ستیز با ستم و ستمگران به ویژه حاكمان ستم و بر پایىِ عدل یكى از درسهاى عاشورا در عرصه رفتار سیاسى است. عاشورا به ما مى آموزد كه انسان مسلمان نمى تواند در برابر ستم و ستمگران سكوت كند و بى تفاوت بماند؛ اگر سكوت كرد در حكم همان ستمكار است.
امام حسین(ع) در یك سخنرانى كه در منزل «بیضه» در برابر سپاهیان حرّ فرمودند:
«اى مردم. رسول خدا(ص) فرمود: اگر كسى حاكم ستمگرى را ببیند كه حلال خدا را حرام مىكند، عهد و پیمان الهى را مى شكند، و با سنت رسول خدا مخالف است، و با بندگان خدا به ستم و بیدادگرى رفتار مىكند، پس با گفتار و كردار در برابرش نایستد بر خداست كه این فرد را نیز با همان حاكم ستمكار محشور كند.»[1]
آن بزرگوار سپس از بنى امیه و پیروان آنها به عنوان نمونه و مصداقى از سخنان پیامبر گرامى اسلام یاد كرده و مىفرماید:
«مردم آگاه باشید كه بنى امیه و اتباع آنها پیرو شیطانند و از پیروى و بندگى خداى بخشنده سرپیچى كرده اند، فساد و تباهى را آشكار ساخته اند و حدود الهى را تعطیل كرده اند و اموال مردم را به خود اختصاص داده اند. حرام خدا را حلال و حلالش را حرام كردهاند. من از هر كس شایسته ترم كه وضع موجود را تغییر دهم...پس لازم است از روش من پیروى كنید زیرا عمل من براى شما حجّت و سرمشق است...»[2]
از سخنان یاد شده چند نكته اساسى زیر استفاده مىشود:
1. مبارزه با ستم ستمگران و متجاوزان به حدود و قوانین دین واجب است. این برنامه باید سر لوحه زندگى امت اسلامى در گستره تاریخ در هر سرزمینى باشد.
2. سكوت در برابر حاكم ستم، گناهى بس بزرگ و در حدّ گناه همان حاكم ستم است.
3. حكومت یزیدى از مصادیق حاكمان ستم و متجاوزان به حدود و قوانین الهى است.
از این روى مبارزه با او نیز تكلیف الهى است. امام در نامهاى به مردم كوفه مىنویسد:
«فلعمرى ما الامام الّا الحاكم بالكتاب، القائم بالقسط، الدائن بدین الحق، الحابس نفسه على ذات الله؛[3]
به جان خودم سوگند، امام و پیشوا تنهاكسى است كه برابر كتاب خدا داورى كند.
دادگر و متدین به دین حقّ باشد. وجود خویش را وقف و فداى فرمان خدا كند.»
امام حسین(ع) در همین نامه سخنان مردم كوفه را كه نوشته بودند: «لیس لنا امام؛ ما امام نداریم، تأیید كرده است، چرا كه آن بزرگوار یزید را داراى شرایط امامت و حكومت نمى داند. زیرا كه اجراى حقِّ و عدالت، عمل به كتاب خدا از شرایط امام و حاكم است و یزید هیچ یك از این شرایط را ندارد.
1. بقره/ 154.
2. امام حسین(علیه السلام)شهید فرهنگ پیشرو انسانیت، ص 135.
3. شکوفایی عقل در پرتو نهضت حسینی، صص 107 و 108 (با تصرّف و تلخیص)
http://www.tebyanyazd.ir