وقتی حقوق ماهیانه تان را گرفتید آن را به چند قسمت تقسیم کنید. اول مواد خوراکی را که در یک ماه باید مصرف کنید تهیه کنید. البته در حد اعتدال (گوشت، برنج، مرغ، ماکارونی و...) مقداری از پولها را برای پیشامدهای غیر مترقبه کنار بگذارید. مانند میهمان، بیماری و... در همان ابتدا پول قبض های آب برق و گاز و تلفن را پرداخت کنید. و بقیه ی پول باقی مانده را به روزهای ماه تقسیم کنید و همان مقدار تعیین شده برای هر روز را در دسترس قرار دهید. از اول صبح با این پول، برای صبحانه، ناهار و شام برنامه ریزی کنید. تا جایی که می توانید بیشتر از مقدار تعیین شده خرج نکنید.

سعی کنید با اتوبوس رفت و آمد کنید و یا اگر با تاکسی رفت و آمدمی کنید، هرچه پول خرد از هر طریقی اضافه می آورید به هیچ عنوان خرج نکنید. بلکه داخل یک قلک بریزید در پایان سال تا حد نسبتاً زیادی مشکلتان را حل می کند.

از خرید لباس و کفش اضافی خودداری کنید مواظب وسایل خود باشید، تا کمتر از بین بروند و مجبور به خرید مجدد نشوید.

اگر احیاناً می خواهید کادویی برای فامیل یا دوستان تهیه کنید به در آمد خود نگاه کنید، نه به کادوهای دیگران، اگر خیاطی وارد هستید هیچ وقت لباس آماده نخرید. زیرا با دوختن لباس هزینه ی آن تقریباً نصف می شود. برای خرید اجناس بیشتر به کیفیت توجه کنید، تا کمیت. از زمان تولد فرزندتان سعی کنید یک حساب پس انداز برای او باز کنید و هرچند وقت یکبار در حد امکان پولی را برای او کنار بگذارید. با این کار هم به شما فشار نمی آید و هم اینکه در آینده بسیاری از مشکلات او را حل خواهد کرد بچه ها را طوری تربیت کنید، که سطح توقع آنها مطابق با درآمد خانواده باشد تا در آینده که بزرگتر می شوند، دچار مشکل نشوند.

سعی کنید همیشه صرفه جو باشید، در ضمن صرفه جویی را از همان سالهای اولیه به فرزندتان بیاموزید.

اگر قادر به خرید وسیله ای برای خانه نیستید در ضمن، احتیاج مبرم به آن وسیله دارید، می توانید آن را بصورت اقساط تهیه کنید، با این کار هم به شما فشار نمی آید و هم انیکه نیازتان را برآورده کرده اید. البته در نظر داشته باشید که چند خرید با هم نداشته باشید، که تعداد اقساط زیاد شود و به شما فشار بیاید بلکه می توانید اول وسایل ضروری را بخرید و بعد از پایان اقساط می توانید وسایل مورد نیاز بعدی را خریداری کنید.

سعی کنید در فصل تابستان میوه هایی را که ارزان هستند، تهیه کنید و در فریزر نگهداری کنید و در فصل زمستان از آنها استفاده کنید.

سعی کنید ترشی، مربا، رب، آبغوره، آبلیمو را خودتان تهیه کنید تا مقرون به صرفه باشد.

سعی کنید در مصرف آب و برق و... صرفه جویی کنید تا مخارج کمتری را برای دادن قبضها پرداخت کنید.

به نگرش‌ها و باور‌های ذهنی و ساختاری پذیرفته شده، توسط افراد یک جامعه یا سازمان، نسبت به کار، فرهنگ کار آن جمع می‌گویند. برمبنای این تعریف، فرهنگ کارآفرینی عبارت است از: مجموعه‌ی ارزش‌ها، باورها و دانش‌های مشترک و پذیرفته‌ شده‌ی یک گروه کاری در انجام فعالیت‌های معطوف به تولید و یا ایجاد ارزش افزوده. حال با توجه به این تعریف می‌توان چنین نتیجه گرفت که باورها و اعتقادات دینی در تقویت و تضعیف فرهنگ کارآفرینی تاثیر به سزایی دارند.
از آموزه‌های دینی برای تبدیل کارآفرینی به فرهنگ و پیوند آن با هنجارهای اجتماعی می‌توان از ابزارهای معنوی تشویقی و تنبیهی فراوانی استفاده نمود. برخی از این آموزه‌ها، که در احادیث و روایات بیان‌گر ابزارهای تشویقی هستند، در ادامه مورد بررسی قرار می‌گیرند.

