قنوت
قنوت
![]()
معنای قنوت اطاعت و دعا و توجه به خدا و خشوع در نماز است. خداوند خطاب به حضرت مریم مى فرماید: «یا مَرْیَمُ اقْنُتى لِرَبِّک».[1]
امام صادق علیه السلام در تفسیر آیه «و تَبَتَّلْ اِلَیْهِ تَبْتیلاً»[2]مىفرماید: مراد از «تبتّل» آن است که در نماز دستها را به دعا بلند کنیم.[3] تبتّل در لغت به معناى قطع امید از غیر خداست.[4]
قرآن که به ما سفارش مىکند: «اُدْعُوا رَبَّکُمْ تَضَرُّعاً وَ خُفْیَةً»؛[5]پروردگارخویش را در حال زارى و نهان بخوانید؛ یکى از نشانههاى تضرّع و زارى به درگاه الهى، دست بلندکردن به دعاست. انسان فقیر دست خود را به سوى بى نیاز مطلق دراز مىکند و فقط از او مىخواهد و دل از غیر او مىشوید.
گرچه قنوت در نماز مستحب است، اما به قدرى مورد توجه است که امام رضا علیه السلام در نامه اى به مأمون مىنویسند: قنوت یک سنّت واجب درتمام نمازهاى شبانه روزى است،[6]کهالبتّه مراد امام تاکید بر اهمیت قنوت است؛ چنانکه اگر انسان آن را قبل ازرکوع فراموش کرد، مستحب است بعد از رکوع قضا نماید و اگر در سجده یادش آمد، بعد از سلام آن را قضا کند.
قنوت، دعاى خاصى ندارد و انسان مىتواند هر دعایى بخواند، چنانکه لازم هم نیست دعا به عربى باشد و مىتوان در قنوت، حاجات خود را به فارسى هم بیان کرد. البتّه روشن است که دعاهاى قرآنى و یا دعاهائى که معصومین علیهم السلام در قنوت خود مىخواندهاند، از فضیلت و اولویّت خاصى برخوردارند.[7]
در روایت است که بهترین نماز آن است که قنوتش طولانیتر باشد.برخی از علما (حاج ملاهادی سبزواری) در قنوت نماز شب خود، دعای جوشن کبیر را میخواند که بسی طولانی است و شامل هزار نام و صفت خداوند است. این گونهنماز نشان عشق به خدا و علاقه به مناجات با اوست. یا حضرت آیت الله العظمیاراکی در قنوت، دعای کمیل را میخواندند و در سلامى که در زیارت آل یس به حضرت مهدى عجل اللّه تعالى فرجه مىدهیم، مىگوییم: "اَلسَّلامُ عَلَیْک حینَ تُصَلّى وَ تَقْنُت"؛ سلام بر تو هنگامى که به نماز و قنوت می ایستى.
[1] . آل عمران/43.
[2] مزمل/8.
[3] . وسائل الشیعه، ج4، ص912.
[4] . مفردات راغب. به نقل از تفسیر نماز، ص158.
[5] . اعراف/55.
[6] . بحارالانوار، ج82، ص197.
[7] . تفسیر نماز، صص158- 159.
ادامه مطلب
نماز نجات دهنده انسان از گمراهی است
یک ششم، پنجاه کتاب فقهی ما که دارای 100 هزار روایات است، مربوط به نماز میباشد و این امر نشان دهنده اهمیت این مسئله عبادی است و میتواند جامعه را اسلامی و اصلاح کند.
اهمیت نماز چنان بالا است که خود رسول خدا و ائمه و انبیاء خدا به نماز پناه میبردند و نماز را واسطه بین خود و خدا قرار میدادند.
نماز وظیفهای است که در خصوص ترک آن تعبیر به کفر شده است که عذابی بالاتر از آن نیست.
بعد از معرفت خدا، عملی بافضیلتتر از نماز وجود ندارد ونمازی که بعد از معرفتالله باشد از تمام طاعات و عبادات بالاتر است.
در اسلام سبک شمردن نماز، نهی شده است و همه باید نسبت به این مسئله توجه جدی داشته باشند.
کسانی که دستاندرکار مسئله نماز هستند اگر به نماز اهمیت ندهند، تبلیغ آنان اثر نخواهد داشت.
