یکی از صفات متقین اقامه نماز است
یکی از صفات متقین اقامه نماز است
الّذین یؤمنون بالغیب و یقیمون الصّلوه و ممّا رزقنا هم ینفقون
پرهیزکاران آنهایی هستند که به غیب ایمان میآورند و نماز برپا میدارند و از تمام نعمتها و مواهبی که به آنها روزی دادهایم انفاق میکنند.«بقره ، 3»
خداوند پنج صفت اساسی برای افراد متقی و پرهیزکار بیان فرمود.
1ـ ایمان به غیب،
2ـ ارتباط با خدا (اقامه نماز)
3ـ ارتباط با انسانها (انفاق)
4ـ ایمان به تمام پیامبران خدا، 5ـ ایمان به رستاخیز.
این چنین انسانی به وراء طبیعت راه یافته و به خداوند بزرگ ایمان دارد دیگر نمیبایست در برابر بتها و در برابر انسانهایی همانند خودش و جبّاران و ستمگران سر خضوع و تعظیم فرود آورد.
او تنها در برابر خداوند سر تعظیم خم میکند و تسلیم آفریننده یگانه است.
او بالاتر رفته و احساس میکند از مرتبه مخلوقات دیگر گذشته و ارزش این معنی را پیدا کرده که با آفریننده بزرگ جهان، با خداوند ازلی و ابدی ارتباط گیرد و با او سخن بگوید.
در این حال میباید که زندگی هدفی بالاتر از خورد و خواب و لذات این جهان داشته باشد، اقامه نماز خود مهمترین عامل تربیتی انسان است.
کسی که شبانه روز لااقل پنج بار در برابر ذات مقدس حضرت حق قرار میگیرد و ارزش سخن گفتن با او را پیدا میکند، تصورات او، افکار او، کردار و رفتار او همه خدایی میشود و چیزی بر خلاف خواست خدا انجام نمیدهد. مشروط بر این که راز و نیاز و نماز او به درگاه پروردگار از جان و دل سر چشمه بگیرد و با تمام قلب رو به درگاه پاک او آورد.[1]
یقیمون یعنی انجام میدهند نماز را با حدود و شرایط، یا مداومت داشتن بر آن، یا آن را برپا میکنند.
ـ نماز را با شرایط و خصوصیات به جا میآورند و اقامه هر چیز تعطیل نکردن آن است.[2]
به پا داشتن نماز آن است که حق نماز ادا شود، یعنی نماز به صورت یک پیکر بیروح انجام نگردد، بلکه نمازی باشد که واقعاً بنده را متوجه خالق و آفریننده خویش سازد.
منظور از اقامه چیست؟
منظور از اقامه نماز، احتمالاً تلاش برای برپا داشتن آن در میان جامعه است.
ایمان به غیب، وحی، قیامت، اقامه نماز و انفاق زمینههای بهرهمندی از هدایت قرآن.[3]
تنها آنان که مؤمن به غیب، برپا دارنده نماز، انفاق کننده و معتقد به وحی و قیامت هستند، رستگارند.[4]
نماز در قرآن به عنوان عامل پیوند خلق با خالق و برقرار ارتباط معنوی با خدا عنوان شده است.
[1] . نمونه، ج 1، ص 43.
[2] . مجمع البیان، ج 1 ـ 2، ص 119.
[3] . تفسیر راهنما، ج 1، ص 107 ـ 108.
[4] . تفسیر راهنما، ج 1، ص 11.
ادامه مطلب
تعریف سجده
تعریف سجده
سجده در لغت به معنای تذلٌل و خوار شدن آمده است.[۱] و در اصطلاح فقهی، گذاشتن پیشانی بر زمین را سجده می گویند.[۲] در روایات زیادی، سجده به عنوان بهترین حالت انسان معرفی شده است. پیامبر اکرم (ص) می فرماید: «بنده به چیزی با فضیلت تر از سجده پنهانی، به خداوند نزدیک نشده است».[۳]
و نیز گفته اند: سجود در لغت به معنای فروتنی، افتادگی و … آمده است. در شرع مقدس به معنای نهادن مقداری از پیشانی بر زمین یا غیر آن در حالی که چیزی بین پیشانی و چیزی که بر آن سجده می شود، حایل و فاصله نباشد. دلیل آن روایتی است که می گوید: “هنگامی که سجده می کنی پیشانی ات را بر زمین بگذار و سریع به زمین نزن؛ (مانند نوک زدن کلاغ بر زمین)”.[۴]
به اجماع تمام علما و فقها سجده در برخی از موارد واجب است؛ چرا که خدای متعال می فرماید: “ای کسانی که ایمان آورده اید: رکوع کنید و سجده به جا آورید…”.[۵]
[۱]. راغب، اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص ۳۹۶، چاپ اول، دار القلم، دمشق، ۱۴۱۶ هـ ق.
[۲]. ابن اثیر، النهایه فی غریب الحدیث، ج ۲، ص ۲۱۳، چاپ چهارم، مؤسسه اسماعیلیان، قم ۱۳۶۴هـ ش.
