برابر دانستن نمازبا ایمان
برابر دانستن نمازبا ایمان
ازابتدای هجرت پیامبر اکرم – صلی الله علیه و آله – تا حدود شانزده ماه ، مسلمانان ، نمازها و عبادات خود را به سوی بیت المقدس(1) انجام می دادند .
ولیبنا به مصالحی(2)خاص و با هدف رهایی از سرزنش یهود درمورد عدم استقلال قبله مسلمانان از بیت المقدس ، به سوی کعبه تغییر یافت.(3)
به همین جهت ، مسلمانان با این سوال مواجه شدند که حکم نمازها وعباداتی که به سوی بیت المقدس گزارده اند چیست ؟
آیا آنها مورد قبول قرار می گیرند یا نیاز به قضا وتکرار دارد؟
و از طرف یهودیان محکوم شدند که همه بر ضلالتند.
درجواب ایشان این آیه شریفه نازل شدکه : « ... و ما کانَ اللهُ لِیُضیعَ ایمانَکُم... (4)خداوند ایمان شما یعنی نمازهای گذشته شمارا ضایع نمی کند وآنرا مهمل وبدون اجر نمیگذارد(5)
درتفاسیرزیادی در ذیل این آیه شریفه مقصود از ایمان را نماز می دانند(6)واین جایگاه رفیع واهمیت فراوان نماز را می رساند که خداوند آنرا با ایمان برابرمی داند.
درحدیث مفصلی ازامام صادق –علیه السلام – از ایشان درمورد اینکه آیا ایمان گفتار بدون عمل است یا گفتار وعمل با اعضاء وجوارح بدن ،
دربیان آیه فوق فرمودند:«.... فَسَمَّی الصَّلاةَ ایماناً فَمَنْ لَقِیَ اللهَ عَزَّوَجََّل حافِظاً لِجَوارِحِه مَوفیاً کُلِّ جارِحَةٍ مِن جوارِحِه ما فَرَضَ اللهُ عَلَیْها ، لَقِیَ اللهَ عَزَّوَجَلَّ مُسْتَکْمِلاً لِایمانِهِ وَهُوَ مَنْ اَهْلِ الجنه.... (7)»
«خداوند] در آیه مذکور ] نماز را ایمان نامیده است ،
هرکه خدا را ملاقات کند و وظایف لازم هر عضو خودرا انجام داده باشد خدا را با ایمان کامل ملاقات کرده و او اهل بهشت است.... »
به این معنا که از نماز ،که گل سر سبد عبادات عملی می باشد ، در آیات وروایات به ایمان کامل تعبیر شده است.
پی نوشت ها:
1.بیت المقدس ( اورشلیم) یا مسجد الاقصی ، در آغاز کار و در روزگار صائبه ، جایگاه معبد زهره بوده است ودر ضمن ارمغانهایی که به آن معبد میشده روغن زیتون بوده که آنها را بر روی صخره ای در آن معبدمی ریخته اند.سپس معبد مزبور کهنه شد وپس از آنکه بنی اسرائیل آن ناحیه را تصرف کردند ، صخره مزبور را قبله نماز قرار دادند . حسن راشدی ، همان ، ج 1 ، ص 56 و محمود خزائلی ، همان ، ص 462.
2. از جمله آزمایش برای مسلمانان ( لِیَعْلم من یتبع الرسول ) وکناره گیری از جامعه یهود.
3. این تغییر قبله در مسجد بنی سالم بن عوف در روز دوشنبه نیمه ماه رجب مابین نماز ظهر اتفاق افتاد که پیامبر – صلی الله علیه و اله – دو رکعت از آنرا به بیت المقدس وبقیه را ررو به کعبه به جا آوردند . جعفر سبحانی ، تاریخ پیامبر خاتم ، ص 151 .
4بقره (/ ، 143. « خداوند ایمانهای شما را ضایع نمی سازد .»
5. محمد رضا رضوانطلب ،همان ص 89.
