فصلنامه نامه مفید، شماره 27، دادگر، یدالله؛

انتشارات دانشگاه مفید
کتاب اقتصاد بخش عمومی، تألیف دکتر یدالله دادگر، توسط انتشارات دانشگاه مفید در آذر ماه 1380 منتشر گردید.
اقتصاد بخش عمومی از یک سو به تجزیه و تحلیل کارکرد دولت در اقتصاد می پردازد و از سوی دیگر مبادرت به توصیه هایی به سیاست گزاران می نماید. از این رو هم جنبه علمی و آکادمیک دارد و هم از لحاظ عملی و کاربردی می تواند، مفید فایده باشد. به همین خاطر است که اقتصاد بخش عمومی را، گاهی اقتصاد دولت نیز می نامند. ارزیابی هزینه ها و درآمدهای بخش دولتی، تبیین و تحلیل کارکرد دستگاه دیوان سالاری، ارتباط بخش خصوصی و بخش دولتی، تحلیل و ارزیابی کارآمدی سیاستهای رفاهی دولت و بررسی عادلانه بودن یا نبودن خط مش های اقتصادی از دیگر مباحث بخش عمومی محسوب می شوند.
ارزیابی نارسایی بخش دولتی و بخش خصوصی در دخالتهای اقتصادی، تحلیل وضعیت بودجه عمومی، توضیح چگونگی اتخاذ تصمیم در بخش دولتی، ساختارهای مالیاتی و یارانه ای، مقوله استقراض ملی، خصوصی سازی، تأمین اجتماعی، کوچک شدن و یا بزرگ شدن دولت از دیگر مباحث اقتصاد بخش عمومی است. در نتیجه با وجودی که اقتصاد بخش عمومی از دروس رشته اقتصاد محسوب می شود، اما مباحث آن می تواند مورد استفاده علاقه مندان سایر رشته ها و سایر کارکردهایی نظیر بازرگانی، مدیریت، بنگاهها، حقوق، حتی مؤسسات غیر انتفاعی، سازمانهای اداری و تعاونی و مؤسسات تحقیقاتی نیز قرار گیرد.
این اثر نتیجه بیش از 12 سال تدریس مؤلف در این رشته و دیگر رشته های اقتصاد مرتبط با آن و ملاحظه نوشته های دیگر در این زمینه و مطالعه مجموعه ای قابل توجه از کتب خارجی پیرامون موضوع یاد شده می باشد.
کتاب مذکور در قالب یک پیشگفتار و 9 فصل مدون شده است. فصل اول، به معرفی اقتصاد بخش عمومی و قلمرو آن می پردازد. فصل دوم، به اقتصاد رفاه و کارآیی اختصاص دارد. در فصل سوم، مقوله دولت در نظریه اقتصادی و نارسایی در بازار بررسی می شود. در این فصل به جایگاه دولت در قانون اساسی و ابعادی از تئوری بازی ها نیز پرداخته شده است.
فصل چهارم، تجزیه و تحلیل کالاها و خدمات عمومی را به عهده دارد. به دنبال آن در فصل پنجم، تجزیه و تحلیل پیامدها و آثار جانبی و نقش دولت در حل و فصل آنها اشاره شده است.
فصل ششم به مقوله انتخاب دسته جمعی و مسأله دیوان سالاری پرداخته شده است. مسأله انتخاب اجتماعی، بحث رای اکثریت و تناقض مربوط به آن، مصادیقی از نظریه اقتصادی سیاست، مسائل بوروکراسی و دیوان سالاری، عناصر فصل یاد شده می باشند. در فصل هفتم، دیدگاههای گسترش بخش عمومی، مسأله بزرگی و یا کوچکی دولت و نقطه نظرهای تمدن ایرانی و اسلام پیرامون میزان دخالت و حضور دولت در بخش پایانی این فصل ذکر شده است. ارزیابی طرحهای دولتی و مسأله بودجه عناوین اصلی فصل هشتم را تشکیل می دهند. مقوله خصوصی سازی، عدم تمرکز و سایر موضوعات بخش عمومی، در فصل نهم (پایانی) اشاره واقع شده است. مجموعه مقالات
همایش بین المللی حقوق بشر و گفتگوی تمدنها
انتشارات دانشگاه مفید
پس از آن که مجمع عمومی سازمان ملل متحد، سال 2000 میلادی را سال «بین المللی فرهنگ صلح» اعلام نمود، سال 2001 میلادی را نیز به پیشنهاد ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران جناب آقای خاتمی، سال گفتگوی تمدنها نام گذاری کرد. تصویب این پیشنهاد به اتفاق آرای نمایندگان دولتها نویدبخش آن است که جامعه جهانی آهنگ آن دارد تا استوارتر از گذشته به سوی تفاهم، صلح و همزیستی مسالمت آمیز، گام بردارد.
دانشگاه مفید در سال گفتگوی تمدن ها بر آن شد تا در این زمینه گامی بردارد. به این منظور در آبان ماه سال 1378 (نوامبر 1999 م.) با حکم قائم مقام ریاست دانشگاه مفید، کمیته ای مرکب از اعضای هیأت علمی گروه حقوق و کارشناسان پژوهشی این دانشگاه، مأمور طراحی همایشی در این زمینه شدند. کمیته مزبور، پس از مطالعه و رایزنی کافی، عنوان «حقوق بشر و گفتگوی تمدن ها» را همراه با هفت محور اصلی زیر برگزید:
1- مبانی نظری حقوق بشر از دیدگاه ادیان و تمدّنها.
2- ادیان، تمدّنها و آزادی عقیده و مذهب.
3- ادیان و اقلّیت های دینی و مذهبی.
4- آزادی اندیشه و بیان از نگاه ادیان و تمدّنها.
5- ادیان، تمدّنها و حقوق همبستگی.
6- ادیان، تمدّنها و مسأله جنسیّت.
7- حقوق بشر از پندار تا واقعیّت.
در خرداد ماه سال 79 (می 1999 م.) بخشهای مختلف همایش شامل شورای عالی، دبیرخانه، کمیته علمی، واحد اجرایی و امور بین الملل استقرار یافت. دبیرخانه همایش مجموعا 167 مقاله دریافت نمود. از این تعداد 105 مقاله از پژوهشگران داخل و 62 مقاله از پژوهشگران خارجی است. 104 مقاله به زبان فارسی، 41 مقاله به زبان انگلیسی و 22 مقاله به زبان عربی است. همزمان با برگزاری همایش چکیده 51 مقاله به چاپ رسید. اکنون نیز 52 مقاله که امتیاز بالاتری را کسب نموده در این مجموعه به چاپ رسیده، که 28 مقاله به زبان فارسی، 8 مقاله به زبان عربی و 16 مقاله به زبان انگلیسی می باشد.


 

نسبت آسودگی و کار در اروپا
يان کاپيت
ترجمه و اضافات از زهره کنعانی

-Welfare Regimes and the Experience of Unemployment in Europe
- Duncan Gallie and Serge Paugam
- Oxford University Press
- 2000. Pp. xix+412
با افزايش نرخ بيکاري از دهه 70 ميلادي به بعد در سراسر اروپا معضل بيکاري و به تبع آن مساله اشتغال به عنوان مشکلی اساسي تلقي مي شود. اين مسأله موجب نگراني سياستمداران، اقتصاددانان و ساير بازيگران عرصه سياست شده است و نظامهاي رفاهي را به انحاي مختلف تحت تاثير گذاشته است. کشورها، با نظامهاي رفاهي مختلف، هر يک به نحو گوناگون به مقابله با اين مساله پرداخته¬اند. موضوع اصلي کتاب، طرح و بررسی اين راه حلهاست.

بر اين اساس، کتاب سه موضوع را دنبال مي¬کند. البته بايد گفت در سراسر کتاب، توجهی کلي و متمرکز بر مباني نظري - که در فصل مقدمه آمده است - مشاهده مي شود. اين توجه چنان است که تمام نويسندگان مرتبا به اين مباني نظري ارجاع مي دهند.

نوع رژيم رفاهي پوشش سطح و دوره پوشش سياست اشتغال فعال
1. نيمه حمايتي(sub-protective) بسيار ناقص خيلي ضعيف شبه¬حضور(تقريبا وجود ندارد)
2.ليبرال/حداقل(liberal/minimal) ناقص ضعيف ضعيف
3.اشتغال¬محور(employmentcentered) متغير نابرابر وسيع
4.فراگير(universalistic) جامع بالا خيلي گسترده


ادامه مطلب

 

 

The Economics of Welfare State
Nicholas Barr
N.Y, Oxford University Press
1998,(Third Edition) pp. 471

اين کتاب بر خلاف اکثر کتابهاي مربوط به دولت رفاهي چيزي از بحران، کاهش، سقوط و ... را در عنوان اصلي و فرعي خود ندارد. در عوض بر خلاف اقتصاددانان، کتاب به مسايل مربوط به طرح برنامه هاي اجتماعي و مساله کارايي پرداخته است.


تا حد زيادي مي توان اين کتاب را يک کتاب درسي قلمداد کرد: متن هاي مشخص مربوط به مرور ادبيات رفاه، خلاصه هاي غير فني و تکنيکي، پيشنهادهايی براي مطالعه بيشتر و نيز فرهنگ لغات تخصصي. تمامي اينها کتاب را به طرف يک متن درسي سوق داده است. به¬ويژه اينکه نيکلاس بار به مثابه يک اقتصاددان اصرار دارد که برنامه هاي اجتماعي و مساله نابرابريها و غير کاراييهاي بازار را در چنين اثري مورد مطالعه قرار دهد.

