آیین همسایه داری

خداوند در قرآن کریم در برشماری مجموعه ای از حقوق اسلامی مسلمانان در قبال یکدیگر، نیکی به چند گروه از جمله همسایگان را به بندگانش سفارش می کند و می فرماید:

وَ الْجارِ ذِی الْقُرْبی وَ الْجارِ الْجُنُبِ. (نساء: 36)

و به همسایه نزدیک و همسایه دور احسان کن.

علی علیه السلام در آخرین وصیت های خود چنین می فرماید:

اللّه َ اللّه َ فی جیرانِکُمْ فَإِنَّهُمْ وَصِیَّةُ نَبِیِّکُمْ، مازالَ یُوصی بِهْمِ حَتّی ظَنَنّا اَنَّهُ سَیُورِّثُهُمْ.

از خدا بترسید! از خدا بترسید! درباره همسایگان که همواره مورد سفارش پیامبرتان بوده اند. (آن حضرت) به قدری درباره آنان سفارش می کرد که گمان می بردیم برای ایشان میراثی قرار خواهد داد.

آداب همسایه داری
 رسول خدا صلی الله علیه و آله در این باره می فرماید:

بت پرستی به شیوه ما مسلمانان

آثار مادی تلاوت قرآن

1. ادای دین

2. آسان شدن کاره

3. وسعت رزق

4. برطرف شدن اندوه و رفع گرفتاری

آثار معنوی تلاوت قرآن

در روایات به آثاری از تلاوت قرآن پرداخته که ورای مادیات و حس انسانی است که به بخشی از آنها که در ارتباط با کمال روحی و قرب انسان به خداوند است، اشاره می کنیم.

1. دور شدن شیطان از انسان و ناتوانی او در گمراه ساختن قاری قرآن

2. فرشتگان الهی به خانه قاری قرآن حاضر می شوند و به خدمت او می پردازند.

3.خانه قاری قرآن همچون ستاره برای اهل آسمان می درخشد.

4. قرآن موجب شرح صدر و روحیه ای آزاد می گردد.

5. قرآن موجب قرب الهی و رضایت او می گردد.

6. تلاوت ایات موجب پیدایش ایمان در قلب انسان می شود.

با نگاه به نوشتار بالا این مطلب به دست می اید که ایمان از آثار معنوی قرآن و مهم ترین و برترین اثر تلاوت قرآن و ارتباط با آن می باشد.

1- اگر قصد راهنمایی و تربیت کسی را دارید، در قدم اول از گفتار نرم و با محبت بهره گیرید; حتی اگر مخاطب شما فرعون سرکش یا سران لجوج کفار جاهلی باشند;  (و با او سخنى نرم گوييد شايد كه پند پذيرد يا بترسد) آیه 44 سوره طاها و (و براى آن مؤمنانى كه تو را پيروى كرده‏اند بال خود را فرو گستر ) آیه 215 سوره شعرا.

2- الف) گفتار رفتار آدمی در هر زمان و مکان، در حافظه الهی محفوظ است؛ مراقب باشید؛ (پسرم! اگر باندازه سنگینى دانه خردلى (عمل نیک یا بد) باشد و در دل سنگى یا در گوشه اى از آسمانها و زمین قرار گیرد خداوند آنرا (در قیامت براى حساب) مى آورد، خداوند دقیق و آگاه است) آیه 16 سوره لقمان و (كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده‏اند [بدانند كه] ما پاداش كسى را كه نيكوكارى كرده است تباه نمي كنيم) آیه 30 سوره کهف.ب) نسبت به انسانهای اطرافت، احساس مسئولیت کن و آنها را از کارهای بد بازدار و به کارهای خوب تشویق کن . این لازمه استحکام یک