[۳]. مجیدی، غلام حسین، نهج الفصاحه، ج ۱، ص ۴۶۱، چاپ اول، مؤسسه انصاریان، قم، ۱۳۷۹٫
[۴] .ابن حبان، صحیحه، ج ۱، ص ۲۶۴٫
[۵]. حج، ۷۷٫
ادامه مطلب
برخی از موانع اجابت دعا
برخی از موانع اجابت دعا
گرچه بر اساس روایات هیچ دست نیازمندی، وقتی به سوی خداوند دراز شود، خالی بر نمی گردد و به گفته بعضی از بزرگان لااقل یکی از فواید دعا اصلاح جوهر نفس ناطقه و زبان استعداد است که در سایه دعا و تقرّب به خدا نصیب انسان می شود.[1] امّا اگر حاجتی موردنظر باشد و با دعا حاصل نشود، سبب عدم اجابت را انسان باید در اعمال و کارهایش جستجو نماید، چون پیش آمدها و حوادث و یا عدم پذیرش دعاهای انسان بدون ارتباط با عمل انسان نیست، گرچه به گفته برخی بزرگان در بعضی از موارد نسبت بین عمل و جزاء انسان ممکن است درک کند و یا بعضی موارد را به طور اندک آگاهی پیدا کند، امّا در بسیاری از موارد از درک ارتباط عمل با حوادث نظیر عدم استجابت دعا انسان عاجز است.[2] امّا ارتباط قطعی میان آنها برقرار است، لذا در دعای کمیل در این زمینه آمده: «اللهم اغفرلی الذنوب التی تغیّر النعم، اللهم اغفرلی الذنوب التی تحبس الدعاء، اللهم اغفرلی الذنوب التی تنزل البلاء»؛ خدایا بیامرز برایم گناهانی که دگرگون می سازد، نعمت ها را، خدایا بیامرز برایم گناهانی که از اجابت دعا جلوگیری می کند، خدا بیامرز گناهانی را که سبب نزول حوادث ناگوار می شود.
و هم چنین در برخی روایات آمده: «الذنوب التی تردّ الدعا و تظلم الهواء عقوق الوالدین»؛[3] گناهانی که سبب رد شدن دعا و باعث تشویش فکر می شود عاق والدین (نارضایتی پدر و مادر) است.
خلاصه اینکه ادب اقتضا می کند که در محضر خداوند متعال آداب و شرایط ظاهری و باطنی دعاکردن را رعایت کنیم و اگر با مراعات عوامل مؤثر در استجابت دعا، دعایمان مستجاب نشد، گذشته از مصلحت ها و حکمت های الهی، حق این است که علت مهم و اساسی را در خودمان جویا شویم چرا که در اکثر اوقات گناه و معصیت، ایجاد حجاب نموده و مانع استجابت دعا می گردد که این گناهان در قالب های مختلف بوده و آثار منفی و مخرّب خود را همواره به دنبال دارند.
[1] . حسن زاده آملی، رساله نور علی نور، ص 111، انتشارات تشیع، سال 1371 ش.
[2] . همان، ص 100، 102.
[3] . اصول کافی، ج 2، کتاب ایمان و کفر، باب 197 (فی تفسیر الذنوب)، ص 421، نشر دار التعارف للمطبوعات، بیروت، سال 1413 ش.
ادامه مطلب
فرشتگان الهی، در پشت سر آنان ایستاده و ثواب آنها را می نویسند
فرشتگان الهی، در پشت سر آنان ایستاده و ثواب آنها را می نویسند
شاید شما نیز افرادی را دیده باشید که در پی بجا آوردن اذکار و اعمالی می باشند که در آن اجر و ثوابی عظیم نهفته باشد، حال آن که در این بین از شب زنده داری و برپایی نماز شب در دل سحر غافل اند، عملی که جز ذات اقدس الهی بر پاداش آن آگاهی ندارد!
بنابر روایات ائمه اطهار(ع) سحرخیزان به مقامی می رسند که فرشتگان الهی، در پشت سر آنان ایستاده و ثواب آنها را می نویسند به نحوی که رسول خدا (ص) می فرمایند: بنده ای که نماز شب نصیب او شده، هنگامی که برای خداوند بیدار شود و وضو بگیرد و وضوی کامل، و با نیت خالص و قلب سالم و بدن خاشع و چشم گریان برای خدا نماز بخواند(خداوند) پشت سر او «نُه» صَف از فرشتگان را به صَف می کند، که جز خدا کسی نمی تواند آن ها را شمارش کند، چنانچه یک طرف صف در مشرق و طرف دیگر در مغرب است و هنگامی که آن فرد نماز خود را تمام کند خدا به تعداد آن فرشتگان برای او درجه و ثواب می نویسد.
همچنین در حدیثی دیگر امام صادق (ع) در باب ثواب و پاداش این عمل می فرمایند: هیچ کار خوبی نیست که انسان انجام دهد جز اینکه برای آن در قرآن پاداشی بیان شده است، مگر نماز شب، که خداوند پاداش آن را مشخص نکرده، به خاطر بزرگی و عظمت آن پیش خودش، بلکه فرموده است: (هنگامی که مومنین) خود را از بستر خواب حرکت می دهند (در دل شب) و با بیم و امید خدای خود را می خوانند و از آنچه روزی آن ها کردیم انفاق می کنند، هیچ کس نمی داند پاداش نیکوکاریشان چه نعمت ها و لذت های بی نهایتی است که برای آن ها در نظر گرفته شده است، و بی شک اجر و ثواب آن در عالم غیب برای آن ها ذخیره شده است.
منابع:
۱- بحارالانوار، ج۸۷: ۱۳۷؛ ج۸: ۱۲۶٫
۲- فضایل و آثار نماز شب: ۴۸ص
ادامه مطلب
درباره وبلاگ
آرشیو ماهانه
آرشیو موضوعی
آمار وبلاگ
دیگر امکانات
دستور آسان نماز شب از زبان حجت الاسلام عالی وصیت شهدا