در آغازين ماههاي سال 201 هجري، فاطمه معصومه(س) كه در اشتياق برادر مي سوخت از آزادي و امنيت نسبي به دست آمده استفاده كرد و با كاروان خراسان، عازم ديدار برادر گرديد. اما چون كاروان به نزديك ساوه رسيد، بيماري سختي آن بانو را از ادامه سفر بازداشت.
كاروانيان كه به شرافت و منزلت، آن محدثه آل طاها آگاه و برخي از آنان، خويشان وي بودند، در ساوه توقف نمودند و در صددِ مداواي آن حضرت بر آمدند، ليكن او كه اندوه دوري از برادر، سخت ناتوانش ساخته بود و احساس مي كرد كه خزان عمر كوتاهش فرا رسيده است، از اطرافيان در مورد «قم» پرس و جو نمود، چرا كه بارها در حديثي از پدر و جدش شنيده بود كه «قم، حرم ما اهل بيت، آشيان آل محمد و پناهگاه شيعيان است، خاك آن مقدس است، اهل آن از ما هستند و ما از آنهاييم.»

فاطمه(س) در خانواده اي كه همگي از دانايان، فرزانگان و پرهيزگاران عصر خويش بودند، تحت تربيت و ولايت پدر و مادر و برادر معصومش، دانش آموخت و به حديث و سنت رسول اكرم صلی الله علیه و آله تسلط يافت.
شش ساله بود كه پدر بزرگوارش به دستور هارون الرشيد، دستگير و به عراق تبعيد و زنداني شد و او به خانه برادر دلسوزش امام رضا(ع) منتقل گرديد تا غم دوري پدر را كمتر احساس كند. به سال 183 ه.ق ده ساله بود كه خبر شهادت پدر را شنيد.

حضرت فاطمه معصومه(س) در محيطي پرورش يافت كه پدر و مادر و فرزندان همه به فضايل اخلاقي آراسته بودند. عبادت و زهد و پارسايي و تقوا و راستگويي و بردباري، استقامت در برابر ناملايمات، بخشندگي و پاكدامني و ياد خدا از صفات تبار پيامبر صلی الله علیه و آله بود، پدران اين خاندان همه برگزيدگان و پيشوايان هدايت بودند و هر يك در انتخاب همسر و تربيت فرزند، توجه كافي مبذول مي داشتند، همانگونه كه رسول اكرم صلی الله علیه و آله خديجه كبري را به همسري برگزيد تا به تربيت فرزندانش همت گمارد. او نخستين ايمان آورندگان به اسلام شد و شخصيت ملكوتي همچون حضرت فاطمه زهرا(س) را پرورش داد. ائمه طاهرين(ع) نيز به پيروي از رسول اكرم صلی الله علیه و آله در انتخاب همسر نهايت دقت را به عمل آوردند، تا فرزند معصومي كه پس از آنها به امامت مي رسد از مادري پاكدامن و پارسا متولد شود، امام كاظم(ع) نيز از اين اصل پيروي نمود.

آغاز ماه ذيقعده براي حضرت كاظم و حضرت رضا عليهماالسلام و دودمان نبوت، پيام آور شادي و پايان يك انتظار طولاني است. زيرا حضرت نجمه عليهاالسلام فرزندي جز حضرت رضا(ع) نداشت. مدتها پس از ايشان صاحب فرزندي نشد (حضرت رضا(ع) در سال 148 ه.ق و حضرت معصومه(س) در سال 173، يعني با 25 سال فاصله متولد گرديد) امام صادق(ع) نيز به ولادت چنين بانويي بشارت داده بود.روزي كه حضرت معصومه(س) ديده به جهان گشود، براي حضرت نجمه(س) و حضرت رضا(ع) و پدر بزرگوارشان، روز شادي و سرور وصف ناپذيري بود چرا كه دختري از آسمان ولايت و امامت، طلوع كرده بود كه قلبها را جلا مي داد و چشمها را روشن مي كرد و كانون مقدس اهل بيت(ع) را گرم مي نمود.
آن روز انتظار به سر آمد و حضرت معصومه(س) در مدينه منوره در ماه ذيقعده سال 173 ه.ق متولد گرديد. و او فروغي بود از كوثر و گُلي تابناك از گلشن آل محمد صلی الله علیه و آله كه جهان مُلك و ملكوت را صفايي ديگر بخشيد.

همانطور که شهدا که کشتگان در راه خدایند زنده اند و نزد خداوند روزی می خورند؛ اهل بیت علیهم السلام نیز زنده اند. منظور از زنده بودن شهدا با اهل بیت علیهم السلام چیست؟ مسلم است که ایشان از این دنیا منتقل به دنیای دیگر شده اند. بنابراین حیاتی که آنها دارند و روزی آنها با حیات و روزی دنیایی متفاوت خواهد بود. اگر منظور از زنده بودن زندگی در عالم برزخ باشد با توجه به روایات همه انسانها دارای چنین حیات برزخی هستند. و این مخصوص شهدا و اهل بیت علیهم السلام نیست. پس این حیات و زندگی حیات ویژه ای است که به دیگران عطا نمی شود.