کتاب داراي دو بخش است. بخش اول به شرح مفاهيم دولت رفاهي مي پردازد. در فصل نخست، دولت رفاه و اهداف آن، تعاريف دولت رفاه، چالشها و پاسخهاي آن به جهان در حال تغيير، و در فصل دوم ، زمينه تاريخي دولت رفاهي، قوانين مختلف براي امداد رساني به فقرا در قرون گذشته تا اقدامات جديدتر، تاثير تحولات ناشي از جنگ اول جهاني و وقايع بين دو جنگ جهاني، و تحولات بعد از جنگ دوم موضوعات عمده مورد بررسي هستند.

نيکلاس بار در بخش اول، ابتدا به مسائلي که دولت¬های رفاهي در سالهاي اخير با آن روبرو هستند پرداخته است. اما هدف اصلي وي مرور بحثهاي فيلسوفان سياسي و اقتصاددانان در مورد امر دخالت دولت است. در اين رابطه نظرات فريدمن ، هايک، راولز و مارکس بررسي شده است. بار بر اساس نظريات راولز در مورد جامعه منصف و خوب به دنبال اثبات اين مدعاست که دولت رفاهي مي تواند هم عدالت اجتماعي و هم کارايي را به¬دست آورد. در قسمتهاي ديگر بخش اول وسايل تکنيکي اندازه گيري برابري و کارايي مورد بحث قرار مي گيرد که بحثهاي خوبي را براي جامعه شناسان پديد آورده است.

بخش دوم به ارزيابي انتقالهاي نقدي و جنسي ، و تاثير آنها بر انصاف (equity) و کارايي (efficiency) پرداخته است. از آنجايی که دولت¬های رفاه در عمل بيشتر دغدغه حمايت از سالمندان را دارند بيشتر اين بخش به مساله بازنشستگي سالمندان مي پردازد.


ادامه مطلب

 

جوليانو بونولي، ويک جورج و پيتر تيلر کوبي ، دولت رفاه در اروپا (به سوي تدوين نظريه اي در باب کاهش نقش دولت در خدمات رفاهي) ، ترجمه هرمز همايون پور، موسسه عالي پژوهش تامين اجتماعي، 1380 ، صص 315.
European Welfare Futures: Towards a Theory of Retrenchment. By Giuliano, Bonoli, Vic George, and Peter Taylor-Gooby. Cambridge: Polity Press, 1999. Pp. x+190.

کتاب دولت رفاه در اروپا از جمله متون نادري است که در زمينه پديده دولت رفاهي به فارسي ترجمه شده است. کتب تاليفي و ترجمه در زمينه سياست اجتماعي بطور اعم و دولت رفاهي بطور اخص بسيار نادر هستند. اما اين حوزه مطالعات اجتماعي شروع خوبي داشته است که مي تواند متون اين رشته دانشگاهي را با ترجمه هاي خوب و روان با معادلهاي مناسب چون کتاب حاضر به دوستداران علوم اجتماعي معرفي کند.

کتاب حاضر شامل 8 فصل و يک مقدمه مولف و يادداشت مترجم مي باشد. همين طور دو واژنامه انگليسي- فارسي و فارسي- انگليسي دسترسي خواننده را به واژه دولت رفاهي آسان کرده است. همانطور که در مقدمه مترجم هم آمده است، اين کتاب مقولات نظري تازه اي را که به سبب شرايط جديد بين المللي و جهاني شدن اقتصاد و بر آمدن نئوليبراليسم در ارتباط با دولت هاي رفاه و نظام هاي تامين اجتماعي و چگونگي برخورد با مطالبي چون سرمايه انساني و سرمايه اجتماعي در کشورهاي اصلي اروپايي ( و امريکا) مطرح شده است، با تفصيل کافي تشريح مي کند. همچنين اين کتاب در پي ارائه تصويري از تحولات ناظر بر سياست اجتماعي و عوامل موثر بر ظهور دولت رفاهي و بحران حال حاضر آن در غرب مي باشد. همانطور که نويسندگان کتاب مطرح مي کنند اگرچه انقلاب صنعتي و بازار رقابتي پديده هاي موفقي بوده اند اما دولت رفاهي با افت و خيز روبرو بوده است و اينک نيز در بحران قرار گرفته است و صحبت از پايان دولت رفاهي (end of welfare state) مي شود.(1)


ادامه مطلب

 


صفحات وبلاگ
تعداد صفحات :5   1 2 3 4 5