6. ابوالفضل رشید الدین میبدی ،کشف الاسرار ،ج 1 ص 392 ، و عبد الله شبر ،همان ، ص 61. ومحسن قرائتی ،تفسیر نور ، ج 1، ص 222
7. محمد بن یعقوب کلینی ، اصول کافی ، ترجمه محمد باقر کمره ای ، ج 4 ص 122 و 123 ، حدیث 1 .
ادامه مطلب
نماز برترین عمل، بهترین عبادت
نماز برترین عمل، بهترین عبادت
درقرآن کریم ، علاوه بر ایمان که یک فضیلت بزرگ و ارزش والایی در حیات انسانی دانسته شده ، همواره از عمل صالح ، برونیکی وانجام کارهای خیر و شایسته در پرتو ایمان سخن به میان آمده است.
یکی از این اعمال خیر که برترین آنها نیز می باشد نماز است
چنانچهقرآن درمعرفی رسولان وفرستادگان حق تعالی چنین می فرماید: « وَجَعَلْناهُمْ أئِمة ًیَهْدُونَ بِأمرنا وَأوحَینا اِلَیْهِم فِعْلَ الخیراتِ وَاقامَ الصلوة وَایتاءَ الزَّکوةِ وَکانُوا لَنا عابِدین.( 1)»
«وآنانراپیشوای مردم ساختیم تاخلق را به امر ، هدایت کنند وهر کار نیکو را خصوص اقامه نماز واداء زکات را به آنها وحی کردیم وانها هم به عبادت ما پرداختند.»
دراینآیه عطف اقامه نماز به جمله « فعل الخیرات» ازباب عطف خاص به عام است که دلیل افضلیت(2)اقامه نماز وپرداخت زکات به عنوان خصوص اعمال خیر می باشدوچنین چیزی رمز عبودیت وبندگی است(3).
وازسوی دیگر هر روز چندین مرتبه طنین شکوهمند اذان واقامه درگوشمان می پیچد که « حیّ علی خیر العمل» واین تنها بدین معنا نیست که بهترین عمل نماز است بلکه مبین آن است نماز زادگاه همه اعمال خوب و پسندیده نیز هست ،وقتی دل ازاغیار شسته و به یار سپرده شود جز مهبط ومنزل خوبیها نخواهد شد(4)
ازامام صادق- علیه السلام - :« لَمَّا سُئِلَ عَنْ اَفضَلَ الأَعْمالِ بعد الْمَعْرِفَةِ: قال مامِن شَیءٍ بَعْدَ الْمَعْرِفَةِ تَعْدِل هذِهِ الصَّلاةِ(5)» در پاسخ به سوال از بهترین اعمال بعد از معرفت خدا امام صادق-علیه السلام - فرموند: «بعد از معرفت خدا هیچ چیز با این نماز برابری نمیکند(6) ».
ازابوذر ( رحمة الله علیه ) روایت شده است که گفت: بر فرستاده صلی الله علیهو آله خدا وارد شدم ، دراین هنگام او در مسجد تنها نشسته بود به من فرمود: ای اباذر ! برای مسجد سلام و درود است.
گفتم: سلام و درود بر مسجد چیست ؟
فرمود:دو رکعت نماز که آن را به جای آوری ، گفتم: ای فرستاده خدا ، مرا به خواندن نماز سفارش کردی ، اکنون بیان فرماکه نماز چیست ؟ [ چه رتبه دارد ].
