیزات بایستی برچسب انرژی که میزان کارائی دستگاه را نشان میدهد مورد توجه قرار گرفته و دستگاههائی خریداری گردد که کمترین میزان اتلاف انرژی را داشته باشند.

۱ ۷) انجام ممیزی انرژی در سازمان :

واحد مدیریت مصرف برای حصول اطمینان از مصرف بهینه انرژی در سازمان طبق استراتژی تعیین شده بایستی بصورت منظم ممیزی و ارائه گزارش نماید.

۱ ۸) کنتور داخلی برای تفکیک مصارف بخش های مختلف

واحد مدیریت مصرف با هماهنگی واحد خدمات میتواند برای هر کدام از واحدهای سازمان کنتور داخلی برای کنترل مصارف عمومی از قیبل آب و برق و سایر انرژیهای مورد استفاده قرار دهد تا در صورت مصرف بیش از حد تذکرهای لازم به ایشان داده شود.

۱ ۹) تشویق همکاران به دادن پیشنهادات در قالب نظام مشارکت و در راستای بهره وری و اصلاح الگوی مصرف.

در عصر کنونی نظام مشارکت یکی از ارکان پیشرفت و بهبود فرآیندهای یک سازمان میباشد و ترغیب همکاران به ارائه پیشنهادات بیشتر در خصوص بحث اصلاح مدیریت مصرف و اختصاص پاداش برای پیشنهادات ارائه شده میتواند راهشگای بسیاری از مشکلات باشد.

۲) خرید انرژی

جمع آوری اطلاعات شاید مشکل باشد اما بررسی آنها ولو در حد کم میتواند در تاثیر بسزایی در کاهش هزینه ها داشته باشد.

۲ ۱) مطابقت دیماند قراردادی بامصرف

۲ ۲) جابجایی زمان استفاده از تجهیزات به ساعات هادی و ارزان

۲ ۳) توجه به ضریب قدرت مصرف سازمان و انجام خازن گذاری در صورت نیاز

۲ ۴) بررسی قبض ها و بررسی اطلاعات کلیه کنتورهاتوسط شخص خاص

۲ ۱) مطابقت دیماند قراردادی بامصرف

بسیاری از شرکتها و سازمانهای قدرت قراردادی بالاتری نسبت به مصرف خود دارند و بی جهت هزینه بیشتری از این بابت می پردازند.

۲ ۲) جابجایی زمان استفاده از تجهیزات به ساعات هادی و ارزان

۲ ۳) توجه به ضریب قدرت مصرف سازمان و انجام خازن گذاری در صورت نیاز

۲ ۴) بررسی قبض ها و بررسی اطلاعات کلیه کنتورهاتوسط شخص خاص

این موضوع بایستی توسط متولی مدیریت مصرف پیگیری گردد.

۳)گرمایش و سرمایش

این بخش قسمت اعظم انرژی مصرفی را به خود اختصاص میدهد و با عایق کاری میتوان تا ۹۰ درصد از تلفات انرژی جلوگیری کرد . سیستم های تهویه مطبوع قسمت زیادی از برق مصرفی را به خود اختصاص میدهند.

۳ ۱) کنترل درجه حرارت اتاق جهت بالا نرفتن از ۱۹ درجه سانتیگراد

۳ ۲) بسته بودن پنجره ها در زمان کار این سیستم ها

۳ ۳) بررسی امکان نصب سقف کاذب در ساختمان های با سقف بلند

۳ ۴) استفاده از پنجره های دو جداره یا شیشه اضافی

۳ ۵) جدا سازی آب گرمایش از آب مصرفی جهت خاموش کردن گرمایش در تابستان

۳ ۶) استفاده از کلیدهای زمان بندی شده برای تطبیق شرایط محیطی

۳ ۷) بررسی سالم و ایزوله بودن سیستم ها

۳ ۸) کنترل خاموش بودن سیستم ها در زمان عدم استفاده از آنها

۳ ۹) بررسی منافع جایگزینی دیگ بخار قدیمی با دیگ های مدرن

۴) روشنایی :

در ادارات و سازمانها روشنایی ساختمان تا ۵۰ درصد هزینه های برق را به خود اختصاص میدهد که برخی این تجهیزات مواقع بدون استفاده روشن میمانند .با تغییرات کوچک میتوان هم از زیبایی بیشتر برخوردار شد و هم در کاهش هزینه ها گام برداشت

۴ ۱) خاموش کردن لامپ ها در زمان ترک اتاق ها

۴ ۲) استفاده از نور روز جهت روشنایی

۴ ۳) مشخص بودن کلید هر یک از لامپها

۴ ۴) کنترل میزان نور فضاها در بخش های مختلف

۴ ۵) تمیز کردن چراغ های روشنایی

۴ ۶) استفاده از لامپ های فلورسنت با قطر کم و لامپ های کم مصرف

۴ ۷) کنترل خاموش بودن لامپ ها در مکان هایی که معمولا خالی میباشند.

۴ ۸) کنترل خودکار لامپ های داخلی با استفاده از فتو سل

۴ ۹) استفاده از رفلکتور جهت چراغ های فلورسنت

۴ ۱۰) استفاده از لامپ های گازی جهت روشنایی های با قدرت بالا

۴ ۱) خاموش کردن لامپ ها در زمان ترک اتاق ها

رعایت این موضوع گام بزرگی در جهت مدیریت مصرف میباشد که بایستی فرهنگ سازی های لازم در این خصوص بصورت مستمر انجام گردد.

۴ ۲) استفاده از نور روز جهت روشنایی

در بسیاری از ادارات مشاده میگردد که در روز پرده های اتاق کشیده شده و چراغهای زیادی برای روشن کردن فضا روشن میباشند که این مورد را میتوان براحتی حل کرد.

۴ ۳) مشخص بودن کلید هر یک از لامپها

برچسب دار بودن کلیدها موجب روشن کردن بی مورد و تصادفی لامپها نمی گردد و بدین ترتیب ضمن جلوگیری از کم شدن عمر لامپها از روشن شدن بی مورد لامپها خودداری میگردد.

۴ ۴) کنترل میزان نور فضاها در بخش های مختلف

این امر با استفاده از نرم افزارهای مهندسی نیز براحتی قابل انجام میباشد تا از استفاده بیش از حد ضرور خودداری گردد.

۴ ۵) تمیز کردن چراغ های روشنایی

در مواقعی که حبابهای چراغهای روشنائی کثیف میشوند تا ۴۰ درصد نور و روشنائی آنها کمتر میگردد ، فلذا بازدید دائمی از چراغها و تمیز کردن آنها موجب جلوگیری از مصرف زیاد روشنائی میباشد.

۴ ۶) استفاده از لامپ های فلورسنت با قطر کم و لامپ های کم مصرف

هزینه برق مصرفی در این لامپهای کم مصرف ۵ برابر کمتر از لامپهای رشته ای بوده و ضمنا اتلاف انرژی نیز در آنها بسیار پائیتر میباشد. لامپهای معمولی حدود ۹۰ درصد از برق دریافتی را به صورت حرارت تلف میکنند در حالیکه این میزان در لامپهای کم مصرف در حدود ۴۰ درصد میباشد.

۴ ۷) کنترل خاموش بودن لامپ ها در مکان هایی که معمولا خالی میباشند.

این موضوع نیز بایستی توسط اداره خدمات هر سازمانی کنترل گردد.

۴ ۸) کنترل خودکار لامپ های داخلی با استفاده از فتو سل

استفاده از فتوسل موجب اسفتاده هر چه بیشتر از نور طبیعی روز و عدم تحمیل هزینه های زاید میگردد.

۴ ۹) استفاده از رفلکتور جهت چراغ های فلورسنت

استفاده از رفلکتور موجب تمرکز و افزایش روشنائی بر روی فضای مورد نظر میباشد.

۴ ۱۰) استفاده از لامپ های گازی جهت روشنایی های با قدرت بالا

۵) تجهیزات الکتریکی اداری

به علت تعدد تجهیزات اداری و مصرف قابل توجه آنها بخش زیادی از برق مصرفی سازمان در این بخش مصرف میشود .