 در عالم برزخ برخی بخاطر اعمال ناشایستی که در دنیا مرتکب شده اند گرفتارند. از این رو روحشان در حال عذاب برزخی است و اسیر اعمال ناپسند خویش است.

اما عده ای که از جمله آنان شهدا و اهل بیت علیهم السلام هستند روحی آزاد دارند. و چون عالم برزخ محیط و وسیع تر از این عالم مادی دنیایی است و مسلط بر آن است. ایشان می توانند در این دنیا نیز سیر و سفر داشته باشند و اثرگذار باشند. از این رو مۆمنان با توسل به شهدا و اهل بیت علیهم السلام از خدا حاجات خود را طلب می کنند.

چون اهل بیت علیهم السلام روحشان آزاد است از این رو هر جا اراده کنند می توانند حاضر باشند. از جمله مکانهایی که ایشان حاضرند زیارتگاه خودشان است. یکی دیگر از جاهایی که ایشان حضور دارند قم و حرم حضرت معصومه علیهاالسلام می باشد.

اگر کسی بپرسد به چه دلیلی چنین ادعای بزرگی می کنید؟ در جواب باید گفت: دلیل آن روایتی است که از امام صادق علیه السلام رسیده است که قم حرم ما اهل بیت است. به ضمیمه روایت دیگری که در باب  زیارت حضرت معصومه علیهاالسلام و منقول از امام رضا علیه السلام می باشد.

حضور اهل بیت در حرم خود

 رُوِیَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَهْلِ الرَّیِ‏ أَنَّهُمْ دَخَلُوا عَلَى أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع وَ قَالُوا نَحْنُ مِنْ أَهْلِ الرَّیِّ فَقَالَ مَرْحَباً بِإِخْوَانِنَا مِنْ أَهْلِ قُمَّ فَقَالُوا نَحْنُ مِنْ أَهْلِ الرَّیِّ فَأَعَادَ الْكَلَامَ قَالُوا ذَلِكَ مِرَاراً وَ أَجَابَهُمْ بِمِثْلِ مَا أَجَابَ بِهِ أَوَّلًا فَقَالَ إِنَّ لِلَّهِ حَرَماً وَ هُوَ مَكَّةُ وَ إِنَّ لِلرَّسُولِ‏ حَرَماً وَ هُوَ الْمَدِینَةُ وَ إِنَّ لِأَمِیرِ الْمُۆْمِنِینَ حَرَماً وَ هُوَ الْكُوفَةُ وَ إِنَ‏ لَنَا حَرَماً وَ هُوَ بَلْدَةُ قُمَّ وَ سَتُدْفَنُ فِیهَا امْرَأَةٌ مِنْ أَوْلَادِی تُسَمَّى فَاطِمَةَ فَمَنْ زَارَهَا وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ قَالَ الرَّاوِی وَ كَانَ هَذَا الْكَلَامُ مِنْهُ قَبْلَ أَنْ یُولَدَ الْكَاظِمُ عَلَیْهِ السَّلَامُ. (1)

مروى است كه جماعتى از مردم رى خدمت حضرت صادق علیه السّلام رسیدند و گفتند: ما از مردم رى هستیم.

بى‏ تردید از دیدگاه اسلام، شهر مذهبى قم از مكانهاى مقدس به شمار مى‏رود و از احادیث در این زمینه آن قدر فراوان است كه مى‏توان ادعاى تواتر معنوى بر قداست قم نمود.

نه تنها امروز بلكه از عصر امامان علیهم السلام این شهر مركز پرورش عالمان دین و ارادتمندان به اهل بیت علیه السلام بوده است كه هنوز قبور معدودى از آنها برجامانده و روایات نیز به روشنى،این موضوع را اثبات مى‏كند.

1- امام هادى (علیه السلام):

علت نامگذارى قم به «قم‏» این است كه وقتى در طوفان نوح،كشتى به آنجا رسید ایستاد... و آن محل،قطعه‏اى از بیت المقدس است.

2- ابوصلت هروى مى‏گوید: نزد حضرت رضا (علیه السلام) بودم كه گروهى از اهل قم خدمت امام رسیده سلام كردند و حضرت پس از جواب سلام، آنان را نزد خود خواند و فرمود:

خوش آمدید،شما شیعیان حقیقى ما هستید. به زودى روزى فرا مى‏رسد كه آرامگاه من را در طوس زیارت مى‏كنید.

3- امام موسى بن جعفر (علیه السلام):