همت مضاعف در علم و تحقیق
 
  ما میتوانیم...
 
در پژوهشگاه رویان

بزغاله تراریخته حاوی ژن TPA متولد شد

دو بزغاله تراریخته حاوی ژن TPA انسانی در پایگاه تحقیقاتی اصفهان پژوهشگاه رویان متولد شدند.
تولد دام های تراریخته تحول بسیار مهمی در دانش زیست فناوری ایران و سرآغاز شکوفایی در تولید داروهای خاص محسوب می شود.
به گزارش واحد مرکزی خبر ، درپی تولد نخستین بزهای تراریخته حاوی ژن فاکتور 9 انعقادی در دی سال گذشته، روز جمعه سوم اردیبهشت امسال دو بزغاله تراریخته حاوی ژن tPA انسانی در پایگاه تحقیقاتی اصفهان پژوهشگاه رویان متولد شدند.
روابط عمومی پژوهشگاه رویان با اعلام این خبر افزود: یکی از این بزغاله ها به علت نارسایی گوارشی پس از هفت روز تلف شد اما بزغاله دیگر در سلامت کامل به سر می برد و آزمایش های ژنتیکی که طی این مدت انجام شده است صحت تراریختگی این بزغاله ها را تأیید می کند.
با توجه به آمار بالای سکته های قلبی ناشی از ایجاد لخته های خون در کشور، تولید پروتئین tPA که توان بالایی در حذف سریع لخته های خون دارد از مدت ها پیش در دستور کار محققان پژوهشگاه رویان قرار گرفته است.
برای نیل به این هدف بزرگ، محققان طی تحقیقات دامنه دار خود در عرصه شبیه سازی توانستند ضمن تولید انواع دام های شبیه سازی شده (روبانا ، حنا ، تامینا ، بنیانا و ...) گونه بز را به عنوان بهترین گونه جهت تولید دام تراریخته انتخاب کند که نهایتاً منجر به تولد اولین بزهای تراریخته حاوی ژن فاکتور 9 انعقادی با نام های شنگول و منگول در دی سال گذشته شد.
در ادامه همین پروژه جمعه سوم اردیبهشت امسال دو بزغاله تراریخته حاوی ژن tPA انسانی در پایگاه تحقیقاتی پژوهشگاه رویان در اصفهان متولد شدند و آزمایش های ژنتیکی مؤید تراریخته بودن این بزغاله بوده است.
پروتئین نوترکیب tPA و چند گونه دیگر آن از پروتئین های مهمی هستند که در درمان سکته های قلبی و مغزی مورد استفاده قرار می گیرند، این داروها که در حال حاضر از طریق کشت سلولی تولید می شوند در سبد دارویی کشورهایی از جمله آمریکا با مبلغی در حدود 1500 دلار برای هر آمپول موجود هستند.
امید است که تولد این حیوان راهگشای تولید انبوه این دارو جهت ورود آن به سبد دارویی کشورمان شود. البته برای رسیدن به این مقصود باید تعداد قابل توجهی از این گونه بزهای تراریخته تولید شوند که پس از بلوغ و ورود به دوره شیرواری بتوان از شیر این دام ها جهت استحصال این پروتئین ارزشمند اقدام کرد.
تاکنون در دنیا یک دارو حاصل از شیر حیوانات تراریخته وارد بازار دارویی شده و داروی دوم نیز در فاز سوم کارآزمائی بالینی است. امید می رود که کشور ما نیز به زودی به این مجموعه بپیوندد.
اولین راهبرد تولید داروهایی که از پروتئین های نوترکیب انسانی ساخته می شوند، استفاده از باکتری های تراریخته بوده است که به علت ناهمخوانی بعضی از این پروتئین ها با سیستم انسانی هم اکنون از راهبرد دوم یعنی تولید این پروتئین ها از طریق کشت سلول های تراریخته استفاده می شود.
اما تولید میزان زیادی از این پروتئین ها مستلزم انکویاتورهای بزرگ کشت سلولی، تجهیزات و صرف هزینه های بالاست. لذا تولید حیوانات تراریخته از طریق شبیه سازی افق جدیدی در تولید داروهای نوترکیب از شیر پستانداران فراروی محققان گشوده است که این روش امروزه به عنوان یکی از بهترین گزینه ها جهت تولید انبوه بسیاری از مواد بیولوژیک انسانی با کمترین هزینه ممکن برگزیده شده است.