سفارش عجیب قرآن در احسان به پدر ومادر

«وَوَصَّيْنَا الْإِنسَانَ بِوَالِدَيْهِ إِحْسَانًا حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهًا وَوَضَعَتْهُ كُرْهًا وَحَمْلُهُ وَفِصَالُهُ ثَلَاثُونَ شَهْرًا حَتَّى إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَبَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةً قَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَى وَالِدَيَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّي مِنَ الْمُسْلِمِينَ».الاحقاف/۱۵
و ما انسان را سفارش كرديم كه به والدين خود نيكى كند، مادرش او را با سختى حمل كرد و با سختى به دنيا آورد و دوران حمل تا از شير گرفتنش سى ماه (به طول كشد)، تا آنگاه كه به رشد كامل رسد و چهل ساله شود، گويد: پروردگارا! مرا توفيق ده تا نعمتى را كه بر من و بر

مهم ترین و نخستین دغدغه آدمی، خوراک است. انسان پیش از آنکه به فکر هر چیز دیگری بیفتد در اندیشه سیر کردن شکم خویش است. از این رو اگر کسی را در جنگل و یا بیابانی رها سازند نخست در اندیشه آن است که به هر روشی آب و خوراک خود را فراهم کند و به امنیت غذایی برسد. هرگاه خود را از این نظر تامین کرد و یا دست کم مسئله آب و خوراکش را حل کرد در اندیشه امنیت و آسایش می آفتد. او تا از این لحاظ به امنیت نرسد در اندیشه امنیت روحی و روانی و یا آسایش نمی افتد. هنگامی که این مسئله حل شود به جست وجوی پناهگاهی می پردازد تا از شر باد و بوران جانوران در امان ماند.در اندیشه اسلامی و وحیانی مسئله خوراک و آب برای انسان ارتباط تنگاتنگی با خدا دارد؛ لذا سخن از رزق می شود. رزق به معنای عطایای جاری دنیا و آخرت است که از سوی خداوند به آفریده ها از جمله انسان داده می شود. البته برخی آن را به هر آن چیزی که وارد شکم می شود معنا کرده اند ولی به نظر می رسد که در این واژه معنای بخشش و عطا نهفته است و به معنای غذا و طعام و قوت روزانه و دیگر ضروریات زندگی است که از سوی خداوند به آفریده ها داده می شود. همچنین به بخششهای معنوی چون

چگونه قرآن را به کودکانمان بیاموزیم؟!

 طرت خداجوی انسان به طور ناخودآگاه میل به خوبی‌ها و زیبایی‌ها دارد و قرآن آینه‌ی تمام نمای زیبایی‌ها در عالم خلقت می‌باشد. به همین دلیل هر نفس پاک و جان پالایش یافته‌ای به طور ناخودآگاه گرایش به استماع و تلاوت آیات نورانی قرآن دارد و این در مورد کودکان که مانند لوح سفیدی پاک و درخشان هستند دوچندان می‌باشد.

1- اگر قصد راهنمایی و تربیت کسی را دارید، در قدم اول از گفتار نرم و با محبت بهره گیرید؛ حتی اگر مخاطب شما فرعون سرکش یا سران لجوج کفار جاهلی باشند؛ (و با او سخنى نرم گوييد شايد كه پند پذيرد يا بترسد ) آیه 44 سوره طاها و (و براى آن مؤمنانى كه تو را پيروى كرده‏ اند بال خود را فرو گستر) آیه 215 سوره شعرا.

2- الف) گفتار رفتار آدمی در هر زمان و مکان، در حافظه الهی محفوظ است؛ مراقب باشید؛ (پسرم! اگر به اندازه سنگینى دانه خردلى (عمل نیک یا بد) باشد و در دل سنگى یا در گوشه اى از آسمان ها و زمین قرار گیرد خداوند آن را (در قیامت براى حساب) مى آورد، خداوند دقیق و آگاه است) آیه 16 سوره لقمان و (كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده ‏اند [بدانند كه] ما پاداش كسى را كه نيكوكارى كرده است تباه نمي ‏كنيم ) آیه 30 سوره کهف.