۵ ۱) خاموش کردن تجهیزات هنگامی که مورد استفاده قرار نمی گیرند .

۵ ۲) تغییر وضعیت اتوماتیک دستگاه ها به حالت آماده به کار

۵ ۳) کنترل بازده مناسب در موتورها و سایر تجهیزات

۵ ۴) عدم استفاده از بخاری برقی بصورت غیر مجاز

۵ ۵) بررسی منظم درز گیرهای یخچال و فریزرهای سازمان

۵ ۶) تنظیم زمان شارژ باطری ها که در شب انجام گیرد

۵ ۷) موتورها و ماشین آلات بطور مرتب روغن کاری شوند

۵ ۸) کنترل اتوماتیک جهت خاموش کردن تجهیزات در اوقات و ایام غیر کاری








http://jalilkhani.blogfa.com/


مقالات ارسالی به آفتاب
 

در حالت طبیعی، کل آب تجدید شونده کشور، ۱۳۰میلیارد متر مکعب است و اگر همین روند مصرف آب ادامه یابد با کسری ۱۰ میلیارد متر مکعب آب روبرو خواهیم شد که تأمین این میزان آب امکان پذیر نخواهد بود.



● مقدمه

کمبود آب و استفاده نادرست از آن باعث گردید تا ۴۶ راهکار خیلی ساده و پیش پا افتاده، اما مهّم را گردآوری و ارائه نماییم.

شاید در نگاه اوّل، وظیفه ما به عنوان کارشناسان فنی مسائل آب، حل مشکلات فنی و دشوار تأمین، انتقال، تصفیه و توزیع آب هدف اصلی باشد لیکن اطمینان داریم حتی اگر درصد کمی از راهکارهای پیشنهادی تهیه شده را ما و مردم فهیم ما عمل نمایند و قدرشناس قطره های زلال آب باشند حداقل قسمتی از رسالت خود را انجام داده ایم.

بدون شک رعایت همگانی این موارد، آبرسانی و تداوم جریان آب را به دنبال خواهد داشت و متأسفانه عدم رعایت صرفه جویی، کمبود و قطع آب را به میزان قابل توجهی افزایش خواهد داد. پس یاد بگیریم به جای اسراف و مصرف نادرست این مایه حیات، آن را درست و بهینه مصرف کنیم.

محدودیت منابع آبی کشور از نظر کمی و کیفی، استفاده نادرست از منابع آب های سطحی و زیرزمینی، نبود مدیریت و برنامه ریزی اصولی و صحیح برای استفاده از از مقدار آب موجود و وقوع خشکسالی های چند دهه اخیر، باعث شده اند که مشکلات و مسائل زیادی را برای کشور بوجود آورد.

هزینه های بسیار زیاد تأمین، انتقال و توزیع آب، افزایش بی رویه و غلط مصرف آب و منابع محدود آب قابل استفاده، در آینده ای نزدیک، کشور را با چالش های جدّی مواجه می سازد. اگر جمعیت فعلی کشور را در حدود ۷۰ میلیون نفر در نظر بگیریم، در حال حاضر ۹۲ ۹۰ میلیارد متر مکعب از آب های تجدید شونده مصرف می گردد و چنانچه جمعیت کشور در سال ۱۴۰۰ به ۹۰ میلیون نفر برسد، به ۱۴۰ میلیارد متر مکعب آب نیاز می باشد. در حالی که در حالت طبیعی، کل آب تجدید شونده کشور، ۱۳۰میلیارد متر مکعب است و اگر همین روند مصرف آب ادامه یابد با کسری ۱۰ میلیارد متر مکعب آب روبرو خواهیم شد که تأمین این میزان آب امکان پذیر نخواهد بود.

چنانچه مقادیر ذکر شده بالا را با توجه به سطوح تعریف شده جهانی در خصوص میزان مصرف آب و سرانه آب هر فرد مقایسه نماییم، مشاهده می شود که کشور ایران با یک روند بحران شدید و مزمن آب روبرو است که پیامدهای بسیار ناگوارا و مخرب آن برای نسل های آینده نیز به طور جدی نگران کننده و جبران ناپذیر می باشد. باید همه ی مردم کشور به این واقعیت آگاهی کامل پیدا نمایند که فراوانی آب یک توهم و کمبود آن جدی و خطر آفرین می باشد و بدانیم که فرزنـدان ما متعلـق به زمان آینده هستند و در آن زمان به همه ی امکانات زندگی جهت ادامه حیات نیاز دارند

پس اگر در حال حاضر دلمان به حال نسل خودمان نمی سوزد، بیایید با صرفه جویی و حفاظت همه جانبه از آب، این مهم ترین و اصلی ترین امکان ادامه حیات را لااقل برای فرزندانمان باقی بگذاریم.

لذا با توجه به مطالب گفته شده لازم است تک تک افـراد کشـور با مسئولیـت پذیری کامـل و وجدانی بیدار، نسبت به صرفه جویی و حفاظت هر چه بیشتر از این موهبت با ارزش الهی، شکرگزار عملی این نعمت بی همتای خداوند سبحان باشیم و بیاد داشته باشیم:

شکر نعمـت نعمتت افزون کند

کفـر، نعمت از کفت بیرون کند
 

الف) بخش خانگی

۱) برای آب دادن به درختان ، باغچه و گل ها از روش آبیاری قطره ای استفاده کنیم .

۲) برای شستن سبزی ها ابتدا آنها را در ظرفی خیس کرده و سپس آب بکشیم .

۳) برای نظافت حیاط و جلوی درب منزل به جای مصرف آب ، بهتر است از جارو استفاده کنیم .

۴) شیرآلات و اتصالات لوله کشی منزل را مرتبا" کنترل کنیم تا از نشتی احتمالی آب جلوگیری شود .

۵) هنگام استفاده از دستشویی ، شیر آب را به طور مداوم باز نگذاریم . چون جریان دائم آب موجب هدر روی آن می شود .

۶) در هنگام استحمام در فاصله بین شستن بدن و سر لزومی ندارد که شیر آب به طور پیوسته باز باشد .

۷) موقع مسواک زدن از لیوان استفاده کرده و شیر آب تصفیه شده را باز نگذاریم .

۸) آب خنک مورد نیاز خود را همواره در یخچال نگهداری کنیم تا مجبور نباشیم شیر آب را برای مدتی باز بگذاریم تا آب خنک شود .

۹) برای نوشیدن آب به جای آنکه شیر آب را برای مدتی باز بگذاریم بهتر است ابتدا چند قطعه یخ در لیوان قرار داده و سپس شیر آب را باز کنیم .

۱۰) هرگز آبی را که می توان به مصارفی نظیر آبیاری یا شستشو رسانید ، فاضلاب حساب نکنیم .

۱۱) ماشین های لباس شوئی معمولا" مقدار زیادی آب مصرف می کنند ، پس از ظرفیت کامل ماشین لباس شوئی استفاده کنیم .

۱۲) ضروری است برای اطمینان از سلامت لوله ها و شیرهای آب ، آنها مرتبا" کنترل شود .

۱۳) به کودکان آموزش دهیم تا با بستن به موقع شیر ، از هدر رفتن آب جلوگیری کنند .

۱۴) به جای شستن اتومبیل با شیلنگ آب ، از یک سطل آب استفاده کنیم .

۱۵) برای جلوگیری از چکه کردن آب واشر شیر را تعوض کنیم .

۱۶) در هنگام احداث ساختمان حتی الامکان از آب تصفیه شده استفاده نکنیم .

۱۷) هرگونه اتلاف قابل توجه آب ، شکستگی لوله ها و هدر رفتن آب در هر نقطه را به مرکز ارتباطات مردمی شرکت های آب و فاضلاب شهری و روستائی اطلاع دهیم .

۱۸) نصب کولر در سایه و با استفاده از پوشش مناسب و جلوگیری از نشت آب کولرهای آبی ، باعث صرفه جوئی در مصرف آب می شود .