در این روش ابتدا پروتئین مورد نظر جهت استفاده دارویی یا تحقیقاتی انتخاب و ژن آن پروتئین از سلول هایی که مولد این پروتئین در بدن هستند جدا و تکثیر می شود.
سپس ژن مورد نظر را با روش های مهندسی ژنتیک داخل یک حامل ژنتیکی که دارای پروموتور (یا عامل بیانی) ژن یکی از پروتئین های تراوش شونده در شیر باشد منتقل می کنند و پس از آن حامل جدید را تکثیر و به سلول های بدنی تهیه شده از حیوان مورد نظر که توان شیردهی بالا دارد منتقل می کنند.
پس از انتخاب بهترین رده سلولی که حاوی ژن انسانی مورد نظر شده است، از طریق فن آوری شبیه سازی ، آن سلول را جهت تولید حیوان تراریخته به کار می گیرند.


[شنبه 1 خرداد 1389 ]  [8:33 PM]  [مرجان ب]
معاون پژوهشگاه ملي مهندسي ژنتيك

دستيابي محققان ايراني به تكنيك شناسايي و سنجش محصولات تراريخته

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران : معاون فن‌آوري پژوهشگاه ملي مهندسي ژنتيك و زيست فن‌آوري با اشاره به توانايي محققان اين مركز در شناسايي و سنجش كمي و كيفي موجودات دست‌ورزي شده ژنتيكي در محصولات زراعي از انتقال اين تكنيك‌ها به كارشناسان وزارتخانه‌ها و دستگاه‌هاي ذي ربط در كشور خبر داد.

دكتر هاله هاشمي سهي، معاون فن‌آوري پژوهشگاه ملي مهندسي ژنتيك و مجري كارگاه «بررسي محصولات كشاورزي براي تعيين وجود و ميزان موجودات دست‌ورزي شده ژنتيكي» كه در حاشيه اين كارگاه آموزشي با خبرنگار «فن‌اوري» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) سخن مي‌گفت، خاطرنشان كرد: در حال حاضر دانش تعيين و بررسي كيفي و كمي موجودات دست‌ورزي شده ژنتيكي در محصولات زراعي مختلف در كشور وجود دارد و با تصويب قانون ملي ايمني زيستي يا درخواست مسوولان دستگاه‌هاي مربوطه امكان ارزيابي محصولات وارداتي از نظر دست‌ورزي‌ ژنتيكي آن وجود دارد.

وي با بيان اين كه طبق پروتكل كارتاهنا كشورهاي صادركننده محصولات تراريخته بايد رخدادهاي ژنتيكي مربوطه( صفات ژنتيكي ايجاد شده در محصولات دست‌ورزي شده) را ثبت و اعلام كنند، تصريح كرد: بر اين اساس بررسي محصولات تراريخته براساس صفات اعلام شده و به صورت رندوم به منظور كنترل ميزان تراريختگي صورت مي‌گيرد كه امكان انجام اين بررسي‌ها روي سويا، كلزا، ذرت و سيب زميني كه عمده محصولات تراريخته تجاري سازي شده هستند به خوبي وجود دارد و در مورد ساير محصولات هم با اعلام صفات ايجاد شده امكان تعيين و بررسي كيفي و كمي وجود دارد.

دكتر هاشمي سهي خاطرنشان كرد: تكنيك‌هاي مورد استفاده مبتني بر شناسايي DNA وارد شده (PCR) يا شناخت پروتئيني است كه توسط ژن انتقال يافته بيان مي‌شود.

هاشمي سهي خاطرنشان كرد: در اين كارگاه آموزشي كه هفته جاري در محل پژوهشگاه برگزار شد حدود 11 نفر از كارشناسان وزارتخانه‌ها و سازمان‌هاي مختلف از جمله سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و جهاد كشاورزي شركت داشتند. كارشناساني از كشورهاي پاكستان، سودان، برزيل، سوريه، عراق، مالزي و اندونزي و مدرساني از كشورهاي سوئيس و ايتاليا هم به همراه استادان ايراني در اين كارگاه حضور يافتند.

وي با اشاره به اين كه در زمينه آموزش اين تكنيك‌ها تفاهم‌نامه‌اي نيز با سوريه به امضا رسيده است به ايسنا گفت: به درخواست مركز بيوتكنولوژي سوريه قرار است كارگاهي مشابه اين كارگاه در آن كشور برگزار كنيم كه پيرو اين مساله تفاهمنامه‌اي در معاونت فن آوري وزارت علوم،‌ تحقيقات و فن‌آوري، بين اين معاونت و همتاي سوريه‌اي منعقد شده است.

معاون فن‌آوري پژوهشگاه ملي مهندسي ژنتيك و زيست فن‌آوري تصريح كرد: در صورت تصويب نهايي قانون ايمني زيستي توسط قانون گذاران دانش فني موجود راجع به اين مساله وجود دارد كه اميدواريم بتوانيم قوانين داخلي را در اين زمينه داشته باشيم كه مطمئنا اين مساله مانعي در جهت پيشرفت بيوتكنولوژي و زيست فن‌آوري نيست.