کارآفرینی به عنوان تکلیف و وظیفه
کار و تلاش در نگرش دینی برای تامین نیازهای فردی و اجتماعی ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است که تمامی لحظات زندگی را دربرمی‌گیرد. از این رو، در آموزه‌های دینی از آن به عنوان وظیفه و تکلیف یاد شده است. پیامبر عظیم‌الشان اسلام (ع) در این باره می‌فرماید: «طلب الحلال فریضه علی کلی مسلم و مسلمه»؛ طلب کردن روزی حلال بر هر مرد و زن مسلمان واجب است. و نیز می‌فرماید: «طلب الکسب فریضه بعد الفریضه»

کارآفرینی به عنوان جهاد در راه خدا
در آموزه‌های دینی کارآفرین مانند جهادگری دانسته شده است که در صحنه‌ی کارزار با دشمنان خدا به نبرد پرداخته و از حریم دین دفاع می‌کند. به تعبیر پیام عظیم‌الشان اسلام (ع) «الکاد فی عیاله کالجاهد فی سبیل‌الله»؛ کسی که برای تأمین زندگی خانواده‌ی خود کار و تلاش کند همچون مجاهد در راه خداست. امیرالمومنین علی (ع) نیز در این باره می‌فرماید: «ما غدوه احدکم فی سبیل الله باعظم من غدوته یطلب لولده و عیاله ما یصلحهم»؛ در آمدن شما صبحگاهان برای جهاد در راه خدا، از درآمدن آن کس که برای تامین زندگی خانواده‌ی خود تلاش می‌کند بالاتر نیست.

کارآفرینی وسیله‌ی سعادت
به طور کلی انسان در نگرش دینی آمیزه‌ای از عقیده، فکر و اندیشه، کار و تلاش است که سعادت و رستگاری خود و جامعه را در کار شایسته و بایسته می‌داند. بر این اساس است که قرآن کریم ایمان به همراه عمل صالح را وسیله‌ی رستگاری می‌داند. در تعالیم علوی، چه دور دانسته شده که انسان با اراده‌ی سست، و گرایش به بیکاری و خوش‌گذرانی به سعادت دست یابد. بلکه در این تعالیم سعادتمندی در آن دانسته شده است که انسان به انجام کارهای ارزنده نایل شود.

يكي از  اساسي ترين موانع بر سر راه تغيير  و نوآوري  از  نظرگاه فرهنگي عدم  وجود  نگرش  انتقادي   و  يا  ساخت  نيافتن  آن  درسطح  جوامع  و  سازمان  ها ست . چرا  كه  اساسا نوآور ي و  تغيير  با  ترديد و سوال  و نهايتا معارضه  با  وضع  موجود آغاز مي گردد. مديريت  سنتي  در  برخي  از  جوامع  كه  لايه  هاي  آن  در  سازمان هاي آنها   كاملا محسوس  است  از  انتقاد و  تعارض  دوري  مي  جويد  و  همواره  سعي  در سركوب  آن  دارند  و  علت  آن  در  اين  واقعيت   نهفته  است  كه  تحمل   انتقاد  و تغيير  با  بيشتر  كلان  فرهنگ  ها  و  يا  خرده  فرهنگ  ها در  برخي  جوامع سرناسازگاري  دارد. در  چنين  جوامعي  روي  كرد و ارزش  هاي  ضد  انتقادي   از  دوران  كودكي   به  افراد  تلقين  مي  شود. در  اوايل  آغاز  حيات ، مدرسه، خانواده و  نهاد  هاي  ديگر  ارزش  هاي   ضد  انتقادي   را  تقويت  مي  كنند، در  مدرسه دانش آموزي  كه  ساكت  باشد  و  تبعيت  كامل  كند  و كمتر سوال  و  انتقاد كند  خوب و  الگو معرفي  مي  شود.آموزگاران در  يك  چنين  سيستمي  فقط  ملزم  به  پاسخ  دادن  مي  باشند نه  ايجاد  چالش، و  رفتار  نافي توافق دانش آموز  در  همه  سطوح منفي  تلقي مي  شود.