۱۹) باغچه منزل خود را در شب یا صبح زود آبیاری کنیم تا از تبخیر آب جلوگیری شود .

۲۰) زمانی که سرگرم آب دادن باغچه و گل های منزل هستیم با شنیدن صدای زنگ تلفن یا زنگ در بهتر است ابتدا شیر آب را ببندیم و بعد به آن ها پاسخ دهیم .

۲۱) فلاش تانک هائی که نشتی دارند آب را به داخل کاسه توالت هدر می دهند .

۲۲) برای صرفه جوئی در مصرف آب یک عدد آجر یا بطری پلاستیکی نوشابه داخل فلاش تانک قرار دهیم تا مصرف آب را در هر بار کشیدن سیفون کاهش دهیم .

۲۳) لوله های آب منزل خود را عایق بندی کنیم . عایق کاری لوله ها ی آب گرم روشی است که هدر رفتن آب را قبل از خروج آبگرم کاهش می دهد .

۲۴) لوله های آب گرم را عایق بندی کنیم تا برای رسیدن آب گرم به شیر آب لازم نباشد آن را بی جهت باز بگذاریم .

۲۵) اگر دوش حمام بتواند در کمتر از ۲۰ثانیه یک ظرف ۴ لیتری را پر نماید در آن صورت حتما" آن را با یک سردوش کاهنده تزئین نمائیم .

۲۶) برای دوش گرفتن در حمام زمان بگیریم و آن را به کمتر از ۵ دقیقه برسانیم . با این روش ماهیانه حدود چهار هزار لیتر آب صرفه جوئی خواهد شد .

۲۷) از جریان آب به منظور باز شدن یخ گوشت یا دیگر مواد غذائی منجمد استفاده نکنیم . این کار غیر از مصرف بی رویه آب کیفیت مواد غذائی را هم کاهش می دهد .

۲۸) فرزندان خود را در مورد نیاز به حفاظت از آب آگاه کنیم .

۲۹) از آب حفاظت کنیم و هیچگاه به دلیل اینکه فرد دیگری مسئول پرداخت آب بهاست آب را هدر ندهیم .

۳۰) از تمامی قوانین و محدودیت های حفاظت آب که ممکن است در محل زندگی ما اعمال شود آگاه شده و از آن تبعیت کنیم .

ب) بخش ادارات و سازمانها و نهادهای دولتی

۱) از نصب سیستم های آب تزئینی ( مثل فواره ها ) اجتناب شود . مگر این که آب در همان سیستم بازیافت شود .

۲) برای آبیاری فضای سبز شهری و ادارات از آب شرب لوله کشی شده استفاده نکنیم .

۳) در مراکز آموزشی و مدارس به اطفال و دانش آموزان محدودیت منابع آب و روش های صرفه جوئی آن را آموزش دهیم .

۴) در ایام تعطیلات طولانی ضروری است شیر فلکه بعد از کنتور آب را ببندیم تا از وقوع هرگونه حادثه پیشگیری شود .

۵) در محل کار ، کارکنان را به صرفه جوئی در مصرف آب تشویق کنیم . همچنین پیشنهاد کنیم گرایش به حفاظت از آب در فعالیت های عملی و دوره های آموزشی آن ها گنجانده شود .

۶) از شستن اتومبیل و محوطه اداری با آب شرب جدا" خودداری کنیم .

۷) از شیرآلات هوشمند ( لیزری ) یا پدالی جهت صرفه جوئی استفاده کنیم .

۸) با کنترل سالیانه سامانه های لوله کشی ، شیرها و بستن شیر فلکه ها در تعطیلات و بازدید از محفظه کنتور از نشت احتمالی آب جلوگیری کنیم .

ج) بخش بنگاههای اقتصادی ، تولیدی و صنعتی

۱) از وارد کردن زباله های صنعتی در آب جلوگیری کنیم .

۲) از آلودگی حرارتی آب که باعث تغییر وضعیت اکوسیستم می گردد جلوگیری کنیم .

۳) از روش های آبیاری مناسب و تکنولوژی های روز استفاده کنیم .

۴) با استفاده از پساب های تصفیه شده در مصرف آب صرفه جوئی کنیم .

۵) آب شرب و بهداشت کارگران را از آب کارگاه جدا کنیم .








http://jalilkhani.blogfa.com/


مقالات ارسالی به آفتاب
 

با آغاز اجرای قانون هدفمندی یارانه ها و افزایش قیمت حامل های انرژی روش هایی برای اعمال مدیریت مصرف ارائه شده که می توانند به بهبود مدیریت اقتصاد خانواده ها کمک کنند زیرا افزایش قیمت حامل های انرژی با رویکرد مدیریت مصرف اجرا می شود و به همین منظور صرفه جویی و به کارگیری راهکارهایی برای مصرف بهینه ضروری است تا اقتصاد خانواده ها دچار مشکل نشود.

در کشور ما که حدود یک درصد جمعیت دنیا را در خود جای داده است ۲ درصد انرژی جهان مصرف می شود و استفاده از برق، گاز و سوخت مایع برای سرمایش و گرمایش در فصل مناسب، از مدت ها پیش برای ما به صورت امری عادی درآمده و امروزه هیچ خانه ای بدون وسایل سرمایشی و گرمایشی قابل سکونت نیست و از طرفی تولید برق نیز پرهزینه است به طوری که تولید هر کیلووات برق حدود ۱۰۰۰ دلار سرمایه گذاری اولیه نیاز دارد و در زمان استفاده از تاسیسات نیز هزینه های جاری به آن افزوده می شود.

ساعات اوج بار برق (پیک مصرف) بیشتر بعد از غروب خورشید است که معمولا همه افراد خانواده در منزل هستند و حتی در ایامی از سال و ساعاتی از هر شبانه روز نیز دارای بیشترین مصرف انرژی الکتریکی صورت می گیرد.

در کشور ما ۴ ساعت اولیه شب ساعات اوج بار مصرف در شبانه روز است که طبق نظر کارشناسان مصرف بهینه برق در این زمان بسیار اهمیت دارد و رعایت صرفه جویی لازم در زمان مذکور به تولید برق و کاهش فشار شبکه برای انتقال برق کمک می کند.

مصرف برق در فصل های مختلف سال متفاوت است، به طوری که در ایران از اواسط تیرماه تا اواسط شهریور ماه اوج مصرف برق صورت می گیرد.

اعمال مدیریت مصرف برق مجموعه ای از فعالیت های به هم پیوسته است که مشترکان برای منطقی کردن مصرف خود از این فعالیت ها بهره مند می شوند. یکی از این فعالیت ها توجه به فناوری ساخت وسایل برقی خانگی است. در ایران اکثر کارخانجات تولید وسایل برقی از دانش فنی دهه ۷۰ میلادی برخوردارند، این در حالی است که از آن زمان تاکنون کشورهای صنعتی پیشرفت های قابل توجهی در زمینه صرفه جویی انرژی داشته اند. در یخچال، فریزر و ماشین لباسشویی بیش از ۵۰ درصد مصرف آب و برق کاهش یافته و روند کاهش همچنان ادامه دارد.در بخش روشنایی نیز حرکت به سمت لامپ های پربازده و کم مصرف است.



ٓ● اقدامات فرهنگی

یکی از روش های بهره گیری از مدیریت منطقی مصرف، انجام آموزش همگانی از طریق رسانه های عمومی بویژه رادیو و تلویزیون است. آموزش از طریق مدارس پایه و ابتدایی نیز در سال های اخیر در ایران به طور جدی مورد توجه قرار گرفته است.

از سوی دیگر یکی از دستورالعمل های کلی درباره مدیریت مصرف حساس بودن نسبت به ارقام برق مصرفی در قبوض است. خانواده ها می توانند ارقام کنتور برق مندرج در قبض را کنترل کرده و هدف بلندمدتی را برای کاهش تدریجی مصرف برق در نظر بگیرند.

علاوه بر این هنگام خرید لوازم برقی برچسب میزان مصرف انرژی در نظر گرفته شود که مصرف برق کمتر با بازدهی بالا روی آن درج شده باشد.