[سه شنبه 28 اردیبهشت 1389 ]  [8:59 PM]  [مرجان ب]

پيشرفت‌هاي تحقيقاتي پژوهشكده رويان
محققان پژوهشكده رويان در حال تحقيق بر روي توليد حيوان تراريخته با رنگ خاص و توليد داروهاي ضد انعقاد خون و فاکتور 9 انعقاد خون از حيوانات تراريخته هستند.‏ دکتر حميدرضا طيبي رئيس جهاد دانشگاهي با اشاره به آخرين تحقيقات در زمينه حيوانات شبيه‌سازي شده و تراريخته از سوي محققان کشور گفت: يکي از فعاليت‌هاي محققان جهاد دانشگاهي در رويان در زمينه توليد حيوان با يک رنگ خاص است که در حال حاضر در پژوهشکده رويان در اصفهان انجام مي‌گيرد. در اين پروژه تحقيقاتي ژن خاصي به سلول‌هاي بنيادي جنيني تشکيل شده، وارد مي‌شود. اين ژن به گونه‌اي است که در زير نور تغيير رنگ مي‌دهد و به صورت بنفش رنگ ظاهر مي‌شود.

جنيني که در داخل سلول‌هاي بنيادي آن تغييرات ژنتيکي بوجود آمده است در داخل رحم موش ديگري قرار داده مي‌شود و اين اميد وجود دارد که سلول‌هاي بنيادي که تغييرات ژنتيکي در آنها اعمال شده در محل مورد نظر قرار گيرد و موش سبز به صورت طبيعي و انبوه توليد شود. دکتر حميدرضا طيبي همچنين با اشاره به موفقيت‌هايي که رويان در توليد حيوانات شبيه‌سازي بدست آورده است، گام بعدي در اين تحقيقات را حرکت به سوي حيوانات تراريخته و توليد داروهاي ناشي از اين حيوانات خواند. گام بعدي در توليد گوساله‌هاي تراريخت اين است که محققان به گونه‌اي تغييرات ژنوم را ايجاد کنند که در همان نقطه موردنظر قرار گيرد و شيري که از آن حيوان توليد مي‌شود با داروي ضد انعقاد خون همراه باشد.‏

در شبيه‌سازي در حقيقت يک سلول از حيواني که بايد شبيه‌سازي شود، مي‌گيرند و آن سلول وارد تخمکي مي‌شود که هسته آن برداشته شده است. با تحريک آن سلول که در داخل تخمک خالي قرار داده شده است، جنيني توليد مي‌شود که از آن حيواني کاملاً شبيه حيوان مبدأ به وجود مي‌آيد. در واقع گام بعدي اين است که در توليد داروي تراريخت، آن سلولي که قرار است وارد تخمک شود با تغييرات ژنتيکي و دستکاري ژنتيکي رفتار مورد نظري که از اهداف پروژه تحقيقاتي است را از خود بروز دهد و در واقع بتوان از اين تغيير در درمان بيماري‌ها استفاده کرد.

دکتر حميدرضا گورابي، رئيس پژوهشکده رويان جهاد دانشگاهي در اين باره مي‌گويد: در انديشه توليد گاوهايي هستيم که بهره‌برداري دارويي از شير آنها شود و نيز هدف عمده تحقيقات محققان پژوهشکده رويان توليد دام‌هاي تراريخته حامل ژن توليد داروي «‏TPA‏» است و در حال حاضر در پژوهشکده رويان اصفهان محققان بر روي توليد داروي ‏TPA‏ تحقيق مي‌کنند که يک داروي ضد انعقاد خون محسوب مي‌شود و از طريق توليد حيوان تراريخته بدست مي‌آيد. در حال حاضر محققان توانسته‌اند پروتئين انساني آن ژن را بدست آورند و وارد سلول حيواني کرده و آن حيوان را شبيه‌سازي کنند. اين دارو براي درمان سکته‌هاي مغزي و قلبي مورد استفاده قرار مي‌گيرد به طوري که چنانچه اين دارو بلافاصله پس از ايجاد سکته به انسان تزريق شود موجب از بين رفتن سريع لخته‌هاي ايجاد شده مي‌گردد و بافت‌هاي اطراف آن بر اثر نارسايي تغذيه از بين نخواهد رفت و جريان خون به حالت عادي باز خواهد گشت.