ویافزود: نماز باید انسان را از فحشا و منکر باز دارد و اگر نماز باشد و فساد موجود باشد، باید به دنبال عوامل آن بگردیم و وجود خود را از آلودگیها پاک کنیم.
آیتالله استادی
ادامه مطلب
شیخ رجبعلی خیاط خشم، آفت نماز
![]()
شیخ رجبعلی خیاط خشم، آفت نماز
از شیخ رجبعلی خیاط نقل شده است که: «شبی حوالی غروب از نزدیک مسجدی در اوایل خیابان سیروس تهران عبور میکردم – برای درک فضیلت نماز اول وقت – وارد شبستان مسجد شدم دیدم شخصی مشغول اقامه نماز است و هالهای از نور اطراف سر او را گرفته، پیش خود فکر کردم که بعد از نماز با او مأنوس شوم ببینم چه خصوصیاتی دارد که چنین حالتی در نماز برای او پدیدار است.
پساز پایان نماز همراه او از مسجد خارج شدم نزدیک در مسجد، وی با خادم مسجد بگو مگویی پیدا کرد و به او پرخاش کرد و به راه خود ادامه داد، پس از عصبانیت دیدم آن هاله نور از روی سرش محو شد! »
منبع:
کتاب کیمیای محبت، حجتالاسلام محمدی ری شهری
ادامه مطلب
بوعلی سینا و توجه او به نماز
![]()
بوعلی سینا و توجه او به نماز
شیخ الرئیس ابی علی حسین بن عبدالله بن سینا از فلاسفه بزرگ شیعه است کهاز نبوغ فکری او همین بس که کتاب قانون در طب و شفا در فلسفه و حکمت را درابتدای جوانی نوشته و تا به امروز بعد از چند قرن هنوز مورد استفاده بزرگترین اندیشمندان غرب و شرق میباشد. در بُعد دینی و جنبه معنوی زندگی وحیات پر برکت او نقل است که هرگاه مشکل و معضلی در مسائل علمی برایش پیش میآمد به مسجد جامع شهر رفته و دو رکعت نماز به جا میآورد و آن مشکل علمیبرای او حل میشد. توجه به نماز و عبادت و اهتمام این فیلسوف بزرگ به خداوند و ضعیف بودن نفس انسانی در آثار و تألیفات او بخوبی نمایان است.
اگرخواسته باشیم به جنبه معنوی حیات ایشان آگاه گردیم بهترین راه مطالعه نمط هشتم و هم خصوصاً نمط نهم «اشارات و تنبیهات» میباشد که به گوشهای از بیانات او اشاره میشود:
«چون انسان به گونهای خلق نشد که بتواند کارها را مستقلاً انجام دهد مگر با کمک دیگران از این رو باید میان مردم داد و ستد و عدالت باشد و شریعتی که بوسیلة یک شارع آورده شده حافظ آن عدالت باشد و شارع باید به گونهای باشد که تنها او شایستة اطاعت باشد. بنابراین شناخت شارع (خداوند) واجب است. و با معرفت و شناخت باید عاملی همراه باشد که شناخت را حفظ کند و نگذارد فراموش شود. از این رو عبادت که یادآور معبود است فرض و واجب گردید. و تکرار این عبادت بر مردم فرض گردید تا یاد خداوند با تکرار حفظ شود.
پس به آنان که در انجام کارها به چنینروشی خو گرفتهاند علاوه بر فایدة بزرگ دنیوی، پاداش گرانقدری در آخرت داده خواهد شد. آنگاه برای کسانیکه مطابق شریعت عمل میکنند منفعتی که خاص آنان است در آنچه که روی آنان به سوی آن است افزوده شده است.
پس بنگر که بدین خاطر و بدین نعمت و رحمت تا آستان حق را ملاحظه کنی که عجایب آن تو را خیره سازد.
پس بپادار شرع را و توجه خود را به سوی حق مستقیم دار».[1]
بنابرایناز دیدگاه بوعلی سینا از حیث منطقی و عقلی معرفت و عبادت خداوند واجب و لازم است و برای استمرار و حفظ معرفت عباداتی چون نماز و روزه و غیره بر بندگان واجب گردیده است.
[1] . اشارات و تنبیهات، ج 3، ص 371.
ادامه مطلب