همچنین مدیریت منطقی مصرف حکم می کند که از بخاری برقی، آبگرمکن برقی تا حد امکان استفاده نشود و در ساعات اوج مصرف استفاده از اتو، ماشین لباسشویی، جاروبرقی و... مورد استفاده قرار نگیرد و به روزهای تعطیل یا صبح ها موکول شود.

همچنین رنگ آمیزی دیوارها، سقف و پنجره ها به گونه ای باشد که به بازتاب نور طبیعی کمک کند تا حتی الامکان در طول روز از انرژی برق کمتری مصرف شود و از رنگ های روشن برای انتخاب مبل ها و پرده ها به منظور افزایش بهره وری نوری استفاده شود.

در عین حال سیم کشی ساختمان و تاسیسات نیز هر ۶ ماه یک بار مورد بررسی قرار گیرد.

همچنین کارشناسان توصیه دارند که از کلیدهای زمان دار در راهروها و محل های عبور استفاده شود تا از مدت زمان مصرف برق کاسته شود.

طبق نظر کارشناسان رانندگی پرشتاب و ویراژ دادن در افزایش مصرف سوخت خودرو بسیار موثر است همچنین استفاده از سوخت مناسب با سطح تکنولوژی و نیاز خودرو نیز از راه های مدیریت مصرف توصیه شده است

یکی دیگر از توصیه های مورد توجه در نگهداری لوازم برقی خانگی برای اعمال مدیریت مصرف برق نحوه استفاده از این لوازم در آشپزخانه است به طوری که کارشناسان می گویند از قرار دادن یخچال و فریزر در کنار لوازم گرم کننده مانند بخاری، سماور برقی و... اجتناب شود یا این وسایل در کنار پنجره و تابش نور مستقیم آفتاب قرار نگیرند. باز و بسته کردن بیهوده در یخچال و فریزر منجر به افزایش مصرف برق می شود.

کارشناسان درباره نحوه مصرف برق ماشین لباسشویی نیز توصیه دارند. یکی از این توصیه ها آن است که در شستشوی هر گونه لباس سعی شود در حداقل دمای مناسب و مورد لزوم تنظیم شود تا از مصرف بیش از حد برق و اتلاف آب گرم جلوگیری شود و حتی الامکان از خشک کن دستگاه استفاده نشود. بهترین ایام بهره گیری از ماشین لباسشویی ساعات اولیه صبح ها و روزهای تعطیل است.
 

در این سری از مقالات بخش هایی از کتاب What the best minds in economics can teach you about bussiness and life نوشته اولاف، اشتور بک و نوربرت هرینگ در این صفحه منتشر می شود. از آنجا که نویسندگان این اثر یافته های بسیاری از مقالات مهمی را که در حوزه های اقتصاد رفتاری، تجربی و عصبی در ژورنال های معتبر اقتصادی منتشره شده معرفی کرده اند خواندن آن می تواند برای دست یابی به تصویری کلی از این حوزه ها مفید باشد.

این یافته که بین سال های ۱۹۷۵ و ۱۹۹۵، میانگین درآمد واقعی سرانه در آمریکا تقریبا ۴۰ درصد افزایش یافته است، در حالی که طی این مدت آمریکایی ها اصلا احساس خوشحالی بیشتری نمی کنند، به نظر تناقض آمیز می رسد. با وجودی که مردم صاحب تلویزیون پلاسما، پلی استیشن و خودروی سوم در پارکینگ خانه های خود شدند، اما یک ذره رضایتمندی بیشتر از زندگی خود نسبت به آنچه که سه دهه پیش داشتند، ندارند.

اقتصاددان آمریکایی ریچارد ایسترلین سال ها پیش در ۱۹۷۴ توجهش به این پدیده جلب شد. امروزه مشاهده وی و اظهار نظری که در این باره کرد در دوایر اقتصادی به «پارادوکس ایسترلین» مشهور شده است. ایسترلین نه تنها در آمریکا بلکه در سایر ملت های صنعتی نیز مشاهده کرد که هر چند نسل امروز بسیار ثروتمندتر و برخوردارتر از نسل پدران و پدربزرگان شان هستند، نسبت به گذشته از زندگی خود راضی تر و خوشحال تر نیستند. برای وجود این پدیده چه دلایلی قابل تصور است؟ اقتصاددانان سنتی مدت ها از پرداختن به آن طفره می رفتند، چون که به جوهر فرضیات آنها ضربه وارد می کرد.

از این گذشته، اقتصاددانان سنتی در مدل های خود با این فرض شروع می کنند که همه ما تلاش داریم مطلوبیت خود را حداکثر سازیم و این که مطلوبیت با پولی که در اختیار داریم و فرصت هایی که برای مصرف کردن در برابر ما قرار گرفته است، افزایش می یابد. اگر این طور باشد پس نسلی که دو برابر پدر و مادرش درآمد و ثروت دارد باید رضایتمندی بسیار بیشتری از زندگی خود کسب کرده باشد.

خوب البته این اتفاق نیفتاده است. طبق یافته های ایسترلین و سایر پژوهشگران، فقط در کشورهای فقیر است که رضایت کلی از زندگی همراه با رشد درآمد میانگین افزایش می یابد. به محض این که درآمد فرد به سطح حداقل معیشت می رسد، همبستگی مثبت به سرعت از بین می رود. ایسترلین این خط را در مقادیر ۱۵۰۰۰ تا ۲۰۰۰۰ دلار به قیمت دلارهای امروزی (قدرت خرید) رسم کرد که بالای آن خط، درآمد خیلی به ندرت به خوشبختی مردم کمک می کند.

تعداد روزافزونی از پژوهشگران اقتصادی سعی دارند تا دلایل وجود این پدیده را کشف کنند. در سال های اخیر پژوهش در زمینه تعیین عوامل رضایت از زندگی در بین داغ ترین موضوعات بین رشته ای شده است. آندرو کلارک «اقتصاددان خوشبختی» انگلیسی می گوید از ۱۹۹۴ هر ساله ژورنال های معتبر اقتصادی به طور میانگین ۳۵ مقاله با عناوینی که در آنها «خوشبختی» یا «رضایت از زندگی» وجود داشته است، منتشر کرده اند.

بر پایه یافته های پژوهشگران خوشبختی، معیار درآمد مطلق که اقتصاددانان سنتی استفاده می کنند، قطعا برای خرسندی یک شخص در زندگی مهم است، اما در مقایسه با سایر عوامل رنگ می بازد. بیشتر مردم نگران وضعیت مالی خود عمدتا در ارتباط با دیگران (درآمد نسبی) هستند. جایگاه و مرتبه افراد با درآمد و مصرف تعیین می شود و به نظر بیشتر مردم، مهر تاییدی که از درآمد بالاتر داشتن کسب می شود، مهم تر از مطلوبیت اضافی حاصل از چیزهایی است که آنها می توانند با آن پول خریداری کنند.

دانشمندان سارا سولنیک و دیوید همینوی شواهدی از این مساله را در آزمایشی که اکنون مشهور شده است ارائه کردند: آنها از دانشجویان پرسیدند که دوست دارید در چه نوع جهانی زندگی کنید جهانی که بتوانید۵۰۰۰۰ دلار به دست آورید و هر کس دیگری فقط نصف درآمد شما داشته باشد یا در جهانی که ۱۰۰۰۰۰ دلار دارید در حالی که هر کس دیگری دو برابر درآمد شما داشته باشد. بیشتر دانشجویان گزینه نخست را انتخاب کردند با این که مشخص بود آنها با انتخاب دومی وضعیت بهتری خواهند داشت. آنها با داشتن درآمد دو برابری ۱۰۰۰۰۰ دلاری (با فرض ثابت بودن سطح قیمت ها) فرصت های بسیار بیشتری برای مصرف کردن داشتند.

