نام نهری در سرزمین کربلا ، که حادثه عاشورا نزدیک آن اتفاق افتاد و امام حسین (ع) و یارانش لب تشنه در کنار آب ، شهید شدند . فرات ، نهر مقدس و بافضیلتی است که طبق روایات ، دو ناودان از بهشت بر آن می ریزد و نهری پر برکت است و کودکی که کامش را با آب فرات بردارند ، دوستدار اهل بیت علیهم السلام می شود . (1)
در حدیث است که فرات ، مهریه زهراست . (2)
مستحب است برای زیارت امام حسین از آبِ فرات غسل زیارت کنند که موجب آمرزش گناهان است . (3) نوشیدن از آب فرات نیز مطلوب است . امام صادق (ع) به سلیمان بن هارون فرمود : « ما اَظُن اَحَدا یحَنک بِمأ الفُراتِ اِلا اَحَبنا اَهلَالبَیتِ » .(4)
و نیز فرمود : « مَنْ شَرِبَ مِن مأ الفُراتِ وَحَنک بِهِ فَاِنهُ یحِبنا اَهل َالبَیتِ » ،(5) فکر نمی کنم کسی با آب فرات کام بردارد ، مگر آنکه دوستدار ما اهل بیت شود . هرکس از آب فرات بنوشد و کام را با آن بردارد ، او دوستدار ما خاندان خواهد بود . در حدیث ، از فرات بعنوان نهر مؤ من و نیز نهر بهشتی یاد شده است : « نَهرانِ مُؤمِنان وَ نَهرانِ کافِرانِ ، فَالمُؤ مِنان : الفُرات وَ نیل مِصرَ ... »(1006)« اَربَعَةُ اَنهارٍ مِنَ الجَنةِ : الفُرات ... ». (7)
« فرات » یادآور عظیمترین حماسه خونین و ماندگارترین صحنه وفا و صبر است . شیرمردان عاشورایی در کربلا ، در محرم سال 61 هجری توسط نیروهای « ابن زیاد » در محاصره قرار گرفتند و آب به روی اردوگاه امام حسین (ع) و اطفال و خیمه ها بسته شد . سپاه دشمن می خواست با قرار دادن حسین (ع) در مضیقه بی آبی ، او را به تسلیم وا دارد ، اما آن حضرت مرگ شرافتمندانه و تشنه کامانه را برگزید . عباس (ع) که برای آب آوردن از فرات ، برای کودکان تشنه رفته بود . در کنار همین نهر علقمه دستانش قطع شد و به شهادت رسید . « آب فرات » همچون « خاک کربلا » ، هر دو آموزگار شجاعت و الهام بخش شهادتند . از این رو برداشتن کام نوزاد با آب فرات یا تربت حسینی ، چشاندن طعم شجاعت و انتقال فرهنگ شهادت در دل و جان شیعه است .
اما موقعیت جغرافیایی فرات : « شطی است در مغرب کشور عراق و متشکل است از دو شعبه « قره سو » و « مرادچای » که سرچشمه آنها نزدیک رود « ارس » در ارمنستان ترکیه است . موقعی که دو شعبه قره سو و مراد چای به هم می رسند ، فرات به دجله نزدیک می شود ، ولی مجددا دجله متوجه جنوب شرقی شده و فرات به سمت مغرب مایل می شود و سپس در نزدیکی خلیج فارس به رود دجله می پیوندد و از آن پس مجموع این دو رود به نام « شطالعرب » خوانده می شود و به خلیج فارس می ریزد . سرزمینی را که بین دو رود دجله و فرات واقع است « الجزیره » می گویند . طول رودخانه فرات تقریبا 2900 کیلومتر است . جریان فرات در جلگه بین النهرین بسیار ملایم است و دارای بستری عریض می باشد . یگانه عامل حاصلخیزی خاک عراق و جلب جمعیت در جلگه خشک و گرم بین النهرین ، دو رود فرات و دجله می باشد . بابِل ، پایتخت قدیم کشور بابل در ساحل فرات بنا شده بود . » (8)
- سفینة البحار ، ج 2 ، ص 352 ، المزار ، شیخ مفید ، ص 18 .
- - همان ، ص 563 .
- همان ، ج 1 ، ص 565 .
- وسائل الشیعه ، ج 10 ، ص 314 ، بحارالانوار ، ج 101 ، ص 114 .
- همان .
- همان ، ج 17 ، ص 215 .
- همان .
- فرهنگ فارسی ، معین .
منبع : پایگاه اطلاع رسانی حوزه
این مطلب را به اشتراک بگذارید:
