برابر دانستن نمازبا ايمان
از ابتداي هجرت پيامبر اكرم – صلي الله عليه و آله – تا حدود شانزده ماه ، مسلمانان ، نمازها و عبادات خود را به سوي بيت المقدس(27) انجام مي دادند .
ولي بنا به مصالحي(28)خاص و با هدف رهايي از سرزنش يهود درمورد عدم استقلال قبله مسلمانان از بيت المقدس ، به سوي كعبه تغيير يافت.(29)
به همين جهت ، مسلمانان با اين سوال مواجه شدند كه حكم نمازها وعباداتي كه به سوي بيت المقدس گزارده اند چيست ؟
آيا آنها مورد قبول قرار مي گيرند يا نياز به قضا وتكرار دارد؟
و از طرف يهوديان محكوم شدند كه همه بر ضلالتند.
در جواب ايشان اين آيه شريفه نازل شدكه : « ... و ما كانَ اللهُ لِيُضيعَ ايمانَكُم... (30)خداوند ايمان شما يعني نمازهاي گذشته شمارا ضايع نمي كند وآنرا مهمل وبدون اجر نميگذارد(31)
درتفاسير زيادي در ذيل اين آيه شريفه مقصود از ايمان را نماز مي دانند(32)واين جايگاه رفيع واهميت فراوان نماز را مي رساند كه خداوند آنرا با ايمان برابر مي داند.
درحديث مفصلي ازامام صادق –عليه السلام – از ايشان درمورد اينكه آيا ايمان گفتار بدون عمل است يا گفتار وعمل با اعضاء وجوارح بدن ،
در بيان آيه فوق فرمودند:«.... فَسَمَّي الصَّلاةَ ايماناً فَمَنْ لَقِيَ اللهَ عَزَّوَجََّل حافِظاً لِجَوارِحِه مَوفياً كُلِّ جارِحَةٍ مِن جوارِحِه ما فَرَضَ اللهُ عَلَيْها ، لَقِيَ اللهَ عَزَّوَجَلَّ مُسْتَكْمِلاً لِايمانِهِ وَهُوَ مَنْ اَهْلِ الجنه.... (33)»
«خداوند] در آيه مذكور ] نماز را ايمان ناميده است ،
هركه خدا را ملاقات كند و وظايف لازم هر عضو خودرا انجام داده باشد خدا را با ايمان كامل ملاقات كرده و او اهل بهشت است.... »
به اين معنا كه از نماز ،كه گل سر سبد عبادات عملي مي باشد ، در آيات وروايات به ايمان كامل تعبير شده است.
27. بيت المقدس ( اورشليم) يا مسجد الاقصي ، در آغاز كار و در روزگار صائبه ، جايگاه معبد زهره بوده است ودر ضمن ارمغانهايي كه به آن معبد ميشده روغن زيتون بوده كه آنها را بر روي صخره اي در آن معبدمي ريخته اند.سپس معبد مزبور كهنه شد وپس از آنكه بني اسرائيل آن ناحيه را تصرف كردند ، صخره مزبور را قبله نماز قرار دادند . حسن راشدي ، همان ، ج 1 ، ص 56 و محمود خزائلي ، همان ، ص 462.
28. از جمله آزمايش براي مسلمانان ( لِيَعْلم من يتبع الرسول ) وكناره گيري از جامعه يهود.
29. اين تغيير قبله در مسجد بني سالم بن عوف در روز دوشنبه نيمه ماه رجب ما بين نماز ظهر اتفاق افتاد كه پيامبر – صلي الله عليه و اله – دو ركعت از آنرا به بيت المقدس وبقيه را ررو به كعبه به جا آوردند . جعفر سبحاني ، تاريخ پيامبر خاتم ، ص 151 .
30 بقره (/ ، 143. « خداوند ايمانهاي شما را ضايع نمي سازد .»
31. محمد رضا رضوانطلب ،همان ص 89.