سولنیک و همینوی با بررسی بیشتر این قضیه به وسیله پرسشنامه هایی که شرکت کنندگان پر کردند متوجه شدند نگرانی ها درباره موقعیت فرد نسبت به دیگران، در رابطه با جذاب بودن و مورد ستایش و تحسین قرار گرفتن از روسا و بالادستی ها در بیشترین حد و برای چیزهایی مثل مدت زمان تعطیلات و مرخصی رفتن در کمترین حد است. بر اساس این یافته ها اگر همکاران و هم قطاران دقیقا به اندازه شما جذاب باشند و اگر همکاران به همان اندازه شما مورد ستایش و تعریف قرار بگیرند، شما احتمالا احساس خیلی خوبی در این باره ندارید، اما اگر یک هفته مرخصی تعطیلات اضافی به شما بدهند آن را چیز خیلی خوبی برداشت می کنید حتی اگر همکارانتان نیز آن تعطیلی را به دست آورده باشند. در سایر بررسی ها نیز مشخص شد که وقتی نوبت به تعطیلات و بیمه می شود مردم به ندرت نگران جایگاه نسبی خود هستند، اما در رابطه با خودرو و مسکن عمیقا نگران هستند. اصطلاح تخصصی که اقتصاددانان برای مدل های مربوط به چنین نگرانی های نسبی استفاده می کنند «جلوتر از بقیه بودن» است.

عامل مهم دومی هم برای تبیین پارادوکس ایسترلین وجود دارد: هر فردی به تدریج به هر چیزی، از جمله به سطح زندگی بالاتر عادت خواهد کرد. همراه با افزایش درآمد فرد، نیازها و تقاضاهای ادراکی هم مطابق با آن افزایش می یابد. ایسترلین خیلی زود در همان سال ۱۹۷۴ به این فکر افتاده بود، اما در آن زمان نتوانست پشتوانه تجربی برایش پیدا کند. در این مدت، برای روانشناسان و اقتصاددانان خوشبختی معلوم شده است که تاثیر مثبت درآمد بالاتر بر رضایت شخصی، در عرض چند سال به نصف تاثیر اولیه آن کاهش خواهد یافت.

در پایان کار به نظر می رسد علم اقتصاد با «اقتصاد خوشبختی» به ریشه های خود باز می گردد. وقتی شخصیت های کلاسیک مثل جرمی بنتام، جان استوارت میل و آدام اسمیت از «مطلوبیت» سخن می گفتند، تعریف بسیار کلی در ذهن داشتند که تقریبا آنچه را پژوهشگران معاصر خوشبختی به عنوان خوشبختی یا رضایت از زندگی اشاره می کنند در برمی گرفت. بنتام که پدر فایده باوری (مطلوبیت باوری) است از این اصل کلی دفاع می کرد که هدف علم سیاست باید حداکثر ساختن مطلوبیت کل برای همه افراد باشد.

در عین حال، همگام با علمی و ریاضی وار شدن اقتصاد، فایده باوری نفوذ خود را از دست داد. در بین اقتصاددانان این طور تصور می شد که بررسی خوشبختی و خرسندی حالا دیگر موضوع پژوهشی مفیدی نیست. از این گذشته، دانشمندان نمی توانستند خوشبختی را به شیوه ای معتبر کمی سازی یا سطح خوشبختی آدم های متفاوت را مقایسه کنند؛ بنابراین علم اقتصاد هر چه در چنته داشت به کار گرفت تا مطلوبیت را با درآمد یکسان بگیرد: این فرض می گوید هر کس که موفق شود درآمدش را افزایش دهد، مطلوبیت حاصله از آن را هم افزایش خواهد داد.

یکی از باورهای بنیادی که در تفکر حاکم عدم فایده باوری ریشه دارد این است که هر فرد با مصرف کالاها و خدماتی که با ترجیحات تغییرناپذیر او همخوانی دارد نهایت استفاده اش را از درآمد خود خواهد برد، اما با پیشرفت های بیشتر در روانشناسی و داده های معتبرتر درباره رضایت از زندگی، گستره ای از تغییرات به وجود آمد. امروز بیشتر روانشناسان و اقتصاددانان خوشبختی بر این باورند که خوشبختی را می توان کمی کرده و در بین افراد گوناگون مقایسه کرد.

مهمترین منبع داده ها برای اقتصاددانان خوشبختی نظرسنجی های تابلویی ادامه دار و بلندمدت بوده است که کارشناسان پرسش هایی درباره اشتغال، درآمد، تندرستی و خرسندی کلی فرد طرح می کنند. در همین اثنا روانشناسان نشان داده اند که پاسخ های مردم درباره خرسندی، همبستگی نزدیکی با معیارهای عینی مثل این دارد که غالبا چقدر لبخند می زنند یا همکارانشان چگونه درباره خوشحالی آنها قضاوت می کنند. پژوهش های مغزی روشن ساخت الگوی فعالیت در مغز انسان هایی که خودشان را خوشحال توصیف می کنند با الگوی فعالیت کسانی که عدم خوشبختی را در زندگی شان ابراز می دارند، تفاوت دارد.
 

رييس اتاق بازرگاني و صنايع و معادن ايران از دولتمردان خواست با آغاز سال جهاد اقتصادي به ويژه خواري عده اي خاص پايان داده شود .

' محمد نهاونديان ' روز دوشنبه در نشستي با خبرنگاران گفت: لازمه جهاد و تامين عدالت آن است كه رقابت در اقتصاد ايران سالم باشد و هيچ فرد و دستگاهي نتواند به اتكا و وابستگي اين وآن ، از شرايط ويژه و رقابت نابرابر برخوردار شود .
به گزارش خبرنگاراقتصادي ايرنا ،رييس اتاق ايران تاكيد كرد : اگر رقابت را با حدف رانت ها ايجاد كنيم پيروزي ما در مسابقه اقتصادي با ديگر كشورها قطعي است .
** تصويب قانون بهبود فضاي كسب وكار
وي پيشنهادي نيز به مجلس شوراي اسلامي داشت و از نمايندگان خواست تا در سه ماه اول سال، قانون بهبود فضاي كسب و كار كه يك فوريت آن سال گذشته در مجلس به تصويب رسيد را در دستور كار قرار داده ، تصويب و ابلاغ كنند .
رييس اتاق ايران تاكيد كرد: بهترين گام مجلس شوراي اسلامي مهيا كردن اقتصاد كشور براي جهاد اقتصادي است كه در اولويت قرار دادن قانون بهبود فضاي كسب و كار از آن جمله به شمار مي آيد .
** ديدگاه اعانه اي در اقتصاد
وي با اشاره به اينكه هميشه در نگاه به مسائل اقتصادي تفاوت ديدگاه وجود دارد و دو ديدگاه اعانه اي و توليدي واشتغالزايي دراين حوزه مطرح است ، افزود: درنگاه اول درآمدهاي نفتي و مبتني بر منابع تجديد ناپذير گاهي تقويت مي شود و نگاه دوم توليد درآمد و ثروت و سپس مصرف در نظر گرفته مي شود .
وي توضيح داد: پيشرفت اقتصادي جداي از نگاه عادلانه نيست اما اين عدالت نيست كه منابع متعلق به نسل هاي آينده درزمان حاضر مصرف شود ، بدون اينكه توليد متناسب با مصرف نسل كنوني ازمنابع تجديد پذير فراهم گردد .
رييس اتاق ايران با طرح اين جمله كه بايد در سال جهاد اقتصادي سرمايه هاي بين نسلي براي نسل هاي ديگر حفظ شود ، ادامه داد : درآمد حاصل ازنفت در پروژه هايي با توجيه اقتصادي بايد تبديل به سرمايه هاي ملي گردد تا كشوربتواند در مسابقه منطقه اي به اهداف چشم انداز 20 ساله دست يابد .

