سلطان کربلا

پاسخ امام حسین ( ع ) به نامه جعدة بن هبیره مخزومی .
( ( امـا اخـی فانی ارجو ان یکون اللّه قد وفقه وسدده , واما انا فلیس رایی الیوم ذاک فالصقوا رحمکم اللّه بـالارض , واکمنوا فی البیوت واحترسوا من الظنة ما دام معاویة حیا, فان یحدث اللّه به حدثا وانا حی , کتبت الیکم برایی والسلام ( ( 24 ) ) ) ) .

عـده ای از شـیـعـیـان نـزد ( ( جـعـدة بن هبیره ) ) ( ( 25 ) ) جمع شدند واز او خواستند تا نامه ای به سـیـدالـشـهدا ( ع ) بنویسد واز حضرت بخواهد که علیه معاویه دست به قیام بزند لذا ( ( جعده ) ) به نمایندگی از طرف شیعیان , نامه ای به این مضمون برای امام ( ع ) می نویسد : . امـا بـعد : فان من قبلنا من شیعتک متطلعة انفسهم الیک , لا یعدلون بک احداوقدکانوا عرفوا رای الـحـسن اخیک فی الحرب , وعرفوک باللین لاولیائک والغل ظة علی اعدائک , والشدة فی امر اللّه , فان کنت تحب ان تطلب هذا الامر فاقدم علینا فقد وطناانفسنا علی الموت معک ) ) . ( ( شـیـعـیـان شما در اینجا دلهایشان به شما روشن وبه شما امید بسته اند وغیر ازشمارا هم قبول ندارند و رای و تصمیم برادرت امام مجتبی ( ع ) را در جنگ با معاویه دانستند وشمارا هم به ملاطفت بـا دوسـتان وشدت وتندی با دشمنان وامرالهی می شناسند پس اگر می خواهی این حکومت را به دست گیری به سوی ما بیا که ما تاپای جان با تو هستیم ) ) .

نامه امام حسین ( ع ) به برادرش امـام حسن ( ع ) . ( ( انت اعلم منی بان خیر المال ما وقی العرض ) ) ( ( 11 ) ) .
امـام حـسـن ( ع ) بـه برادرش فرمود : ( ( چرا این قدر به شعرا صله زیاد می دهی ) ) ,حضرت در پاسخ فرمود : ( ( تو بهتر از من می دانی که بهترین مصرف مال جایی است که آبروی انسان را حفظ کند ) ) .

اسـلام بـا شـعـر خـوب , مـخـالفتی ندارد بلکه تعریف وحمایت هم کرده است ,چنانچه ( ( قیس بن عـاصـم ) ) مـواعظ پیامبر ( ص ) را در قالب شعر ریخت ( ( 12 ) ) وچه بسا اثرشعر در افراد بیشتر از نثر باشد که در تاریخ نمونه هایی از آن ذکر شده است :

متن سخن

((اُنْشِدُکُمُ اللّهَ اَتَعْلَمُونَ اَنَّ عَلِیَّ بْنَ اَبِی طالبٍ
کانَ اَخا رَسُولِاللّهِ صلّی اللّه علیه و آله
حینَ اَخی بَیْنَ اَصْحابِهِ فَاخی بَیْنَهُ وَبَیْنَ نَفْسِهِ وَقالَ :
اَنْتَ اءَخی وَاَنَا اخُوکَ فی الدُّنْیا وَاْلاخِرَةِ قالُوا :
اللّهُمَّ نَعَمْ قالَ : اُنْشِدُکُمُاللّهَ هَلْ تَعْلَمُونَ اَنَّ رَسُولَاللّهِصلی اللّه علیه و آله
ا شْتَری مَوْضِعَ مَسْجِدِهِ وَمَنازِلِهِ فَابْتَناهُ
ثُمَّ اِبْتَنی فیهِ عَشَرَةَ مَنازِلَ تِسْعَةً لَهُ وَجَعَلَ عاشِرَها فِی وَسَطِها لاَِبی
ثُمَّ سَدَّ کُلَّ بابٍ شارِعٍ اِلَی الْمَسْجِدِ غَیْرَ بابِهِ
فَتَکَلَّمَ فی ذلِکَ مَنْ تَکَلَّمَ فَقالَ :
ما اَنَا سَدَدْتُ اَبْوابَکُمْ وَفَتَحْتُ بابَهُ
وَلکِنَّاللّهَ اَمَرَنی بِسَدِّ اَبْوابِکُمْ وَفَتْحِ بابِهِ
ثُمَّ نَهی النّاسَ اَنْ یَناموا فی الْمسجِدِ غَیْرَهُ ،
وَکانَ یُجْنِبُ فی الْمسجِدِ وَمَنْزِلهُ فی مَنْزلِ رَسُولِا للّه
فَوُلدَ لِرَسُولِاللّه صلّی اللّه علیه و آله وَلَهُ فیهِ اَوْلادٌ ؟ قالُوا :
اَللّهُمَّ نَعَمْ .