ب) نسبت به انسانهای اطرافت، احساس مسئولیت کن و آنها را از کارهای بد بازدار و به کارهای خوب تشویق کن . این لازمه استحکام یک پیکر

تعليم و تربيت در قرآن 

یکی از امتیازات و ویژگی های قرآن مجید این است که خود یک کتاب تربیتی است و همه آیات آن به طور مستقیم و غیر مستقیم در مقام تربیت انسان در رده های مختلف سنی، از خردسال تا کهن سال است. گاه این وظیفه خطیر را به صورت مستقیم و گاه به صورت غیر مستقیم بیان کرده است. یکی از بخش های مهم تربیت، تربیت فرزندان است که قرآن در سوره های متعدد و در ضمن بیان سرگذشت انبیا و فرزندان آنان (حضرت نوح، ابراهیم، یعقوب، یوسف و…) به مسائل تربیت فرزند (اهمیت، محور ها، شیوه ها و…) آگاهی داده است. اوج آموزه های قرآن در این زمینه در سوره لقمان است که خداوند متعال به صورت مستقیم محورهای مختلف تربیتی را از زبان لقمان خطاب به فرزندش بیان نموده است که به بعضی از این آیات اشاره می کنیم:

۱٫ “وَ إِذْ قالَ لُقْمانُ لاِبْنِهِ وَ هُوَ یَعِظُهُ یا بُنَیَّ لا تُشْرِکْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْکَ لَظُلْمٌ عَظیم‏”؛[۱] (به خاطر بیاور) هنگامى را که لقمان به فرزندش- در حالى که او را موعظه مى‏کرد- گفت: «پسرم! چیزى را همتاى خدا قرار مده که شرک، ظلم بزرگى است.

۲٫ “یا بُنَیَّ إِنَّها إِنْ تَکُ مِثْقالَ حَبَّهٍ مِنْ خَرْدَلٍ فَتَکُنْ فی‏ صَخْرَهٍ أَوْ فِی السَّماواتِ أَوْ فِی الْأَرْضِ یَأْتِ بِهَا اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ لَطیفٌ خَبیرٌ”؛[۲] ” پسرم! اگر به اندازه سنگینى دانه خردلى (کار نیک یا بد) باشد، و در دل سنگى یا در (گوشه‏اى از) آسمان ها و زمین قرار گیرد، خداوند آن را (در قیامت براى حساب) مى‏آورد خداوند دقیق و آگاه است!

۳٫”یا بُنَیَّ أَقِمِ الصَّلاهَ وَ أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَ انْهَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ اصْبِرْ عَلى‏ ما أَصابَکَ إِنَّ ذلِکَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ”؛[۳] پسرم! نماز را برپا دار، و امر به معروف و نهى از منکر کن، و در برابر مصایبى که به تو مى‏رسد شکیبا باش که این از کارهاى مهمّ است!

۴٫ “وَ لا تُصَعِّرْ خَدَّکَ لِلنَّاسِ وَ لا تَمْشِ فِی الْأَرْضِ مَرَحاً إِنَّ اللَّهَ لا یُحِبُّ کُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ”؛[۴] (پسرم!) با بي‏ اعتنایى از مردم روى مگردان، و مغرورانه بر زمین راه مرو که خداوند هیچ متکبّر مغرورى را دوست ندارد.

۵٫ “وَ اقْصِدْ فی‏ مَشْیِکَ وَ اغْضُضْ مِنْ صَوْتِکَ إِنَّ أَنْکَرَ الْأَصْواتِ لَصَوْتُ الْحَمیرِ”؛[۵] (پسرم!) در راه ‏رفتن، اعتدال را رعایت کن از صداى خود بکاه (و هرگز فریاد مزن) که زشت‏ترین صداها صداى خران است.

این بخش کوچکی از آیات تربیتی قرآن است. برای استفاده بیشتر به تفسیر نور، محسن قرائتی، ج ‏۹، ص ۲۴۴ به بعد مراجعه فرمایید.