اساس چنين جوامعي ارزش هاي ضدانتقادي است .والدين در خانواده، معلمان در مدرسه و مديران  در  ديگر  شكل  هاي   اقتدار در  گروه هاي  اجتماعي  همه  و  همه  اين  منطق  را  القاء  مي كنند  كه  عدم  توافق و انتقاد مرارت آور است.

به  طور  يقين  افرادي  كه  با  چنين نظريه اي  بزرگ شده  اند   به  مديراني  تبديل  مي  شوند كه  همان ارزش  ها  را  حفظ  و  تشويق كنند و  تقريبا  هيچگونه  تلاش   و كوشش موثري  براي   ايجاد  نوآوري  و  تغيير  از  خود  بروز  نمي  دهند و  همواره  آهنگ  مفرط همدلي  و  همراهي  صرف  را پيشه خود  مي  سازند .هدف  از  مديريت   تنها هماهنگي  و  همكاري  نيست   بلكه  دستيابي   اثر  بخش  به  هدف  است .افراد  يا  گروه هايي  كه  مدافع   هماهنگي  و  همدلي در  سازمان  هستند با  موافق  بودن  افراطي  در  سازمان  ممكن  است  صرفا  منافع  مقرر  خود  را  در  وضعيت  كنوني  حفظ  نمايند  و در  بلند  مدت  به  منافع سازمان ضربه  بزنند.تغييرات بخصوصي مانند رفتارهاي  افراد،روابط  گزارش دهي  سازماني  و  خط  مشي ها  و  رويه  ها  مي  توانند  اغلب  به  سرعت  متاثر  شوند،اما  تغيير دادن  فرهنگ  يك  قسمت   يا  كل  سازمان  يك  فرآيند  طولاني  مدت  است. فرهنگ  منبع   قدرت  ها  و  ضعف  هاي  سيستم است،براي  سود  اساسي  سازمان  بايد  فرهنگ  تغيير  كند  و تغيير  فرهنگ  مقاومت  ايجاد مي  كند  و يك  سرمايه  گذاري   قابل  توجه   را  طلب  مي  نمايد.دسته  دوم  موانع  نوآوري  در  سازمان ها  مربوط  به  عوامل  ساختاري،محيطي ،فرآيند  هاي داخلي  سازمان  ها  و  انگاره  هاي   ارتباطات در  آنهاست .

رهبرمعظم انقلاب فرموده اند: مردم ايران درمسير تحقق شعار مهم وحياتي "اصلاح الگوي مصرف درهمه زمينه‌ها"، برنامه ريزي و حرکت کنند تابا استفاده صحيح و مدبرانه از منابع کشور، مصداق برجسته اي از تبديل احوال ملت به نيکوترين حال ها،ظهور و بروز يابد .