متن سخن

((اَللّهُمَّ مُتَعالیَ الْمَکانِ عَظِیمَ الْجَبَرُوتِ شَدِیدَ الِْمحالِ عَنِّی غَنِیُّ
عَنِ الْخَلائِقِ عَرِیضُ الْکِبْرِیاءِ قادِرٌ عَلی ما تَشاءُ
قَرِیبٌ الرَّحْمَةِ صادِقُ الْوَعْدِ سابِغُ النِّعْمَةِ حَسَنُ الْبَلاءِ
قَرِیبٌ اِذا دُعیتَ مُحِیطٌ بِما خَلَقْتَ
قابِلُ التَّوْبَةِ لِمَنْ تابَ اِلَیْکَ قادِرٌ علی ما اَرَدْتَ
تُدْرِکُ ما طَلَبْتَ شَکُورٌ اِذا شُکرْتَ ذَکُورٌ اِذا ذُکِرْتَ
اَدْعُوکَ مُحْتاجاً وَاَرْغَبُ اِلَیْکَ فَقِیراً وَاَفْزعُ اِلَیْکَ
خائِفاً وَاَبْکِی مَکْرُوباً وَاَسْتَعِینُ بِکَ ضَعِیفاً
وَاَتَوَکَّلُ عَلَیْکَ کافِیاً اَللّهُمَّ احْکُمْ بَیْنَنا وَبَیْنَ قَومنا
فَاِنَّهُمْ غَرُّونا وَخَذَلُونا وَغَدَرُوا بِنا وَقَتَلُونا
وَنَحْنُ عِتْرَةُ نَبِیِّکَ وَوُلْدُ حَبِیبِکَ مُحَمَّدٍ صلی اللّه علیه و آله الَّذِی اصْطَفَیْتَهُ
بِالرِّسالَةِ وَاءتْمَنْتَهُ الْوَحْیِ عَلَی
فَاجْعَلْ لَنا مِنْ اَمْرِنا فَرَجاً وَمَخْرَجاً یا اَرْحَمَ الراحِمینَ .
. . . صَبْراً عَلی قَضائِکَ یا رَبِّ لا اِلهَ سِواکَ
یا غِیاثَالْمُسْتَغیثین مالِی رَبُّ سِواکَ وَلا مَعْبُودٌ غَیْرکَ
صَبْراً عَلی حُکْمِکَ یا غِیاثَ مَنْ لا غِیاثَ لَهُ
یا دائِماً لا نَفادَ لَهُ یا مُحْیِی الْمَوتی
یا قائِماً عَلی کُلِّ نَفْسٍ بِما کَسَبَتْ اُحْکُمْ بَیْنی وَبَیْنَهُمْ
وَاَنْتَ خَیْرُالْحاکِمینَ)) .

ترجمه و توضیح لغات

مُتَعال : برتر . جَبَرُوت : صیغه مبالغه است : قُدْرَتْ : تسلط . مِحال (به کسر میم ) : دقت ، تصرف ، عریض : گسترده . کِبْرِیاء : عظمت و بزرگی ، سابِغ : وسیع . شَکُور : شکرگزار و یکی از اسماء خداوند است که پاداش زیاد در مقابل کم می دهد . ذکور : یادآورنده ، بسیار یاد کننده . بَلاء : آزمایش . رَغِبَ اِلَیْه : تضرع و زاری نمود . فقیر : نیازمند . فَزَعَ اِلَیْهِ : به سوی او پناه برد . کرْب : اندوه . غَرُّونا (از غَرَّ) : گول زد . غَدْر : خیانت کردن . غِیاث : کمک . اِسْتِغاثَة : یاری طلبیدن . نَفاد : تمام شدن .

متن سخن

((یا شِیعَةَ آلِ اءَبِی سُفْیانَ اِنْ لَمْ یَکُنْ لَکُمْ دِیْنٌ وَکُنْتُمْ لا تَخافُونَ الْمَعادَ فَکُونُوا اَحْراراً فی دُنْیاکُمْ
وَاِرْجِعُوا اِلی اَحْسابِکُمْ اِن کُنتم عُرباً کما تزعمون . . . .
اَنَا الّذی اءُقاتِلُکُمْ وَتقاتِلُونی وَالنَّساءُ لَیْسَ عَلَیْهِنَّ جُناحٌ
فَامنَعوا عُتاتَکُمْ عَنِ التَّعَرُّضِ لِحَرَمی مادُمْتُ حَیّاً))(268) .

ترجمه و توضیح لغات

جُناح : گناه . عُتاب (جمع عاتِی ) : ستمگر ، تجاوزگر .