[۱] لقمان، ۱۳٫

[۲] لقمان، ۱۶٫

[۳] لقمان، ۱۷٫

[۴] لقمان، ۱۸٫

[۵] لقمان، ۱۹

عزيزان آيه قواميت از مهمترين آيات مربوط به مسائل زنان و حقوق آنهاست. خداوند در اين آيه شريف مي فرمايد: الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاء ، مردان سرپرست و نگهبان زنانند و بواسطه آن برتري كه خدا براي بعضي نسبت به بعضي ديگر قرار داده است و به خاطر انفاقهايي كه از اموالشان در مورد زنان مي كنند و زنان صالح آنهايي هستند كه متواضعند و در غياب همسر خود حافظ حقوق شوهران خويش هستند. 

در اين برنامه سعي داريم به اين موضوع بپردازيم كه مراد از قواميت چيست و آيا از قواميت برتري و رياست مرد برداشت مي شود ؟ آيا پذيرش قواميت مرد به منزله وجود تبعيض عليه زنان است؟ لغت شناسان در مورد معناي قوامون گفته اند كه منظور از قوامون در آيه شريفه محافظت و نگهباني است. بنابراين قواميت به معناي مراقبت، پايداري و ايستادگي بر امور و نيازهاي زن

چگونه قرآن را هضم كنيم 

ما پیش از آنكه تشنه شده باشیم، نوشیده ‏ایم و پیش از آنكه به اشتها آمده باشیم و با سؤال‏ ها گلاویز شده باشیم، خود را تلنبار كرده ‏ایم و پیش از آنكه به معناها دست یافته باشیم، به كلمه ‏ها رسیده ‏ایم و این است كه باد كرده‏ ایم و با آنكه زیاد داریم، مریض و بي ‏رمق هستیم و به امتلاء ذهنى و پرخورى فكرى دچار شده‏ ایم. 

اسفناك اینكه، این بیمارى و این پرخورى، همه گیر شده و اسفناك‏ تر اینكه، این بیمارى در ابتدا به عنوان یك افتخار و نشانه‏ ى سلامتى و روشنفكرى هم قلمداد مي ‏گردد، اما رفته رفته سنگینى و خستگى و ضعف ذهنى را به دنبال مي ‏آورد و روشنفكر تلنبار شده را به بن بست مي ‏رساند.

اینها با اینكه خیلى دارند، فقیر هستند، چون پیش از سؤال، به جواب‏ها رسیده ‏اند و پیش از عطش، به آب.

دواى این ها، همان طرح سئوال‏ هاى بنیادى است كه بتواند به تفكرات آنها سازمان بدهد، تا بتوانند با تفكرات سازمان گرفته، به مطالعات خویش سر و سامانى بدهند و آن را هضم كنند و شیره ‏كشى نمایند.

هیچ چیز بي ‏حاصل‏تر، از این مطالعات دستورى و كتاب خواندن‏هاى پیشنهادى نیست، كه پیش از طرح سئوال و جوشش پرسش ‏ها، گریبان‏ گیر تازه راه افتاده ‏ها و نو مسلمان‏ هاى شعار زده مي ‏شود.كسانى كه مي خواهند دیگرى را به راهى و به تفكراتى و به مطالعاتى وادار كنند، ناچارند كه زودتر زمینه‏ ها

پسوردهای موفقیت در قرآن کریم چیست؟ 

همه کارشناس مسائل اجتماعی شده اند و پای صحبت هر کسی می نشینی می تواند ساعت ها از در و دیوار و مردم و مسئولین انتقاد کند و به همه بفهماند که من هم از مسائلی که در اطرافم می گذرد سر در می آورم و میتوانم آنها را درک کنم و شاید آنها را به چالش بکشانم، اما در این میان مشکلی که وجود دارد و دامن گیر خیلی از ما شده این است که نقش خودمان را در مشکلات جامعه نادیده میگیریم بدین معنا که هر جامعه ای خواه ناخواه با مشکلات زیادی مواجه است که میتوان علت های مختلفی را برای آن به تصویر کشید اما در کنار همه این مشکلات خود ما هم در صورتی که عملکرد بدی در جامعه داشته باشیم میتوانیم علت به وجود امدن بسیاری از مشکلات شویم.

وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ
واى بر هر عیبجوی مسخره کننده

سوره همزه،آیه 1

روزى رو به سوى مردم کرد و فرمود: به نظر شما امید بخش ترین آیه قرآن کدام آیه است ؟ بعضى گفتند آیه :

"ان الله لا یغفر ان یشرک به و یغفر ما دون ذلک لمن یشاء"(خداوند هرگز شرک را نمى بخشد و پائین تر از آن را براى هر کس که بخواهد مى بخشد)سوره نساء آیه 48

امام فرمود: خوب است ، ولى آنچه من میخواهم نیست ، بعضى گفتند آیه"و من یعمل سوء او یظلم نفسه ثم یستغفرالله یجد الله غفورا رحیما" (هر کس عمل زشتى انجام دهد یا بر خویشتن ستم کند و سپس از خدا آمرزش بخواهد خدا را غفور و رحیم خواهد یافت) سوره نساء آیه 110
امام فرمود خوبست ولى آنچه را مى خواهم نیست . بعضى دیگر گفتند آیه

((  قُل اَرَایتُم اِن اَصبَح ماوُکُم غَورا فَمَن یَاتیکُم بِماءٍ مَعین  ))

(سوره مبارکه ملک / آیه 30)

بگو اگر ببینید که آب شما فرو میرود ، پس چه کسى براى شما

آب گوارا باز خواهد آورد ؟

زمین بدون آب !

مرد میانسالی که از 46 سالگی تا 47 سالگی در پی یک احساس نیاز شدید هر روز جزء سی ام قرآن را  به قصد حفظ  درجهت دریافت مضامین مورد نیاز قرائت کرده بود و در عرض یکسال هم نتوانسته بود یک سی ام کتاب خدا را حفظ کند و هر وقت که آخرین سوره را حفظ میکرده سوره های اول از یادش میرفته است ولی مثنوی های طولانی و آیه های طولانی تر قرآن که در دوران  جوانی حفظ کرده بود هنوز در یادش بود ،  دلش شکسته بود و در سوگ فرصتهای سوخته و از دست رفته جوانی علم سیاه بر سردر وجودش نصب کرده بود . . .  بغض گلویش را به سختی و تا سرحد مرگ فشرده بود و دوست داشته بود چنان فریاد بلندی از عمق وجود بزند که  همه جوانهای دنیا  بشنوند که :  ای جوان ها شما را به خدا قسم میدهم که از همین امروز و همین لحظه  شروع کنید ، قرآن را  حفظ کنید و در حداعلای وسعتان بفهمید!  سوگواری اینچنینی بسیار تلخ و  طاقت فرساست. فقط همین!

اسلام دینی اجتماعی و جامع است و تجارت یکی از مواردی است که مورد تایید اسلام واقع شده است. برخی شاید از شدت توجه به معنویات چنین تصور کنند که تجارت و بازرگانی ، پرداختن به دنیا محسوب شده و انسان را از معنویات باز میدارد و با همین نیت هم ممکن است نظر مساعدی نسبت به بازرگانان و مشاغل مرتبط و اهل بازار نداشته باشند و آنان را به دیده دنیا طلبی بنگرند.

اما قرآن آیه ای دارد که نشان میدهد که ای بسا ممکن است بهترین بندگان خدا از میان تاجرها و بازرگانان باشد. ارزش کار و اهمیت این افراد به حدی است که خداوند آنها را بعنوان مثالی نیکو و ارزشمند یاد کرده است و آنان را به رخ مخلوقات میکشد و از بزرگی رفتار و شخصیت آنها و از نیک فرجامی شان یاد میکند.