* عامليت بخش خصوصي در سال جهاد اقتصادي
نهاونديان تاكيد كرد : حركت جهادي بدون برنامه نمي تواند ما را در رسيدن به اهداف موفق كند و لازم برنامه دار بودن و تاكيد بر سياستگذاري و نظارت دولت و عامليت و مديريت توسط بخش خصوصي و تعاوني ا ست .
وي لازمه جهاد اقتصادي را همدلي دانست و گفت : دراين عرصه كه بايد توام با نشاط و سازندگي باشد هركسي مي بايد نقش خود را شناخته و برعهده گيرد ، ميدان ، ميدان مسابقه است و نقش آفرينان اصلي فعالان اقتصادي هستند .
به باور نهاونديان، در شرايطي كه فعالان اقتصادي اشتغالزايي را جزو برنامه هاي خود قرار مي دهند بايد نگاه به آنها تغييركند و تعابير ناپسند و بدبينانه كه در گذشته دررسانه ها و ادبيات برخي فيلم ها وجود داشت جاي خود را به نگاه تقديرآميز و مشوقانه به عنوان جهاد گران اقتصادي بدهد.
وي با طرح اين جمله كه ممكن است اندك افرادي سوء استفاده كنند ، كه اين امر نيز جزو استثنائات است ، افزود: فضاي فرهنگي بايد فضاي تقدير از جهاد گران اقتصادي باشد .
رييس اتاق ايران اين نكته را نيز يادآور شد كه بدون حضور احاد مردم جهاد اقتصادي امكان پذير نيست كه لازمه آن اجراي اصل 44 قانون اساسي مي باشد و حضور مردمي نيز نيازمند سازماندهي است .
از نظر نهاونديان ، اتاق بازرگاني به عنوان نماينده بخش خصوصي وظيفه ساماندهي و سازماندهي همه مردم در اقتصاد را در سال جهاد اقتصادي عهده دار است .
وي سپس گفت : وظيفه اتاق ساماندهي بخش خصوصي از طريق تشكل ها است و چند برابر شدن تعداد تشكل ها نيز در سال هاي گذشته نشان از اهتمام اتاق به اين موضوع مهم دارد .
رييس اتاق ايران افزود: در شرايطي كه بدخواهان سعي مي كند فضاي محدوديت و تحريم را به كشور تحميل كنند ، با كمك فعالان اقتصادي راههاي جديد رسيدن به اهداف اقتصادي فراهم مي شد و به همين دليل برخلاف ميل بدخواهان حجم تجارت ايران با جهان افزايش يافته است .
* نگاه توليد محور به جهاد اقتصادي
وي نگاه جهادي به اقتصاد را نگاه سازنده و توليد محور دانست و از برخي ديدگاه ها كه به موضوع مصرف بيش از توليد دراقتصاد توجه مي كنند، انتقاد كرد .
رييس اتاق ايران ادامه داد : اين جفا است كه برخي مي گويند در اقتصاد اسلامي مباحث توزيعي ، صدقه ، زكات و غيره وجود دارد و توليد مورد غفلت قرار گيرد . ضروري است ابعاد توليد محور در اقتصاد اسلامي در سال جاري مورد توجه قرار گيرد .
* تشكيل نخستين شوراي گفت وگو در روزهاي آتي
وي با ياد آوري تشكيل شوراي گفت وگو درسال گذشته از تشكيل نخستين جلسه اين شورا در هماهنگي ايجاد شده با وزير اقتصاد درروزهاي آتي خبرداد.
رييس اتاق ايران تاكيد كرد كه جدي گرفتن شوراي گفت وگو توسط دولت و بخش خصوصي مي تواند بيشترين مشاركت و همكاري را در سال جهاد اقتصادي رقم زند .
يادآورمي شود شوراي گفت وگو متشكل از هشت وزير اقتصادي به همراه رييس كل بانك مركزي ، شهردار تهران ، هشت مدير بخش خصوصي ، روساي اتاق هاي بازرگاني و تعاون و نمايندگاني از مجلس و قوه قضاييه است .

* استفاده نادرست بدخواهان ازعبارت جهاد
وي سپس جلوگيري از تحريم عبارت مقدس جهاد و قرار دادن جلوه هاي آن در مسير سازندگي ، آباداني و توليد اقتصادي ، تاكيد بر اولويت قرار گرفتن اقتصاد ، ضرورت اهتمام همه به اين موضوع و جلوگيري از سايه افكندن مسائل ديگر بر اقتصاد را از امتيازات نامگذاري سال جاري به عنوان سال جهاد اقتصادي دانست .
رييس اتاق ايران با بيان اينكه جهاد به معناي شركت در يك مسابقه است ، افزود: دراين مسابقه اگر بازنده شويم ممكن است فرصت هاي تجارت عرصه بين الملل از دست برود كه نتيجه اي جز بيكاري و فساد اجتماعي نخواهد داشت .
رييس اتاق ايران سپس در بخش ديگري ازسخنان خود گفت كه نامگذاري امسال تاكيد براين نكته است كه جهاد ابعاد و حوزه هاي مختلف و متنوعي دارد و محدود به كارزار در ميدان نبرد نيست .
وي سپس گفت : اتفاق بسيار پر آسيبي كه در 10 سال گذشته پس از 11 سپتامبر در افكار جهاني رخ داد آن است كه حركت مرموز و مسموم برنامه ريزي شده اي براي تحريم جهاد در اسلام صورت گرفت .
به گفته رييس اتاق ايران ، در فاصله سال هاي 2001 تا 2010 ، 146 عنوان كتاب تخصصي در موضوع جهاد به زبان انگليسي منتشر شد كه يكهزارو 915 عنوان به مسئله جهاد به طور جدي پرداخته شده است .
رييس اتاق ايران افزود: تعداد مقالات و تعابير نادرستي از جهاد كه در اين فاصله 10 سال به زبان انگليسي منتشر شد ، 18 هزارو 700 بوده است .



خبرگزاری جمهوری اسلامی (ايرنا)
 

خبرگزاري فارس: مديرعامل اتحاديه سراسري تعاوني‌هاي اعتباري كشور، ضمن تشريح ضرورت‌هاي استراتژي جهاد اقتصادي، خانوارها را نقطه شروع اين جهاد دانست و ايجاد يك وحدت رويه مشترك بين علماي اقتصاد و علوم اسلامي را زمينه‌ساز پيشبرد موفقيت‌آميز اين جهاد عنوان كرد.

به گزارش خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس، پيرو گزينش نام جهاد اقتصادي براي سال 90 از سوي مقام معظم رهبري و رصد الزامات و پيش‌نيازهاي اجرايي كردن چنين رويكردي در عرصه اقتصادي ايران گفت‌وگويي را با حميد قاسمي‌امير "مديرعامل اتحاديه سراسري تعاوني‌هاي اعتباري كشور " صورت داده‌ايم كه آن را مي‌خوانيد.

فارس، به نظر شما هدف مقام معظم رهبري از طرح استراتژي جهاد اقتصادي در سال 90 و استفاده ايشان به طور مشخص از واژه جهاد در حوزه اقتصاد چيست؟

قاسمي‌امير: با توجه به برنامه‌هاي اجرايي دولت طي سال 89 و پيشرفت‌هاي حاصل شده به اين سبب از جمله اجرايي شدن طرح هدفمندي يارانه‌ها، تدوين برنامه پنجم توسعه و تداوم اجراي ديگر محورهاي طرح تحول اقتصادي در سال جاري معقتدم اعلام جهاد اقتصادي به عنوان استراتژي تقابلي با سياست‌هاي غرض‌ورزانه دشمنان طي سال 90، يك استراتژي و الزام توسعه‌اي بود كه توسط مقام معظم رهبري اتفاق افتاد.
معتقدم ايجاد ثبات اقتصادي در كشور نيازمند برخورداري از قابليت‌ آينده‌نگري در تنظيم برنامه‌هاي اقتصادي با چشم‌انداز روشن از آتيه اقتصاد ملي و اجرايي كردن تدابير توسعه‌اي در سايه مجاهدت‌هاست، بي شك تحقق اهداف اقتصادي كشور در شرايط سياسي و اقتصادي امروز منطقه و جهان بدون مجاهدت ممكن نخواهد بود.
در خصوص چرايي استفاده مقام معظم رهبري از واژه جهاد به طور مشخص در حوزه اقتصاد واقعيت اين است كه بسياري موافق اجرايي شدن تدابير توسعه‌اي ايران در حوزه اقتصاد نيستند و لذا تأكيد ايشان بر اجرايي شدن قطعي سياست‌هاي كلي اصل 44 قانون اساسي به معني اتمام حجت ايشان با مسئولان و جامعه به جهت رفع چالش‌هاي توسعه‌اي و دستيابي به اهداف توسعه‌اي كشور مطابق بازه زماني پروژه‌هاي توسعه‌اي است.
در مجموع ناديده گرفتن منافع ملي و ترجيح قائل شدن به منافع شخصي توسط برخي افراد و گروه‌هاي مرتبط با فعاليت‌هاي اقتصادي در ايران سبب شده است رهبر معظم انقلاب با تأكيد بر نگرش جهادي در حوزه اقتصاد خواستار پيگيري جدي و تأمين الزامات اجرايي اهداف متعالي كشور در حوزه اقتصاد شوند.

