عبادت و تفکر

عبادت کننده‏ای که در طول زندگی از قوه تفکر و نیروی عقلانی خود بهره نگیرد، از اعمال معنوی و عبادتهای خویش سود چندانی نخواهد برد; چرا که ارزش و مراتب عالی اعمال، بستگی به معرفت هر شخص نسبت‏به معبود خود دارد و معرفت نیز حاصل نمی‏ شود، مگر اینکه انسان با دیده عقل و اندیشه و دلی بیدار در قدرت و شکوه لایزال آفریدگار هستی بنگرد و در زوایای حیرت‏ انگیز و شگفت آور این جهان باعظمت و آفریده ‏های متنوعی که در گستره این عالم پهناور، طبق نظم خاص خود حرکت می‏ نمایند و به دنبال اهداف خاصی سیر می ‏کنند، بیندیشد .
عبادتی که توام بامعرفت ‏باشد، هیچ‏گاه غرور آور نخواهد بود; بلکه هر چقدر شناخت و معرفت ‏به معبود بالاتر رود، خضوع و تواضع در عبادت مضاعف گردیده، احساس لذت انس بیشتر خواهد شد و اینجاست که عبادت کنندگان با معرفت‏به همراه سرور و زینت عبادتگران، حضرت زین العابدین‏ علیه السلام این زمزمه را سر خواهند داد که: «سبحانک ماعبدناک حق عبادتک; (1)
معبودا! تو پاک و منزهی، ما حق عبادت تو را بجای نیاوردیم .»
با توجه به این نکات، گفتار خردمندانه حضرت عسکری‏ علیه السلام را باید به دقت‏به گوش جان سپرد که فرمود: «لیست العبادة کثرة الصیام و الصلوة وانما العبادة کثرة التفکر فی امر الله; (2)
عبادت [کامل] به بسیاری روزه و نماز نیست، همانا عبادت تفکر بسیار در امر خداوند است .»

پی نوشت ها:

1) صحیفه سجادیه، ص‏35 .
2) تحف العقول، ص 488 .