قرآن اسراف را نمي   پذيرد و در نقطه مقابل آن سختگيري در مخارج زندگي را نيز قبيح و ناپسند مي   شمارد و اجازه نمي دهد كه افراد حريص و مال اندوز و تنگ نظر، به بهانه   پرهيز از اسراف در دامن خساست و سخت گيري در مصرف بيفتند . امام علي   (علیه السلام) فرموده است: «هر كه ثروتي دارد، مبادا آن را تباه كند؛ زيرا   صرف كردن بي مورد آن ريخت و پاش و اسراف است. اين كار او را در ميان مردم   كوته بين بلند آوازه مي كند اما در نزد خدا بي مقدار است. رسول   خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) نيز فرموده است: «نشانه مسرف چهار چيز   است: به كارهاي باطل مي نازد، آنچه را فراخور حالش نيست مي خورد، در   كارهاي خير بي رغبت است و هر كس را كه به او سودي نرساند، قبول ندارد .» برخي   به غلط گمان كرده اند كه حرام كردن زينت ها و پرهيز از غذاها در روزهاي   پاك و حلال نشانه زهد و پارسايي و قرب به خداوند است.

اقتصاد   و اخلاق در ابعاد فردی و جمعی ارتباط تنگاتنگی با هم داشته و هر یک در   دیگری تأثیر مثبت یا منفی خواهد داشت. حاکمیت ارزشهای اخلاقی بر روشها و   انگیزه‏های اقتصادی سبب جهت‏گیری آن به سمت خیر و عزت فرد و جامعه خواهد   بود . تبه‏کاریها و بزه‏کاریهای اجتماعی ـ که در جوامع رشد یافته یا عقب   مانده و توسعه نیافته به گونه‏ای فزاینده به چشم می‏خورد ـ ریشه در فقر   معنوی یا فقر مادی دارد . انبیا که بشر را به توحید و اقامه قسط و عدل   در روابط و مناسبات خود فرا می‏خواندند، به لزوم معنویت و مکارم اخلاق   انسانی نظر داشتند. آنان در هر زمان و مکانی دست پروردگان خود را به کوشش   خداپسندانه در دنیا رهنمون می‏ساختند؛ به گونه‏ای که برخورداریهای مادی   آنان را از رشد اندیشه و ایمان و خصلتهای ستوده باز ندارد .

این واقعیت که ایران در منطقه خشک و نیمه‌خشک قرار دارد و منابع آبی نقشی حیاتی برای کشور دارند بر هیچ کس پوشیده نیست.‌ اعلام سال جدید به عنوان سال اصلاح الگوی مصرف یکبار دیگر این موضوع را گوشزد می‌کند که آب و مصرف آن مساله‌ای انسانی و حیاتی برای کشور است. ساختار مهندسی و کشاورزی کشور به گونه‌ای است که متوسط مصرف سرانه آب بیش از 2 برابر استانداردهای جهانی است. نکته قابل توجه در بخش آب در ایران که باید مدنظر همه قرار گیرد ثابت بودن طرف عرضه است اما با توجه به افزایش جمعیت طی سال‌های آینده تقاضا نیز افزایش چشمگیر خواهد یافت. برای تعادل‌بخشی بین عرضه و تقاضای آب ناچار به مصرف بهینه این مایع حیات‌بخش هستیم.‌ 

*‌ براساس الگو هنوز زیرساخت‌ها در بخش کشاورزی شکل نگرفته است؟

ایرادی ندارد، کنتورها در بخش کوچکی قرار است نصب شود. در گام اول اعلام کرده‌ایم که با نصب این کنتورها مصارف به راحتی توسط خود کشاورز قابل کنترل است به عنوان مثال در مناطق گرمسیری بهترین زمان آبیاری شب است، در صورتی که کنتورهای هوشمند در این مناطق نصب شود کشاورز می‌داند به علت اینکه آب به صورت حجمی تحویل داده می‌شود، ترجیح می‌دهد که زمان آبیاری‌اش را به شب منتقل کند آیا فکر می‌کنید که این اقدامات به ظاهر کوچک در بخش کشاورزی عملی نیست. در حال حاضر 65 میلیارد مترمکعب آب از منابع زیرزمینی در بخش کشاورزی استفاده می‌شود و در صورت درصد کوچکی صرفه‌جویی در این بخش رقم قابل توجهی آب ذخیره می‌شود.‌

براي آن كه بتوان با صرفه جويي زندگي كرد، روش‏هاي متعددي وجود دارد كه با رعايت آنها حتي مي‌توان پس انداز كرد. اگرچه تبعيت از روش‏هاي مورد نظر به ظاهر كاري شبيه به ذره ذره پول خرج كردن است، امارعايت آنها موجب مي‏شود ساليانه مبلغ قابل توجهي را پس انداز كنيد.البته در اين مسير همواره روش‏ها و راهكارهاي متعددي وجود دارد كه عده‏اي مي‏توانند و عده‏اي نمي‏توانند آنها را به كار بگيرند. در ذيل به شش مورد از متداول ترين موارد صرفه جويي اشاره مي‏كنيم:1- پوشاك: در تهيه پوشاك سعي كنيد متناسب با فصل از رنگ‏هاي ساده و مدل‏هاي يقه گرد، يقه هفت و يقه اسكي استفاده كنيد كه با داشتن تعداد معدودي از آنها بتوانيد همخواني لازم را براي لباس و پوشاك تمام فصول ايجاد كنيد. در صورت امكان، لباس‏هاي بلا استفاده دوستان يا خانوده خود را بپذيريد و استفاده كنيد. تا جاي ممكن از خريد پوشاك و لباس‏هايي كه به ندرت مورد استفاده قرار مي‏گيرند، خودداري كنيد.