32. ابوالفضل رشيد الدين ميبدي ،کشف الاسرار ،ج 1 ص 392 ، و عبد الله شبر ،همان ، ص 61. ومحسن قرائتي ،تفسير نور ، ج 1، ص 222
33. محمد بن يعقوب كليني ، اصول كافي ، ترجمه محمد باقر كمره اي ، ج 4 ص 122 و 123 ، حديث 1 .
ادامه مطلب
نماز به عنوان واجبي صريح وفريضه اي بزرگ
درقرآن كريم ، فرمان قطعي وحتمي پروردگار را مبني بر اقامه نماز درزمانهاي معين مطالعه مي كنيم .
فرماني كه اطاعت وپيروي از آن بر هر گرويده اي واجب شده كه جاي هيچ درنگ وتقصيري در اطاعت و انجام آن روا نيست(22)
آنجا كه مي فرمايد : «..... فَاقيمُوا الصلوة ، انَّ الصَّلوةَ كانَت عَلَي المُؤمِنينَ كِتاباً مَوقوتاً (23)» «... نماز را به جا آوريد كه نماز براي اهل ايمان حكمي واجب ولازم است.»
از امام صادق – عليه السلام – درباره تفسير اين آيه پرسيده شد حضرت فرمودند: « كتابٌ واجبٌ (24)» « يعني يعني فريضه اي واجب.»
ودرحديث ديگري امام باقر –عليه السلام– فرموده اند:« انَّما يَعْني وُجُوبُها عَلَي الْمُؤمِنين.(25) » « يعني همانا وجوبش بر مؤمنين »
در توضيح مطالب بالا بايد گفت: وجوب نماز يكي از ضروريات دين مقدس اسلام وفريضه اي بزرگ ووظيفه اي سنگين در اين آئين پاك است به طوري كه منكر آن از دين خارج و به اتفاق دانشمندان اسلامي ( فقها ) كافر است وتارك آن ، با اعتراف به وجوبش بايد تعزير شود.(26)
22.علاء الدين حجازي ،فرهنگ نماز ،ص 159
23. نساء / 103.
24. ميرزا حسين نوري طبرسي ، همان ،ج 3 ،ص 10 حديث 2885/3.
25. همان ، حديث 2886/4.
26. علي آقا نجفي كاشاني ،همان ، ص 15.
ادامه مطلب
نماز نخستين فريضه مسلمانان
جو اختناق آور مكه به خاطر اذيت وآزار مشركان وهول واضطراب مسلمانان در آنجا ، به آنان اجازه نمي داد كه فرايضي داشته باشند وبتوانند واجبات عملي خود را به جاآورند ، لذا در مدتي كه پيامبر اكرم – صلي الله عليه و آله – درمكه بود، هيچ عبادتي تشريع نشد ، مگرنماز كه بر او واجب وبرامت ، سنت ومستحب مؤكد بود.(15)
آنچه مسلم است اينكه در آغاز بعثت ، حضرت خديجه – سلام الله عليها– و امير المومنين - عليه السلام - با پيامبر اكرم – صلي الله عليه و آله – نماز مي خواندند ودرنمازايشان ،عمل ركوع وسجود ، انجام مي شده است .(16)
و اين بر وجوب نماز بر پيامبر – صلي الله عليه و آله – قبل از تشريع آن بر مسلمانان دلالت دارد.
بر طبق احاديث فراواني كه محدثان شيعه وسني – درمقام بيان وظايف عمده وبزرگ ديني دراسلام – نقل كرده اند نخستين فريضه واول واجب بر مسلمانان نماز ذكر شده است.(17)
از جمله اينكه پيامبر – صلي الله عليه و آله – فرموده اند: « أوَّلُ مَا افْتَرَضَ اللهُ عَلي اُمَّتي صَلَواتُ الْخَمْس.(18) »
«اول چيزي كه خداوند بر امّتم واجب كرد ،نمازهاي پنجگانه بود.» اين وجوب نماز طبق برخي احاديث(19) وهمچنين كتب تاريخي در شب معراج(20) صورت گرفته ، هرچند تاريخ اين واقعه مهم دقيقاً معين نيست ، اما وقوع آن درمكه يعني قبل از هجرت بنابر آنچه از آيه اول سوره اسراء به دست مي آيد ، قطعي است(21).
