نماز به عنوان واجبي صريح وفريضه اي بزرگ
درقرآن كريم ، فرمان قطعي وحتمي پروردگار را مبني بر اقامه نماز درزمانهاي معين مطالعه مي كنيم .
فرماني كه اطاعت وپيروي از آن بر هر گرويده اي واجب شده كه جاي هيچ درنگ وتقصيري در اطاعت و انجام آن روا نيست(22)
آنجا كه مي فرمايد : «..... فَاقيمُوا الصلوة ، انَّ الصَّلوةَ كانَت عَلَي المُؤمِنينَ كِتاباً مَوقوتاً (23)» «... نماز را به جا آوريد كه نماز براي اهل ايمان حكمي واجب ولازم است.»
از امام صادق – عليه السلام – درباره تفسير اين آيه پرسيده شد حضرت فرمودند: « كتابٌ واجبٌ (24)» « يعني يعني فريضه اي واجب.»
ودرحديث ديگري امام باقر –عليه السلام– فرموده اند:« انَّما يَعْني وُجُوبُها عَلَي الْمُؤمِنين.(25) » « يعني همانا وجوبش بر مؤمنين »
در توضيح مطالب بالا بايد گفت: وجوب نماز يكي از ضروريات دين مقدس اسلام وفريضه اي بزرگ ووظيفه اي سنگين در اين آئين پاك است به طوري كه منكر آن از دين خارج و به اتفاق دانشمندان اسلامي ( فقها ) كافر است وتارك آن ، با اعتراف به وجوبش بايد تعزير شود.(26)
22.علاء الدين حجازي ،فرهنگ نماز ،ص 159
23. نساء / 103.
24. ميرزا حسين نوري طبرسي ، همان ،ج 3 ،ص 10 حديث 2885/3.
25. همان ، حديث 2886/4.
26. علي آقا نجفي كاشاني ،همان ، ص 15.
ادامه مطلب
نماز نخستين فريضه مسلمانان
جو اختناق آور مكه به خاطر اذيت وآزار مشركان وهول واضطراب مسلمانان در آنجا ، به آنان اجازه نمي داد كه فرايضي داشته باشند وبتوانند واجبات عملي خود را به جاآورند ، لذا در مدتي كه پيامبر اكرم – صلي الله عليه و آله – درمكه بود، هيچ عبادتي تشريع نشد ، مگرنماز كه بر او واجب وبرامت ، سنت ومستحب مؤكد بود.(15)
آنچه مسلم است اينكه در آغاز بعثت ، حضرت خديجه – سلام الله عليها– و امير المومنين - عليه السلام - با پيامبر اكرم – صلي الله عليه و آله – نماز مي خواندند ودرنمازايشان ،عمل ركوع وسجود ، انجام مي شده است .(16)
و اين بر وجوب نماز بر پيامبر – صلي الله عليه و آله – قبل از تشريع آن بر مسلمانان دلالت دارد.
بر طبق احاديث فراواني كه محدثان شيعه وسني – درمقام بيان وظايف عمده وبزرگ ديني دراسلام – نقل كرده اند نخستين فريضه واول واجب بر مسلمانان نماز ذكر شده است.(17)
از جمله اينكه پيامبر – صلي الله عليه و آله – فرموده اند: « أوَّلُ مَا افْتَرَضَ اللهُ عَلي اُمَّتي صَلَواتُ الْخَمْس.(18) »
«اول چيزي كه خداوند بر امّتم واجب كرد ،نمازهاي پنجگانه بود.» اين وجوب نماز طبق برخي احاديث(19) وهمچنين كتب تاريخي در شب معراج(20) صورت گرفته ، هرچند تاريخ اين واقعه مهم دقيقاً معين نيست ، اما وقوع آن درمكه يعني قبل از هجرت بنابر آنچه از آيه اول سوره اسراء به دست مي آيد ، قطعي است(21).
با توجه به اين مطالب مي توان بيان نمودكه نماز اولين وظيفه ديني واجب بر مسلمانان بوده است.
15. محمدوحيدي ،دانستنی های نماز ، ص 23.
16. محمدخزائلي ،احکام القران ، ص 340.
17. علي آقا نجفي كاشاني ، برداشتی از نماز ، ص 58.
18. علاءالدين علي المتقي بن حسام الدين هندي ، كنزالعمال في سنن الاقوال والافعال ، ج 7 ص 276 ، ح 18859 .
19. شيخ حر عاملي ،وسايل الشيعه ، ج 2 ص 7 حديث 5 وج 13 ص 35 حديث 14 .
20. برخي تشريع نمازهاي پنجگانه را درسال اول هجرت دانسته اند وگفته اند در سوره روم كه مكي است، آيات 16 و 17 كه اوقات پنجگانه نماز از آنها استفاده مي شود مدني است ، اين نظر درست نمي نمايد زيرا در سوره كوثر وماعون كه هر دو مسلماً مكي است لفظ صلوة به معني نماز بوده واگر در آيه مندرج در سوره كوثر امر به صلوة متوجه شخص پيامبر است آيه مذكور در سوره ماعون عام است ودر مقام سرزنش نمازگزاراني است كه ازنماز خودغفلت كرده اند. ،محمدخزائلي ، همان ، ص 341.