فرمود: خیرُ موضوعٍ ، فَمَن شاءَ أقَلَّ وَمَن شاءَ أکثَر. بهترین چیزی که مقرر شده است و نیکوترین کار از کارهای پرستشی است. هرکه
می خواهد آن راکمتر بخواند [ یعنی به واجبات عمل کند] وهرکه میل دارد زیادبخواند [ به نوافل نیز عمل کند.] (7)با توجه به آنکه ابوذر ( علیه الرحمة )با نماز آشنا بوده وبا عنایت به پاسخ پیامبرصلی الله علیه و آله روشن می شودکه پرسش ابوذر درباره حقیقت رتبه نماز، درمیان عبادتها بوده نه سؤال از حقیقت خودنماز(8) با این وصف نماز بهترین کارهاست چون همه کارهای خوب از آنآغاز می شود ویا بهتر بگوئیم نماز ، تمرین وتمهید خوب شدن وخوب ماندن است ونزد خداوند باری تعالی که همواره خیر بندگان وسعادت ایشان را مدنظر داشته محبوبترین کارها نماز می باشد چنانچهپیامبراکرم– صلی الله علیه و آله – فرموده اند:«أحَبُّ الاَعمالِ اِلَی اللهِ الصلوةُ لِوَقتها(9)»« محبوبتریناعمال نزدخدای تعالی نماز در وقت خاص خودش می باشد.»امیر المومنین - علیه السلام - : آمده است که فرموده اند:« لیسَ عَمَلٌ أحَبَّ اِلی اللهِ عَزَّوَجَلَّ مِنَ الصلاةَ(10) .» « هیچ کرداری درپیشگاهخداوندگرامی وبزرگپسندیده ترومحبوبتر ازنماز نیست.»
پی نوشت ها:
1. انبیاء /73.
2. عبدالله شبر، همان، ص 319 ، ( عطف الخاص الی العام لِلأفضلیة )
3. سید ابراهیم سیدعلوی ، نماز درقرآن ، ص 50 - 49 .
4. جمعی از نویسندگان ،خانواده و نماز ، ص 114 .
5. دیلمی ، ارشاد القلوب ، ج 1ص 145. شیخ طوسی ،امالی ، ج 2 ص 305
6. محمدمحمدی ری شهری ، میزان الحکمه، ترجمه حمید رضا شیخی ، ج 7 ، ص 3094 ح 10544 .
7. شیخ صدوق ، خصال ، ترجمه صادق حسن زاده ، ج 2 ص 787- 786 و شیخ صدوق ، معانی الأخبار ، ج 2 ص 282 و دیلمی ،همان ، ج 1 و2 ص 139 ، حسن بن فضل طبرسی، مکارم الاخلاق ، ترجمه سید ابراهیم میر باقری ، ج 2 ، ص 487 .
8. حسن راشدی ،همان ،ج 1 ، ص 162.
9. علاء الدین هندی ، همان ، ج7 ، ص 285 ، ح 18897.
10. شیخ صدوق ، خصال ، ج 2 ص 950.
ادامه مطلب
نماز به عنوان واجبی صریح وفریضه ای بزرگ
نماز به عنوان واجبی صریح وفریضه ای بزرگ
درقرآن کریم ، فرمان قطعی وحتمی پروردگار را مبنی بر اقامه نماز درزمانهای معین مطالعه می کنیم .
فرمانی که اطاعت وپیروی از آن بر هر گرویده ای واجب شده که جای هیچ درنگ وتقصیری در اطاعت و انجام آن روا نیست(1)
آنجاکه می فرماید : «..... فَاقیمُوا الصلوة ، انَّ الصَّلوةَ کانَت عَلَی المُؤمِنینَ کِتاباً مَوقوتاً (2)» «... نماز را به جا آورید که نماز برای اهل ایمان حکمی واجب ولازم است.»
از امام صادق – علیه السلام – درباره تفسیر این آیه پرسیده شد حضرت فرمودند: « کتابٌ واجبٌ (3)» « یعنی یعنی فریضه ای واجب.»
ودرحدیث دیگری امام باقر –علیه السلام– فرموده اند:« انَّما یَعْنی وُجُوبُها عَلَی الْمُؤمِنین.(4) » « یعنی همانا وجوبش بر مؤمنین »
در توضیح مطالب بالا باید گفت: وجوب نماز یکی از ضروریات دین مقدس اسلام وفریضه ای بزرگ ووظیفه ای سنگین در این آئین پاک است به طوری که منکر آن ازدین خارج و به اتفاق دانشمندان اسلامی ( فقها ) کافر است وتارک آن ، با اعتراف به وجوبش باید تعزیر شود.(5)
پی نوشت ها:
1.علاء الدین حجازی ،فرهنگ نماز ،ص 159
2. نساء / 103.