با توجه به اين مطالب مي توان بيان نمودكه نماز اولين وظيفه ديني واجب بر مسلمانان بوده است.
15. محمدوحيدي ،دانستنی های نماز ، ص 23.
16. محمدخزائلي ،احکام القران ، ص 340.
17. علي آقا نجفي كاشاني ، برداشتی از نماز ، ص 58.
18. علاءالدين علي المتقي بن حسام الدين هندي ، كنزالعمال في سنن الاقوال والافعال ، ج 7 ص 276 ، ح 18859 .
19. شيخ حر عاملي ،وسايل الشيعه ، ج 2 ص 7 حديث 5 وج 13 ص 35 حديث 14 .
20. برخي تشريع نمازهاي پنجگانه را درسال اول هجرت دانسته اند وگفته اند در سوره روم كه مكي است، آيات 16 و 17 كه اوقات پنجگانه نماز از آنها استفاده مي شود مدني است ، اين نظر درست نمي نمايد زيرا در سوره كوثر وماعون كه هر دو مسلماً مكي است لفظ صلوة به معني نماز بوده واگر در آيه مندرج در سوره كوثر امر به صلوة متوجه شخص پيامبر است آيه مذكور در سوره ماعون عام است ودر مقام سرزنش نمازگزاراني است كه ازنماز خودغفلت كرده اند. ،محمدخزائلي ، همان ، ص 341.
21. محمدباقرمجلسي ،همان ، ج 18 ، ص 302 ، حديث 4 ، كه چندقول مي فرمايد : 18 ماه قبل از هجرت ، يعني يك سال وشش ماه . ومنظور سير شبانه از مسجد الحرام است كه درمكه واقع شده است.
ادامه مطلب
وجوه اهميت نماز
نهال وجودآدمي در بوستان پرزرق و برق ومزرعه بي كشت و زرع دنيا فقط به منظورتحصيل معرفت ودرك عبادت حضرت احديت – عزشأنه - نهاده شده(1) و با توجه به اينكه در اين محل زرع ، انسان بايد اعمالي را انجام دهد كه موجب بالا رفتن درجه و رسيدن وي به مقام قرب جناب منعم بي زوال گردد وباز با توجه به اينكه عقل انسان از درك وشناخت چنين اعمالي قاصر است ، خلاق جهان آفرين –جَلّت عظمته – كه در منتهاي رأفت وعطوفت به مخلوقين خود مي باشد توسط انبياء عظام ورسل مقربين خويش به منظور هدايت وارشاد بندگان ، اعمالي را كه موجب رسیدن به نعمتهای خداوند متعال است .
همچون نماز وروزه وزكات وخمس وحج و... را تعيين وبه عمل كردن به آنها دستور فرموده و بنده مكلف است بعضي را درمدت عمر يك مرتبه وبعضي را هر سال يك مرتبه وبعضي را در هر شبانه روز پنج مرتبه انجام دهد و با عمل به آن اعمال حسنه ، بنده مطيع سعادت يافته ودر روز محشر اكبر از خسران تهي دست و ندامت بي حاصلي و بي ثمري سالم و از حوادث پر شر و شور ميدان عظيم قيامت محفوظ و از نعمت هاي بي پايان حضرت كريم وهاب بهره مند شود.(2)
1. اشاره به آيه« وَماخَلَقْتُ الْجِنَّ وَالاِنْسَ اِلّا لِيَعْبُدُون» سوره ذاريات (51) ،آيه 56.
2. برگرفته از : سيد محمد باقر شفتي ، تحفه الابرار ، ص 5 - 4 .
ادامه مطلب
درباره وبلاگ
آرشیو ماهانه
آرشیو موضوعی
آمار وبلاگ
دیگر امکانات
دستور آسان نماز شب از زبان حجت الاسلام عالی وصیت شهدا