رهبر معظم انقلاب سال 1388 را سال " اصلاح الگوي مصرف" ناميدند و با اين نامگذاري گامي تازه‌ در مسير توسعه پايدار در تمامي ارکان جامعه به ويژه سازمان ها و نهادهاي مختلف و تلاشي گسترده درجهت اصلاح الگوي مصرف و نهادينه نمودن اين مسير پر اهميت، که ما را به اهداف بلند مدت در توسعه اقتصادي رهنمون مي کند ، آغاز شد .
پژوهش و تحقيقات تکيه گاهي محکم و شناخته شده براي تمامي صاحبان فکر و انديشه است و جايگاه پژوهش در بستر سازي کليه مسائل جامعه بر کسي پوسيده نيست شايد زماني اندک از توصيه عالمانه رهبر معظم انقلاب نگذشته بود که دست اندرکاران امر پژوهش با ايجاد زمينه هاي تحقيق و جستجو با معيارهاي تخصصي حوزه‌هاي خود، در ريشه يابي فرهنگ مصرف و تغيير الگوي موجود سرآغازي بر ترويج الگوي صحيح مصرف در جامعه را کليد زدند وبا ارايه مقالات متعدد در مجامع علمي، انتشار کتاب و ...، با اين پيام رهبر انقلاب همراه شدند .
به منظور اصلاح مصرف در جامعه نياز به شناخت قالب فرهنگ عمومي ، شناسايي الگوهاي موفق مصرف در ديگر نقاط دنيا و بومي سازي اين الگوها در داخل کشوراست و اين امر مقدور نيست مگر در قالب يک طرح تحقيق منسجم و فراگير که بتواند در توسعه همه‌جانبه و پايدارجامعه موثر باشد
در اين رابطه توجه به معيارهاي اسلامي و ارزشهاي حاکم بر اين موضوع را نبايد از نظر دور داشت محورهايي چون مبارزه با اسراف، حرکت در جهت اصلاح الگوي مصرف، درست مصرف کردن، کارآمدي و اثربخشي مصرف و توجه به ابعاد فرهنگي و اجتماعي از جمله اين ارزشهاست که توسط محققين و مجريا ن در مراحل مختلف از برنامه ريزي تا عمل در اين حوزه مورد تاکيد قرار مي گيرد .
از مصاديق اصلاح الگوي مصرف که پژوهش در آنها بسيار مي تواند اثر بخش باشد ، مي توان به مواردي چون ارائه طرح هايي در جهت آموزش، بهسازي و اعمال مديريت صحيح و نهايتا افزايش بهره وري نيروي انساني و مشارکت مردمي ،‌ تحول در ساختار هاي تشکيلاتي دولت و تحول درنظام مديريتي و استخدامي ، چگونگي ارتقاء فرهنگ بهره وري و صرفه جويي دردستگاهها و جامعه ، اصلاح روش هاي موجود در انجام کار به منظورحذف مراحل زايد، ارائه يک الگوي عملي مصرف باتوجه به برنامه چشم انداز بيست ساله ، نحوه چگونگي نهادينه کردن الگوي صحيح مصرف انرژي و ساير منابع ، تشويق مردم به استفاده بهينه از وسايل حمل و نقل عمومي ، نحوه خودداري از برخي کارهاي غيرضروري و در پايان برنامه ريزي در جهت استفاده از فنآوري هاي روز که عملا منجر به صرفه جويي شود، اشاره داشت .
پژوهش در شناسايي تجربه کشورهايي که با بي پروايي ضمن هدر دادن سرمايه هاي ملي، از منابع طبيعي خود براي بهبود و توسعه بهره نمي گيرند و علاوه بر صرف منابع فراوان مالي، از توسعه همه جانبه نيز برخوردار نشدند ، ياري رسان مسئولان و مجريان خواهد بود .
نفس اهميت پژوهش در اين امر را مي توان در جمله سقراط نيز دريافت . او مي گويد : "يک زندگي مطالعه نشده ،ارزش زيستن ندارد..." پس مي توان نتيجه گرفت که دستيابي به رشد و توسعه اقتصادي، نيازمند استفاده بهينه از منابع طبيعي و افزايش رشد و توسعه پايدار هم در گرو شناسايي و گزينش بهترين فرصت ها و امکانات به منظور تجهيز منابع مالي جامعه است و همه اين شناسايي ها در گرو پژوهش و اهميت دادن به اين امر در کليه امور است .
در آغازين روز سال 88، رهبر معظم انقلاب، با تاکيد بر لزوم اصلاح الگوي مصرف، فرمودند: اين حرکت، گامي اساسي در روند پيشرفت و عدالت است چرا که بيماري اسراف، از لحاظ اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي، آسيب‌ها و مشکلات گوناگوني بوجود آورده و آينده کشور را تهديد مي‌کند .
انتظار مي رود براي رسيدن به اين گام مهم وبهره جستن از تجارب ديگران ،قبل از هرگونه اجرا در مساله اصلاح الگوي مصرف به پژوهش و بررسي هاي علمي تکيه کرد و نتايج بدست آمده را در عمل در ابعاد مختلف، به ويژه دربعد اقتصادي و اجتماعي به معناي شناسايي آسيب ها و رفع چالش ها در مسير تکامل، پياده کرد .
همچنين با توجه به جايگاه ممتاز جمهوري اسلامي در معادلات جهاني، وجود بحران اقتصادي در جهان، تداوم تحريم‌ها، سند چشم‌انداز 20 سال کشور و تداوم نوآوري و شکوفايي و... ،اميد است نخبگان و‌ انديشمندان، با دراولويت قرار دادن بيانات رهبر گرانقدر انقلاب و ارائه راهکارهاي مستند علمي- پژوهشي، اين ايده ارزشمند را مورد تاکيد بيشتر قرار دهند .
در ب‍رن‍‍ام‍ه‌ ‌ه‍‍ا‌ي‌ ‌ه‍ف‍ت‍ه‌ پ‍ژو‌ه‍ش‌ ب‍ه‌ م‍ن‍ظور ن‍‍ه‍‍ادي‍ن‍ه‌ ک‍ردن‌ ف‍ر‌ه‍ن‍گ‌ پ‍ژو‌ه‍ش‌ در مسائل مختلف ج‍‍ام‍‍ع‍ه‌ و بويژه اصلاح الگوي مصرف ،روز 26 آذرماه به عنوان روز "پژوهش محور اصلاح الگوي مصرف " نامگذاري شده است. تا بدينوسيله اهميت محوريت پژوهش در اين امر مهم بار ديگر يادآوري شود .