3. میرزا حسین نوری طبرسی ، همان ،ج 3 ،ص 10 حدیث 2885/3.
4. همان ، حدیث 2886/4.
5. علی آقا نجفی کاشانی ،همان ، ص 15.
ادامه مطلب
نماز نخستین فریضه مسلمانان
نماز نخستین فریضه مسلمانان
جواختناق آور مکه به خاطر اذیت وآزار مشرکان وهول واضطراب مسلمانان در آنجا ،به آنان اجازه نمی داد که فرایضی داشته باشند وبتوانند واجبات عملی خود رابه جاآورند ، لذا در مدتی که پیامبر اکرم – صلی الله علیه و آله – درمکه بود، هیچ عبادتی تشریع نشد ، مگرنماز که بر او واجب وبرامت ، سنت ومستحب مؤکد بود.(1)
آنچهمسلم است اینکه در آغاز بعثت ، حضرت خدیجه – سلام الله علیها– و امیر المومنین - علیه السلام - با پیامبر اکرم – صلی الله علیه و آله – نماز می خواندند ودرنمازایشان ،عمل رکوع وسجود ، انجام می شده است .(2)
و این بر وجوب نماز بر پیامبر – صلی الله علیه و آله – قبل از تشریع آن بر مسلمانان دلالت دارد.
برطبق احادیث فراوانی که محدثان شیعه وسنی – درمقام بیان وظایف عمده وبزرگ دینی دراسلام – نقل کرده اند نخستین فریضه واول واجب بر مسلمانان نماز ذکر شده است.(3)
از جمله اینکه پیامبر – صلی الله علیه و آله – فرموده اند: « أوَّلُ مَا افْتَرَضَ اللهُ عَلی اُمَّتی صَلَواتُ الْخَمْس.(4) »
«اولچیزی که خداوند بر امّتم واجب کرد ،نمازهای پنجگانه بود.» این وجوب نماز طبق برخی احادیث(5) وهمچنین کتب تاریخی در شب معراج(6) صورت گرفته ، هرچند تاریخ این واقعه مهم دقیقاً معین نیست ، اما وقوع آن درمکه یعنی قبل از هجرت بنابر آنچه از آیه اول سوره اسراء به دست می آید ، قطعی است(7).
پی نوشت ها:
1. محمدوحیدی ،دانستنی های نماز ، ص 23.
2. محمدخزائلی ،احکام القران ، ص 340.
3. علی آقا نجفی کاشانی ، برداشتی از نماز ، ص 58.
4. علاءالدین علی المتقی بن حسام الدین هندی ، کنزالعمال فی سنن الاقوال والافعال ، ج 7 ص 276 ، ح 18859 .
5. شیخ حر عاملی ،وسایل الشیعه ، ج 2 ص 7 حدیث 5 وج 13 ص 35 حدیث 14 .
6. برخی تشریع نمازهای پنجگانه را درسال اول هجرت دانسته اند وگفته اند درسوره روم که مکی است، آیات 16 و 17 که اوقات پنجگانه نماز از آنها استفادهمی شود مدنی است ، این نظر درست نمی نماید زیرا در سوره کوثر وماعون که هردو مسلماً مکی است لفظ صلوة به معنی نماز بوده واگر در آیه مندرج در سوره کوثر امر به صلوة متوجه شخص پیامبر است آیه مذکور در سوره ماعون عام است ودر مقام سرزنش نمازگزارانی است که ازنماز خودغفلت کرده اند. ،محمدخزائلی ،همان ، ص 341.
7. محمدباقرمجلسی ،همان ، ج 18 ، ص 302 ، حدیث 4 ، که چندقول می فرماید : 18 ماه قبل از هجرت ، یعنی یک سال وشش ماه . ومنظور سیرشبانه از مسجد الحرام است که درمکه واقع شده است.
ادامه مطلب
درباره وبلاگ
آرشیو ماهانه
آرشیو موضوعی
آمار وبلاگ
دیگر امکانات
دستور آسان نماز شب از زبان حجت الاسلام عالی وصیت شهدا