در حال حاضر با وجود اين که داروي ‏TPA‏ بهترين داروي درمان و نيز پيشگيري سکته قلبي محسوب مي‌شود به علت قيمت فوق‌العاده بالا، استفاده عمومي آن امکان‌پذير نيست ولي با اجراي اين پروژه، يک گام ديگر به هدف نهايي توليد فراوان و ارزان قيمت اين دارو و ساير داروهاي پروتئيني خاص از طريق شير دام‌هاي تراريخته نزديک مي‌شويم.‏ پس از توليد جنين‌هاي آزمايشگاهي با تکنيک‌هاي لقاح خارجي رحمي و توليد جنين‌هاي شبيه‌سازي شده، توليد رده‌هاي سلولي تراريخته حاوي ژن ‏TPA‏ به عنوان آخرين گام در به ثمر نشستن اين طرح بزرگ فراروي محققان پژوهشکده رويان است. طي اين مرحله، ژن «‏TPA‏» پس از جداسازي از ژنوم انساني و تغيير ساختاري ژنتيکي، درون سلول مورد نظر وارد مي‌شود به گونه‌اي که ژن مورد نظر در ارائه ژن‌هاي دخيل در شيرواري قرار گيرند و پس از طي مراحل شبيه‌سازي، جنين‌هاي تراريختي به وجود مي‌آيد که قابل انتقال به رحم حيوانات گيرنده جهت توليد حيوانات شبيه‌سازي شده تراريخته با توان توليد داروي ضد سکته قلبي (‏TPA‏) در شير است.

به طور کلي براي توليد دام‌هاي تراريخته بايد سه مرحله پشت سر گذاشته شود. اولين مرحله توليد جنين در آزمايشگاه و دومين مرحله انتقال جنين شبيه‌ساز و در نهايت تولد جنيني است که از نظر ژنتيکي قابليت توليد شير داراي پروتئين دارو جهت درمان بيماري سکته را داشته باشد. ‏دكتر گورابي مي‌گويد در حال حاضر محققان پژوهشکده رويان جهاد دانشگاهي توانسته‌اند با تلفيق فن‌آوري‌هاي ياد شده، مراحل توليد و انتقال جنين‌هاي تراريخته حاوي ژن توليد داروي ‏TPA‏ را با موفقيت پشت سر بگذارند که اميد است با اجراي اين پروژه در ابعاد وسيع به زودي شاهد تولد نخستين گاو تراريخته با توان توليد داروي ‏TPA‏ در شير اين گاو باشيم. در اين طرح جنين‌هايي که ترانس ژن بودند به گاو انتقال داده‌ شده‌اند و منتظر جواب حاملگي حيوان هستيم که با توجه به دوره 9 ماهه حاملگي گاو اميدواريم طي سه، چهار ماه آينده خبرهاي خوشي در اين زمينه اعلام کنيم.‏
روزنامۀ اطلاعات، ضمیمه دانش، یکشنبه ٢٧ اردیبهشت ١٣٨٨

[سه شنبه 28 اردیبهشت 1389 ]  [4:50 PM]  [مرجان ب]

شنگول و منگول اولين حيوانات ترانس ژن خاورميانه

منصوره فراهاني

شنگول و منگول نخستين بزهاي ترانس ژن خاورميانه در كشور متولد شده‌اند. دو بزغاله تراريخته حاوي فاكتور 9 انعقادي خون انسان، صبح روز شنبه 19 دي در پژوهشگاه رويان متولد شدند كه صحت تراريختگي نمونه‌ها طي آزمايش‌هاي مختلف و دقيق علمي تأييد شده است و تلاش‌هاي بعدي پس از شيردهي براي تشخيص بيان اين پروتئين و تخليص آن انجام خواهد گرفت. فاكتور 9 انعقادي براي درمان بيماران هموفيلي B مورد استفاده قرار مي‌گيرد. تاكنون آلفا آنتي تريپسين فعال كننده پلاسيمينوژن بافتي، فاكتور 8 انعقادي خون، فيبرينوژن، آلفا، لاكتالبومين، لاكتوفرين، آلبومين سرم انساني، كلاژن II , I و آنتي بادي‌هاي منوكلونال به منظور استفاده درماني بيماري‌هاي مختلف در دام‌هايي چون گوسفند، بز، گاو و خوك در كشورهايي چون آمريكا، فرانسه، انگلستان، ژاپن، دانمارك، كانادا، اسكاتلند هلند و چين توليد شده است.

توليد فراورده‌هاي دارويي توسط يك بيوراكتور زنده (يعني حيواني كه با علف تغذيه مي‌شود و فرآورده‌هاي پروتيني ارزشمند انساني را در وجود خود توليد مي‌كند) از نظر اقتصادي بسيار مقرون به صرفه است. چرا كه بهاي فراورده توليد شده بسيار كمتر از روش‌هاي قبلي نظير كشت بافت است. هم اكنون اين 2 بزغاله در سلامت كامل به سر مي‌برند و حال هر دوي آن‌ها خوب است.