متن سخن

اَلْمَوْتُ اَوْلی مِنْ رُکُوبِ الْعارِ
وَالْعارُ اَوْلی مِنْ دُخُولِالنّار(265)
اَنَا الْحُسَیْنُ بْنُ عَلِی
آلیْتُ اَنْ لا اَنْثَنی
اَحْمی عِیالاتِ اَبِی
اَمْضِی عَلی دِینِ النَّبی
اَنَا ابْنُ عَلِی الْخَیْرِ مِنْ آلِ هاشِمٍ
کَفانِی بِهذا مَفْخَراً حِینَ اَفْخَرُ
وَجَدّی رَسُولُاللّه ، اءکْرَمُ مَنْ مَضی
وَنَحْنُ سِراجُاللّه فی الاَرْضِ نَزْهَرُ
وَفاطِمَةُ اُمّی اْبنَةُ الطُّهْرِ اَحْمَدَ
وَعَمّی یُدْعی ذُوالجَناحَیْنِ جَعْفَرُ
وَفِینا کِتابُاللّه اُنْزِلَ صادِعاً
وَفینَا الْهُدی وَالْوَحْیُ بِالْخَیْرِ یُذْکَرُ
وَنَحْنُ اَمانُاللّهِ فِی الْخَلْقِ کلّهِمْ
نَسِّرُ بِهذا فیِ الاَنامِ وَنَجْهَرُ
وَنَحْنُ وُلاةُ الْحَوْضِ نَسْقِی مُحِبَّنا
بِکَاءْسٍ وَذاکَ الْحَوْضُ للسَقیُ کَوثَرُ
فَیَسْعَدُ فِینا فیِ الْقِیامِ مُحِبّنا
وَمُبْغِضُنا یوم الْقِیمَةِ یَخْسَرُ(266)
کَفَرَ الْقَوْمُ وَقدْماً رَغِبُوا
عَنْ ثَواب اللّه رَبِّ الثَّقَلَیْنِ
قَتَلُوا قِدْماً عَلِّیاً واْبنَهُ
حَسَنَ الخَیْرِ وَجاءوا لِلْحُسَیْن
خیْرَهُ اللّه مِنَ الْخَلْقِ اءَبی
بَعْدَ جَدّی وَاَنَا ابْنُ الْخِیرَتَیْنِ(267)

ترجمه و توضیح لغات

آلَیْتُ (از ایلاء) : سوگند یاد کردن . اِنْثِناءِ : تواضع ، قبول ذلت ؛ منظور امام خضوع در مقابل باطل است . اَمْضی : کشته می شوم ، می میرم . نَزْهَرُ (از : زَهَرَ ، زَهُوراً) : درخشیدن . صادِع (از صدع ) : مطلب را بیان نمود ، کشف و حل کرد . رَغِبَ : اگر با ((عن )) متعدی شودبه معنای اعراض است .

متن سخن

وداع با بانوان حرم

((ثمّ انّه ودّع عیاله وَاَمَرَهُمْ بِالصَّبْرِ وَلبسِ الاُزر وقال :
اِسْتَعِدُّوا لِلْبَلاءِ وَاعْلَمُوا اَنَّاللّه حامیکُمْ وَحافِظُکُمْ
وَسَیُنْجِیُکُمْ مِنْ شَرّالا عْداءِ وَیَجْعَلْ عاقِبَةَ اءَمْرِکُمْ اِلی خَیْرٍ
وَیُعَذِّبُ عَدُوَّکُمْ بِاءْنواعِ الْعَذابِ وَیُعَوِّضَکُمْ عَنْ هذِهِ الْبَلِیَّةِ بَاءْنواعِ النِّعَمِ وَالْکَرامَةِ
فَلا تَشْکُوا وَلا تَقُولُوا بِاءلْسِنَتِکُمْ ما یَنْقُصُ مِنْ قَدْرِکُمْ))(253)

ترجمه و توضیح لغات

ازر (به ضم اول و ثانی جمع ازار به کسر اول ) : معجر و هر لباسی که روی لباسها می پوشند و به قرینه اینکه بانوان حرم در سفر و حضر دارای معجر و ازار بودند می توان گفت که منظور در اینجا نوع خاصی از لباس و روپوش بوده که جمع و جور و در حال سفر و در مرئی و منظر دشمنان استفاده کردن از آن آسانتر باشد . بلاء : امتحان ، غم و اندوه شدید . بلیه : امتحان و مصیبت . حفاظت و حمایت : از گفتار بعضی لغت شناسان و موارد استعمال می توان استفاده نمود که حفاظت بیشتر در حفظ اصل اشیاء و حمایت در حفظ متعلقات آنها به کار می رود مثلاً در درهم و دینار می گویند : ((یحفظه )) و نمی گویند ((یحمیه )) و به مراتع قُرق شده می گویند ((حمی القوم )) ؛ زیرا منظور حفظ و حراست نباتات و گیاهان مرتع است نه آب و خاک آن .