فارس: علي‌رغم ابلاغ سياست‌هاي كلي اصل 44 قانون اساسي و تأكيد بر اجراي صحيح اين سياست‌ها، متأسفانه آثار عيني اين سياست‌ها در جامعه نمود ندارد، براي رفع اين مشكل چه بايد كرد؟

قاسمي امير: لازمه يك اقتصاد پويا و رقابتي منطبق بر مشخصه‌هاي ثبات اقتصادي و امنيت سرمايه، مشاركت گسترده مردم در فعاليت‌هاي اقتصادي است.
صدور حكم جهاد اقتصادي از سوي مقام معظم رهبري، با هدف گذر از سد موانع بازدارنده و تسريع در تحقق اهداف توسعه‌اي كشور مطابق سند چشم‌انداز 20 ساله صورت گرفته است بنابراين مسئولان تصميم‌ساز و اجرايي كشور در تعامل با آحاد مردم مكلف به رصد و رفع چالش‌هاي توسعه‌اي در حوزه اقتصاد هستند.
اميدواريم در سال 90 تضادهاي سليقه‌اي و بخشي‌نگري‌ها در سازمان‌ها، نهادها و بين متوليان اجرايي و جامعه رفع و زمينه‌هاي اجرايي اهداف توسعه‌اي تسهيل شود.
احياء و بسيج تمام ظرفيت‌هاي توسعه‌اي كشور با هدف دستيابي به اهداف سند چشم‌انداز 20 ساله در پايان سال 1404 و تداوم اين سياست‌ها طي سال‌هاي آتي هدف مقام معظم رهبري از طرح استراتژي جهاد اقتصادي است بنابراين اجرايي كردن اين سياست يك تكليف ملي است كه همه بايد در اجراي آن سهيم باشند.

فارس: فلسفه جهاد اقتصادي برگرفته از معارف ملي مذهبي است، براي تحقق اين مهم از چه ظرفيت‌هايي و به چه نحوي بايد استفاده كرد كه منجر به كج‌روي‌ها و احتمالاً كم‌رنگ‌تر شدن انتظارات مقام معظم رهبري از طرح بحث جهاد اقتصادي در مسير اجرا نشود؟

قاسمي‌امير: اگر كسي در جهاد اكبر موفق نبوده باشد بالطبع نمي‌تواند در جهاد اصغر هم موفقيتي داشته باشد. يعني اگر كسي در درون خودش جهادي نكرده باشد قاعدتاً تلاش او براي مبارزه با متجاوزين، فقر، كاهلي، تلاش در جهت افزايش توليد، افزايش سرانه درآمد و مباحثي از اين دست هم ثمري نخواهد داشت.
بنابراين انسان‌هاي خود ساخته معتقد به توسعه عدالت اجتماعي و برنامه‌محور، كساني هستند كه در اجرايي شدن محورهاي مختلف طرح تحول اقتصادي به عنوان شاكله اصلي توسعه اقتصادي مي‌توانند تعيين‌كننده باشند، معقتدم جهاد اكبر بايد پيش‌مقدمه‌اي براي جهاد اصغر يا همان جهادي اقتصادي باشد زيرا هدف غايي جهاد اقتصادي، توسعه عدالت اجتماعي و پويايي اقتصاد ملي ايران در آتيه است.
كاهش فاصله طبقاتي، ريشه‌كني بيكاري، خانه‌دار كردن تمام خانواده‌هاي ايراني، تلاش در جهت افزايش سرانه توليد، درآمد و پس‌انداز، ارتقاء سطح بهره‌وري از منابع، كاهش فساد اقتصادي، تعادل و تنظيم سياست‌هاي اجرايي در حوزه اقتصاد، كارآمدتر كردن فعاليت‌هاي اقتصادي، اصلاح امور بانكي و گمركي و توسعه فعاليت‌هاي بين‌المللي با هدف حضور مؤثر در بازارهاي جهاني از جمله دستاوردهايي است كه بايد پيرو سياست جهادي اقتصادي در آينده اتفاق بيفتد.

فارس: دولت بايد در تأمين الزامات جهاد اقتصادي پيش‌قدم شود يا اينكه نه اين يك پروژه ملي است و تحقق اهداف آن وظيفه تمامي ملت ايران است؟

قاسمي امير: معتقدم تحقق اهداف جامع جهاد اقتصادي در كشور در گرو تحقق جامع جهاد اقتصادي خانوارهاي ايراني است، جهاد اقتصادي بايد از بطن جامعه و توسط مردم و با مديريت خود آنها شروع شود كه نتيجه جهاد خانواري همان جهاد اقتصادي در سطح ملي خواهد بود.
براي دستيابي به اهداف متعالي كشور در حوزه اقتصاد بايد يك ستاد اقتصادي تشكيل و گروه‌ها و كميته‌هاي مختلفي را ايجاد كرد تا با واگذاري امور مديريتي و اجرايي به اين گروه‌ها در حوزه‌هاي مختلف توليدي و توزيعي زمينه اجرايي شدن اهداف توسعه‌اي با سرعت و دقت اجرايي بيشتر فراهم شود.
اميدوارم تصميم‌گيران و دولت با دسته‌بندي گروهي فعاليت‌هاي اقتصادي و حوزه‌بندي اين فعاليت‌ها بتوانند امور مديريتي و اجرايي را به مردم واگذار كنند و خودشان فقط در بحث نظارت بر فرآيند اجرايي پروژه‌ها، حمايت از فعالان اقتصادي‌ و هدايت منابع به سمت تدابير توسعه‌اي كشور دخالت داشته باشند.
البته نبايد انتظار داشته باشيم كه اهداف جهاد اقتصادي به طور جامع در سال 90 تأمين شود، چرا كه سال 90 پيرو منويات مقام معظم رهبري، سال شروع يك فعاليت جهادي جامع در حوزه اقتصاد است و لذا تا زمان تبديل شدن فرهنگ جهاد اقتصادي به يك معارف عمومي در سطح جامعه به جهت پيگيري و تأمين جهادگونه الزامات توسعه‌اي هم در بُعد ملي و هم بُعد جهاني، بايد روحيه جهادي آحاد مختلف جمعيتي ايران حفظ شود.

فارس: با اين حساب اگر سال 90 را سال شروع جهاد اقتصادي تلقي كنيم، براي هم‌گام كردن مردم در تأمين الزامات سياست‌هاي توسعه‌اي چه گزينه‌اي را پيشنهاد مي‌كنيد؟

قاسمي امير: سال 90، سال تمرين جهاد اقتصادي است كه البته نقش رسانه‌هاي مكتوب، شنيداري و تصويري در اشاعه و ترويج فرهنگ جهاد اقتصادي بسيار تعيين‌كننده و حائز اهميت خواهد بود زيرا اين وظيفه رسانه‌هاي جمعي است كه فرهنگ جهاد اقتصادي را به معارف عمومي در جامعه تبديل و پيش‌نيازهاي نگرشي و فكري تحقق اهداف كلان كشور را در جامعه فراهم كنند.
اگر ابعاد و اهداف جهاد اقتصادي براي مردم تعريف و شناخته شده باشد بالطبع مردم بهتر مي‌توانند مزيت جهاد اقتصادي را درك و در جهت رعايت نكات و تأمين الزامات اجرايي و تحقق اهداف آن مشاركت داشته باشند.
بر اساس معارف اسلامي اگر معاش نداشته باشيم معاد هم نداريم. از آنجا كه كاهش قيمت و افزايش توان اقتصادي مردم از اهداف اصلي جهاد اقتصادي محسوب مي‌شود معتقدم پرداختن به اين موضوع يك تكليف شرعي است.