*مزاياي حيوانات تراريخته

بيوتكنولوژي (زيست فناوري) ‌كاربرد علوم مختلف در استفاده مستقيم ياغير مستقيم از موجودات زنده، قسمتي از بدن و يا فرآورده‌هاي آنها در اشكال طبيعي يا تغيير يافته است. زمينه‌هاي فعاليت زيست فناوري در بخش‌هاي كشاورزي، پزشكي، دام و آبزيان، فرآورده‌هاي غذايي و دارويي، صنعت و محيط زيست است. پيشرفت‌هاي چشم‌گير زيست فناوري در دهه‌هاي اخير به ويژه پس از دستيابي به روش‌هاي نوين مهندسي ژنتيك در جداسازي ژن‌ها، دستكاري و انتقال آن‌ها از موجودي به موجود ديگر آن را به عنوان يكي از مهمترين فناوري‌هاي مولد در حال و آينده معرفي كرده است. به طور كلي زيست فناوري يكي از محورهاي اساسي توسعه در بسياري از كشورها قلمداد شده و در تنظيم راهكارها و برنامه‌هاي ملي توجه جدي به آن معطوف شده است.

تأمين سلامت و بهداشت جمعيت بيش از شش ميلياردي ساكنان كره زمين از طريق توليد داروهاي نوتركيب و واكسن‌ها، دستيابي به روش‌هاي درمان كم هزينه، يافتن درمان بيماري‌هاي صعب‌العلاج و تشخيص سريع‌تر و موثرتر بيماري‌هاي گوناگون از جمله بيماري‌هاي ژنتيكي از وظايف زيست فناوري پزشكي است. زيست فناوري همچنين توليد محصولات نويني را كه قبلا از روش‌هاي ديگر امكان توليد آن وجود نداشته يا بسيار سخت و دشوار بوده، ممكن ساخته است. صنعت زيست فناوري براي توليد فرآورده‌هاي ژن‌ها در اوايل دهه 80 ميلادي با استفاده از باكتري اشريشياكلي صورت مي‌گرفت. سپس براي توليدات پيچيده‌ ژن‌ها، سيستم كشت بافت‌هاي جانوري مورد استفاده قرار گرفت. كشت سلول‌هاي پستانداران بسيار گران‌ قيمت بوده و در عين حال باعث توليد ميزان كمي از پروتئين‌هاي نوتركيب مي‌شود كه حتي با وجود هزينه‌هاي زياد كفاف نيازهاي درماني مورد نياز را نمي‌دهد. براي مثال با ميانگين توليد 10 ميلي‌گرم پروتئين نوتركيب به ازاي هر ليتر محيط كشت، هزينه هر گرم از فرآورده‌ بالغ بر 10 هزار دلار است. به همين دليل، لزوم توسعه روش ارزان‌تر مورد توجه قرار گرفت.

*استفاده از حيوانات تراريخته براي توليد پروتئين‌هاي نوتركيب

روش جايگزين براي توليد پروتئين‌هاي نوتركيب، استفاده از حيوانات تراريخته است. با تشخيص پيش برندهايي (پروموتورها) كه ژن‌ها را در اندام‌هاي ترشحي توليد مي‌كنند، فرآورده ژن كلون شده مي‌تواند به سمت مايعات بدن مثل خون، شير، ادرار، لنف يا بزاق هدايت شود. در بين محصولات توليدي كه به عنوان منبع توليد پروتئين نوتركيب به كار مي‌روند شير بيشتر از همه مورد توجه است. شير به خاطر داشتن پتانسيل زياد جهت توليد، شيوه جمع‌آوري آسان و غير تهاجمي نسبت به ساير توليدات حيواني مثل ادرار، خون، پوست يا بزاق داراي مزيت است. پيش برندهاي قوي كه در بافت پستاني وجود دارند پتانسيل مناسبي را جهت توليد فرآورده‌هاي نوتركيب فراهم مي‌كنند. با توجه به امكان اختصاصي بودن اين پروموتورها در بافت شيري، شرايطي فراهم مي‌شود كه حيوان با وجود توليد فرآورده نوتركيب، كمتر در معرض اثرات ناشي از آن قرار گيرد. با يك بيوراكتور زنده، يعني حيوان اهلي كه با علف تغذيه مي‌شود، بهاي فرآورده توليد شده بسيار كمتر از كشت بافت و خيلي نزديك به قيمت ماده توليد شده در باكتري اشريشياكلي و مخمر است.

* حيوانات تراريخته در مطالعه بيماري‌هاي انسان و توليد پروتئين‌هاي دارويي به كار مي‌رود

فرايند تراريختگي شامل انتقال توالي‌هاي DNA يك ژن خارجي به ژنوم ارگانيسم‌هاي چند سلولي و اطمينان از انتقال توالي‌ها به فرزندان گونه‌هاي دستكاري شده است. اين ژن خارجي، ترنس‌ ژن و حيوان مورد نظر، تراريخته ناميده مي‌شود. بنابراين واژه تراريخته براي گونه‌هاي تك سلولي كه تحت فنون مهندسي ژنتيك دستخوش تغيير و تحول شده‌اند به كار نمي‌رود. تكنولوژي تراريختگي روش سريعي را براي انتقال ژن جديد در گاو، خوك، گوسفند، بز، جوجه و ماهي فراهم مي‌كند. اولين گزارش انتقال ژن به جنين تك سلولي مربوط به كارهاي گوردن بر روي جنين موش در سال 1980 است. پس از آن در سال 1981 اولين موش تراريخته با تكنيك تزريق درون سلولي (ميكرواينجكشن) متولد شد. ژن تراريخت وارد شده به اين حيوان باعث افزايش حساسيت موش توليد يافته به سرطان مي‌شد. اين تكنيك سپس در ديگر پستانداران به كار برده شد. اولين دام‌ اهلي تراريخت (گوسفند) در سال 1985 متولد شد. با پيشرفت تكنيك‌هاي جديد براي مداخله در توليد حيوانات،‌روش‌هاي جديدي براي انتقال ژن‌هاي خاص به داخل ژنوم حيوانات مزرعه به كار برده شد. الحاق پايدار اين ژن‌ها به داخل سلول‌هاي زاينده جنسي،‌پيشرفت بزرگي در زيست فناوري دامي داشته است. توليد حيوانات ترنسژن‌هاي بزرگ،‌ وسيله‌اي با ارزش براي بيوتكنولوژي و مطالعات ژنتيك است.

توليد حيوان تراريخته كاربردهاي متعددي دارد. از جمله توليد حيوانات با كارايي بهتر،‌حيوانات مدل براي مطالعه بيماري‌هاي انسان،‌ حيواناتي براي توليد پروتئين‌هاي دارويي مورد نظر، حيوانات براي توليد ارگان‌هايي براي پيوند (زنوترنسپلنت). كاربردهاي صحيح انتقال ژن در حيوانات مزرعه موجب بهبود كيفيت و مقدار محصول، مقاومت به بيماري، توليد پروتئين‌هاي با ارزش در غدد شيري يا ارگان‌هاي ديگر، تغييرات ژنتيكي حيوانات براي توليد اندام‌هاي قابل پيوند به انسان و توليد مدل‌هاي حيواني جديد در مواقعي كه استفاده از موش و ساير پستانداران كوچك مفيد نيست.

*توليد فرآورده نوتركيب در شير

بيشترين توجهي كه در ارتباط با تغيير ژنتيكي غدد پسياني مطرح است، مسئله توليد فرآورده‌هاي دارويي نوتركيب در شير است. شير در مقايسه با خون، تركيبي ساده‌تر داشته و تخليص فرآورده‌ نوتركيب از آن نسبت به خون راحت‌تر است. پروتئين‌هايي كه در شير يافت مي‌شوند عمدتا مختص بافت غدد شيري هستند، بنابراين در صورت تركيب ژن مورد نظر با يكي از ژن‌هايي كه پروتئين مرتبط با آن مختص بافت غدد شيري است، اين انتظار مي‌رود كه تركيب ياد شده به طور تخصصي در شير ترشح شود و ساير بافت‌هاي حيواني در معرض آن تركيب و اثرات احتمالي آن قرار نگيرند. غده پستاني هم خود داراي توانايي مناسبي براي توليد پروتئين است. اولين گزارش مربوط به توليد فرآورده‌ دارويي در غدد پستاني مربوط به سال 1387 در موش تراريخته‌اي است كه شيرش حاوي پروتئين t-PA بود. گزارش اولين دام تراريخت مربوط به گوسفند در سال 1988 است.

*سالانه بيش از 700 ليتر شير از بز ترنس ژن به دست مي‌آيد

بزهاي ترنس ژنيك شيرده براي توليد پروتئين‌هاي نوتركيب درماني به دليل توانايي بالاي توليد محصول خاص، فاصله توليد نسبتا كوتاه و شيوع پايين بيماري مناسب هستند. بيش از 700 ليتر شير هر ساله از يك بز ترنس ژنتيك به دست مي‌آيد كه حاوي 1 تا 10گرم پروتئين در هر ليتر شير است. گرچه محصولات در گاو شيرده بالاتر است ولي بزهاي شيرده فاصله شيردهي كوتاه‌تري دارند و بنابراين براي استفاده در پروژه‌هاي تراريخته از نظر اقتصادي با صرفه‌تر هستند. به علاوه، بزهاي ماده مي‌توانند براي توليد شير به صورت هورموني در دو ماهگي تحريك شوند كه يك نمونه ابتدايي را براي تست محصولات (مثل سطوح بيان و فعاليت بيولوژيكي)‌فراهم كنند. مقادير بيشتري از شير مي‌تواند به دنبال يك بارداري طبيعي يا جفت‌گيري مصنوعي بز ماده ترنس ژنتيك توليد شود. تصفيه پروتئين از اين شير مي‌تواند مقادير كافي از پروتئين را براي بررسي‌هاي آزمايشگاهي و يا براي استفاده در آزمايش كلينيكي انسان توليد كند.

*بزهاي ترانس ژن ايران براي درمان بيماري‌ها هموفيلي و سكته

پژوهشگاه رويان تحقيقات خود را براي توليد بز تراريخته براي فاكتور 9 انعقادي خون براي درمان هموفيلي B در تهران و پروتئين t-PA براي درمان بيماري سكته قلبي در اصفهان از سال 1385 آغاز كرد و سرانجام پس از گذشت 3 سال تلاش، موفق به توليد اولين بزغاله‌هاي تراريخته حاوي فاكتور 9 انعقادي خون انسان شد. بزغاله‌ها صبح روز 19 دي ماه در مركز تهران متولد شدند. صحت تراريختگي نمونه‌ها با تست‌هاي مولكولي تأييد شد. تلاش‌هاي بعدي پس از شيردهي جهت تشخيص بيان اين پروتئين و تخليص آن انجام خواهد شد. بزهاي حاوي پروتئين t-PA براي درمان سرطان تا 2 ماه آينده متولد مي‌شوند.


[دوشنبه 27 اردیبهشت 1389 ]  [1:25 AM]  [مرجان ب]
اولين گام پژوهشگاه رويان توليد بز شبيه سازي است که در داخل شير آن پروتئين خاصي باشد و استخراج آن در مرحله بعد قرار دارد. سالانه ميليونها دلار ارز صرف خريد انواع استام واکسن ها و داروهاي مختلف از خارج از کشور مي گردد. از اين رو توليد اين نوع داروهاي نوترکيب در داخل کشور به طور انبوه، تلخيص آن و در دسترس قرار دادن آنها به بخش دارويي مي تواند در صرفه جويي مقادير زيادي ارز کمک شاياني به کشور باشد. با به کارگيري فن جديد بيوتکنولوژي راه براي توليد اين مواد پروتئيني بسيار هموار گشته و بدين لحاظ اين فن از علوم استراتژيک کشورهاي پيشرفته به شمار مي رود.

توليد پروتئين هاي نو ترکيب در باکتريها و مخمرها از سال1981 آغاز گشته است. اما توليد اين مواد در اين موجودات احتياج به خريد راکتورهاي بزرگ و مخارج زياد تلخيص دارد. کاربرد حيوانات رانسژني براي توليد اين پروتئين ها مي تواند کمک زيادي به جايگزيني اين حيوانات به عنوان بيوراکتورهاي طبيعي به جاي راکتورهاي صنعتي نمايد و تخليص اين پروتئين از شير به مراتب راحتتر و اقتصادي تر مي باشد. توليد اين نوع پروتئين ها در بزهاي ترانسژن مي تواند قدم اولي باشد در توليد انبوه اين پروتئين بوسيله روشهاي پيشرفته مهندسي ژنتيک که پس از تلخيص دراختيار بخش هاي دارويي کشور قرار گيرد. در همين زمينه گفتني است تکنولوژي ترانسژنيک براي علوم تکاملي، توليد هدفمند پروتئينهاي دارويي، اهداف کشاورزي، تحقيقات آناتومي و فيزيولوژي حيوان و براي ايجاد مدلهايي براي پروسه هاي بيماري انسان مورد استفاده قرار گرفته است . توليد موشهاي با جثه بزرگ ، انتقال بيماري انسان به موش ، توليد گوسفند با شير و پشم فراوان و توليد خوک با جثه بزرگ از هدفهاي توليد حيوانات ترانس ژن مي باشد. اکثر حيوانات ترانس ژن ، موش مي باشد. چون هم تخمک و هم فرزند فراوان توليد مي کند، براي انتقال ژن به درون تخمک موش ، تخمک را با پيپت مخصوص متصل به خلاء نگهداري مي کنند و با سوزن ريز DNA وارد هسته مي کنند. تخمک تغيير يافته را به موش انتقال مي دهند.براي توليد گاو و گوسفند ترانس ژن ، نمي توان مانند روش موش پيش رفت.