واجب ترين وظايف انسان در زندگي دنيوي سعي وتلاش براي نجات خود از عذاب آخرت است اما اين هدف با شانه خالي كردن او از وظايف شرعي اجتماعي اش در مقابل ديگران هرگز ميسر نخواهد شد. چگونه انسان مسلمان مي تواند از آتش جهنم نجات يافته باشد درحاليكه وظايف ديني وقي
در بدن انسان رشته غددي وجود دارد كه نقش آنها سازمان دهي كار بافت ها وتقسيم كار وتوزيع امكانات وتوانائيهاي بدن است . چنانچه حتي يكي از اين غدد در كار خود با وقفه ويا اشكالي روبرو شود در رشد مطلوب بدن اخلال وناهماهنگي بروز مي كند وممكن است عضوي زائد واضافي در آن ظاهر شود ويا به طور ناگهاني با انساني بيش از حد واندازه هاي طبيعي قد بلند ويا قد كوتاه ويا خيلي چاق وغير طبيعي ويا لاغر ونحيف مواجه شويم .
اين امر درباره عقل انسان نيز صادق است . يعني عقل آدمي واستعدادها وتوانائيهايش را برنامه ريزي وسازماندهي مي كند ودر انجام وظايف وكارها راهنماي اوست لذا اگر عقلش زايل گردد ويا انسان خارج از اصول وچارچوب هاي عقلي رفتار كند ويا بر آينه صاف عقل ، غبار شهوات دنيوي ومادي وزنگار خشم وغضب نشيند آنوقت است كه درزندگي او جز افراط ويا تفريط ويژگي عمده ديگري به چشم نمي خورد وما شاهد خواهيم بود كه چگونه برخي ابعادوجوانب زندگي در راه بي توجهي ويا توجه مفرط وشديد به يك بعد قرباني مي شوند واين در حالي است كه انسان (ازآنجا كه هدفش زندگي مطلوب وبهره گيري از دنيا براي آخرت بوده ) بايد همواره عاقلانه تصميم گيري ورفتار كند.
اكنون بايد ديد كه وظايف انسان چيست ؟ وبراي انجام اين وظايف چگونه بايد برنامه ريزي كند؟ واساسا چه مسئوليت هايي دارد؟ كه بايد توانمنديهاي خود را برابر وهم سنگ با آنها منطبق وهماهنگ كند؟
قبل از هر چيز بايد بگوئيم كه توان انسان وعمر او محدود است وگرداگرد آدمي را موانع ومحدوديت هاي كمي وكيفي فرا گرفته كه همه آنها براي انسان به طور طبيعي دست وپاگير وبازدارنده است .
امام سجاد عليه السلام در پاسخ به كسي كه در اين باره از ايشان سئوال كرده مي فرمايند:
به صبح درآيم در حاليكه اهل وعيال از من طلب نفقه ومعاش كنند واز آن سو خداوند از من عمل صالح خواهد وازسويي قبر نيز مرا مي خواند كه ....
ودر جاي ديگري مي فرمايند: ودانستم كه مرا كار جز به خود صورت نگيرد پس براي انجام آن كوشيدم .
ظرفيت عمر انسان در اين دنيا به اندازه اي نيست كه به او اين مجال را بدهد كه كار خود را به فردا موكول كند ويا به ديگران وكالت دهد تا مسئوليت انجام واجبات ووظايف او را بر عهده گيرند. ظرفيت توانش نيز آنقدر نيست كه خود رامتقاعد كند تمامي امكانات وتوانمنديهايش را در يك زمينه وجهت خاص مصروف كند وبي توجه به جوانب ديگرآنها را به حال خود رها كند زيرا او بايد به ساير ابعاد وزواياي زندگي نيز اهتمام ورزد.
