در سرتاسر آناطولي، به ويژه در ميان فرقه‌ي بكتاشي و علويان روستايي كه اكثرا از قبايل سلحشور و نيمه عشاير هستند و اسامي متفاوتي چون تخته چي، يوروك، تركمن، قزلباش و غيره دارند، شعاير و عقايد مختلفي معمول است. مثلا پيروان فرقه بكتاشي در سوگواري، تنها به گريه بسنده مي‌كنند و هيچ‌گاه آيين‌ها، با نوحه و شيون همراه نيست.
رايج ترين اعمال عزاداري، گرفتن روزه و امساك و پرهيزهاي ديگر است. از طلوع تا غروب آفتاب از هر گونه خوردني و آشاميدني پرهيز مي‌شود و در ده روز اول ماه محرم، به سوگواري مصيبت كربلا مي‌پردازند.
در بعضي از قبايل ديگر، دوازده روز روزه مي‌گيرند، يعني براي هر امام، يك روز كه روزه‌ي آخرين روز، بيش از سه ساعت نيست، زيرا اعتقاد بر اين است كه حضرت مهدي زنده و دور از چشم دشمنان در غاري پنهان است كه روزي از آنجا باز خواهد گشت.
امساك و پرهيزهاي ديگري نيز هستند، مثلا عزاداران ، از صابون استفاده نمي‌كنند، صورت را اصلاح نمي‌كنند و در آينه نگاه نمي‌كنند، چون فكر مي‌كنند اين هم نوعي آرايش است. عزاداران از بوييدن چيزهاي معطر، خنده، تفريح و استعمال دخانيات اجتناب مي‌كنند. در روز يازدهم، ضمن لعنت بر يزيد، سه جرعه آب مي‌نوشند.
بكتاشي‌ها، از شب دهم تا بعد از ظهر روز دهم (عاشورا) با امتناع از نوشيدن آب، با مصائب حسين (ع) همدردي مي‌كنند. سپس گاهي با نوشيدن آب مخلوط به تربت كربلا، روزه را مي‌گشايند.
از ديگر كارهاي مهم در مراسم محرم، تهيه غذاي مخصوصي به نام «آشوره» است كه در دهم محرم يا عاشورا به ياد گرسنگي شهيدان پخته مي‌شود كه آش بلغور گندم است.
به عقيده عزاداران، چون در روز دهم وقايع مهمي مانند اولين ملاقات آدم و حوا و خارج شدن حضرت نوح از كشتي، اتفاق افتاده و نيز به دلايل ديگر، مقدس است.
از مراسم ديگر كه علويان آناطولي انجام مي‌دهند، «ياز قرباني» يعني « قرباني بهاره »است كه در آن، حيواني را به عشق و احترام امام حسين (ع) سر مي‌برند،
از ديگر ملاحظات مربوط به آيين‌هاي محرم(زيارت) است. مثلاً طايفه‌ي قزلباش در اين ايام به زيارت مكه نمي‌روند و به جاي آن به اماكن متبركه بغداد، كوفه و كربلا سفر كنند. شكل ديگر« زيارت » رفتن يا فرستادن پول به اماكن مقدس آناطولي است.
ترك‌هاي آناطولي، هيچ گونه تعزيه‌اي براي اجرا ندارند، بلكه به جاي آن، متن‌هاي ادبي بي شماري به نام در مرثيه و «مقتل» وجود دارد كه خوانده مي‌شوند و يا در مجالس محرم به گونه اي نمايشي نقل مي‌شوند.
منبع : وارث
این مطلب را به اشتراک بگذارید:
