مقدمه :

علم اقتصاد شهري به مطالعه ي اقتصادي مناطق شهري مي پردازد . در اين رشته ،‌از ابزارهاي علم اقتصاد براي تجزيه و تحليل مسائل مربوط به مكان يابي بنگاهها و خانوارها در شهر ( كاربري اراضي شهري ) مسكن شهر ، ترابري شهري ، زيرساختها و تسهيلات شهري ، ماليه شهري و فقر و حاشيه نشيني در شهر استفاده مي شود . به عبارت دقيق تر ،‌علم اقتصاد شهري شاخه اي از اقتصاد خرد است كه در آن ساختار فضايي شهر و مكان گزيني خانوارها و موئسسات اقتصادي مطالعه مي شود .

در ايران اقتصاد شهري و منطقه اي در دانشكده هاي معماري و شهرسازي و در دوره كارشناسي ارشد رشته هاي برنامه ريزي شهري وطراحي شهري تدريس مي شود . اين دروس در دروه كارشناسي ارشد برخي از رشته هاي مديريت و علوم اجتماعي و اقتصاد نيز ارائه  مي شود ؛ اما از آنجا كه دانشجوين اين رشته ها با مباني نظري اقتصاد خرد و ابزارهاي تحليلي آن آشنايي كافي ندارند ، در عمل مهارت لازم را براي انجام مطالعات كاربردي اقتصاد شهري به دست نمي آورند ...

ادامه مطلب...

 اقتصاد شهري يکي از شاخه هاي تخصصي علم اقتصاد است که در آن اقتصاددانان سعي مي کنند با استفاده از ابزارهاي اقتصادي، ويژگي ها، مسايل و مشکلات يک منطقه شهري را مورد بررسي و ارزيابي قرار دهند. در این زمینه، همان گونه که از نام «موسسه مطالعات اندیشه شهر و اقتصاد» بر می آید، وجه تمایز این موسسه در تخصص ویژه آن در مطالعات اقتصاد شهری و منطقه ای است. به دیگر سخن، این موسسه هر چند همانند سایر مشاوران و گروه های پژوهشی، توانایی ارائه خدمات مطالعات شهری در تمامی حوزه های زیرمجموعه آنرا دارد، لیکن در بخش اقتصاد شهری از تخصص ویژه برخوردار است؛ به نحوی که اگر در یک طرح شهری، مساله اقتصاد از اهمیت بالایی برخوردار باشد، تخصص ویژه موسسه می تواند وجه تمایز آن در مقایسه با سایر همکاران باشد. در این ارتباط محورهای مهم مورد بررسی مطالعات اقتصاد شهری عبارتند از:

• اقتصاد زمین و ساختمان
• اقتصاد کار و نیروی انسانی
• اقتصاد خانوار
• اقتصاد تولید و فعالیت
• مالیه شهری
• مشارکت اقتصادی...

ادامه مطلب...

در اقتصاد شهری سعی می شود مسأله تخصیص عوامل تولید و توزیع درآمد واقعی (كالا و خدمات) در داخل و بین مناطق شهری، به طور علمی، توضیح داده شود و یكی از رشته های تخصصی اقتصاد است كه با توجه به اهمیت آن، در این مقاله با تعریفی نسبتآً كامل از اقتصاد شهری به تبیین و توضیح نظریه های مطرح شده در این زمینه می پردازیم و در ادامه نگاهی به عوامل مؤثر بر مدل های اقتصاد شهری در كشورهای در حال توسعه داریم.

اقتصاد شهری یكی از رشته های تخصصی اقتصاد است كه در آن اقتصاددانان سعی می كنند با استفاده از ابزارهای اقتصادی، مسائل و مشكلات یك منطقه شهری را مورد بررسی و ارزیابی قرار دهند، قبل از پرداختن به ماهیت و محتوای اقتصاد شهری، ضروری است یادآور شویم تئوری های اقتصاد خرد و كلان (Micro ۸ Macro) هر دو برای حل و فصل مسائل و مشكلات شهری مورد استفاده قرار می گیرند.

اقتصاد كلان مسائلی مانند درآمد، تورم، بیكاری، هزینه های دولتی، صادرات و واردات را در سطح شهری توضیح می دهد. در صورتی كه اقتصاد خرد مسائل واحدهای كوچك مانند كارخانه ها، كارگاه ها و هزینه خانوارها را بررسی می كند. اما مسائل زیادی در اقتصاد شهری وجود دارد كه امكان بررسی آنها بدون در نظر گرفتن فضا (مكان) و فاصله وجود ندارد، در حالی كه تئوری های اقتصاد خرد و كلان برای توضیح حقایق اقتصادی، فاصله و فضا (مكان) را در نظر نمی گیرند. در ضمن، تئوری های چندانی در اقتصاد كلان وجود ندارد كه بتواند مسائلی از قبیل اشتغال و درآمد و تولید را در اقتصاد بازی، مانند شهر مورد بررسی قرار دهند. بنابراین در اقتصاد شهری سعی می شود مسائل تخصیص عوامل تولید و توزیع درآمد واقعی (كالا و خدمات) در داخل و بین مناطق شهری، به طور علمی بررسی و توضیح داده شود...

ادامه مطلب...