اجازه بدهيد تا اين واقعيت را تصريح كنم كه (انسان مسئول سلامت وصحت خود است . زيرا تن وبدن او بر گردنش حق وحقوقي دارد وسلامتي (آنطور كه گفته مي شود) همچون تاجي بر سر افراد سالم كه تنها بيماران ارزش آنرامي دانند وانسان بدون سلامتي قادر به زندگي نيست ونخواهد توانست خدمتي را به ديگران ارائه كند وبراي خانواده ويا جامعه وحتي خودش كاري را صورت دهد وباري خواهد بود كه بر دوش ديگران سنگيني مي كند).
براين اساس او مسئول صحت وسلامت خود است . وسلامتي اگرچه تنها يك واژه ولغت است اما فهرست طولاني وبلند بالايي از مسئوليت وظايف مختلف وبي پايان را در پي خود دارد. انسان براي آنكه سالم باشد بايد از غذاي سالمي تغذيه كند وآب سالم وگوارا بنوشد تا بتواند فعاليتهاي مختلف را انجام دهد ونبايد بي تفاوت باشد ويا آنكه بيش از حد معمول به خود فشار آورد. ومصداق كلام رسول اكرم نباشد كه فرموده اند: >نه آن زمين تكه تكه شده مزرعه وكشتزار است ونه آن زميني كه دست نخورده باقي مانده باشده <.
ويا آنجا كه امير مومنان عليه السلام خطاب به فرزندش امام حسن عليه السلام فرموده اند:
فرزندم اين دين ، دين محكم واستواري است در آن ملايمت ومدارا پيشه كن .
پس انسان براي آنكه از لغزش در اين مخاطره مصون بماند بايد اعضاي بدن سالمي داشته باشند. براي مثال يكي ازاين اعضاء وجوارح ، دستگاه گوارش بدن است . اگر دستگاه گوارش انسان از سلامت كامل برخوردار نباشد تمام اعضاي بدن از نعمت سلامت محروم خواهد بود. ما روايات بي شمار وزيادي در خصوص حفظ سلامتي در دست داريم حتي (در بسياري از احاديث وروايات اين نكته به چشم مي خورد كه به انسان مسلمان در كنار توصيه به مسايل وموضوعات مهم واساسي مانند اصول عقايد همزمان به مقوله بهداشت وسلامت مانند مسواك كردن كه ما به غلط وبابي تفاوتي ويا بي توجهي با آن برخورد مي كنيم ، سفارش شده است ) اين امر به خودي خود نشانگر تاكيد صريحي است كه اسلام بر رابطه مستحكم ميان سلامت بدن از يكسو وسلامت روحي ورواني از سوي ديگر دارد وهمانطور كه تحقيقات وكشفيات پزشكي مبين آنست روشن وبديهي است كه بسياري از بيماريهاي جسمي وبدني به اخلاق درسيستم عصبي وروحي ورواني آدمي منجر مي شود.
براي مثال فردي كه دچار نوعي حالت رواني است از ادراك صحيح ويا تصميم گيري درست ومطلوب ناتوان مي شود ومالا زندگي بر او سخت وپر از رنج ومحنت مي شود واين وضعيت تا بدانجا گسترش مي يابد كه ديگر حتي قادر به تشخيص درست موقعيت ومكان خود نير نخواهد بود. توجه واهتمام به آيات شريفه قرآن مانند اين آيه كه مي فرمايد: >وانفقوا في سبيل الله ولا تلقوا بايديكم الي التهلكه واحسنوا ان الله يحب المحسنين < وهمچنين اهميت دادن والتزام به متن احاديث وروايات فراواني منقول كه از اهل بيت عليهم السلام مد نظر داشتن توصيه هاي پزشكي وعلمي به انسان امكان وتوان برخورداري از حيات وزندگي را مي دهد وعملكرد او را به گونه اي شكل مي دهد كه در اعتقادات واعمال ورفتارش نشاني از بي ثباتي وعدم تعادل به چشم نمي خورد ومصداق بارز كلام خداوند منزه وتعالي مي شودآنجا كه در توصيف بندگان نيك خود مي فرمايد: >وعباد الرحمن الذين يمشون علي الارض هونا واذا خاطبهم الجاهلون قالوا سلاما<.

.

.

.

دستیابی به رشد و توسعه اقتصادی نیازمند الزامات صحیح استفاده بهینه از منابع طبیعی و افزایش رشد و توسعه پایدار نیز در جهت انتخاب بهترین گزینه ها و فرصت ها می‌باشد که این امر می تواند در جهت تجهیز منابع مالی باشد.

با توجه به اینکه اصلاح از بعد اقتصادی به معنای شناسایی آسیب ها و رفع چالش ها در مسیر تکامل است می‌توان این اصلاح را در دو بعد یا دو سطح یعنی تولید کالا و مصرف کالا بررسی نمود. در سطح تولید کالا که از مرحله تبدیل مواد خام تا انتقال و توزیع به مصرف کننده را شامل می‌شود، نیاز است که تولید کننده کالا و سیاستگذاران در بخش خصوصی و دولتی علاوه بر رعایت ضوابط زیست محیطی و اجتماعی، تکنولوژی تولید کالا را با استانداردهای جهانی و با توجه به شرایط منطقه ای و اقلیمی بررسی نمود تا تولید در شرایط بهینه و مطلوب ایجاد شود و این شرایط باعث استفاده بهینه از عوامل تولید که عبارتند از نیروی کار، سرمایه، تکنولوژی، مدیریت و ... می‌باشد.

با توجه به اینکه هر اقتصادی در داخل به یک اقتصاد سه بخشی یعنی خانوار ، بنگاه و دولت تبدیل می‌شود که این سه بخش در بازار نهاده و ستاده مشغول به فعالیت می‌باشند، در صورتی می‌توان به رشد اقتصادی دست یافت که این سه بخش با یک انضباط درونی روابط بین هم را استحکام داده و در جایگاههای خود در جهت انتخاب بهینه و بهتر گزینه در جهت حد اکثر سازی تولید و سود و حداقل سازی هزینه ها کوشا باشند. لذا رشد اقتصادی در یک جامعه ایجاد نمی‌شود مگر همه بخش های اقتصادی در جهت مصرف درست عوامل تولید یا نهاده ها،‌ بدین معنی که تولید کننده ها از نهاده های موجود جامعه برای تولید کالا و خدمات به درستی استفاده نمایند.

مصرف گرایی

مصرف گرایی به عنوان یک فرآیند اجتماعی در قرن بیستم در غرب نمایان و کم کم گستره آن به کشورهای در حال توسعه و جهان سومی کشیده شد. اما نیرویی که موج مصرف گرایی را در کشورهای جهان سومی به وجود آورد، استفاده از روشهای نوین بازاریابی است که شرکت های بزرگ تولید کننده کالاهای مصرفی با کمک مشاوران حرفه ای وارد فعالیت های تبلیغی شدند و دامنه فرهنگ مصرف گرایی در کشورهای جهان سوم تا آنجا پیش رفت که رغبت برای خرید کالا هایی که نیاز اصلی مردم در آن دیده نمی‌شد بالا رفت و به تشدید رفتارهای نادرست که در اسلام از آن به عنوان اسراف یاد می شود منجر گردیده است. در کشور ما نیز مصرف گرایی سدی در مقابل توسعه پایدار است، ‌زیرا مانع از سرمایه گذاری در جهت طرح و اجرای زیر ساخت های توسعه می‌شود و از آنجا که در کشورهای در حال توسعه،‌ مصرف گرایی با عدم امنیت اقتصادی توأم می‌باشد و همین امر مصرف گرایی را تشدید می‌نماید زیرا با عدم امنیت اقتصادی هیچ سرمایه گذار داخلی و یا خارجی حاضر به سرمایه گذاری در کشور نمی‌باشد و در نتیجه آن تولیدی در جامعه صورت نمی‌پذیرد که این عدم تولید باعث نیاز بیشتر و روز افزون جامعه به واردات و افزایش واردات می‌گردد و مصرف گرایی را تشدید می‌نماید .

   نقش نظام اقتصاد اسلامی در اصلاح الگوی مصرف

بخش مصرف در حوزه اقتصاد اسلامی به عنوان یکی از بخشهای مهم تلقی می‌گردد که در قرآن و احادیث دین مبین اسلام نیز به این مطلب نگاه ویژه ای گردیده است.

اصولاً واژه اقتصاد که واژه عربی است به معنای میانه روی و اعتدال است، بنابراین می‌بایست هر گونه فعالیت اقتصادی از تولید و مبادله و مصرف در چارچوب اصل اعتدال و میانه روی صورت گیرد . قرآن در بسیاری از آیات خود به مساله اعتدال در مصرف توجه ویژه ای داشته است و در این آیات همواره انسان را از هر گونه زیاده روی و اسراف در مصرف بر حذر داشته است و از نظر قرآن هر گونه افراط و تفریط در هر امری حتی در انفاق مال به دیگران مردود می‌باشد و آن را یکی از عوامل خطرناک در اقتصاد شخصی و یا جامعه دانسته است.