21. محمدباقرمجلسي ،همان ، ج 18 ، ص 302 ، حديث 4 ، كه چندقول مي فرمايد : 18 ماه قبل از هجرت ، يعني يك سال وشش ماه . ومنظور سير شبانه از مسجد الحرام است كه درمكه واقع شده است.
ادامه مطلب
نماز بهترين وزيباترين الگوي پرستش وبندگي
آن زمان كه خداوندمتعال اراده فرمود ، انسان را خلق كند فرشتگان ازاو پرسيدند:« خدايا براي چه مي خواهي موجودي را كه بر روي زمين فساد به پا مي كند وخون مي ريزد بيافريني ؟
در حاليكه ما فرشتگان پيوسته تو را تسبيح و تقديس مي نماييم(11) .»
خداوند – جل واعلي – از راه علم و معرفت ايشان را قانع نمود كه انسان از آنها داناتر وآگاه تر است.
يكي از امتيازات انسان بر آنها وجميع مخلوقات اين است كه از قدرت فهم و تفكر و شناخت برخوردار است و امتياز ديگر انسان بر فرشتگان اين است كه انجام عبادات گوناگون ، كار و هنر انسان مي باشد يعني اوتوانايي عبادت وبندگي خدارا به شيوه ها وصورتهاي مختلف دارا مي باشد .
درست است كه موجودات هستي همه در حال تسبيح ونمازند اما تسبيح ونماز انسان با ديگران فرق مي كند.
رمز عظمت وشرافت او بر ملائكه آن است كه فرشته تنوع عبادت ندارد ،(12) درواقع هر يك از فرشتگان با حالت خاصي درحال عبادت خداي عزوجل مي باشند ، گروهي از فرشتگان پيوسته در حال قيام اند وگروهي ديگر در حال ركوع وبرخي ديگر مدام در حال سجده اند و اين تنها هنر وامتياز انسان است كه در ميدان عبادت ، قادر به انجام و ارائه جلوه هاي متنوع عبادت مي باشد.(13)
از اين رونماز نه يك گل كه گلزار عبادت است ،چرا كه تكبير وتحميد وتعظيم ، تسبيح وتهليل وتسليم ، ركوع وسجود وقنوت و تشهد وقيام گلهاي اين بوستانند كه با در آمدن به اين گلزار،روح وجان معطر شده وازعصاره شفا بخشآن دلهامداوا مي گردد.
ولذا بهترين الگوي عبادت وپرستش كه در كمال حسنوخيرمي باشد فقط مخصوص انسانهاست.(14)
11. بقره /30
12.خَلَقَهم الله كَيفَ شاء ووضع وجوههم كيف شاء.... ان الملك منهم الي جنب صاحبه ماكَلَّمَه قط و لا رفعوا رووسهم الا ما فَوْقَها ولا خفضوها الي ماتحتها خوفاً من الله وخشوعاً له» ، محمدباقر مجلسي ، بحار الانوار ، ج 18 ، ص 324. و عبد علي بن جمعه عروسي ،نور الثقلين ، ج 3 ، ص 107 .
13. غلامعلي نعيم آبادي ، نماز زيباترين الگوي پرستش ، ص 27 .
14. محمد رضا اكبري ،تفسير ( روايي ، عرفاني ، اخلاقي ، ادبي واجتماعي) نماز ،ص 4 .
ادامه مطلب
وجوه اهميت نماز
نهال وجودآدمي در بوستان پرزرق و برق ومزرعه بي كشت و زرع دنيا فقط به منظورتحصيل معرفت ودرك عبادت حضرت احديت – عزشأنه - نهاده شده(1) و با توجه به اينكه در اين محل زرع ، انسان بايد اعمالي را انجام دهد كه موجب بالا رفتن درجه و رسيدن وي به مقام قرب جناب منعم بي زوال گردد وباز با توجه به اينكه عقل انسان از درك وشناخت چنين اعمالي قاصر است ، خلاق جهان آفرين –جَلّت عظمته – كه در منتهاي رأفت وعطوفت به مخلوقين خود مي باشد توسط انبياء عظام ورسل مقربين خويش به منظور هدايت وارشاد بندگان ، اعمالي را كه موجب رسیدن به نعمتهای خداوند متعال است .
همچون نماز وروزه وزكات وخمس وحج و... را تعيين وبه عمل كردن به آنها دستور فرموده و بنده مكلف است بعضي را درمدت عمر يك مرتبه وبعضي را هر سال يك مرتبه وبعضي را در هر شبانه روز پنج مرتبه انجام دهد و با عمل به آن اعمال حسنه ، بنده مطيع سعادت يافته ودر روز محشر اكبر از خسران تهي دست و ندامت بي حاصلي و بي ثمري سالم و از حوادث پر شر و شور ميدان عظيم قيامت محفوظ و از نعمت هاي بي پايان حضرت كريم وهاب بهره مند شود.(2)
1. اشاره به آيه« وَماخَلَقْتُ الْجِنَّ وَالاِنْسَ اِلّا لِيَعْبُدُون» سوره ذاريات (51) ،آيه 56.
2. برگرفته از : سيد محمد باقر شفتي ، تحفه الابرار ، ص 5 - 4 .
ادامه مطلب
درباره وبلاگ
آرشیو ماهانه
آرشیو موضوعی
آمار وبلاگ
دیگر امکانات
دستور آسان نماز شب از زبان حجت الاسلام عالی وصیت شهدا