فارس: يكي از مشكلات نظري در حوزه اقتصاد، تضادهاي نظري بين اقتصاد اسلامي و اقتصاد وارداتي است كه احتمال مي‌رود اين تضاد‌هاي نظري در روند اجرايي استراتژي جهاد اقتصادي نيز تأثيرگذار باشد، براي گذر از اين مشكل چه بايد كرد؟

قاسمي امير: متأسفانه در ايران از سرمايه تعريف مشخصي ارائه نمي‌شود يعني در مخالفت جامعه اسلامي با نظام سرمايه‌داري مردم نمي‌دانند منظور واقعي كدام وجه سرمايه‌ است.
با توجه به اينكه علي‌رغم گذشت بيش از 30 سال از پيروزي انقلاب هنوز در خصوص نظام بهره بانكي بين مراجع و كارشناسان اختلاف نظر وجود دارد معتقدم ارائه تعريفي جامع، بومي و ملي از سرمايه در كشور و شيوه‌هاي فعاليت در بازار سرمايه يك الزام جدي است كه بايد در دستوركار مسئولان امر قرار گيرد.
دولت بايد در تأمين الزامات جهاد اقتصادي فقط داور باشد نه بيشتر، يعني داشتن نقش داوري و فعاليت رقابتي در حوزه اقتصاد به شكل توأمان خلاف قانون اساسي و قانون ابلاغي مقام معظم رهبري است و اين معظل بايد در كمترين زمان ممكن اصلاح و رفع شود.
بالطبع تحقق اهداف جهاد اقتصادي نيازمند فراهم‌سازي الزامات امنيتي در بازار سرمايه و مجموع فعاليت‌هاي اقتصادي است، برقراري امنيت اقتصادي جامع در كشور پيش‌نيازي است كه منجر به جذب مشاركت‌هاي اقتصادي مي‌شود. معتقدم جلوگيري از كج‌روي‌هاي ديني و اعتقادي و نيز تقويت باورهاي ملي هم در گرو همين ايجاد ثبات اقتصادي در اقتصاد ملي ايران است.
لازم به ذكر است كه اسلام با ثروت‌اندوزي از راه حلال و مشروع مخالفتي ندارد اما از آنجا كه سرمايه‌داري به شيوه غربي منجر به ناديده گرفتن ارزش‌هاي و كرامات انساني مي‌شود، در اسلام تبعيت از اين دست مدل‌‌هاي اقتصادي منسوخ و مردود است.

فارس: در تشريح فلسفه جهاد اقتصادي و تعيين حدود آن در مسير توسعه بايد به چه نكاتي توجه داشت؟

قاسمي‌امير: صرف نگاه اقتصادي به جهاد اقتصادي مسئولان امر را در دستيابي به اهداف قطعاً منحرف خواهد كرد. بايد به موازات اجرايي شدن استراتژي جهاد اقتصادي، لازم است ستادهاي فرهنگي تشكيل شود تا وظيفه ترويج فرهنگ اقتصادي مطابق با اعتقادات و باورهاي ملي و اسلامي ملت ايران را عهده‌دار باشند.
گسترش و ترويج فرهنگ جهاد اقتصادي بدون احترام گذاشتن به رسانه‌هاي جمعي كشور و فعالان در اين حوزه امكان‌پذير نيست زيرا اين رسانه‌ها هستند كه وظيفه ترويج شناخت از ابعاد و اهداف جهاد اقتصادي را برعهده دارند.
مردم تنها در چنين فضايي قادر خواهند بود با آگاهي بيشتر نسبت به تأمين الزامات استراتژي جهاد اقتصادي مشاركت داشته باشند زيرا هم‌گام كردن آنها با نهادهاي اجرايي بدون دادن اطلاعات لازم كم‌اثر و بي‌نتيجه خواهد بود. خوشبختانه با توجه به گستردگي جامعه رسانه‌اي كشور، استفاده از ظرفيت‌هاي لازم براي ترويج فرهنگ جهاد اقتصادي چندان مشكل نيست.
بايد توجه داشت كه تأمين معاش و الزامات يك زندگي خانوار‌هاي ايراني موضوعي است كه در صورت تحقق مي‌تواند سياست‌هاي غرض‌ورزانه دشمن در جهت دين‌زدايي از جامعه اسلامي ايران را خنثي كند.
بنابراين بهبود فضاي اقتصادي كشور با هدف كاهش فاصله‌ طبقاتي و تسريع در خروج دولت از فعاليت‌هاي اقتصادي با شروع سال جهاد اقتصادي موضوعي است كه در صورت تحقق اهم دغدغه‌هاي مطرح در اين حوزه را مي‌تواند كاهش دهد، مشروط بر اينكه سياست‌هاي كلي اصل 44 قانون اساسي به شكلي جامع و صحيح اجرا شود.

فارس: نقش علماي اقتصادي و مذهبي در ارائه تعريفي صحيح و جامع از اقتصاد ايراني - اسلامي چيست؟


قاسمي امير: لازمه جهاد اقتصادي، ايجاد وحدت نظري و عملي بين علماي علم اقتصاد و علوم اسلامي - مذهبي است. اگر موفق به ايجاد وحدت رويه مشتركي بين كارشناسان اقتصادي و علماي مذهبي شويم بالطبع زمينه‌ فعاليتي در عرصه اقتصادي را براي فعالان اقتصادي تسهيل و فراهم كرده‌ايم.
فعالان اقتصادي زماني راغب به مشاركت در پروژه‌هاي اقتصادي هستند كه بتوانند با چشم‌انداز روشن‌تري نسبت به دستيابي به اهداف و انتظارات اقتصادي برنامه‌ريزي كنند.
عدم پرداختن به اين موضوع طي سال‌هاي گذشته موجب سردرگمي فعالان اقتصادي و احتمالاً گمراهي آنان در شاهراه حلال و حرام شده است كه اگر اين رويه اصلاح نشود بالطبع با تسريع در اجرايي كردن اهداف توسعه‌اي كشور اين سردرگمي‌ها و اشتباهات تشديد و جبران انحرافات اقتصادي براي مجموعه نظام انقلاب اسلامي به خصوص دولت هزينه‌زا خواهد بود.
بنابراين تهيه يك نقشه راه با تعريف صحيحي از رويكردهاي آتي اقتصاد اسلامي بسيار مهم تعيين‌كننده است چرا كه فرماندهي جهاد اقتصادي بدون تشخيص راه صحيح و ارائه تعريف جامع از مدل اقتصاد آتي كشور به هيچ وجه مقدور نخواهد بود.
بنابراين براي اينكه هر كسي از ظن خود فرماني را صادر نكند لازم است فرآيند اجرايي جهاد اقتصادي به يك ستاد عملي و اجرايي قوي واگذار و فرآيند اجرايي جهاد اقتصادي طي سال 90 و سال‌هاي آتي تسهيل شود مشروط بر اينكه تمامي دستگاه‌ها و نهادهاي اجرايي نيز مكلف به تبعيت از سياست‌هاي اتخاذي اين ستاد در حوزه اقتصاد شوند.
به هر حال طرح استراتژي جهاد اقتصادي براي دستيابي به اهداف اصلاحي و توسعه‌اي اقتصاد ايران يك نياز جدي بود كه خوشبختانه با درايت مقام معظم رهبري طرح و توسط معظم‌اله در نخستين روز از سال 90 ابلاغ شد. اميدوارم با توجه به دغدغه‌هاي اقتصادي مردم بتوانيم اقدامات و برنامه‌هاي منسجم، سازماندهي شده و اجرايي مناسبي را در جهت ارتقاء سطح كيفي و كمي اقتصاد كشور اتخاذ كنيم.


گفت‌وگو از غلامرضا محمدي
خبرگزاری فارس