اصلاح   الگوي مصرف را بايد از چند جنبه نگاه كرد؛ اول، مفهوم اصلاح الگوي مصرف،   دوم مصاديق مصرف نادرست و سوم ريشه‌هاي مصرف‌گرايي.اصلاح الگوي مصرف،   ضرورتي هميشگي براي اقتصاد ايران است اما امسال كه كل جهان، سال سخت   اقتصادي را مي‌گذرانند، اين ضرورت، ضروري‌تر شده است . اصلاح الگوي مصرف را بايد از چند جنبه نگاه كرد؛ اول، مفهوم اصلاح الگوي مصرف، دوم مصاديق مصرف نادرست و سوم ريشه‌هاي مصرف‌گرايي . اصلاح   الگوي مصرف، ضرورتي هميشگي براي اقتصاد ايران است اما امسال كه كل جهان،   سال سخت اقتصادي را مي‌گذرانند، اين ضرورت، ضروري‌تر شده است. كشور ما نيز   به‌واسطه كاهش درآمدهاي نفتي، از بحران جهاني متاثر شده است . همچنين   مشكلاتي در شاخه‌هايي از اقتصاد كشور از قبيل توليدات ملي و ركود برخي   فعاليت‌هاي صنعتي پيش آمده كه ضرورت اصلاح الگوي مصرف را بيشتر كرده است . از   بعد ديگر اگر به شيوه‌هاي مصرف در جامعه بنگريم متوجه مي‌شويم كه ما يك   جامعه‌ مصرفي هستيم و از طرف ديگر به هيچ ‌وجه مصرف ما با توليد ملي‌مان   تناسب ندارد و اين شكاف ميان مصرف و توليد از طريق درآمدهاي نفتي پر   مي‌شود .   

شعار   اصلاح الگوي مصرف يك راهبرد اساسي براي كشور است كه تحقق آن در همه حوزه‌ها بركات   زيادي را به همراه خواهد داشت، اما بايد از برخورد تبليغاتي با اين شعار جلوگيري   كرد . به گزارش فارس، مهدي فضائلي در نشست خبري با حضور خبرنگاران با اشاره   به اين‌كه در آستانه روز ملي فناوري هسته‌اي قرار داريم، اظهار كرد: آنچه كه بسيار   مشهود است و همه مردم و مسوولان آن را حس مي‌كنند، اين است كه وضعيت مصرف در كشور،‌   در حوزه انرژي و ديگر حوزه‌ها بي‌رويه و نابسامان است . فضائلي با بيان اين‌كه يكي از مهم‌ترين ابعادي كه در اصلاح   الگوي مصرف بايد صورت گيرد، كار فرهنگي است، بيان كرد: براي نهادينه شدن اصلاح   الگوي مصرف سامان دادن به وضعيت تبليغات بسيار اهميت دارد و تحقق اين شعار،   اقداماتي را مي‌طلبد كه هم مجلس در بعد قانونگذاري و هم دولت در بعد اجرا بايد آن   را دنبال كند و البته در بخش‌هاي دولتي و مردمي هم بايد بتوانيم وضعيت متعادلي را   در مصرف داشته باشيم . وي گفت: اصلاح الگوي مصرف به معني درست مصرف كردن است   و دو بعد دارد. 

چنانچه اقتصاد ملی ما موفق به اصلاح الگوی مصرف شود، با   فرض ثابت ماندن امکانات اولیه در اقتصاد همچون ثابت ماندن موجودی منابع   طبیعی، امکان افزایش تولید، ثروت و رفاه فراهم می شود.محمد واعظ   اظهارداشت: در یک اقتصاد امکان خلق ثروت جدید، ارتقای امکانات و بالارفتن   رفاه عمومی یا از طریق افزایش امکانات اولیه و یا به وسیله سازماندهی بهتر   امکانات در اختیار، ممکن است. وی با بیان اینکه اصلاح الگوی مصرف، یکی از   محورهای سازماندهی بهتر امکانات موجود اقتصادی به حساب می آید افزود : چنانچه اقتصاد ملی ما موفق به انجام این کار مهم شود، با فرض ثابت ماندن   امکانات اولیه در اقتصاد همچون ثابت ماندن موجودی منابع طبیعی، امکان   افزایش تولید، ثروت و رفاه فراهم می شود.

یکی از راهکارهای عملی کردن اصلاح الگوی مصرف و مبارزه با اتلاف منابع ، گسترش دولت الکترونیک است . قربانعلی   دری نجف آبادی" در گفت و گو با ایرنا، اظهار داشت: با گسترش این امر از   تحمیل هزینه های گزاف بر کشور کاسته می شود و به حداقل می رسد . وی   با اشاره به اینکه قوه قضائیه در رواج این امر گام های موثری برداشته   است،افزود: همه باید تلاش کنند تا کشور به سوی یک دولت مناسب الکترونیک و   تعدیل و مدیریت مصرف پیش رود . دری نجف آبادی ادامه داد: قوه   قضائیه نیز باید یک برنامه ریزی مناسب داشته باشد و تا جایی که ممکن است   از طولانی شدن رسیدگی به پرونده ها و رفت و آمد مردم به دادگاه ها و   دادسرا ها بکاهد . وی با تاکید بر اینکه سیاست های اصلاح   الگوی مصرف باید تنظیم شود، گفت: هفته آینده در جلسه مجمع تشخیص مصلحت   نظام سیاست های مربوط به مصرف را مطرح خواهیم کرد .