خداوند در آیه 37 سوره نور میفرماید :

رِجَالٌ لَا تُلْهِیهِمْ تِجَارَةٌ وَلَا بَیْعٌ عَنْ ذِکْرِ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ

وَإِیتَاءِ الزَّکَاةِ ۙ یَخَافُونَ یَوْمًا تَتَقَلَّبُ فِیهِ الْقُلُوبُ وَالْأَبْصَارُ

مردانى هستند که تجارت و معامله، از یاد خدا و نماز خواندن و زکات دادن غافلشان نمى کند. و از روزى که در اثناى آن روز دلها و دیدگان زیر و رو شود بیم دارند

علامه طباطبایی در تفسیر این آیه به نکته ی بسیار ظریفی نیز اشاره میکند که با کمی ملاحظه در معنی کلام ، لطف سخن  آشکار میشود. ایشان میفرمایند :

رجال (لا تلهیهم تجاره ولا بیع ) - کلمه (تجاره ) وقتى در مقابل کلمه (بیع )استعمال شود، از نظر عرف استمرار درکسب از آن فهمیده مى شود، ولى از بیع، فروختن براى یکبار فهمیده مى شود. پس فرق بین

رمز و رازها را خداوند چگونه بگوید که ما بفهمیم ؟  فقط باید کمی دقیقتر گوش بدهیم ، در آخر سوره مجادله خداوند چنین می فرماید:

لَا تَجِدُ قَوْمًا یُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ یُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ

کَانُوا آبَاءهُمْ أَوْ أَبْنَاءهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِیرَتَهُمْ أُوْلَئِکَ کَتَبَ فِی قُلُوبِهِمُ

الْإِیمَانَ وَأَیَّدَهُم بِرُوحٍ مِّنْهُ وَیُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِینَ

فِیهَا رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ أُوْلَئِکَ حِزْبُ اللَّهِ أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ

الْمُفْلِحُونَ

قومی را نمی یابی که به خدا و روز بازپسین ایمان داشته باشند و با کسانی که با خدا و رسولش دشمنی میورزند دوستی کنند; اگر چه پدرانشان باشند، یا فرزندانشان، یا برادرانشان، یا خویشانشان. اینانند که[خداوند]ایمان را در قلب هایشان نوشته و با روحی (فیضی) از جانب خود تأییدشان کرده است; و آنان را به بهشت هایی در می آورد که از پایین آنها نهرها جریان دارد، در حالی که در آن جا جاودانه اند; خداوند از آنان راضی است، و آنان از او راضی اند; اینان

یک نکته اخلاقی قرآن این است که به مسائل جنسی و فحشاء مردم کار نداشته باشیم؛ حتی اگر از کثیف‌ترین مردم باشد. خیلی مواقع این مسائل قبح گناه را می‌ریزد، خیلی مواقع اشاعه فحشا است و خیلی موارد باعث ترویج گناهان در بین جوانان می‌شود.

در ثانی یکی از جلوات نفس ، خوض در باطل است. یعنی فرورفتن در باطل که به گفته ی بزرگان ، یکی از رذائل اخلاقی این است که انسان مشغول بیان رذائل اخلاقی دیگران شود و در مورد فسادهای دیگران داستان سرایی کند یا در اینگونه مجالس بنشیند و به سخنان آنها گوش فرا دهد. حتی گوش دادن به آن سخنان نیز نهی شده است و جزو بداخلاقی ها محسوب شده است که مستحق مجازات است.

خداوند تبارک و تعالی در آیه 45 سوره مبارکه مدثر میفرماید : زمانی که از مجرمین سوال شود که چه چیزی شما را به جهنم کشانید میگویند :

 وَکُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخَائِضِینَ

و با آنان که سخن باطل می گفتند هماواز می شدیم

علامه طباطبایی در ذیل این آیه میفرماید :  منظور از" خوض" سرگرمى عملى و زبانى در باطل، و فرو رفتن در آن است، به طورى که به کلى از توجه به غیر باطل غفلت شود.

یا به نقل از سایت حوزه: مراد از خوض (فرو رفتن) در باطل سخن گفتن و حکایت کردن معصیتها و فجور است، مثل حکایت احوال زنان بدکار و مجالس شراب و رفتار اهل فسق و عیاشی و اسراف ثروتمندان و تکبر و گردنکشی پادشاهان و عادات و مراسم زشت و ناپسندشان و احوال مذموم و ناشایست آنان، و امثال اینها، که همه از پستی و پلیدی قوه شهوت است.