اصول مدیریت از دیدگاه امام علی(ع)
اصول مدیریت از دیدگاه امام علی(ع)
نوشته : حسین خنیفر
مدیران برای هدایت نیروی انسانی به سمت اهداف از پیش تعیین شده،باید به یك سلسله اصول در مدیریت پایبند باشند. رعایت این اصول، افزایشكیفیت كاری آنان را در پی داشته، همچنانكه بیتوجّهی به آنها نیز سببشكست مدیران در رسیدن به اهداف مورد نظر خواهد شد.
امام علی (ع) یكی از عوامل سقوط و تباهی هر تشكیلاتی را ضایع كردناصول اساسی آن میداند. در هر رشته از علوم بشری به ویژه علوم انسانیاصولی را شاهدیم كه مسائل مربوط به حوزه آن علم بر محور آنها میچرخدو با آنها معنا مییابد، این اصول خود شاخههایی دارند كه در گذر زمان ومكان دچار تغییر و تحوّل میشوند، بدون آن كه اصول تغییر یابند. مدیریتچون سایر رشتههای علوم، از این قاعده كلّی مستثنی نیست و در جایگاه یكیاز رشتههای علوم انسانی اصولی دارد كه باید آنها را شناخت. با مراجعه بهسخنان امام (ع) و روش و سیره عملی حضرت اصول متعددی برای مدیریتكارآمد بهدست میآید كه در این بخش به مواردی از آنها پرداخته میشود.
1. صبر و تحمّل
تحمّل، از اركان مدیریت اسلامی است. امام علی(ع) میفرماید:
ابزار مدیریت، سعه صدر است؛
بردباری مهمترین ركن مدیریت و سیاست است.
2. صداقت
در بحث صداقتِ مدیر، راستی در گفتار و رفتار با هم همراهند، ودراصطلاح امروز، صداقت به «قول و فعل» یا «عمل و گفتار» اطلاق میشود.این ویژگی از زیباترین جلوههای مدیریت است؛ چرا كه عامل اصلی جلباعتماد دیگران و ایجاد صمیمیت بین او و زیردستان به شمار میرود. بیشترمدیران موفق، افزون بر كیاست و زیركی و تدبیر، ویژگی صدق در گفتار وكردار را نیز دارند. خداوند در قرآن میفرماید:
یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّهَ وَ كُونُوا مَعَ الصّادِقینَ؛
ای اهل ایمان، خدا ترس بوده و همراه با راستگویان باشید.
امام علی(ع) نیز مكرر بر صداقت و راستی در گفتار و كردار تأكیدمیكنند و آن را عامل نجات و موجب كرامت و بزرگمنشی میدانند.چنانكه آن را پیروزمندترین راهنما در كارها نیز معرفی میكنند.
ادامه در ادامه مطلب
ادامه مطلب