از این رو آیات قرآنی سرشار از آموزه ها و گزاره هایی است که از انسان می خواهد تا شناخت کاملی نسبت به امور و نعمات دنیا پیدا کرده و راه درست و مناسب استفاده از آنها را بیاموزد یا به گفته ای مجموعه ای کامل از روش ها و راهکارهای بهره مندی و مصرف درست امکانات را در راستای دستیابی انسان به کمال در دنیا و آخرت و رشد و بالندگی در این مسیر می‌داند.

لذا فقیهان و دانشمندان علم اصول فقه اسلامی بارها و بارها بر این نکته تأکید داشته اند که احکام و قوانین اسلامی که به اشکال پنج گانه واجب، حرام، مستحب،‌ مکروه و مباح بیان شده است تنها برای اصلاح درست رفتار آدمی و بهره گیری و مصرف درست هر چیزی در زندگی می‌باشد.

عقلایی بودن الگوی مصرف اصل بدیهی و اساسی است و این امر را در آیات و احادیث قرآن، در نظام اقتصاد اسلامی و هم در نظامهای دیگر اقتصادی می توان پیدا نمود و در همه جوامع برای رسیدن به رشد اقتصادی انتخاب بهینه و مصرف بهینه با توجه به امکانات محدود به عنوان یکی از اهداف اولیه و اصلی تلقی شده و مصرف زیاد در همه امور را به عنوان یک عامل عقب ماندگی و عدم توسعه اقتصادی قلمداد کرده اند.

درآمدي بر اصلاح الگوي مصرف در زندگي يك مسلمان


عنوان كتاب: «درآمدي بر اصلاح الگوي مصرف در زندگي يك مسلمان»
نويسنده : سيدعبدالرسول علم‌الهدي
ناشر : معاونت آموزش و پژوهش خبرگزاري فارس
شرح خلاصه:
اين كتاب كه توسط معاونت آموزش و پژوهش خبرگزاري فارس تهيه شده، در شمارگان 5هزار نسخه منتشر شده است.
اين كتاب در سه فصل با عناوين «هستي‌شناسي در زندگي»، «دينداري در زندگي مادي» و «معيارهاي مصرف كالا» طبقه‌بندي شده و درنهايت نتيجه بحث عنوان شده است.
«درآمدي بر اصلاح الگوي مصرف» به قلم سيدعبدالرسول علم‌الهدي و مقدمه آيت‌الله سيداحمد علم‌الهدي نوشته شده است.

حركت به سوي اصلاح الگوي مصرف در آيات و روايت


نويسنده: مركز مطالعات راهبردي نصر
ناشر: سازمان اوقاف و امور خيريه
چکيده: اين كتاب از ديدگاه آيات، روايات، بيانات امام خميني (ره) و مقام معظم رهبري (مدظله العالي) تأليف و از سوي سازمان اوقاف و امور خيريه منتشر شده است.
برپايه اين گزارش، كتاب حركت به سوي اصلاح الگوي مصرف به مناسبت نامگذاري سال 88 از سوي مقام معظم رهبري به نام سال اصلاح الگوي مصرف منتشر شده است و مجموعه‌اي از آيات قرآن، روايات و بيانات و كلمات گرانقدر امام راحل و مقام معظم رهبري پيرامون صرفه‌جويي و اصلاح الگوي مصرف است.

پژوهشی در اسراف


كتاب «پژوهشی در اسراف» به مناسبت نامگذاري سال 88 با عنوان «سال اصلاح الگوي مصرف» در سال جدید بیش از دو بار تجديد چاپ شده است.

چاپ چهارم از دومين ويرايش كتاب «پژوهشی در اسراف» در شمارگان 3000 نسخه، 231 صفحه و بهاي 32000 ريال منتشر شده است و در بيست و دومين نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران، در اختيار علاقه‌مندان قرار خواهد گرفت.
حجت‌الاسلام والمسلمين سید مهدی موسوی‌کاشمری در گفت‌وگو با خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، داشتن آگاهی کافی و التزام به اصول اخلاقی را از عوامل موثر مصرف درست نعمات الهی برشمرد.

وي با اشاره به اين كه نخستين چاپ اين اثر در سال‌هاي 70 ـ 69 منتشر شد، گفت: اين اثر در دو بخش كلي به بررسي اشكال و گونه‌هاي متفاوت اسراف در زندگي فردي و اجتماعي مي‌پردازد.