براي توليد گوسفندان با پشم فراوان ژن سنتز سيستئين (نوعي اسيد آمينه) باکتري را در شبکه حيوان وارد کرده و در سيرابي SH2 و اسيد آمينه متيونين به دام افتاده و سيستئين سنتز مي شود. sيستئين باعث سنتز راتين شده و اين حيوانات پشم زيادي توليد مي کنند. گاوهاي ترانس ژن قادر به توليد انترفرون مي باشند. شايد حيوانات ترانس ژن هورمون و شير زياد توليد کنند، ولي مستعد به عفونت مي باشند و فاقد فاکتور انعقاد خون هستند. اکثرا نازا مي باشند و در جواني گرايش به مرگ دارند. آزمايشات در مورد توليد خوکهاي ترانس ژني که جثه بزرگ دارند نشان داده است که آرتريت التهاب قلب ، زخم معده و حساسيتهاي پوستي در آنها زياد است. fنابراين اين سوال مطرح است که آيا پشم زياد گوسفند از نظر اقتصادي با عمر کوتاه او برابري مي کند؟

در همين زمينه بايد تاکيد کرد تلاش محققان پژوهشکده رويان در زمينه شبيه سازي درماني، پيشرفت چشمگيري در حيطه علمي مي باشد.در حال حاضر تحقيقاتي که در پژوهشکده رويان جهاد دانشگاهي در زمينه شبيه سازي يا همانند سازي صورت گرفته است تنها در بخش حيواني بوده نه انساني؛ و هر چند در بخش انساني، شبيه سازي صورت نگرفته، اما در اين بخش تحقيقات شبيه سازي درماني، در حال انجام است.شبيه سازي درماني روشي براي درمان بيماري هاي انسان است و در واقع سعي بر اين است تا در آينده از تکنولوژي همانند سازي براي درمان بيماري ها ي انسان استفاده شود. در شبيه سازي درماني اين تکنيک مورد استفاده قرار مي گيرد، که به عنوان مثال، تخمک يک حيوان انتخاب مي شود و سلول هاي بنيادي آن در زمان بلاستوسيست جداسازي مي شود.

پس از جداسازي اين سلول ها به سلول هاي ديگري مانند سلول هاي عصبي، چشم، قلب و ديگر اعضاي بدن تمايز داده مي شوند و در واقع سلول هايي به دست مي آيد که از نظر ژنتيکي مشابه موجود زنده دهنده سلول ابتدايي است؛ و دوباره قابل پيوند به همان موجود زنده مي باشد. محققان پژوهشکده رويان در حال تحقيقات اوليه در اين زمينه و بهينه سازي شرايط براي انجام اين شبيه سازي هستند. توليد حيوانات ترانس ژن يا تراريخته از اولويت هاي کاري در پژوهشکده رويان است و در اين راه گام هاي مهمي برداشته شده که از آن جمله مي توان به تولد بره حاصل از روش همزمان بلوغ آزمايشگاهي تخمک و لقاح خارجي رحمي (روياني)، گوسفند شبيه سازي شده (رويانا)، بز شبيه سازي شده و گاو شبيه سازي شده (IVM -IVF بوانا) اشاره کرد. دست يافتن به نقشه پروتئيني سلول هاي بنيادي جنين انسان براي نخستين بار در جهان، تازه ترين دستا ورد علمي محققان رويان است که به نام ايران ثبت شده است.

اين نقشه در مراحل تمايز سلول هاي بنيادي جنيني به بافت هاي مختلف، به محققان در يافتن اصول علمي و راهکارهاي اين تمايز کمک بسياري مي کند. از دستاوردهاي اين تکنيک براي درمان بسياري از بيماري ها استفاده مي شود.توليد بز تراريخته با توانايي توليد شير حاوي پروتئين فاکتور انعقادي9 يکي ديگر از زمينه هاي تحقيقاتي اين پژوهشکده است؛ که با دستيابي به توانايي توليد شير حاوي پروتئين هاي خاص مي توان به درمان برخي بيماري ها پرداخت.در بز تراريخته پس از اينکه ژن فاکتور انعقادي 9 در شير حيوان يافت شد، اين شير خالص سازي مي شود و پروتئين غني شده آن براي استفاده در بيماران هموفيلي B به کار مي رود. هم اکنون بيماران هموفيلي B که نادرتر از نوع هموفيلي A است از داروي نوترکيبي، که بسيار گران قيمت بوده و در خارج از کشور توليد مي شود، استفاده مي کنند.با چنين تحقيقاتي راه براي توليد فراوان و ارزان قيمت داروهاي پروتئيني خاص، از طريق فرآورده شير دام هاي تراريخته، باز مي شود.




[دوشنبه 27 اردیبهشت 1389 ]  [1:24 AM]  [مرجان ب]

تعداد کل صفحات : 2 ::      1   2